Beantwoording technische vragen fracties EenHoorn, CDA en Tonnaer

Gemeente Hoorn

Fracties ÉénHoorn, CDA, Tonnaer

Nieuwe Steen 1 Postbus 603 1620 AR Hoorn T 0229 25 22 00 www.hoorn.nl Contactpersoon J. van der Putten Zaaknummer: 1882051 en 1898176

Hoorn, 5 oktober 2021 Onderwerp: Beantwoording technische vragen over Herinrichting Kerkplein

Beste heren Peerdeman, Bennis, Egtberts,

U heeft technische vragen gesteld over het onderwerp Herinrichting Kerkplein. In deze brief leest u de antwoorden op uw vragen. Voordat de vragen worden beantwoord wordt een toelichting gegeven waarom er twee voorstellen liggen. Toelichting twee voorstellen De raad krijgt met het raadsvoorstel waarin de overschrijding van het budget is verwoord een compleet beeld van de gemaakte en nog gecalculeerde kosten van de herinrichting van het Kerkplein. Omdat dit gemaakte kosten zijn is dit losgekoppeld van het voorstel van het openbaar toilet en de archeologische rapportage. Het raadsvoorstel voor het openbaar toilet en de archeologische rapportage heeft betrekking op kosten waarvoor nog opdracht moet worden verstrekt en zijn gebaseerd op kostenopgaven van derden. Bij het openbaar toilet kan de raad kiezen uit twee opties. Agendering De griffier heeft in overleg met de voorzitter van de commissie besloten het voorstel van de overschrijding als B-punt op de agenda van de commissie te plaatsen. Uiteraard krijgt u bij de behandeling in de commissie de mogelijkheid om dit voorstel als A-punt te agenderen. Vragen Fractie ÉénHoorn De fractie ÉénHoorn is van mening dat e.e.a. in één onderwerp op de A lijst dient te worden behandeld. Er wordt immers in A.5.3. een bedrag gevraagd van € 165.625 en in B.6.1. nogmaals een bedrag van € 105.000.

In aanvulling hierop heeft onze fractie de navolgende vragen: Vraag 1

Het openbare toilet was niet voldoende gebudgetteerd. Er staat niet te lezen wat er wel was gebudgetteerd. Het volledige bedrag wordt wel verder berekend. Hoe zit dit nu? Wat was er wel gebudgetteerd en waar is dit bedrag gebleven?

Antwoord In het door de raad beschikbaar gestelde budget voor de Herinrichting Kerkplein is een bedrag gebudgetteerd voor een inpandig openbaar toilet. De gebudgetteerde en niet gemaakte kosten zijn opgenomen bij en inzichtelijk gemaakt in bijlage 1 van het raadsvoorstel Herinrichting Kerkplein (zaaknummer 1882051).

1/6

Dit bedrag was gebaseerd op een inpandig toilet in de zijbeuk aan de noordzijde van de Grote Kerk. Bij de nadere uitwerking van de inrichting van het hotel bleek dit geen geschikte locatie. Een inpandig toilet aan de zuidzijde van de Grote Kerk onder de trap van het hotel is wel een geschikte locatie. Er zijn nog geen kosten gemaakt voor de uitvoering van een inpandig openbaar toilet. Met de nieuwe eigenaar van het hotel is gesproken over het openbaar toilet. Daaruit is het idee gekomen voor een zelfreinigend toilet. De beschikbare ruimte is voor de start van de verbouwing van het hotel bekeken. Toen was nog niet duidelijk wat na de verbouwing de exacte maatvoering van de ruimte is. Vraag 2

Het archeologisch onderzoek is een wettelijke verplichting. Het Kerkplein is één van de oudste punten van de stad en dat er vondsten gedaan zouden worden is op voorhand aannemelijk. Waarom is er helemaal niets gebudgetteerd? Waarom is dit niet ingebracht bij het oorspronkelijke plan? Het is toch wettelijk verplicht?

Antwoord Het was te verwachten dat onder het Kerkplein archeologische waarden liggen. Daarom is het project met Archeologie West-Friesland voorbereid en zijn de archeologen tijdens de uitvoering betrokken geweest. Wat er onder het Kerkplein ligt en welk budget daarvoor benodigd was, was vooraf niet in te schatten. Om de archeologische waarden zo veel mogelijk intact te houden, zijn tijdens de voorbereiding beheersmaatregelen getroffen. Zo is de ontgravingsdiepte voor het aanbrengen van de verharding inclusief fundering beperkt tot maximaal 50 centimeter, waarbij de gedachte was dat er tot deze diepte in het verleden al veel is gewerkt bij de aanleg van kabels en leidingen, verharding, riolering en dergelijke. De locaties van de ondergrondse afvalinzameling en het waterelement zijn op basis van historische kaarten bepaald, waarbij rekening is gehouden met de contouren van de voormalige kerken. Vooraf zijn op de locaties van de bomen proefsleuven gegraven. Met deze maatregelen is getracht de kans op conflicten met archeologische waarden en daarmee de kosten voor archeologie te beperken. In de post onvoorzien van de herinrichting was zodoende rekening gehouden met een klein bedrag. De post onvoorzien voor de herinrichting is echter door andere omstandigheden volledig besteed.

Voor de zuiveren volledigheid zijn de werkelijke kosten van de uitgevoerde werkzaamheden van archeologie apart inzichtelijk gemaakt. Echter de praktijk is anders. Zo werden we tijdens de uitvoering aan de oostzijde van het plein direct geconfronteerd met de eerste skeletten die na het verwijderen van de bestrating bloot kwamen te liggen. Bij het aanbrengen van de ondergrondse afvalinzameling stuitten we op een diepte van circa 1 meter op houten funderingsbalken van een oude kerk. En bij het aanbrengen van de put voor het waterelement stuitten we op een begraafplaats. Al deze vondsten waren onvoorzien evenals de andere vondsten, waaronder een bijzondere knevelmuur. Omdat vooraf niet bekend was welke archeologische vondsten zouden worden gedaan, was ook niet in te schatten welke kosten gemoeid zijn met de uitwerking van de rapportage van de vondsten. Met name de grote hoeveelheid op elkaar gestapelde skeletten bij het ontgraven van de put van het waterelement zorgt ervoor dat er aanzienlijke onderzoekskosten zijn. Dit onderzoek moet door gespecialiseerde externe personen plaatsvinden. Vragen Fractie CDA Fractie CDA Hoorn heeft een aantal vragen n.a.v. de 2 agendapunten over het Kerkplein. Ten eerste de opmerking dat we het bijzonder vinden dat er 2 agendapunten van zijn gemaakt voor het toilet en de financiële verantwoording.

Dat hoort wat ons betreft bij elkaar, zo is het ook ooit ingezet en wat CDA Hoorn betreft had de verdere evaluatie Kerkplein er ook wel bij gemogen. Dan nu de vragen. Vraag 1 Een 100% technische over het bijgevoegde exploitatieoverzicht. Het totaalbedrag in kolom 3, resultaat uitgaven, klopt niet met de detailregels. De regels met de bedragen zijn wel opgenomen in totaalbedrag, maar niet in de detailregels. Klopt dat? Antwoord

2/6

Dank voor uw oplettendheid. U heeft een juiste constatering gedaan. Het overzicht met de juiste optelling is in IBABS bij de stukken geplaatst. Vraag 2

In het bijgevoegde exploitatie overzicht staat een bedrag genoemd van € 2,8 miljoen waarvoor de Raad fiat heeft gegeven. Hoe rijmt u dat met de bedragen die in de geheime financiële bijlage staat bij het besluit op 25 september 2018? Daar staat een aanzienlijk lager bedrag genoemd, ook met de keuzeopties erbij.

Antwoord De raad heeft bij het besluit op 25 september 2018 een krediet beschikbaar gesteld op basis van het ontwerp en de gemaakte keuzes. In dit ontwerp was voor het ‘achterste deel’ van het Kerkplein hergebruik van de gebakken klinkers opgenomen. Op 1 november 2018 is de raad onder geheimhouding per brief geïnformeerd over de extra kosten wanneer het gehele Kerkplein zou worden uitgevoerd in natuursteen (zaaknummer 1551670). Bij de behandeling van de begroting 2019 in november 2018 heeft de raad besloten het ‘achterste deel’ van het Kerkplein ook uit te voeren in natuursteen in plaats van gebakken klinkers. Bij dit besluit heeft de raad de extra kosten beschikbaar gesteld. Samen vormen deze bedragen het totaalbedrag van € 2,8 miljoen. Vraag 3

In dat bedrag was een post onvoorzien opgenomen. Een aanzienlijk bedrag dat ik niet mag noemen. U noemt een overschrijding t.o.v. geraamde projectkosten. Is dat in - of exclusief de post onvoorzien? Die post is o.i. vooral ook bedoeld voor extra tegenvallers. Klopt het dat de overschrijding aanzienlijk meer is als u de post onvoorzien daarin reeds mee calculeert?

Antwoord In de overschrijding zijn de kosten onvoorzien ook meegenomen. De post onvoorzien is destijds gebaseerd op het ontwerp en de daarbij ingeschatte risico’s van de geraamde projectkosten. Met de effecten van COVID-19 is bij die post 'onvoorzien' geen rekening gehouden. Voor de zuiver- en volledigheid zijn de werkelijke kosten van de posten daarom opgesplitst en inzichtelijk gemaakt in geraamde kosten en niet ingecalculeerde kosten. Vraag 4

Waarom staan bedragen als leges en communicatie als onvoorzien? Zijn dit niet juist posten die je wel kan voorzien?

Antwoord De kosten voor leges is een boekhoudkundige verantwoording. Leges worden geheven omdat bij herinrichtingen in de binnenstad een aanlegvergunning moet worden aangevraagd. De leges komen via de algemene middelen weer terug bij de gemeente. Ook hier is voor de zuiver- en volledigheid aangegeven welke kosten hiermee gemoeid zijn. De kosten voor communicatie en evaluatie bestaan uit gemaakte en nog verwachte kosten, die nodig zijn voor de evaluatie. Zo zijn afgelopen zomer twee bloembakken geplaatst en vindt in het najaar mede op verzoek van het CDA een onderzoek plaats naar de toegankelijkheid. Van deze begrote kosten kunnen kleinschalige aanpassingen worden bekostigd, die op verzoek moeten plaatsvinden. Vraag 5

De kosten en keuze voor het inpandige openbare toilet zijn reeds als optie en keuze meegenomen in de oorspronkelijk financiële raming zoals gepresenteerd op 25 september 2018. Zit dit bedrag ook in het financiële bedrag van € 2,8 miljoen uit vraag 2? Hiervoor is immers nog niets uitgegeven en moet die er dan niet uitgehaald worden? Waarom is er nu een nieuwe keuze met een aanzienlijk grotere investering? Betekent dit ook dat de financiële verantwoording negatief wordt beïnvloed?

Antwoord Ja. Bij de destijds door de raad gemaakte keuze voor een inpandig openbaar toilet zijn de kosten in het totaalbedrag van € 2,8 miljoen opgenomen. Een nadere toelichting is opgenomen bij vraag 1 van de fractie ÉénHoorn.

3/6

Omdat het een investering betreft waarvoor nog een besluit moet worden genomen en opdracht voor worden verstrekt is dit apart in een voorstel opgenomen. In de eerste alinea van deze beantwoording is uitgelegd waarom er sprake is van twee voorstellen. Voortschrijdend inzicht heeft een nieuwe keuze voor het openbaar toilet opgeleverd dan waarvoor de raad in september 2018 heeft gekozen. Aan de raad worden twee opties voorgelegd, omdat de investerings-, beheer- en onderhoudskosten per optie verschillen. Met de combinatie van beide voorstellen verandert er niets aan de totale financiële verantwoording. Vraag 6

In de praktijk blijkt dat een aantal zaken nog niet functioneren zoals oorspronkelijk bedacht. Met name op het gebied van verkeer, parkeren, rolstoelvriendelijkheid. Gaan we voor eventuele aanpassingen opnieuw een verzoek krijgen voor een extra financiële bijdrage? Zo ja, wanneer verwacht u dat?

Antwoord Afgelopen zomer heeft een tweede evaluatieronde plaatsgevonden. De uitwerking hiervan wordt naar verwachting in oktober 2021 met de raad gedeeld. Ook vindt er dit najaar een onderzoek plaats naar de toegankelijkheid. Over aanpassingen die wenselijk of noodzakelijk zijn naar aanleiding van de evaluatierondes en het onderzoek wordt de raad nog geïnformeerd. We verwachten in december alle informatie te hebben om een complete rapportage op te stellen. Op basis van het processchema is de verwachting eind eerste kwartaal 2022 een voorstel in de raad te behandelen. De eventueel bijbehorende kosten van de aanpassingen waarover de raad nog een besluit neemt, maken geen onderdeel uit van de kosten die nu in het overzicht zijn opgenomen. Vragen Fractie Tonnaer Vraag 1 Wij zouden graag de onderbouwende begroting willen bij de genoemde bedragen. En om het specifiek te maken gaat het om de volgende posten: Van agenda punt 5.3: 1. twee inpandig zelfreinigende toiletten a 153.000,- euro 2. toiletgroep met gewone toiletten a 82.000,- euro 3. de uitwerking en rapportage van de archeologische opgravingen a 165.625,- euro Van agenda punt 6.1: 1. Het kopje beschikbaar gesteld krediet, hier staat links bovenaan een bedrag. Dit bedrag is voor ons niet te herleiden tot het aangenomen raadsvoorstel van 25 september 2018.

Antwoord De begroting van de twee inpandige zelfreinigende toiletten is opgebouwd uit een offerte van de leverancier en kosteninschatting van werkzaamheden derden. In de begroting is opgenomen: de levering en het inbouwen van de toiletunit, de afwerking van de vloer, plafond en wanden, onvoorzien en indexering en interne uren. De begroting van de inpandige toiletgroep met gewone toiletten is opgebouwd uit een offerte van een aannemer en inschatting van werkzaamheden derden. In de begroting is opgenomen: de levering en het plaatsen van een toiletgroep met drie toiletten en één mindervalide toilet, de bouwkundige aanpassing van de toegang, onvoorzien en indexering en interne uren. De kosten voor de uitwerking en rapportage van de archeologische vondsten is opgebouwd uit een begroting van Archeologie West-Friesland. In de begroting is opgenomen: verwerking van data, uitwerken van de vondsten, specialistisch onderzoek (dendrochronologisch, fysisch antropologisch en isotopen), het opstellen van rapportages en onvoorzien. Bij de brief van 1 november 2018 was als bijlage gesloten de opsomming van de door de raad op 25 september 2018 gekozen onderdelen en behorende bedragen inclusief de kosten voor het gehele plein uitvoeren in natuursteen. Het totaalbedrag is opgenomen in de onder de geheimhouding vallende bijlage 1 van het voorliggende raadsvoorstel.

4/6

De volgende vragen zijn om een beeld te krijgen van welk type toilet er nu in het jaarlijks gebruik duurder is t.o.v. de ander, dus als dit als volledige staat beschikbaar is mag dat ook. Vraag 2 Wat worden de kosten om gebruik te mogen maken van de zelfreinigende toiletten? Antwoord De kosten die de gebruiker moet betalen om binnen te komen zijn nog niet bepaald en kunnen bij ingebruikname worden ingesteld. Voor het bezoek aan de toiletunit op het Hoofd moet € 0,50 worden betaald. Het toegangssysteem van de unit in het voorliggende voorstel werkt met een betaalmodule op betaalpas, dus zonder contant geld. Vraag 3 Wat is de verwachting van de kosten van het dagelijkse onderhoud/beheer en schoonmaak van de normale toiletten? Antwoord Op basis van een inschatting van € 50,- per dag bedragen de kosten voor het dagelijks onderhoud/beheer en schoonmaken van de gewone toiletten € 18.250,- per jaar. Vraag 4 Wat zijn de jaarlijkse servicekosten bij beide toilet "opties"? (benoemd bij keuze 2 van het raadsvoorstel). Antwoord De jaarlijkse servicekosten bestaan bij de optie zelfreinigende toiletten uit hygiënisch en technisch onderhoud. De kosten hiervan bedragen circa € 10.000,- per jaar. In dit bedrag zijn de eventuele inkomsten die voortkomen uit de betaling door gebruikers niet opgenomen.

Bij de optie gewone toiletten zijn er geen servicekosten, alleen de kosten voor het dagelijks onderhoud. Voor de vergelijking van de kosten wordt verwezen naar de tabel onder punt 7 van het raadsvoorstel. Vraag 5 Indien aanwezig zouden we graag schetsmatig willen weten hoe de twee voorstellen gevisualiseerd zijn. Dus kunnen we eventuele tekeningen/schetsen ontvangen? (bijlage 1 is wat ons betreft onvoldoende duidelijk) Antwoord Voor de beeldvorming is hieronder links een impressie van de toiletruimte en rechts een afbeelding van een opstelling met twee zelfreinigende toiletten. Het witte gedeelte in de opstelling is de toegangsdeur met een centrale ruimte. De twee grijze delen zijn het toilet. Het lichtblauwe gedeelte is de technische ruimte met daarin de tweede toiletpot. Deze ruimte is niet zichtbaar en toegankelijk vanuit de toiletruimte, maar via een aparte deur in de centrale ruimte toegankelijk door derden voor onderhoud. De linkerzijde sluit aan op de buitenmuur met daarop het herdenkingsmonument. De toiletgroep bevindt zich onder de trap in het hotel.

5/6

Van de toiletunits met ‘gewone’ toiletten is geen impressie beschikbaar. In dezelfde ruimte zijn meerdere toiletpotten met schotten naast elkaar te positioneren, waarbij vanwege de benodigde ruimte voor een mindervalide toilet (ruimer toilet vanwege draaicirkel rolstoel) naar een optimale indeling moet worden gekeken. Vraag 6 M.b.t. het ondergronds afval, hier blijkt, mits ik de getallen goed begrijp dat hier minder is uitgegeven, kunt u dit specificeren? En waar staan we nu en komt er nog iets? Antwoord De kosten voor de ondergrondse afvalinzameling bepreken zich tot de levering en aanbrengen van de betonnen put. De kosten van de stalen afvalbak die in deze put zit, waarin het afval wordt gedeponeerd, zijn voor rekening van HVC. De kosten voor aanpassing van het hekwerk en haag tuin Intermaris en de aanleg van de bestrating rondom de afvalinzameling zijn opgenomen bij het onderdeel herinrichting Kerkplein. Dit omdat deze kosten zijn gemaakt in combinatie met de aanpassing van de toegang van het parkeerterrein Intermaris. Er zijn geen kosten meer voor de ondergrondse afvalinzameling. Vraag 7 Communicatie en evaluatie. Hier heeft u een bedrag onvoorzien aan uitgegeven, maar wij hebben nog geen evaluatie gehad, danwel gezien van het Kerkplein, om die reden ook graag een onderbouwing van dit bedrag en wat er nog te verwachten is, als dat zo is.

Antwoord In juli 2021 heeft de raad in een brief een tussenbericht ontvangen van de eerste evaluatieronde. De kosten voor communicatie en evaluatie bestaan uit gemaakte kosten en nog gecalculeerde kosten, die nodig zijn voor de evaluatie. Zo worden voor het beschouwen van het (verkeers)gedrag mobiele camera’s geplaatst, zijn afgelopen zomer als tijdelijke (verkeers)maatregel twee bloembakken geplaatst en vindt in het najaar mede op verzoek van het CDA een onderzoek plaats naar de toegankelijkheid van het plein. Naast deze begrote kosten kunnen nog enkele kleinschalige aanpassingen worden bekostigd, die op verzoek moeten plaatsvinden.

6/6