Accountantsverslag_Hoorn_2024_GETEKENDE VERSIE
Tekst van het document
Accountantsverslag 2024 Gemeente Hoorn
2 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Aan de raadsleden van gemeente Hoorn Nieuwe Steen 1 1625 HV Hoorn 24 juni 2025
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening van uw gemeente voor het boekjaar dat eindigt op 31 december 2024. We hebben onze werkzaamheden uitgevoerd in overeenstemming met ons controleplan 2024 en onze overeenkomst met referentienummer 2087300 gedateerd 15 mei 2024. Onze bevindingen en aanbevelingen zijn open en constructief besproken met de ambtelijke organisatie de Auditcommissie.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Het accountantsverslag begint met een samenvatting van onze belangrijkste bevindingen en aanbevelingen. Daarna gaan wij in op de reikwijdte van onze controle, de diepgang waarmee wij gecontroleerd hebben en tot welke oordeel wij gekomen zijn. Vervolgens geven wij onze visie op de informatiewaarde en leesbaarheid van de paragrafen en de programmaverantwoording. Nadat wij onze analyse hebben gegeven van de financiële positie van uw gemeente, gaan wij in meer detail in op de belangrijkste bevindingen uit onze controlewerkzaamheden. Dit doen wij langs de drie domeinen fysiek, sociaal en bedrijfsvoering. Vervolgens geven wij op hoofdlijnen ons beeld van de interne beheersing van uw organisatie en gaan we dieper in op de speerpunten die u ons heeft meegegeven tijdens de controle
We sluiten het accountantsverslag af met bijlagen waarin we bevindingen hebben opgenomen over een aantal wettelijk verplichte onderwerpen, zoals Sisa, WNT en onze onafhankelijkheid. In de bijlage hebben we ook enkele actuele ontwikkelingen gegeven die voor u van belang kunnen zijn. Dit accountantsverslag is opgezet als interactief document waar u eenvoudig doorheen kunt navigeren door op de menuopties aan de linkerzijde of de onderstreepte woorden te klikken. Wij vragen u terughoudend te zijn met het printen van het accountantsverslag.
Wij willen graag van deze gelegenheid gebruik maken om u en uw medewerkers te bedanken voor de prettige samenwerking die we ervaren hebben. Mocht u nog vragen hebben, aarzelt u dan niet om contact met ons op te nemen. Met vriendelijke groet, ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
J.G. Schuijt MSc RA
3 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve vinden wij dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.
Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. De tolerantie voor fouten die wij bij de controle hebben gehanteerd bedraagt (afgerond) EUR 3,5 miljoen. Fouten en onzekerheden aanwezig Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er geen fouten en onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. De totale geprojecteerde fout bedraagt EUR 0,5 miljoen. De onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering van de zorg bedraagt EUR 5,5 miljoen. Het college heeft de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 8,4 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van EUR 10,4 miljoen. Een deel van de begrotingsonrechtmatigheid is door het college als acceptabel aangemerkt. Dit gaat om een bedrag van EUR 3,3 miljoen..
Leesbaarheid van de programmaverantwoording kan beter De leesbaarheid van de programmaverantwoording kan naar onze verbeterd worden. Daarnaast ontbreekt het aan concrete doelstellingen en maatschappelijke effecten die voldoende meetbaar zijn. Tevens wordt geen gebruik gemaakt van gemeentespecifieke kritische prestatieindicatoren. Het resultaat is dat wel inzichtelijk wordt gemaakt of een beoogde activiteit is uitgevoerd, maar het blijft aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald. Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. Financiële positie van uw gemeente als geheel is voldoende Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel voldoende is.
Uit de analyse die het college zelf heeft gemaakt, blijkt echter dat uw gemeente de komende jaren een uitdaging heeft, in het bijzonder door de effecten van de korting van het gemeentefonds. Vanaf pagina 17 hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid. Wij raden u aan om, naast het toezichtskader van de provincie, eigen normen te ontwikkelen per kengetal, zodat u voor uzelf kunt bepalen of de financiële positie nog passend is voor uw specifieke situatie of dat maatregelen wenselijk zijn om bij te sturen.
4 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Weerstandsvermogen is toereikend In de paragraaf Weerstandsvermogen heeft het college berekent dat het weerstandsvermogen in 2024 is toegenomen van 1,4 naar 1,8. Hiermee is de ratio hoger dan de norm van 1,0-1,5 die uw raad heeft gesteld..
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Jaarafsluiting is over het algemeen goed verlopen Over het algemeen is het afsluitproces en de jaarrekeningcontrole redelijk goed verlopen. Bij de start van de controle waren de door ons gevraagde documenten voor het grootste deel beschikbaar, waardoor we een goede start hebben kunnen maken met onze werkzaamheden. De vragen die wij hadden werden veelal snel en toereikend beantwoord. Hiervoor willen wij de organisatie een compliment maken. Ondanks deze positieve ontwikkeling, hebben wij echter ook een aantal wederzijdee aandachtspunten die ervoor kunnen zorgen dat de jaarrekeningcontrole volgend jaar efficiënter kan plaatsvinden: We bespreken deze na afronding van de controle met de organisatie tijdens de evaluatie van de werkzaamheden. Onze bevindingen in het fysiek domein Op basis van de overeenkomsten die aanwezig zijn met de partners in het project en de uitgangspunten in het BBV, zijn wij tot de conclusie gekomen dat het project Zevenhuis niet in de jaarrekening van gemeente Hoorn verantwoord kan worden als actieve grondexploitatie. De correctie heeft plaatsgevonden in de balans per 1 januari 2024. Hierdoor is boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in de beginbalans EUR 4,0 miljoen hoger (minder negatief) dan in de goedgekeurde jaarrekening 2023. Dit bedrag is gestort in de nieuwe beginstand van de Algemene bedrijfsreserve grondzaken.
Deze bedraagt na de correctie per 1 januari 2024 EUR 18,4 miljoen.
Onze bevindingen in het sociaal domein De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 127,2 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bijgesteld naar EUR 145,4 miljoen. De bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting te laag waren ingeschat. Dit heeft de organisatie echter proactief gesignaleerd en gecorrigeerd in de P&C documenten in 2024. De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij het deelgebied inkomen, participatie en jeugdzorg. Wij merken op dat de aanpassingen, behoudens de autonome stijging van de kosten jeugdzorg, voor een belangrijk deel worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen. De werkelijke kosten in het sociaal domein zijn uitgekomen op een bedrag van EUR 143,1 miljoen. Dit is EUR 2,3 miljoen (1,6%) lager dan de bijgestelde begroting. Dit voordeel is vooral terug te zien bij de deelgebieden participatie (EUR 1,1 miljoen) en Wmo (EUR 0,9 miljoen). Het college heeft de oorzaken van de lagere bestedingen in detail uiteengezet in de jaarstukken bij programma 6.
5 Samenvatting
Samenvatting
Samenvatting van onze bevindingen en aanbevelingen Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Financiële positie
Financiële positie
Bevindingen controle
Bevindingen controle
Interne beheersing
Interne beheersing
Onze bevindingen in het domein bedrijfsvoering Het resultaat in de jaarrekening 2024 is uitgekomen op EUR 9,2 miljoen. In de primaire begroting werd een positief resultaat verwacht van EUR 0,7 miljoen. In de bijgestelde begroting ging het college uit van een positief resultaat van EUR 2,7 miljoen. Hoewel een aantal afwijkingen tussen de bijgestelde begroting en de werkelijkheid op het laatste moment bekend waren, zijn de relatief omvangrijke verschillen tussen primaire begroting, bijgestelde begroting en realisatie naar onze mening een indicatie dat de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting beter kan. Dit blijkt ook uit de analyse van de verschillen die wij hebben gemaakt over de laatste vijf jaar. Hieruit blijkt dat elk jaar de werkelijke resultaten (veel) hoger zijn dan de verwachting in de (bijgestelde) begroting. Wij raden u aan om het college te verzoeken onderzoek te doen op welke wijze de kwaliteit van de (bijgestelde) begroting kan worden verbeterd. Geen indicaties voor fraude Tijdens onze controle hebben wij nadrukkelijk aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Uit onze werkzaamheden zijn geen indicaties voortgekomen voor fraude.
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Bijlagen
Bijlagen
Schattingen door het college zijn evenwichtig Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen, bijvoorbeeld ten aanzien van de waardering van de (im)materiële vaste activa en de voorzieningen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt beoordeeld en allemaal als evenwichtig aangemerkt.
Beheersing van grote projecten kan beter gestructureerd worden Voor 2024 heeft de auditcommissie ons gevraagd om specifiek te rapporteren over de interne beheersing van grote projecten en investeringen: Onze belangrijkste bevinding is dat de interne beheersing van grote projecten en investeringen beter gestructureerd kan worden. • De ambities van de organisatie zijn erg hoog. Wij raden u aan om een duidelijke prioritering en planning (in uren en middelen) mee te geven aan deze projecten, maar ook om de projectenportfolio tijdig te actualiseren.. • Er is geen sprake van één interne beheersingsomgeving voor alle grote projecten. In plaats daarvan wordt de interne beheersing vooral vormgegeven op projectniveau, waarbij de ervaring en voorkeur van de betreffende projectleider een grote rol speelt. • Hoewel wij erkennen dat dit op projectniveau goed mogelijk is, zijn wij van mening dat uw organisatie, gezien de omvang van het aantal projecten en de middelen die hiermee gemoeid zijn, gebaat is bij meer structuur en standaardisatie van de interne beheersing van grote projecten, onafhankelijk van de projectleider. • Voordat besluitvorming over projecten plaatsvindt worden gedetailleerde voorcalculaties opgesteld. Wij hebben geconstateerd dat de initiële voorcalculatie niet altijd wordt geactualiseerd op prijspeil of wijzigingen in de scope.
Hierdoor bestaat het risico dat de ramingen die ten grondslag liggen aan de projectbeheersing niet in alle gevallen meer actueel en realistisch zijn. • Er worden tussentijds geen voortgangsrapportages opgesteld. • Er worden achteraf niet structureel project- of evaluatierapportages opgesteld als sluitstuk van de P&C cyclus op projectniveau.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel
6
De reikwijdte van onze controle U heeft ons verzocht om de jaarrekening 2024 van uw gemeente te controleren. De jaarstukken bestaan uit meerdere onderdelen, welke wij niet allemaal met dezelfde diepgang controleren. In het auditplan hebben wij afspraken met u gemaakt over de reikwijdte van de controle.
Wij bevestigen dat de definitieve reikwijdte van de controle gelijk is aan die in het auditplan. Onderstaand hebben wij een samenvatting opgenomen op welke wijze wij de verschillende onderdelen van de jaarstukken in onze controle hebben betrokken.
Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording
Jaarstukken Gemeente Hoorn
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Jaarverslag
Jaarrekening
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing
Programmaverantwoording
Paragrafen
Balans, overzicht van baten en lasten en toelichting
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT-bijlage
SiSa-bijlage
Bijlage taakvelden
de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Van deze onderdelen van het jaarverslag stellen wij vast dat deze niet strijdig zijn met de jaarrekening
Onze controleverklaring bij de jaarrekening heeft betrekking op deze onderdelen.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
7
Dit zijn de definitieve toleranties die wij hebben gebruikt tijdens onze controle U bepaalt binnen de wettelijke kaders welke goedkeuringstoleranties wij hanteren. Op grond van het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) bedraagt deze tolerantie maximaal 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves voor fouten en 3% voor onzekerheden. U heeft ons gevraagd om deze maximale tolerantie te gebruiken bij onze werkzaamheden. De relatie tussen de goedkeuringstolerantie, eventueel geconstateerde afwijkingen en ons oordeel staat in tabel rechts van deze pagina aangegeven. Omdat de goedkeuringstolerantie afhankelijk is van de werkelijke lasten en werkelijke dotaties aan de reserves, hebben wij de tolerantie die wij eerder hebben opgenomen in ons controleplan geactualiseerd op basis van de definitieve jaarrekening. Dit hebben wij samengevat in onderstaande grafiek.
Rapporteringstolerantie De rapporteringstolerantie is de grens waarboven wij gevonden afwijkingen in dit accountantsverslag aan u rapporteren. U heeft deze tolerantie bepaald op 10% van de goedkeuringstolerantie, in dit geval EUR 348.200. De hoogte van de deze tolerantie heeft geen invloed op de nauwkeurigheid of diepgang van onze aanpak.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
8
Wij geven een goedkeurend oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening Ons oordeel bij uw jaarrekening Wij hebben een goedkeurende controleverklaring afgegeven bij de jaarrekening van uw gemeente. Derhalve is ons oordeel dat de jaarrekening, inclusief de rechtmatigheidsverantwoording, een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, rekening houdend met de goedkeuringstolerantie.
Bevindingen blijven binnen de tolerantie Ons goedkeurend oordeel betekent niet dat er helemaal geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Wel houdt het in dat deze fouten en onzekerheden onder de goedkeuringstolerantie blijven die uw raad heeft vastgesteld. Dit hebben wij in onderstaande tabel samengevat. Op de volgende pagina kunt u lezen om welke specifieke fouten en onzekerheden het gaat.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
9
Fouten en onzekerheden in de jaarrekening nader uitgelicht Op de vorige pagina hebben wij u gemeld wat het totaal is van de fouten en onzekerheden die wij hebben geconstateerd, die het college niet heeft gecorrigeerd of niet heeft kunnen corrigeren. Hieronder hebben we de fouten specifiek voor u uitgesplitst. Op de volgende pagina hebben we dit gedaan met de onzekerheden.
Onzekerheden De onzekerheden kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Fouten De fouten kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Levering Wmo-zorg niet vastgesteld
932
Levering Jeugdzorg niet vastgesteld
3.759
lLevering zorg via pgb niet vastgesteld
809
Totaal
5.500
Investering
Bedrag in EUR 1.000
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Investering
Bedrag in EUR 1.000
Kosten zijn in een onjuist jaar verantwoord (geprojecteerde fout)
589
Totaal
589
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Kosten in onjuist jaar verantwoord Wij hebben een statistische steekproef uitgevoerd op de juiste boeking van kosten in de financiële administratie. Hierbij hebben wij een fout geconstateerd die 0,16% bedraagt van de totale waarde van de steekproef. Op basis van onze vaktechnische regels dienen wij in onze foutafweging de geconstateerde fout projecteren op de hele populatie waaruit de steekproef getrokken is. Dit houdt in dat wij in ons afweging een geprojecteerde fout meenemen van EUR 589.000.
Levering zorgprestaties niet vastgesteld De zorgverleners die een totale productie leveren van meer dan EUR 125.000, dienen een verantwoording te verstrekken voorzien van een accountantsverklaring waaruit blijkt dat de zorg daadwerkelijk geleverd is. Het college heeft geconstateerd dat enkele zorgverleners die niet (tijdig) hebben gedaan, dan wel een niet-goedkeurende verklaring hebben meegestuurd. De totale productiewaarde van deze aanbieders is EUR 4.691.000. Hiervan heeft EUR 932.000 betrekking op Wmo-zorg en EUR 3.759.000 op jeugdzorg. Levering Pgb-zorg niet vastgesteld Naast de zorg in natura, verstrekt de gemeente ook een bedrag van EUR 809.000 aan Pgb-budgetten. Van deze zorg heeft het college geen werkzaamheden uitgevoerd op de levering van betaalde zorg. Wij kunnen daarom niet vaststellen of deze zorg daadwerkelijk heeft plaatsgevonden en nemen daarom deze lasten mee als onzekerheid voor onze controle.
Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening Reikwijdte van de controle
Reikwijdte van de controle Goedkeuringstolerantie
Goedkeuringstolerantie Ons getrouwheidsoordeel
Ons getrouwheidsoordeel Samenvatting bevindingen
Samenvatting bevindingen
10
Het college heeft voor het eerst de rechtmatigheidsverantwoording afgegeven Achtergrond Dit jaar heeft het college wederom een eigen oordeel gegeven bij de rechtmatigheid van de jaarrekening. Deze rechtmatigheidsverantwoording is onderdeel van de jaarrekening en valt daarom binnen de reikwijdte van onze controle. Daarmee zijn voor de raad waarborgen ingebouwd dat het college niet zomaar de verantwoording kan opstellen en afgeven.
Rechtmatigheidsverantwoording
Rechtmatigheidsverantwoording Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Bij rechtmatigheid in dit kader bestaat er een duidelijke relatie met het financiële beheer. Baten, lasten en balansmutaties moeten rechtmatig tot stand zijn gekomen. De rechtmatigheidsverantwoording door het college gaat dus primair om de financiële beheershandelingen. Rechtmatigheidscriteria In de rechtmatigheidsverantwoording legt het college verantwoording af over de volgende drie rechtmatigheidscriteria: • Begrotingsrechtmatigheid: handelt het college binnen de door u beschikbaar gestelde budgetten en kredieten. • Misbruik en oneigenlijk gebruik: zijn in (de uitvoering van) het beleid voldoende waarborgen opgenomen om misbruik of oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving te voorkomen of tegen te gaan? • Voorwaardencriterium: zijn de baten, lasten en balansmutaties in overeenstemming met wet- en regelgeving tot stand gekomen?
Alle andere criteria worden afgedekt door het oordeel van de accountant over het getrouwe beeld van de jaarrekening. Deze hoeven niet vermeld te worden in de rechtmatigheidsverantwoording.
Verantwoordingsgrens In de rechtmatigheidsverantwoording rapporteert het college over geconstateerde afwijkingen. Onder afwijkingen wordt verstaan fouten en onduidelijkheden over de rechtmatigheid van een financiële beheershandeling. U heeft ervoor gekozen om de verantwoordingsgrens vast te stellen op 3% van de werkelijke lasten, inclusief werkelijke toevoegingen aan de reserves. Dit is gelijk aan (afgerond) EUR 10,4 miljoen. Vaststelling door het college Het college heeft vastgesteld dat de omvang van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 8,4 miljoen bedraagt. Dit is lager dan de vastgestelde grens van EUR 10,4 miljoen. De reden voor de onrechtmatigheid is een samenloop van begrotingsonrechtmatigheid (EUR 6,1 miljoen), een onrechtmatig betaalde subsidie (EUR 0,9 miljoen) en onrechtmatige aanbestedingen (EUR 1,4 miljoen). De onrechtmatigheden zijn in meer detail toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering. Een deel van de begrotingsonrechtmatigheid is door het college als acceptabel aangemerkt. Dit gaat om een bedrag van EUR 3,3 miljoen. Ons oordeel over de rechtmatigheidsverantwoording Wij hebben de werkzaamheden die door en namens het college zijn uitgevoerd om tot de rechtmatigheidsverantwoording te komen in detail beoordeeld.
Op basis van deze werkzaamheden zijn wij niet tot een andere conclusie gekomen dan het college, Daarom hebben wij geoordeeld dat de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid.
11 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording In de tabel hieronder hebben wij ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de programmaverantwoording. . Proces
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
• De pdf versie van de jaarstukken is lastig leesbaar, vooral omdat kolommen soms halverwege naar de rechterkant van de pagina verspringen en tabellen op sommige pagina's onlogisch worden afgebroken. • De programma’s kennen een duidelijke en consistente opbouw, met goede links naar de beleidskaders en verwante programma’s en projecten. • Mooie opbouw van prestaties naar hetgeen werkelijk aan activiteiten is gedaan. Hierin zit een goede causaliteit.
Informatiewaarde
• Er mist een duidelijk verband tussen beleidsvoornemens, concrete doelstellingen, maatschappelijke effecten en de gekozen indicatoren. • De indicatoren zijn de standaardindicatoren volgens het BBV Het ontbreekt aan gemeente-specifieke indicatoren. Tevens ontbreken normen, waardoor er geen conclusies getrokken kunnen worden. • Het resultaat is dat inzichtelijk wordt gemaakt of de beoogde activiteit is uitgevoerd, en zo ja, op welke wijze. Het blijft echter aan de interpretatie van de lezer of het achterliggende doel en maatschappelijk effect is behaald.
Overeenstemming met jaarrekening
Overeenstemming met het BBV
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Leesbaarheid
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle
Daarnaast hebben wij beoordeeld of de programmaverantwoording in overeenstemming is met de jaarrekening en voldoet aan alle eisen die het BBV eraan stelt.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
12 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen In onze visie vormen de paragrafen een belangrijk onderdeel voor de raad om haar controlerende taak goed te kunnen uitvoeren. In deze paragrafen moet het college verantwoording afleggen over een aantal belangrijke beleidsmatige onderwerpen die dwars door de programma’s heen snijden. Daarom geven wij ook ten aanzien van de paragrafen ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde. Tevens beoordelen we of de paragrafen in overeenstemming zijn met de jaarrekening en voldoen aan alle eisen die het BBV aan de paragrafen stelt. Dit hebben wij per paragraaf gedaan. Op de volgende pagina’s hebben wij onze ons mening gegeven over de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen die door het BBV zijn voorgeschreven. Omdat eenduidige kaderstelling ontbreekt voor de vrijwillig opgenomen paragrafen, hebben wij deze niet in onze analyse betrokken.
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Wij bevelen u aan om ook onze signaleringen ten aanzien van de paragrafen mee te nemen bij de verdere ontwikkeling van uw P&C documenten. Daarnaast geven wij u in overweging om de projectportfolio op te nemen in een afzonderlijke bijlage of in een afzonderlijk P&C document. Het BBV kent een limitatieve opsomming van de onderdelen van de jaarstukken. Daar is de projectenportfolio geen onderdeel van, maar wordt nu wel als zodanig gepositioneerd.
Ons samenvattend beeld van de paragrafen Voor de paragrafen geldt dat de leesbaarheid en informatiewaarde verschilt per paragraaf. Naar onze mening ontbreekt het over de hele breedte nog wel aan een toereikende koppeling tussen de uitgangspunten van het beleid en de realisatie gedurende het jaar. Met andere woorden: wat stond er in de betreffende paragraaf in de begroting en wat is er uiteindelijk in de praktijk van terecht gekomen. De paragrafen bevatten over het algemeen wel voldoende informatie over het onderwerp van de paragraaf. De paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen en Verbonden partijen voldoen niet volledig aan het BBV. Samenvattend komen wij tot de volgende aanbevelingen om de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen te verbeteren:: • Leg de inhoud van de paragrafen goed langs de meetlat van het BBV. • Versterk de koppeling tussen de paragrafen in de begroting en de paragrafen in de jaarrekening; • Voorzie kwalitatieve analyses van verklarende kwantitatieve analyses; • Maak meer gebruik van grafieken en infographics.
13 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
Status
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
• Duidelijke paragraaf waarin alle wettelijke onderwerpen aan bod komen. De informatiewaarde kan verhoogd worden door bijvoorbeeld bij de lokale lastendruk een vergelijking op te nemen met omliggende gemeenten, zoals bij de begroting. • Bij de verschillenanalyses ontbreken de feiten achter de cijfers. De verklaring is nu dat het volume hoger is, maar waarom het volume hoger is, ontbreekt.
• De tien belangrijkste risico’s zijn duidelijk en toegankelijk uitgewerkt. In de tabel missen echter de bedragen die met deze risico’s samenhangen. • Een beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie, zoals gevraagd door het BBV, ontbreekt. De kengetallen worden weliswaar individueel behandeld, maar een totaalbeoordeling ontbreekt.
Onderhoud kapitaalgoederen
• In de paragraaf ontbreekt een opgave van de werkelijk onderhoudslasten, alsmede hoe de werkelijkheid zich verhoudt tot de begroting. • Op een aantal plekken wordt gerefereerd aan de begroting 2024 en 2025, maar de realisatie en analyse hiervan ontbreekt. Ook een verwijzing naar een andere plek in de jaarstukken waarin dit mogelijk opgenomen is, ontbreekt.
Financiering
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Lokale heffingen
Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording Paragrafen
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
Bijlagen
Bijlagen
14 Samenvatting
Samenvatting
Ons beeld van de leesbaarheid en informatiewaarde van de paragrafen Proces
Jaarrekening
Jaarrekening
Grondbeleid
Status
• De paragraaf bevat een uitvoerige uiteenzetting van de acties die per onderwerp zijn uitgevoerd. Het ontbreekt echter op enkele plekken aan een kritische analyse van hetgeen nog niet gerealiseerd is met redenen waarom dit zo is. • Daarnaast is de paragraaf op een aantal onderwerpen (zeer) operationeel. Omdat het BBV de invulling van de paragraaf afhankelijk heeft gemaakt van de informatiebehoefte van de gemeenteraad, raden wij u aan om deze informatiebehoefte in de financiële verordening op te nemen. Hierdoor kan de paragraaf gerichter en (mogelijk) korter worden.
Verbonden partijen
• In de paragraaf ontbreekt een uiteenzetting van de visie op en beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen (artikel 15 lid 1 BBV). • De risico's van de verbonden partij voor de financiële positie van de gemeente zijn beperkt uitgewerkt. Voor een aantal verbonden partijen is aangegeven dat de risico's niet bekend zijn. Omdat het BBV vraagt om een opgave van de risico's voor de financiële positie van de gemeente zelf, zouden deze inzichtelijk moeten zijn.
Openbaarheid
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Programmaverantwoording
Paragrafen
Programmaverantwoording
Belangrijkste reden classificatie niet-groen
Bedrijfsvoering
Paragrafen
Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Legenda
Betekenis
Voldoet niet of beperkt aan de norm
Voldoet aan de norm, maar verdere verbetering is mogelijk om de raad beter in positie te brengen
Voldoet aan de norm en brengt de raad goed in positie
15 Samenvatting
Samenvatting
Onze analyse van uw financiële positie
Jaarrekening
In onze controleverklaring moeten wij expliciet aandacht besteden aan de geschiktheid van de door het college gehanteerde en onderbouwde veronderstellingen inzake het opvangen van financiële risico’s in relatie tot de financiële positie.
Solvabiliteit De solvabiliteit van uw gemeente beweegt zich de laatste jaren tussen 27% en 32%. Hiermee bevindt uw gemeente zich in de risicocategorie neutraal in het provinciaal toezichtmodel.
Om aan deze eis te voldoen hebben wij onder andere kennis genomen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen en risicobeheersing”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen. Ten aanzien van deze analyse hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Ons beeld van deze paragraaf hebben we eerder al gegeven. Een nadere analyse van uw weerstandsvermogen hebben we op deze pagina gegeven.
Ondanks deze stabiele ontwikkeling blijft de solvabiliteit achter bij het landelijk gemiddelde van 39%. Ook ten opzichte van andere gemeenten is uw solvabiliteit lager. Een belangrijke reden hiervan zijn de stevige ambities van uw gemeente, in het bijzonder ten aanzien van de ontwikkeling van grote projecten. De afgelopen jaren is dit gecompenseerd door positieve resultaten als gevolg van meevallers en incidentele resultaten, zoals het resultaat uit vluchtelingenopvang, een hogere algemene uitkering en onderbestedingen.
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Daarnaast hebben wij vastgesteld of de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de gangbare normen. In de grafieken op deze en de volgende pagina’s hebben we een overzicht opgenomen van de kengetallen die verplicht in de jaarrekening van uw gemeente moeten worden opgenomen. Deze hebben we afgezet tegen de waarden van de ratio’s van de gemeente over de afgelopen vier jaar, maar ook tegen de gemiddelde omvang van andere gemeenten met uw omvang en met Nederland als geheel. Uit deze analyse blijkt dat de financiële positie van uw gemeente als geheel voldoende is. Uit de analyse die het college zelf heeft gemaakt in de paragraaf Weerstandsvermogen, blijkt echter dat uw gemeente de komende jaren een uitdaging heeft, in het bijzonder door de effecten van de korting van het gemeentefonds. Hierna hebben wij onze constatering per kengetal nader geduid.
De verwachting in de begroting 2025 is dat de solvabiliteit de komende jaren 5%-punt zal dalen. Dit wordt vooral veroorzaakt door hogere investeringen die met nieuwe leningen betaald moeten gaan worden, alsmede door de verwachte verliezen als gevolg van de lagere algemene uitkering.
16 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen
Onze analyse van uw financiële positie Netto schuldquote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote van uw gemeente is loopt sinds 2022 gestaag op en bedraagt eind 2024 58,3%. Dit geeft aan dat de netto schuldenlast sneller toeneemt dan de totale opbrengsten van uw gemeente. Dit zien we ook terug in de jaarrekeningen. Uw gemeente investeert al enkele jaren fors in kaptaalgoederen. De boekwaarde van de materiële vaste activa is sinds 2020 toegenomen van EUR 191,9 miljoen naar EUR 282,0 miljoen. Deze toename is vooral betaald vanuit de jaarlijkse positieve resultaten en het eigen werkkapitaal. Over dezelfde periode is het saldo aan langlopende leningen gedaald van EUR 161,5 miljoen naar EUR 153,1 miljoen. Daar staat tegenover dat het werkkapitaal (kortlopende vorderingen minus kortlopende schulden) is afgenomen van EUR 5,4 miljoen positief in 2021 naar EUR 40,1 miljoen negatief. Dit geeft aan dat u langlopende investeringen heeft betaald met kortlopende middelen.
Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Vanuit haar toezichthoudende taak acht de provincie een netto schuldquote die lager is dan 90% als minst risicovol. Voor beide ratio’s blijft uw gemeente hier ruimschoots onder. Ten opzichte van de andere gemeenten met uw omvang hebt u een vergelijkbare netto schuldquote. Opvallend is echter dat de netto schuldquote gecorrigeerd voor doorbetaalde leningen fors lager is dan bij andere gemeenten. Dit komt omdat uw gemeente relatief veel geld leent om deze vervolgens aan andere organisaties door te lenen. Deze geldstromen worden niet meegerekend in de gecorrigeerde netto schuldquote.
Bijlagen
Bijlagen
Door de verwachte investeringen die u de komende jaren zal doen in grote projecten, zal de netto schuldquote toenemen. In de begroting 2025 verwacht het college een toename van 6% punten tot 2028.
17 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze analyse van uw financiële positie Grondexploitatie Het relatieve belang van de grondexploitaties in de totale exploitatie van de gemeente is in 2024 gedaald naar nihil. Dit betekent dat de totale boekwaarde van uw grondexploitatie nagenoeg nul is. Over de hele portefeuille loopt u derhalve beperkt risico dat de huidige investeringen niet terugverdiend kunnen worden. Dit zegt uiteraard niets over de risico’s die in toekomstige ontwikkelingen aanwezig zijn.
Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is over 2024 uitgekomen op 4,4%. Dit houdt in dat de structurele lasten kunnen worden gedekt door structurele baten. Er een feitelijk sprake is van een overschot in de exploitatie nadat alle incidentele resultaten zijn geëlimineerd. Dit is voor de provincie een belangrijk uitgangspunt bij de uitvoering van haar toezichthoudende taak.
De afgelopen jaren was de grondexploitatieratio negatief. Omdat in 2024 de grondexploitatie Zevenhuis uit de bouwgronden in exploitatie is gehaald, is er geen negatieve boekwaarde meer van toepassing. De omvang van uw grondexploitaties ten opzichte van de inkomsten is echter nog steeds (fors) lager dan bij andere gemeenten van gelijke omvang en het landelijk gemiddelde.
Mede door het “ravijnjaar” is de verwachting dat de structurele exploitatieruimte negatief zal worden. Op basis van de uitgangspunten die golden voorafgaand aan de Voorjaarsnota ging het college uit van een structureel tekort voor de jaren 2026-2028 van tussen 3%-4%. Op basis van de Voorjaarsnota lijkt dit uitgesteld te worden tot 2028. Hoe dan ook blijft er een uitdaging om keuzes te maken om de verwachte structurele tekorten te verlagen.
18 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Onze analyse van uw financiële positie Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit wordt berekend als de verhouding tussen de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden met een eigen woning in uw gemeente en de landelijke gemiddelde woonlasten voor hetzelfde huishouden over het laatst bekende begrotingsjaar. Hiervoor hebben wij 2024 gebruikt. Om de berekeningen te maken hebben wij de definities aangehouden van het kennisinstituut Coelo. Dit instituut gaat voor de bepaling van het gemiddelde bedrag aan OZB uit van de gemiddelde WOZ waarde van een koopwoning in uw gemeente. Wij gebruiken de definitie van Coelo om aan te sluiten bij de informatie die openbaar gemaakt is door het CBS.
Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De omvang van de belastingcapaciteit in uw gemeente is relatief laag ten opzichte van het landelijk gemiddelde en het gemiddelde van andere gemeenten met uw omvang. De belastingcapaciteit in 2024 lag op 94,5%. Andere gemeenten met uw omvang zaten in 2023 op een belastingcapaciteit van 98,1%. Landelijk lag dit op 99,7%. Dit betekent dat de woonlasten voor inwoners van de gemeente Hoorn relatief goedkoop zijn. Het betekent ook dat u ten opzichte van andere gemeenten de komende jaren meer mogelijkheden hebt om de belastingverhoging te gebruiken als structureel algemeen dekkingsmiddel.
19 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Kengetallen BBV
Kengetallen BBV
Weerstandsvermogen
Onze analyse van uw weerstandsvermogen In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is door het college een analyse gemaakt van het weerstandsvermogen van uw gemeente per 31 december 2024. Eerder in dit rapport hebben wij een aangegeven hoe wij aankijken tegen de leesbaarheid en informatiewaarde van deze paragraaf. In deze paragraaf gaan we dieper in op de analyse die door het college gemaakt is. Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit). Uit de analyse van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2024 is toegenomen naar 1,84 (2023: 1,37). Hiermee is de ratio hoger dan de norm van 1,0-1,5 die uw raad heeft gesteld.
Weerstandsvermogen Bevindingen controle
Bevindingen controle Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Objectiviteit van de benodigde weerstandscapaciteit Een belangrijk nadeel van de benodigde weerstandscapaciteit is dat deze subjectief is. Het is volledig afhankelijk van de kwaliteit van het risicomanagement en de mogelijkheid om de maximale omvang en kans van voordoen van de risico’s te bepalen. In de praktijk is dit vaak weerbarstiger dan uit de paragraaf Weerstandsvermogen blijkt Zoals wij in onze managementletter aan het college hebben opgenomen, is het risicomanagement bij uw gemeente nog onvoldoende een onderdeel van de normale bedrijfsvoering. Het risicomanagementproces, waaronder het denken en handelen vanuit risico’s, wordt nog niet integraal beleefd en toegepast in de organisatie. Hierdoor kan niet zomaar gesteld worden dat de risico’s die genoemd zijn in de paragraaf juist en volledig zijn. Wel vormen ze naar onze mening een goede afspiegeling van het risicoprofiel van uw gemeente in vergelijking met andere gemeenten.
Uw weerstandsvermogen nader geanalyseerd De financiële omvang van de risico’s is afgenomen van EUR 32,0 miljoen naar EUR 29,2 miljoen. De belangrijkste reden van de daling is dat het risico op een structureel tekort aan middelen van 2027, dat een weging had van 17% van het totaal, op een andere wijze terugkomt in het benodigde weerstandsvermogen per 31 december 2024. Het risico waar het college dit jaar rekening mee houdt is het risico dat een deel van het pakket aan ombuigingsmaatregelen 2026-2030 niet haalbaar blijkt te zijn. Ook zijn de risico’s binnen de grondexploitaties gedaald, omdat de exploitaties weer een jaar verder in de tijd zijn. Ten aanzien van deze laatste risico’s merken wij op dat dit een momentopname is. Uw gemeente is pas net gestart met de exploitatie Stationsgebied Noord en Zuid. Hierdoor is het mogelijk dat de risico’s de komende jaren zullen toenemen. De beschikbare weerstandscapaciteit is toegenomen van EUR 43,7 miljoen aan het einde van 2023 tot EUR 53,6 miljoen per 31 december 2024. De reden hiervan is de toename van de algemene reserve en de algemene bedrijfsreserve grondbedrijf door de positieve resultaten in 2024. Deze toegenomen beschikbare weerstandscapaciteit is de belangrijkste reden dat het weerstandsvermogen is toegenomen.
20 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Schattingen binnen het fysiek domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting
Project Zevenhuis niet meer opgenomen in de grondexploitaties Een belangrijk project binnen uw gemeente is het project Zevenhuis. Tot en met de jaarrekening 2023 is dit project als actieve grondexploitatie verantwoord in de jaarrekening. Op basis van de overeenkomsten die aanwezig zijn met de partners in het project en de uitgangspunten in het BBV, zijn wij echter tot de conclusie gekomen dat het project Zevenhuis niet in de jaarrekening van gemeente Hoorn kan worden verantwoord.
Oordeel
Waardering immateriële vaste activa
Evenwichtig
Waardering materiële vaste activa
Evenwichtig
Schattingen gehanteerd bij waardering van grondexploitaties De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op, de zogenaamde jaarschijven, waarin een schatting is opgenomen van de te maken kosten en opbrengsten. Aan deze schattingen liggen diverse parameters en uitgangspunten ten grondslag. Wij hebben de gehanteerde uitgangspunten en parameters beoordeeld. In de tabel op de volgende pagina zijn onze bevindingen weergegeven.
De reden hiervan is dat de exploitatie volledig voor rekening en risico plaatsvindt van Businesspark Zevenhuis B.V., Exploitatiemaatschappij Zevenhuis B.V. en Zevenhuis C.V. (hierna: BVCV). Sinds 2014 heeft de gemeente al haar grondbezit binnen het project overgedragen aan de BVCV. Voor gemeente Hoorn is er daarom sprake van een facilitair project met kostenverhaal. Dit is ook vormgegeven in de samenwerkings- en aandeelhoudersovereenkomsten. Eventuele (plan)kosten die door de gemeente zijn gemaakt die nog niet van de BVCV zijn ontvangen door de gemeente, dienen daarom als vordering te worden verantwoord in de jaarrekening. De correctie heeft plaatsgevonden in de balans per 1 januari 2024. Hierdoor is boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie in de beginbalans EUR 4,0 miljoen hoger (minder negatief) dan in de goedgekeurde jaarrekening 2023. Dit bedrag is gestort in de nieuwe beginstand van de Algemene bedrijfsreserve grondzaken. Deze bedraagt na de correctie per 1 januari 2024 EUR 18,4 miljoen.
21 Samenvatting
Samenvatting
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
Jaarrekening
Jaarrekening
Managementschatting
Oordeel
Toelichting
Voorzichtig
Het college rekent binnen de grondexploitaties met een toekomstige rekenrente van 1,50% (2024: 1,50%). Dit percentage is hoger dan de berekende omslagrente in de begroting 2025 van 1,20%. De werkelijke omslagrente over 2024 bedraagt 0,50%. Daarom achten wij deze schatting voorzichtig. Indien de werkelijke omslagrente 0,10% zou afwijken, zou dit een effect hebben op het totaalresultaat van EUR 125.000.
Evenwichtig
De verwachte kostenstijging bedraagt 4,5% voor de periode tot en met 2029 en 3,5% voor de periode daarna. Deze percentages vallen in het midden van het interval dat extern specialist Metafoor geeft in haar Outlook Grondexploitaties 2025. Op basis hiervan vinden wij de kostenschattingen evenwichtig.
Evenwichtig
De verwachte stijging van de opbrengsten waarmee het college rekening houdt is 2,8%. Er wordt geen expliciete differentiatie gemaakt naar de bestemming van de grond of de aard van de te realiseren woningbouw. Deze differentiatie is echter impliciet gemaakt bij het vaststellen van het percentage van 2,8%. Het uitgangspunt hierbij is dat 70% van de te realiseren woningen zich in de categorie betaalbaar bevinden. Tevens is rekening gehouden met de lange looptijd van de ontwikkeling van het Stationsgebied. Daarom achten wij de schattingen evenwichtig.
Gehanteerde programmering
Evenwichtig
De programmering van de grondexploitaties is gebaseerd op actuele omstandigheden van de markt, gemaakte afspraken met marktpartijen. interne en externe adviezen, onderzoeken en politieke uitgangspunten ten aanzien van woningbouw en werkgelegenheid. Wij achten de op marktinformatie gebaseerde inschatting voor de programmering evenwichtig op basis van de door ons uitgevoerde werkzaamheden.
Verkoopprijzen
Evenwichtig
De prijzen zoals ingerekend zijn gebaseerd op de afspraken in de verkoop- en ontwikkelingsovereenkomsten. Daarom achten wij de schatting evenwichtig.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Gehanteerde rekenrente
Financiële positie
Financiële positie Kostenstijging Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein
Opbrengstenstijging
Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
22 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein Grondexploitaties zijn geactualiseerd. Als onderdeel van de jaarafsluiting heeft er een actualisatie van de grondexploitaties plaatsgevonden. Op de volgende pagina hebben wij de resultaten hiervan grafisch weergegeven. We hebben hierbij over de hele periode de exploitatie Zevenhuis buiten beschouwing gelaten. Zie ook eerder in dit rapport. De boekwaarde van de grondexploitaties is toegenomen met EUR 6,5 miljoen tot een bedrag van nul. De reden hiervoor is dat de grondverkopen in 2024 lager zijn geweest dan de investeringen die gedaan zijn. Hieronder hebben wij dit samengevat.
Bevindingen controle
Bevindingen controle
De totale investeringen in 2024 bedragen EUR 10,8 miljoen en kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad
Investering
Bedrag in EUR miljoen
Grondverwerving
6,1
Bouw- en woonrijp maken en andere inkopen
1,5
Uren interne medewerkers
1,2
Tegenover de investeringen staan opbrengsten voor een totaalbedrag van EUR 3,4 miljoen. Deze kunnen als volgt worden gespecificeerd: Investering
Bedrag in EUR miljoen
Verkoop grond
3,4
Overige opbrengsten (inclusief rentetoerekening)
0,0
Bijlagen
Bijlagen
Naast de investeringen is de boekwaarde van de grondexploitaties ook toegenomen door een tussentijdse winstneming van EUR 0,2 miljoen voor de grondexploitatie Bangert en Oosterpolder. Verwacht totaalresultaat op eindwaarde is afgenomen Het totale verwachte geconsolideerde resultaat uit de grondexploitaties op basis van eindwaarde bedraagt een verlies van EUR 7,9 miljoen. In de jaarrekening 2023 werd nog uitgegaan van een totaal verlies op eindwaarde van EUR 5,7 miljoen. Dit hogere verlies komt voor rekening van de grondexploitatie Stationsgebied Noord en Zuid. In de jaarrekening 2023 werd verwacht dat het totale verlies binnen deze exploitatie uit zou komen op EUR 15,5 miljoen, terwijl dat in de huidige jaarrekening EUR 17,8 miljoen is. In het meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) 2025 is opgenomen dat het hogere verlies is veroorzaakt door de verwachte verwervingskosten van de supermarkt binnen het plangebied, alsmede door de hogere (netto) uitvoeringskosten voor spoorse zaken. Analyseer de omvang van de ABG In het MPG 2025 zijn de risico’s in de bestaande grondexploitaties berekend op EUR 6,5 miljoen. Tegenover deze risico’s staat een algemene bedrijfsreserve grondexploitaties (ABG) van EUR 16,9 miljoen. Hierdoor lijkt de ABG aan de hoge kant te zijn.
In het MPG 2025 heeft het college onderbouwd dat het overschot op de ABG de komende jaren ingezet kan worden bij het openen van nieuwe grondexploitaties, Hierbij is ook inzichtelijk gemaakt dat in 2027 EUR 5,0 miljoen wordt terugbetaald aan de Algemene Reserve. De keerzijde is dat de ABG een hogere buffer biedt dan noodzakelijk, mocht de raad besluiten om geen nieuwe grondexploitaties te openen.
23 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het fysiek domein
24 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Vertaling inzichten in zorgkosten naar P&C documenten kan beter In onze managementletter aan het college hebben wij geconstateerd dat er goede stappen gezet zijn om de interne beheersing van de processen in het sociaal domein te verbeteren, maar dat de vertaling van deze informatie naar de P&C documenten nog onvoldoende plaatsvindt. De P&C documenten geven daarom geen actueel inzicht in de zorgkosten. Hierdoor is het risico aanwezig dat de werkelijke zorgkosten vanuit de Wmo en Jeugdwet (veel) hoger uitvallen dan eerder verwacht. Daarom hebben wij het college aangeraden om de interne beheersing van de ontwikkeling van de zorgkosten, in het bijzonder in het jeugddomein, te versterken. Wij hebben hiervoor in onze managementletter enkele tips gegeven.
Schattingen binnen het sociaal domein zijn evenwichtig. Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen. We hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld. Onderstaande tabel geeft een overzicht van onze bevindingen. Indien wij oordelen dat een schatting niet evenwichtig is, hebben wij dit oordeel nader toegelicht. Managementschatting Nog te betalen zorgkosten
Oordeel Evenwichtig
Veel kleine aanbieders jeugdzorg leidt tot onzekerheid zorglevering Zoals bij de samenvatting van onze detailbevindingen hebben opgemerkt, heeft het college in 2024 de prestatielevering van de zorg in natura niet volledig kunnen vaststellen. Het gaat hierbij om de zorg die is ingekocht bij zorgaanbieders die voor minder dan EUR 125.000 aan zorg hebben geleverd voor uw gemeente. De totale omvang van de onzekerheid is opgenomen bij de onderbouwing van ons oordeel. Hierbij valt op dat de onzekerheid bij de jeugdzorg veel hoger is dan bij de zorg in het kader van de Wmo. De belangrijkste reden hiervoor is dat u in de jeugdzorg gebruik maakt van veel kleine zorgaanbieders. Hierdoor is het moeilijker om goed grip te houden op deze leveranciers vanuit contractmanagement, maar ook op de zorglevering. Daarom raden wij u aan om in regioverband te onderzoeken of het mogelijk is om het aantal aanbieders in de jeugdzorg te verkleinen. Indien dit niet mogelijk is, dan raden wij u aan om de interne beheersing van de zorglevering door deze aanbieders te verbeteren.
25 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein Wij hebben een analyse uitgevoerd van de kosten van uw sociaal domein. Hierbij hebben wij onderscheid gemaakt in de aard van de kosten en deze vergeleken met de primaire en bijgestelde begroting, alsmede met de werkelijke kosten over vorig jaar.
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering
Werkelijke kosten iets hoger dan in de bijgestelde begroting In de grafiek op de volgende pagina hebben wij de opbouw en ontwikkeling van de totale kosten in het sociaal domein opgenomen. De primaire begroting van het sociaal domein ging uit van EUR 127,2 miljoen aan totale kosten. In de tussentijdse rapportages is dit bijgesteld naar EUR 145,4 miljoen. De bijstelling geeft een indicatie dat de totale kosten in het sociaal domein bij de primaire begroting te laag waren ingeschat. Dit heeft de organisatie echter proactief gesignaleerd en gecorrigeerd in de P&C documenten in 2024. De toename van de verwachte kosten heeft vooral plaatsgevonden bij het deelgebied inkomen, participatie en jeugdzorg. Wij merken op dat de aanpassingen, behoudens de autonome stijging van de kosten jeugdzorg, voor een belangrijk deel worden gecompenseerd door hogere Rijksbijdragen.
Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
De werkelijke kosten in het sociaal domein zijn uitgekomen op een bedrag van EUR 143,1 miljoen. Dit is EUR 2,3 miljoen (1,6%) lager dan de bijgestelde begroting. Dit voordeel is vooral terug te zien bij de deelgebieden participatie (EUR 1,1 miljoen) en Wmo (EUR 0,9 miljoen). Het college heeft de oorzaken van de lagere bestedingen in detail uiteengezet in de jaarstukken bij programma 6.
Kosten sociaal domein in 2024 met 6,1% toegenomen De kosten van het sociaal domein over 2024 zijn met EUR 8,2 miljoen (6,1%) toegenomen ten opzichte van 2023. Deze toename is op alle deelgebieden zichtbaar. Tegenover de toename op de deelgebieden participatie en inkomen staan ontvangen rijksbijdragen die ongeveer even hoog zijn. Dit zorgt ervoor dat de kosten die daadwerkelijk voor rekening komen van de gemeente beperkt zijn gestegen. Wat wel een (fors) negatief effect heeft op het resultaat van de gemeente ten opzichte van 2023 is de autonome kostenstijging van zorgkosten. Deze zijn in toegenomen van EUR 60,9 miljoen in 2023 tot EUR 66,0 miljoen in 2024. Dit betreft vooral een toename van de kosten voor de jeugdzorg vanwege de hogere vraag naar vooral gespecialiseerde jeugdzorg.
26 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag Financiële positie
Financiële positie Bevindingen controle
Bevindingen controle Fysiek domein
Sociaal domein
Fysiek domein
Bedrijfsvoering
Sociaal domein Bedrijfsvoering Interne beheersing
Interne beheersing de gemeenteraad Speerpunten van
Speerpunten van de gemeenteraad Bijlagen
Bijlagen
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van het sociaal domein
27 Samenvatting
Samenvatting
Jaarrekening
Jaarrekening
Informatiewaarde jaarverslag
Informatiewaarde jaarverslag
Onze belangrijkste bevindingen en analyses ten aanzien van de bedrijfsvoering Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar Het college van burgemeester en wethouders van uw gemeente heeft de jaarrekening opgesteld in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als onderdeel van onze controle en met betrekking tot de jaarrekening hebben wij: • de aanvaardbaarheid van de toegepaste grondslagen voor financiële verslaggeving beoordeeld; en • de juistheid en de volledigheid van de toelichtingen beoordeeld.