Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

4.5 Water De toelichting van een omgevingsvergunning dient, conform artikel 3.1.6, lid 1 onder b van het Besluit ruimtelijke ordening, een beschrijving te bevatten van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de gevolgen voor de waterhuishouding. In deze paragraaf wordt eerst ingegaan op het voor dit plan relevante waterbeleid. Vervolgens is de huidige en toekomstige waterhuishoudkundige situatie van het plangebied beoordeeld. Europees beleid De Europese Kaderrichtlijn Water (2000/60/EG) is op 22 december 2000 in werking getreden en is bedoeld om in alle Europese wateren de waterkwaliteit chemisch en ecologisch verder te verbeteren. De Kaderrichtlijn Water omvat regelgeving ter bescherming van het binnenlandse oppervlaktewater, overgangswateren (waaronder estuaria worden verstaan), kustwateren en grondwater. Streefdatum voor het bereiken van gewenste waterkwaliteit is 2015. Eventueel kan er, mits goed onderbouwd, uitstel (derogatie) verleend worden tot uiteindelijk 2027. Voor het uitwerken van de doelstellingen worden er op (deel)stroomgebied plannen opgesteld. In deze (deel) stroomgebied beheersplannen staan de ambities en maatregelen beschreven voor de verschillende (deel)stroomgebieden. Met name de ecologische ambities worden op het niveau van de deelstroomgebieden bepaald. Rijksbeleid Het Nationaal Waterplan 2016-2021 is op 10 december 2015 vastgesteld.

Dit Nationaal Waterplan geeft de hoofdlijnen, principes en richting van het nationale waterbeleid in de planperiode 2016-2021, met een vooruitblik richting 2050. Het kabinet speelt proactief in op de verwachte klimaatveranderingen op lange termijn, om overstromingen te voorkomen. Binnen de planperiode gaan realistische maatregelen in uitvoering die een antwoord bieden op de opgaven voor de korte termijn en voldoende mogelijkheden openlaten om op langere termijn verdere stappen te zetten. Het kabinet sluit daarmee aan bij de resultaten van het Deltaprogramma. Met deze handelwijze is Nederland koploper en toonaangevend voorbeeld in de wereld. Met dit Nationaal Waterplan zet het kabinet een volgende ambitieuze stap in het robuust en toekomstgericht inrichten van ons watersysteem, gericht op een goede bescherming tegen overstromingen, het voorkomen van wateroverlast en droogte en het bereiken van een goede waterkwaliteit en een gezond ecosysteem als basis voor welzijn en welvaart. Provinciaal beleid De provincie werkt nauw samen met Waterschappen om haar ambities te realiseren. Hiervoor

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 55

hebben de waterschappen eigen regionale waterbeheerplannen opgesteld. De Provinciale Staten hebben de wettelijke bevoegdheid tot het instellen en opheffen van waterschappen, tot regeling van hun gebied, taken, inrichting, samenstelling van hun bestuur en tot de verder reglementering van waterschappen. De manier waarop de waterschappen hun taak uitoefenen is onderhevig aan provinciaal toezicht doordat het waterbeheerplan de goedkeuring van Gedeputeerde Staten behoeft. Dus de provincie stelt de regels en de waterschappen doen verder de uitvoering van het waterbeheer. Gemeentelijke beleid Op gemeentelijk niveau is het Watertakenplan Fluvius 2016-2021 (verbreed gemeentelijk rioleringsplan) van belang bij het afwegen van waterbelangen in ruimtelijke plannen. Het watertakenplan ziet op stedelijk (afval)waterbeheer. De term “verbreed” duidt op de gemeentelijke watertaken, zoals onder andere grondwaterbeheer, baggeren en stedelijke waterkwaliteit. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In dit geval gaat het om een ontwikkeling in het landelijk gebied. Hierbij is het beleid van het waterschap Vechtstromen relevant. Dit wordt hieronder nader uitgewerkt.

Waterschap Vechtstromen Het Waterbeheerplan (WBP) 2016-2021 van het Waterschap Vechtstromen geeft de koers aan die het waterschap gaat varen in de primaire taakgebieden. Bescherming tegen overstromingen en werken aan veiligheid: Veilig water. Zorgen voor de juiste hoeveelheid water en passende waterpeilen: Voldoende water. Zorgen voor een goede waterkwaliteit die nodig is voor mens, plant en dier: Schoon water. Verwerken van afvalwater en het benutten van energie en grondstoffen daaruit: Afvalwater. Water in het bebouwde gebied is onlosmakelijk verbonden met de openbare ruimte, een verantwoordelijkheid van de gemeente. Daarnaast is de gemeente verantwoordelijk voor het verwerken van het overtollige hemelwater en grondwater en de inzameling van het afvalwater (veelal via de riolering). Bij hevige buien kan het voorkomen dat vanuit de riolering (ongezuiverde) lozingen plaatsvinden op het oppervlaktewater. Het waterschap spant zich maximaal in om bij ruimtelijke ontwikkelingen te zorgen voor een goede inpassing van het water, zodat geen wateroverlast ontstaat in kwantitatieve zin en in kwalitatieve zin. Bij het maken van nieuwe ruimtelijke plannen worden de waterbelangen meegenomen, middels de watertoets. De watertoets omvat het hele proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen.

Watertoets In het moderne waterbeheer (waterbeheer 21e eeuw) wordt gestreefd naar duurzame, veerkrachtige watersystemen met minimale risico's op wateroverlast of watertekorten. Belangrijk instrument hierbij is de watertoets, die sinds 1 november 2003 in ruimtelijke plannen is verankerd. Het doel van de watertoets is te garanderen dat waterhuishoudkundige

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 56

doelstellingen expliciet en op een evenwichtige wijze in het plan worden afgewogen. Deze waterhuishoudkundige doelstellingen betreffen zowel de waterkwantiteit (veiligheid, wateroverlast, tegengaan verdroging) als de waterkwaliteit (riolering, omgang met hemelwater, lozingen op oppervlaktewater). Resultaten watertoets De watertoets procedure is in september 2018 doorlopen, zonder de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Waterschap Vechtstromen heeft op 28 september 2018 een positief wateradvies afgegeven. Er wordt volstaan met de korte procedure en standaard waterparagraaf. Hieronder is de ontwikkeling getoetst aan de standaard waterparagraaf. Daarnaast wordt overleg gevoerd met het waterschap over de eventuele aanleg van natuurvriendelijke oevers, ten behoeven van het creëren van een ecologische meerwaarde. Waterhuishouding Het plan loopt geen verhoogd risico op wateroverlast als gevolg van overstromingen. Het plan heeft geen schadelijke gevolgen voor de waterkwaliteit en ecologie. In het verleden is er in of rondom het plangebied geen wateroverlast of grondwateroverlast geconstateerd. De toename van het verharde oppervlak is minder dan 1.500 m2 . Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In de voorgenomen ontwikkeling wordt ruimte gereserveerd voor twee parkeerplaatsen, deze worden verhard en het hemelwater infiltreert ter plaatse.

Met de ontwikkeling van het zonnepark wordt ook ruimte geboden voor het versterken van ecologische waarden en het aanwezige bodemleven. Dit is beschreven in hoofdstuk hierdoor heeft de ontwikkeling van het zonnepark positieve effecten op de waterkwaliteit én ecologie. Voorkeursbeleid hemelwaterafvoer In het plan wordt gestreefd het voorkeursbeleid van het waterschap op te volgen. Als het hemelwater niet wordt aangekoppeld of wordt afgekoppeld van het bestaande rioolstelsel is oppervlakkige afvoer en infiltreren in de bodem uitgangspunt. Als infiltratie in de bodem niet mogelijk is, is lozing op het oppervlaktewater via een bodempassage gewenst. Speciale aandacht wordt besteed aan duurzaam bouwen en een duurzaam gebruik van de openbare ruimte om een goede kwaliteit van het afgekoppelde hemelwater te garanderen. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In het plangebied wordt het hemelwater direct geïnfiltreerd in de bodem, hierdoor is de kans op wateroverlast nihil. Aanleghoogte van de bebouwing Voor de aanleghoogte van de gebouwen (onderkant vloer begane grond) wordt een ontwateringsdiepte geadviseerd van minimaal 80 centimeter ten opzichte van de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG). Bij een afwijkende maatvoering is de kans op structurele grondwateroverlast groot. Bij het bouwen zonder kruipruimte kan worden volstaan met een geringere ontwateringsdiepte.

Om wateroverlast en schade in woningen en bedrijven te voorkomen wordt geadviseerd om een drempelhoogte van 30 centimeter boven het straatpeil te hanteren. Ook voor lager, beneden het maaiveld, gelegen ruimtes (kelders, parkeergarages) moet aandacht worden besteed aan het voorkomen van wateroverlast.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 57

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De ontwikkeling voorziet in de ontwikkeling van een zonnepark, waarbij geen bebouwing wordt toegevoegd. Hierdoor is ook de kans op wateroverlast uitgesloten.

4.6 Conclusie Met de voorgenomen ontwikkeling worden de aanwezige waarden niet aangetast. De ontwikkeling van het zonnepark is dan ook uitvoerbaar ten aanzien van de bestaande waarden in het plangebied.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 58

Hoofdstuk 5 Milieuaspecten 5.1 Inleiding Nieuwe initiatieven hebben te maken met milieuaspecten. Een aantal van deze milieuaspecten zijn ruimtelijk relevant. In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens ingegaan op: Bodem Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Bedrijven en milieuzonering Verkeer en parkeren Vormvrije m.e.r.-beoordeling Leidingen Lichtreflectie Elektromagnetische straling Stikstof

5.2 Bodem Sinds 1 januari 2008 is in het Besluit Bodemkwaliteit (Bbk) vastgelegd hoe we in Nederland omgaan met het hergebruik van schone en licht verontreinigde grond en de bescherming van de bodem. Bij de verlening van een omgevingsvergunning in afwijking van het bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Op de website www.bodemloket.nl is nagegaan of er eventuele bodemverontreinigingen in het plangebied bekend zijn. Na het raadplegen van het bodemloket is naar voren gekomen dat van een klein deel van het plangebied nog geen bodeminformatie is. Bij nieuwe ontwikkelingen zou hier een bodemonderzoek uitgevoerd moeten worden, om aan te tonen dat de grond geschikt is voor het gebruik. Bij de gemeente is het bekend dat op de locatie een demping aanwezig is. Het is niet bekend met welk materiaal deze voormalige watergang is gedempt. Binnen de kom van Hoogeveen gebeurde dit veelal met gebiedseigen grond. Demping met ander (verontreinigd) materiaal is echter niet uit te sluiten. Met mogelijke graafwerkzaamheden moet hier rekening mee worden gehouden wanneer men dit tegen komt. Op basis van beschikbare gegevens en bronnen is het aannemelijk om te stellen dat de huidige grond geschikt is voor de realisatie van het zonnepark.

Een zonnepark is immers geen functie waar mensen langdurig verblijven. Daarnaast zal er geen grond van het terrein afgereden worden. Er wordt gewerkt met een gesloten grondbalans. Voor de realisatie van het zonnepark vinden geen graafwerkzaamheden plaats in het stortmateriaal. Tevens wordt er geen grondwater onttrokken of werkzaamheden uitgevoerd rond de grondwaterstand. Mocht tijdens de uitvoering blijken dat dit toch het geval is, dan zal in overleg met de provincie Drenthe en gemeente Hoogeveen een plan van aanpak worden opgesteld. Een nader bodemonderzoek wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede van het bodemloket opgenomen.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 59

Figuur 23: Uitsnede kaart van het bodemloket Gelet op voorgaande bevindingen wordt gesteld dat het aspect bodemkwaliteit geen probleem zal opleveren voor de ontwikkeling van het zonnepark. Met betrekking tot het aspect bodem wordt de voorgenomen ontwikkeling uitvoerbaar geacht.

5.3 Geluid Voor de beoordeling van het onderdeel geluid moet in algemene zin aan de volgende punten worden voldaan: de normen uit de Wet geluidhinder worden in acht genomen; bedrijven in de omgeving worden niet in hun bedrijfsvoering belemmerd; op en rond het plangebied blijft sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Wet geluidhinder Per 1 januari 2007 is de gewijzigde Wet geluidhinder (Wgh) in werking getreden. Hierin staat dat inzichtelijk moet worden gemaakt welke geluidsbronnen in het gebied aanwezig zijn en wat de geluidsbelasting is voor woningen en andere geluidsgevoelige bestemmingen zoals onderwijsgebouwen, ziekenhuizen en verpleeghuizen. Op basis van de Wet geluidhinder (Wgh) zijn er drie geluidsbronnen waarmee bij nieuwe ruimtelijke plannen rekening gehouden dient te worden: wegverkeer-, railverkeer- en industrielawaai. Artikel 76 Wgh verplicht er toe om bij ruimtelijke ontwikkelingen die betrekking hebben op gronden binnen een geluidzone terzake van de geluidsbelasting van de gevel van geprojecteerde geluidsgevoelige bestemmingen de grenswaarden uit de Wgh in acht te nemen. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling In het plangebied wordt geen geluidsgevoelige bestemming toegevoegd. Het zonnepark hoeft dan ook niet beschermd te worden tegen geluidsoverlast. Ook is er geen sprake van industrielawaai vanuit het nieuw te realiseren zonnepark.

In het plangebied worden zonnepanelen geplaatst. Deze zonnepanelen produceren geen geluid. Daarnaast worden er ook geen installaties opgenomen die een wezenlijke geluidsemissie veroorzaken waardoor nader onderzoek noodzakelijk is. De onderdelen die enig geluid produceren (zoals de omvormers en

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 60

transformator) worden niet direct aan de randen van het zonnepark gesitueerd. Ze liggen hiermee op ruime afstand, van minimaal 100 meter, van de dichtstbijzijnde geluidsgevoelige bestemmingen (de dichtstbijzijnde transformator staat op circa 250 meter afstand van de woningen). Er worden geen dierenverjagers geplaatst. Daarnaast is er, vanwege de hellende positie van de panelen, geen wezenlijke reflectie van omgevingsgeluid. Door de hellende positie kaatst geluid omlaag. De ontwikkeling van het zonnepark is met betrekking tot het aspect geluid, uitvoerbaar. Om zeker te zijn dat er geen nadelige gevolgen zijn in het kader van geluid, is door een akoestisch adviesbureau een akoestisch onderzoek uitgevoerd (bijgevoegd in Bijlage 5). Uit dit onderzoek blijkt dat: “de zonnepanelen worden op het zuiden gericht met de panelen gericht richting de betreffende woningen. Voor een geluidstraal van een geluidsbron (wegverkeer van de Rijksweg A37) vanuit het noorden die naar een ontvanger in het zuiden loopt, betekent dit dat bij horizontale geluidsinval, de geluidsuitval sterk omlaag gericht (168.5 °) zal zijn omdat de hoek van inval ten opzichte van de normaalrichting (loodrecht op de zonnepanelen) gelijk is aan de hoek van uitval, zie rode lijn in figuur 3. Dit geluid zal de woning niet bereiken aangezien deze afgebogen worden naar de bodem.

In principe zorgen de zonnepanelen op deze wijze voor een gedeeltelijke afscherming richting de woningen binnen het bungalowpark Schoonhoven. Het ligt dan ook niet in de lijn der verwachting dat het woon- en leefklimaat, door het inpassen van het zonnepark, akoestisch gezien zal verslechteren ten opzichte van de bestaande situatie. Reflectie op zonnepanelen die hellend vanaf de weg zijn gesitueerd, zal juist een gunstig effect (schermwerking) hebben en niet leiden tot een verhoging van de geluidbelasting bij de woning. Andersom positioneren (zonnepanelen richting noord) zal wel een geringe verhoging in de geluidbelasting kunnen veroorzaken maar dat is uit energie-oogpunt niet rendabel. Voor de woningen ten westen van het zonnepark kan gesteld worden dat de hoek van inval van het geluid op de achterzijde van de panelen gelijk is aan de hoek van uitval. Dit betekent dat op de woningen ten westen van het zonnepark geen reflecterende bijdrage is te verwachten. Daarnaast worden de zonnepanelen hellend geplaatst waardoor afbuiging van het geluid richting de grond plaats zal vinden en niet richting de omliggende woningen

Bedrijven in de omgeving Binnen het plangebied wordt geen nieuwe geluidgevoelige bestemming gerealiseerd. Bestaande bedrijven worden niet extra belemmerd. Woon- en leefklimaat De afweging of een aanvaardbaar woon- en leefklimaat (ook m.b.t. het geluidsaspect) ook in een nieuwe situatie aanwezig blijft, is in de paragraaf 'Bedrijven en milieuzonering' weergegeven.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 61

5.4 Luchtkwaliteit Het wettelijk kader met betrekking tot de luchtkwaliteit is sinds 2007 vastgelegd in hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer (Wm) en in de algemene maatregel van bestuur: 'Niet in betekenende mate bijdragen' (Besluit NIBM) en de ministeriële regeling NIBM (Regeling NIBM). In titel 5.2 van de Wm is het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) geregeld. In dit programma staat onder andere beschreven wanneer en hoe overschrijding van luchtkwaliteitsnormen moet worden aangepakt. In het programma wordt rekening gehouden met nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Ontwikkelingen die binnen het programma passen hoeven niet te worden getoetst aan de luchtkwaliteitsnormen. Voor ontwikkelingen die niet in betekende mate bijdragen aan luchtverontreiniging, hoeft geen onderzoek te worden gedaan naar de luchtkwaliteit. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Op grond van de NIBM-tool is een ontwikkeling 'in betekende mate' bij een toename van het aantal verkeersbewegingen met ruim 800 per dag (met 5% aandeel vrachtverkeer). De voorgenomen ontwikkeling betreft de realisatie van een zonnepark. De verkeersbewegingen die de ontwikkeling van een zonnepark met zich mee brengt, zijn alleen tijdens de aanlegfase merkbaar. In deze fase zal er tijdelijk sprake zijn van een grotere toename van verkeersbewegingen.

Nadat de bouw van het park is afgerond daalt het aantal verkeersbewegingen weer naar de oude situatie. Bouwperiode Zelfs tijdens de bouwperiode zal het aantal verkeersbewegingen ruimschoots onder de 800 per dag blijven. Daardoor leidt de ontwikkeling niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit én kan de ontwikkeling niet als 'niet in betekenende mate' worden gezien. Gelet op het voorgaande wordt gesteld dat de het aspect luchtkwaliteit geen nadelige gevolgen heeft voor de ontwikkeling van het zonnepark.

5.5 Externe Veiligheid Externe veiligheid richt zich op het beheersen van risico's bij onder meer productie, opslag, transport en gebruik van gevaarlijke stoffen. Dergelijke activiteiten leggen beperkingen op aan de omgeving. Door maatregelen kunnen de afstanden worden verkleind. Er wordt onderscheid gemaakt tussen plaatsgebonden risico en groepsrisico. Het groepsrisico heeft een oriënterende waarde, voor het plaatsgebonden risico geldt een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. De grenswaarde mag niet worden overschreden. Voor de oriënterende waarde en richtwaarde geldt dat afwijken alleen met een dergelijke motivering is toegestaan. Het aspect externe veiligheid betreft het risico op een ongeval waarbij een gevaarlijke stof aanwezig is. Deze gevaarlijke stoffen kennen twee verschillende bronnen. Dit zijn de stationaire (chemische fabriek, lpg-tankstation) en de mobiele (tankwagen, gasleidingen) bronnen. Er wordt getoetst aan de volgende wet- en regelgeving: Voor inrichtingen (bedrijven) wordt getoetst aan het besluit Externe veiligheid inrichtingen (BEVI) en de bijbehorende regeling. Voor transportroutes over weg, water en spoor wordt getoetst aan het Besluit externe veiligheid transportroutes (BEVT). Voor buisleidingen wordt getoetst aan het Besluit externe veiligheid buisleidingen (BEVB).

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 62

Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Om in beeld te brengen of er in het plangebied of in de nabijheid daarvan risicobronnen aanwezig zijn, is de provinciale risicokaart geraadpleegd. Een uitsnede daarvan is weergegeven in Figuur 24.

Figuur 24: Uitsnede risicokaart Nederland Uit de risicokaart blijkt dat in en om het plangebied geen risicocontouren liggen. Een zonnepark is geen gevoelig object of inrichting dat formeel een veiligheidscontour kent. Wel betreft een zonnepark een inrichting welke energie in de vorm van elektriciteit opwekt en aan het elektriciteitsnet levert. Om de veiligheid te waarborgen komt er een (transparant) hek rondom het zonnepark (met uitzondering langs de A37). Dit hekwerk is circa 2 meter hoog en staat op ruime afstand van de zonnepanelen waardoor personen niet bij de zonnepanelen kunnen. Daarnaast wordt het zonnepark niet openbaar toegankelijk. Het park kan enkel middels een afgesloten poort worden betreden ten behoeve van regulier beheer en onderhoud. Daarnaast wordt het park geaard en worden elektriciteitskabels ondergronds (diepte 40 cm) aangelegd. De ontwikkeling is uitvoerbaar op het gebied van externe veiligheid.

5.6 Bedrijven en milieuzonering Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt in eerste instantie doorgaans de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd, waarin richtafstanden voor de

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 63

ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar zijn opgenomen. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De voorgenomen inrichting van de betrokken gronden als zonnepark levert geen hinder of gevaar op voor omliggende gevoelige functies. Wel worden transformators en omvormers geplaatst. Deze worden echter op ruime afstand van functies in de omgeving geplaatst. In de VNG-uitgave 'Bedrijven en milieuzonering' valt dit onder de activiteit 'elektriciteitsdistributiebedrijven met transformatorvermogen tussen de 10 en 100 MVA'. De grootste richtafstand is die van geluid en bedraagt 50 meter. Voor de omvormers is de vergelijking gemaakt met de activiteit 'elektriciteitsdistributiebedrijven met transformatorvermogen tot 10 MVA'. Voor deze activiteit is in de richtafstanden tabel voor het aspect geluid 30 meter. In de voorgenomen ontwikkeling liggen de dichtstbijzijnde woningen op een grotere afstand (minimaal circa 200 meter). Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de richtafstanden. De ontwikkeling van het zonnepark uitvoerbaar met betrekking tot het aspect bedrijven en milieuzonering. Omgekeerde werking Bij nieuwe plannen dient niet alleen gekeken te worden naar de effecten van het initiatief op haar omgeving. Er dient ook gekeken te worden of het initiatief milieukundig gezien ontwikkeling van omliggende functies onmogelijk maakt.

In de omgeving staan geen woningen of (agrarische) bedrijven die door de realisatie van het zonnepark in hun belangen kunnen worden geschaad; deze kunnen nog steeds aan de eisen voldoen.

5.7 Verkeer en parkeren In de voorgenomen ontwikkeling worden de gronden, tijdelijk, in gebruik genomen als zonnepark. Een dergelijke ontwikkeling heeft geen grote gevolgen voor het verkeer en parkeren. Het zonnepark moet voornamelijk in de aanlegfase en in de ontmantelingsfase bereikt worden via de ontsluiting, en daarnaast alleen op heel beperkte schaal ten behoeve van het beheer. Daarnaast dienen de transformatorstations binnen een afstand van maximaal 160 meter afstand van een opstelplaats van de brandweer (meestal openbare weg) te zijn gelegen. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling Het zonnepark wordt ontsloten via het Meerboomweg-Zuid, dit betreft een rustige weg. Tevens zullen er twee parkeerplaatsen in het zonnepark worden gerealiseerd ten behoeve van beheer en onderhoud van het park. Binnen het plangebied wordt ruimte gecreëerd voor het parkeren van enkele voertuigen (ten behoeve van het beheer). Omdat de transformatorstations op meer dan 160 meter van de openbare weg zijn gelegen, wordt een 'brandweerweg' aangelegd. Deze weg heeft een breedte van 4,5 meter. Hierdoor kan brandweer bij calamiteiten ter plaatse komen. Het aspect verkeer en parkeren vormt geen belemmering voor de ontwikkeling van het zonnepark en wordt daardoor uitvoerbaar geacht.

5.8 Vormvrije M.E.R.-beoordeling Op 1 april 2011 is het gewijzigde Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Een belangrijke wijziging betreft het indicatief maken van de drempelwaarden in onderdeel D (betreft de m.e.r.-beoordeling) van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage. Concreet betekent dit dat het bevoegd gezag zich er nog steeds van moet vergewissen of activiteiten geen aanzienlijke milieugevolgen kunnen hebben ook wel genoemd de

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 64

'vergewisplicht'. Het komt er op neer dat voor elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteiten die voorkomen op de D-lijst, deze geeft aan of er voor activiteiten en projecten beoordeeld moet worden of er een MER gemaakt moet worden. Voor projecten of activiteiten die beneden de drempelwaarden vallen moet een toets worden uitgevoerd of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Voor deze toets wordt de term vormvrije m.e.r.-beoordeling gehanteerd. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling kan tot twee conclusies leiden: belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten: er is geen m.e.r. beoordeling noodzakelijk; belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een m.e.r.-beoordeling plaatsvinden of er kan direct worden gekozen voor m.e.r. De toetsing in het kader van de vormvrije m.e.r.-beoordeling dient te geschieden aan de hand van de selectiecriteria in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling. In deze bijlage staan drie hoofdcriteria centraal: de kenmerken van het project; de plaats van het project; de kenmerken van de potentiële effecten. Relatie met de voorgenomen ontwikkeling De ontwikkeling betreft de realisatie van een zonnepark op agrarische gronden. De realisatie van zonneparken wordt niet in het Besluit milieueffectrapportage genoemd.

Een grondgebonden zonnepark leidt wel tot herinrichting van een stuk landelijk gebied en zou kunnen vallen onder categorie D9 of D22.1. Er is geen sprake van een landinrichting als bedoeld in de Wet inrichting landelijk gebied. De ontwikkeling van een zonnepark valt pas onder deze categorie als deze onderdeel uitmaakt van een groter landinrichtingsproject. Ook categorie D22.1 is niet van toepassing, aangezien er productie van elektriciteit, stoom én warm water nodig is om hier onder te vallen. Aangezien een zonnepark slechts één van deze drie opwekt, elektriciteit, voldoet het project daarmee ook niet aan categorie D22.1. Een vormvrije m.e.r. beoordeling is daarmee niet aan de orde.

5.9 Leidingen Ten behoeve van het plan dient rekening te worden gehouden met de aanwezigheid van ondergrondse kabels en planologisch relevante leidingen. Daartoe is een KLIC-melding gedaan. Hieruit is gebleken dat er geen ondergrondse kabels en planologisch relevante leidingen onder het plangebied zijn gelegen.

5.10

Lichtreflectie

Het zonnepark wordt landschappelijk ingepast. Daardoor zullen de panelen niet te zien zijn en is er dus ook geen sprake van lichtreflectie naar de omgeving. Dit zal hinderlijke reflectie voorkomen tijdens normale weersituaties. Als er waterdruppels (parels) op de panelen aanwezig zijn, en de zon gaat op dat moment schijnen, is de ervaring dat er dan nog een risico is van schittering door de waterdruppels. Vaak zal dit verschijnsel van zon en regen tegelijk niet voorkomen.De panelen worden geplaatst in een zuid opstelling waardoor vanaf de A37 alleen de achterzijde van de panelen te zien is. Hierdoor ontstaat er geen hinderlijke schittering voor automobilisten.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 65

5.11

Electromagnetische straling

Zowel bij de omvormers als de transformatoren zullen extreem laagfrequente elektromagnetische velden (ELF) vrijkomen. Ten aanzien van elektromagnetische straling bij hoogspanningsmasten hanteert de overheid een voorzorgprincipe waarbij een grens wordt aangehouden van 0,4 micro Tesla (ìT). De GGD-en adviseren om ook bij ander bronnen van ELF-EM velden, zoals onderstations en transformatorhuisjes, dit voorzorgsprincipe te hanteren. Vandaar het advies om dit voorzorgsprincipe ook te hanteren bij de ontwikkeling van een zonnepark door de afstand van een zonnepark tot woningen en gevoelige bestemmingen zodanig te laten zijn dat de magnetische veldsterkte bij de gevoelige bestemmingen niet boven de advieswaarde van 0,4 ìT komt. Gezien de relatief grote afstand van zowel omvormers als de transformatoren tot de dichtstbijzijnde burgerwoningen gebeurt dat hier niet.

5.12

Stikstofdepositie

Ten behoeve van de realisatie van het zonnepark en de nieuwe natuur is een omgevingsvergunning benodigd. Ten behoeve van de aanvraag omgevingsvergunning verlangt het bevoegd gezag een analyse waarmee aangetoond wordt of er significantie depositie van stikstof op aangewezen habitattypen en leefgebieden plaatsvindt. In deze rapportage wordt een analyse uitgevoerd middels een stikstofberekening. Om de hoeveelheid stikstofdepositie op de aangewezen habitattypen en leefgebieden van aangewezen soorten (de instandhoudingsdoelen) te berekenen, wordt gebruik gemaakt van AERIUS Calculator. De rapportage is opgenomen in Bijlage 6 Stikstofberekening behorend bij voorliggende onderbouwing, de conclusie luidt als volgt: De berekening laat zien dat de stikstofdepositie uitkomt op 0,00 mol/ha/jaar. Dit betekent dat er verder geen vergunning in het kader van de Wet Natuurbescherming noodzakelijk is en negatieve effecten van stikstofdepositie op de omliggende natuurgebieden uitgesloten zijn.

5.13

Conclusie

In dit hoofdstuk zijn alle relevante milieuaspecten beschreven. Hieruit kan worden geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling geen milieubelemmeringen met zich meebrengt.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 66

Hoofdstuk 6 Uitvoerbaarheid 6.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de uitvoerbaarheid van het te ontwikkelen plan. De ruimtelijke uitvoerbaarheid, de maatschappelijke uitvoerbaarheid en de economische uitvoerbaarheid wordt beschreven.

6.2 Ruimtelijke uitvoerbaarheid In voorgaande hoofdstukken is beschreven hoe het voorgenomen project past binnen het van toepassing zijnde overheidsbeleid. Geconstateerd is dat er geen omgeving- en milieukundige belemmeringen zijn. Ruimtelijk is de voorgenomen ontwikkeling daarmee uitvoerbaar.

6.3 Maatschappelijke uitvoerbaaarheid Vooroverleg In het kader van het vooroverleg 3.1.1. Wro is de conceptvergunning aanvraag voorgelegd aan verscheidene vooroverlegpartners. Van meerdere partijen zijn reacties ontvangen. Deze hebben niet geleid tot aanpassingen van het plan. De vooroverleg nota (het verslag van het vooroverleg, inclusief reactie) is bijgevoegd (zie Bijlage 7). Het overleg met Waterschap Vechtstromen heeft ertoe geleid dat een duiker wordt geplaatst en dat het talud van de natuurvriendelijke oever dermate flauw wordt dat het beheer en onderhoud kan worden blijven uitgevoerd. Participatie Tijdens de planvoorbereiding zijn de omwonenden geïnformeerd en betrokken bij de planvorming. De input van de omwonenden is meegenomen in het opgestelde inrichtingsplan. Daarnaast is overleg geweest met de Drentse milieufederatie én het Drents Landschap. Ook de omliggende camping's en belangenverenigingen zijn betrokken bij de planvorming. Het gehele participatie proces is beschreven in hoofdstuk 2.4.17 Participatie. Op basis hiervan wordt gesteld dat het plan maatschappelijk uitvoerbaar is. Zienswijzen De ontwerp omgevingsvergunning heeft voor de duur van zes weken voor zienswijzen ter inzage gelegen. Tijdens deze periode zijn enkele zienswijzen binnengekomen.

Naar aanleiding van de gevoerde gesprekken tijdens de informatiedag georganiseerd op 18 mei 2021 en zienswijzen (een aantal van de indieners was tevens tijdens de informatiedag aanwezig) heeft de initiatiefnemer besloten het plan aan te passen om aan de wensen en verzoeken tegemoet te komen. Zie hiervoor ook de reactienota in Bijlage 8 Reactienota. De volgende aanpassingen zijn doorgevoerd: Aan de zuidwestzijde van het plangebied wordt de landschappelijke inpassing in de vorm van een losse haag verbreed van 3,5 meter naar 10 meter. Hierdoor wordt het zicht op het zonnepark vanaf de zuidzijde verder ontnomen. In de totale

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 67

plantenmix zullen tevens Hulst en Liguster worden opgenomen. Deze soorten behouden ook in de winter hun blad. Ter hoogte van het bos van Het Drentse Landschap zal ipv een groensingel een losse haag met een wildweide/dassenakker worden aangelegd. Een groensingel is hier van geringere meerwaarde door de aanwezigheid van meerdere bospercelen. Het inrichtingsplan en de ruimtelijke onderbouwing zijn hier op aangepast. De Dassenakker is met de input van de kennis van ecologen verder uitgewerkt. Het inrichtingsplan en de ruimtelijke onderbouwing zijn hier op aangepast. Om de impact op de Das te verkleinen en het leefgebied zo min mogelijk te verstoren danwel te versterken, is een aparte notitie geschreven. De ruimtelijke onderbouwing is hier op aangepast, de notitie is opgenomen in Bijlage 4 Maatregelen Das. In de 6e wijk is (groen)afval gestort. Dit afval zal worden opgeruimd. Het hekwerk wordt enkel geplaatst op locaties waar dat vanuit het oogpunt van veiligheid en diefstal noodzakelijk is, de locaties zijn duidelijker weergegeven in het inrichtingsplan. Er is een akoestisch onderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat het zonnepark géén nadelige gevolgen heeft met betrekking tot geluid. De ruimtelijke onderbouwing is hier op aangepast. Op 18 mei is een informatiedag georganiseerd om geïnteresseerden te informeren. Hierover is e.e.a. verwerkt in de ruimtelijke onderbouwing.

Er zijn zes zienswijzen ingediend. Naar aanleiding van overleg tussen PowerField en indieners zijn aanpassingen in het plan doorgevoerd. Deze aanpassingen hebben ertoe geleid dat één indiener zijn zienswijze heeft ingetrokken en er vijf zijn behandeld in de reactienota zienswijzen.

6.4 Economische uitvoerbaarheid Kostenverhaal gemeente Met de initiatiefnemer wordt een anterieure overeenkomst gesloten, waarin het kostenverhaal (inclusief planschade en leges) is geregeld. Hierdoor is het kostenverhaal voor de gemeente volledig verzekerd. De vaststelling van een exploitatieplan is niet noodzakelijk. Financiering zonnepark De ontwikkeling van zonneparken doet PowerField voor eigen rekening en risico. PowerField werkt samen met nationale en internationale investeerders om de financiering van haar projecten rond te krijgen. Deze zullen, samen met PowerField, zorg dragen voor het benodigde eigen vermogen. Tot slot wordt SDE+ subsidie aangevraagd die voor dit type projecten is bedoeld. Financiële participatie lokale partijen Lokale partijen en omwonenden wordt de mogelijkheid geboden financieel te participeren in het zonnepark. Deze mogelijkheden zijn niet noodzakelijk voor de realisatie en exploitatie van het zonnepark en wordt gezien als extra financieringsmogelijkheid. De realisatie van grootschalige zonneparken hebben ook invloed om de maatschappij. Daarom ligt in het aangepaste afwegingskader de nadruk op de maatschappelijke inpassing. Waarbij een inspanningsverplichting is gesteld. Hiermee borgt de gemeente de maatschappelijke

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 68

betrokkenheid. PowerField heeft voor zonnepark Hollandscheveld, veel aandacht en zorg besteed aan het opzetten van een omgevingsproces. Het gehele proces is vastgelegd in het participatieplan in Bijlage 2 Participatieplan van deze omgevingsvergunning. PowerField zet in op zowel proces als financiële participatie, dit om te komen tot een maatschappelijk inpasbaar plan. Concreet heeft PowerField in overleg met de omgeving de volgende afspraken gemaakt: Alle inwoners van Hollandscheveld en Nieuwlande krijgen (indien gewenst) 20% korting op zonnepanelen ingekocht bij PowerField. Direct aanwonenden (Meerboomweg-Zuid) krijgen gratis zonnepanelen ten behoeven van de eigen energievoorziening van het huishouden PowerField heeft tevens aan twee woningen (Wilfred Stillweg 40 en Meerboomweg 8) aangeboden om kosteloos een set van 15 zonnepanelen plus omvormer en installatie te installeren Daarnaast biedt PowerField deze aanwonenden (Meerboomweg-Zuid) de mogelijkheid om de grond tussen hun woning en het zonnepark tegen gereduceerd tarief over te kopen van PowerField. De aanwonenden hebben aangegeven hierin interesse te hebben. Bij voldoende interesse onderzoeken wij de mogelijkheden voor een postcoderoos en/of daarnaast biedt PowerField obligaties aan. Schenking aan Vereniging Hollandscheveld voor Plaatselijk Belang t.b.v.

leefbaarheid en leefomgeving Het buurt/dorpshuis 't Anker krijgt een zonnepaneleninstallatie aangeboden die het verbruik dekt. De camping Tussen de Wieken krijgt gratis 5 elektrische fietsen aangeboden door PowerField. Scherp aanbod voor zonnepanelen voor eigenaren van de recreatiewoningen op camping Tussen de Wieken. Daarbij worden zowel bij de realisatie van het zonnepark als het beheer en onderhoud ervan, zoveel mogelijk met lokale partijen gewerkt om zo de lokale economie te stimuleren. Op basis van het gevoerde omgevingsproces wordt gesteld dat het zonnepark Hollandscheveld maatschappelijk inpasbaar is.

6.5 Technische uitvoerbaarheid Om het zonnepark te kunnen exploiteren is aansluiting op het elektriciteitsnetwerk en transport van de elektriciteit noodzakelijk. Op het moment van schrijven is de beschikbare capaciteit van station Toldijk in Hoogeveen volledig benut. Om die reden is PowerField op zoek gegaan naar een alternatieve oplossing. Deze is gevonden door het zonnepark (samen met het project aan de Gijsselterweg in Fluitenberg) in Meppel aan te sluiten op het elektriciteitsnetwerk. PowerField heeft op het station van Enexis in Meppel een aansluiting vastgelegd met daarbij voldoende transportcapaciteit om de elektriciteit van zonnepark Meerboomweg Hollandscheveld aan het net te kunnen leveren. Het aansluiten van een zonnepark buiten de gemeente waarin het gebouwd wordt is niet nieuw en wordt ook elders gedaan. Zo worden bij voorbeeld twee zonneparken (Buinerveen, in de gemeente Borger-Odoorn en Stadskanaal, in de gemeente Stadskanaal) ontwikkeld door PowerField aangesloten op het HSstation Meeden in de gemeente Midden-Groningen. De gekozen oplossing is vergelijkbaar met de situatie in Hoogeveen omdat ook het ook bij deze twee zonneparken niet mogelijk was aan te sluiten op het dichtstbijzijnde station binnen de eigen gemeente. Vandaar dat wij hebben gezocht naar het aansluiten van de zonneparken op een station waar nog wel ruimte was; dit betrof Meeden.

Het volgende hebben wij gedaan: vanaf het station Meeden wordt een kabel gelegd naar zonnepark Stadskanaal. Deze afstand betreft

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 69

circa 14 kilometer. Vanaf zonnepark Stadskanaal wordt een kabel gelegd richting zonnepark Buinerveen. Deze afstand bedraag circa 11 kilometer. Alle gemeenten, provincies en waterschap hebben akkoord gegeven en een vergunning verleend voor dit kabeltracé. Voor deze twee zonneparken geldt dat de voorbereidende grondwerkzaamheden (bouwrijp maken) zijn afgerond. De bouw van de zonneparken is al reeds aangevangen. De oplevering van beide parken staat einde van dit jaar gepland. PowerField heeft aangetoond een aansluiting op het station in Meppel te hebben vastgelegd door overlegging van een getekend contract met Enexis alsmede een bevestiging van Enexis hiervan. Tevens is een positieve transportindicatie overhandigd. PowerField heeft de technische en ruimtelijke haalbaarheid voor de gekozen manier van aansluiting onderbouwd. Ook heeft PowerField middels een financiële onderbouwing aangetoond dat met deze gekozen manier van aansluiten het zonnepark Meerboomweg Hollandscheveld haalbaar is. In zijn algemeenheid wordt daarnaast opgemerkt dat door de minister en netbeheerders wordt gekeken naar oplossingen voor de transportschaarste.

Hierbij worden meerdere oplossingen onderzocht zoals het toepassen van curtailment (het door de netbeheerder begrenzen van het vermogen van zonneparken of windmolens), het loslaten van de redundantie eis, oftewel vrijgeven van de 'vluchtstrook') en het uitbreiden van het elektriciteitsnetwerk. Al deze oplossingen dragen bij aan de mogelijkheid om meer duurzame elektriciteit te kunnen aansluiten en transporteren. De minister is voornemens bestaande wetgeving aan te passen middels een Algemene Maatregel van Bestuur. Hiertoe is begin 2020 een consultatieronde opgestart en de minister is voornemens de AMvB in werking te laten treden per 1 juli 2020. Hiermee zal een deel van de oplossingen in werking treden. Uitgaande van bovengenoemde ontwikkelingen wordt gesteld dat het zonnepark kan worden aangesloten op het elektriciteitsnetwerk, waardoor het plan technisch uitvoerbaar is.

6.6 Conclusie Uit de voorgaande paragrafen blijkt dat het voorgenomen plan ruimtelijk, maatschappelijk, en economisch uitvoerbaarheid is. De voorgenomen ontwikkeling kan dus worden gerealiseerd.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 70

Bijlagen bij toelichting

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 71

Bijlage 1 Inrichtingsplan

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld | Eelerwoude | 72

ZONNEPARK MEERBOOMWEG-ZUID, HOLLANDSCHEVELD LANDSCHAPPELIJK INPASSINGSPLAN JUNI 2021

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld Landschappelijk inpassingsplan

Opdrachtgever: Naam: Powerfield B.V. Adres: Veerdijk 40d Postcode: 1531 MS Plaats: Wormer

Opdrachtnemer: Eelerwoude Mossendamsdwarsweg 3 Postbus 53 7470 AB Goor Tel.: 0547 26 35 15 e-mail: info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: 7921 Datum: juni 2021 Afbeelding 1. Huidig beeld van het plangebied, kijkend vanaf de Meerboomweg-Zuid richting de A37

INHOUD 1 INLEIDING

7

1.1 Aanleiding voor zonnepark Meerboomweg-Zuid, gemeente Hoogeveen

7

1.2 Ligging van het zonnepark

7

1.3 Doel van het rapport

7

2 UITGANGSPUNTEN ONTWERP

Afbeelding 2. De bestaande ontsluitingsweg bestaat uit puin. Parallel aan deze weg staan diverse landschapsontsierende objecten die met de komst van het zonnepark zullen worden opgeruimd.

9

2.1 Versterken landschappelijke structuren

9

2.2 Uitstraling zonnepark

9

2.3 Bereikbaarheid van het zonnepark

11

3 BELEIDSANALYSE

13

3.1 Provincie Drenthe

13

3.2 Structuurvisie Hoogeveen 2015-2030

16

4 RUIMTELIJKE ANALYSE

21

4.1 Veenontginningsgebied

21

4.2 Bodem en bijhorende vegetatie

23

4.4 Aanwezige beplanting

24

4.5 Watersysteem

24

4.6 Ecologie

25

4.7 Ontsluiting

25

5 ONTWERP

27

5.1 Landschap respecteren en versterken

27

5.2 Zonnepark directe omgeving

31

5.3 Elementen ten behoeve van het zonnepark

41

5.4 Beplantingsplan

42

5.5 Beheer

43

Eindconclusie

47

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

5

1 INLEIDING

Zonneveld Hollandscheveld ................................................................................................................................................................................................................ Landschapsarchitect: E. van der Tuin

Projectnummer: P7921.9

Datum: 28-08-18

1.1 Aanleiding voor zonnepark Meerboomweg-Zuid, gemeente Hoogeveen In opdracht van Powerfield heeft Eelerwoude dit landschappelijk inpassingsplan opgesteld ten behoeve van de beoogde ontwikkeling van zonnepark MeerboomwegZuid. Het plangebied heeft een oppervlakte van 26,7 hectare. Hiervan wordt circa 22,5 hectare ingezet om een grondgebonden zonnepark te ontwikkelen. Om de ontwikkeling van dit zonnepark mogelijk te maken is een planologische procedure noodzakelijk. Dit principeverzoek is aanleiding voor het aanvragen van een bestemmingsplan. In deze rapportage is de landschappelijke onderbouwing beschreven voor het zonnepark Meerboomweg-Zuid.

1.2 Ligging van het zonnepark De projectlocatie voor zonnepark Meerboomweg-Zuid ligt in de provincie Drenthe. De projectlocatie is gelegen ten zuiden van de A37, ten oosten van de Meerboomweg-Zuid. Aan de zuidzijde van het plangebied ligt een bosrijk gebied. Dit bosgebied wordt gebruikt door recreanten en camping Tussen de Wieken is hier gevestigd. Het plangebied ligt in het ontginningsgebied van de veenkoloniën. De hierbij horende strookvormige kavels zijn in het plangebied nog goed herkenbaar. Direct ten oosten van het plangebied zijn ook plannen voor een zonnepark. Voor beide initiatieven is een individueel landschappelijk ontwerp gemaakt. Daarbij is de inpassing en vormgeving van beide zonneparken op elkaar zijn afgestemd. Legenda Naam_project

´

Zonneveld Hollandscheveld Open Topo

0

60

120

240 Meters

Esri Nederland, Jan Willem van Aalst - www.imergis.nl

Afbeelding 3. Op de afbeelding hierboven is de topografische te zien met daarop het kader (roze) van het plangebied geprojecteerd.

1.3 Doel van het rapport Het realiseren van een zonnepark op het beoogde perceel is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan. Om het zonnepark toch te kunnen realiseren is een afwijkingsprocedure van het geldende bestemmingsplan noodzakelijk. Ten behoeve van deze procedure, en om een goede landschappelijke inpassing te borgen, is voorliggend voorlopig inrichtingsplan opgesteld. Om tot een goed inrichtingsplan te komen zijn verschillende stappen doorlopen: •

Programma van eisen en wensen

•

Input uit gemeente Hoogeveen

•

Uitgebreide ruimtelijke analyse Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

7

2 UITGANGSPUNTEN ONTWERP

Ten behoeve van het inrichtingsplan zijn uitgangspunten opgesteld waaraan voldaan moet worden. Dit betreffen voorwaarden van de ontwikkelaar en gemeente Hoogeveen, maar ook wensen vanuit de omgeving en Het Drentse Landschap.

2.1 Versterken landschappelijke structuren •

De inpassing van het zonnepark dient te voldoen aan het beleid van de provincie Drenthe en de gemeente Hoogeveen.

•

De landschappelijke inpassing draagt zorg voor het behoud en versterking van de identiteit het landschap. De kavelstructuur horend bij de veenontginningen wordt behouden en waar mogelijk herstelt.

•

Nieuwe beplanting dient te worden gehandhaafd na ontmanteling van zonnepark.

•

De omwonenden hebben verzocht het weidse uitzicht zoveel mogelijk te behouden maar willen de panelen niet zien, met hen is afgesproken zo laag mogelijke (wintergroene) beplanting toe te passen.

•

Overige nieuwe struiken en/of bomen bestaan uit inheems autochtoon plantmateriaal, passend bij de locatie.

•

Het zonnepark dient een ecologische meerwaarde te genereren voor het landschap, streven naar een goede vegetatielaag onder de panelen is wenselijk.

2.2 Uitstraling zonnepark •

De kleur van de zonnepanelen is blauw of zwart en er wordt één type paneel toegepast.

Afbeelding 4. Parallel langs de Meerboomweg -Zuid ligt een hoofdwatergang van het Waterschap Vechtstromen.

•

Het hekwerk tussen het landschap en de panelen (eis vanuit verzekeraar) dient, waar toegepast, een landelijke uitstraling te hebben en passeerbaar te zijn voor kleine zoogdieren, maximaal twee meter hoog, inclusief toegangspoorten.

8

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

•

De zuidelijk georiënteerde panelen worden maximaal 1,80 meter hoog.

•

Reflectie van panelen richting de omgeving wordt voorkomen.

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

9

2.3 Bereikbaarheid van het zonnepark •

Het gebruik van nieuwe verharding ten behoeve van het zonnepark wordt zoveel mogelijk beperkt.

•

Bouwmateriaal zal tijdens de aanleg vanaf de Meerboomweg-Zuid in het gebied worden gebracht.

•

Tijdens de beheerperiode zal de hoofdontsluiting van het zonnepark via de Meerboomweg-Zuid lopen.

•

Het zonnepark is niet openbaar toegankelijk, er is dan ook geen sprake van een vergroting van de verkeersdruk in het gebied.

Afbeelding 5. De A37 is vanuit het plangebied duidelijk waarneembaar.

10

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

11

Orvelte Klijndijk

+++++ +++++ + ++ + + + +

Oo st w o ld F in st e rw o ld e

++

++

N i euw - Beer ta

VISIEKAART 2030

++

++++

++ +

Nieuw Balinge

He e r e nl a nd

++++ +

Klazienaveen Noord

B a rdie g e r -relevant zijn voor de In dit inpassingsplan worden de beleidsstukken uitgelicht

+++

Zwinderen

Vla g t w e d d e

+++

Nieuwlande

Bedrijventerreinen

+++

Elim

++

us se lk an aa l

++

++

Coevorden

++ ++

++

+

+ ++ + + ++ +

++

+

Barger Oosterveld

Barger Compascuum

++

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld Klazienaveen Noord

++

12

+ + + ++ + +++ ++ ++ + + + ++ ++ + ++ ++

EMMEN

++ ++ + + + + + + +

++ +

Dedemsva ar t

Foxel

N e ue Düne

Fehndorf

A31

Van provinciaal belang is de orthogonale samenhang tussen het systematische ontginningspatroon van grootschalige openheid met kenmerkende wijkenstructuur en de

++

++

bebouwingslinten met daaruit opgaande percelen. Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

++

++

++

13

++

++

Afbeelding 6. Visiekaart 2030 uit de Omgevingsvisie Drenthe (2017) E m m e r- E r f s c h e i d e n v e e n

Provinciaal belang

+ + + + +++ + +

Gra msb e rg e n

Al te nbe r ge

++

Emmer Compascuum

verkaveling, de bebouwingslinten langs kanalen en monden en de grote, weidse

Emlichheim

+++++

+

Multifunctioneel

++ +

We e r d i n g e

kanelenstelsels. Kenmerkend voor deze hoogveengebieden is de strakke orthogonale

bebouwing en bosstroken.

-+

++

Rut enbrock

in de provincie. Dit hoogveenontginningslandschap is onderling verbonden door N i e u w - S c h o o n e b e e k

Hollandscheveld een kleinschalig, besloten karakter met veel verspreid voorkomende

--

Multifunctionele gebieden

Er i k a

als economisch, ecologisch en cultureel kapitaal. Het projectgebied valt onder

waaraan de tijd en de manier van ontginning is af te lezen. Zo heeft het gebied rond

--

Roswinkel

+

++ + + + ++ + + + + + +

Va l t h e

Robuust watersysteem: beekdalen

+

Nieuw We e r d i n g e

Amsterdamscheveld

ruimtes met wijken. Elke ontginning heeft bovendien zijn eigen specifieke kenmerken,

++

++

++

Slagharen

Drogteropslagen

het provinciaal belang ligt in het behouden en waar mogelijk ontwikkelen van de

++ +

+ + ++

R o b u u s t w a t e r s y s t e e m - --

++ +

Burgemeest er Bei nsdorp

•

Zandpol

++

++

++ ++ ++ +

Va l t h e r m o n d

kleinschaligheid (Drentse schaal);

+

++ ++

UNESCO Geopark Hondsrug

+

++

Wildlands

++

Te r A p e l

•

Barger - Oosterveen

het landschapstype Veenkoloniën. Dit is het meest voorkomende landschapstype

Vaarweg van bovenlokaal belang Logistieke poort

++ +

Linde

veiligheid;

De provincie richt zich op het in stand versterken van het landschap S chouden h o o n e b e een k

Steenwijksmoer

D e Krim

++ +

Tw e e d e E x l o e¨ r m o n d

•

Kernkwaliteit Landschap

TT circuit

++

Mu sse lka n a a l

menselijke maat;

We i t e v e e n

Gebiedsontwikkeling Groningen - airport Eelde

++ +

E e r s t e E x l o e¨ r m o n d

•

Nieuw Amsterdam

kernkwaliteiten.

Lo fa r

+++

Kerkenveld Buinerveen

noaberschap;

Landschap van de koloniën van Weldadigheid (UNESCO)

+++ ++

M

Se llin g e n

•

Dalerpeel

+++

Zuideropgaande

Alteveer

oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen);

+ + + + + + + + + + + + + + + ++

+++

Nieuw Buinen

N34

Energie transitie park (ETP)

+ + +++ + + + + +

Drouwenermond

•

++ + + + ++ + + + + + + ++

+++ ++

Gasselter nijveenschemond

Robuust sociaal economisch systeem

Zwartemeer

Erica

Dalerveen

++

St adska na a l

Proefgebied landbouw (massa, energie en logistiek)

+++ + +

PLANGEBIED

Dalen

++ +

B our ta nge

Hollandscheveld

Klazienaveen

marktpartijen en inwoners hebben we de volgende kwaliteiten van Drenthe benoemd: • Ve e rust, ruimte, natuur en landschap; noord

Landbouwgebied

++ + + + ++

Onstwedde

Wa c h t u m

Ecologische/multifunctionele verbinding

AR3o7b u u s t l a n d b o u w s y s t e e m

+ ++ + + ++

Noordscheschut

Geesbrug

A37

van Drenthe. Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen,

+

+ + ++ ++

HOOGEVEEN

Kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid

Robuust natuursysteem

+ ++

Nieuweroord

Oranjedorp

Het plangebied valt onder de kernkwaliteiten ‘Landschap van de Veenkoloniën’.

Ontwikkelingsopgave Robuust natuursysteem

++

Vri eschel oo

3.1.1 Omgevingsvisie Drenthe 2018

Oosterhesselen

Gees

++ + ++

berg

Legenda

+ ++

Bellingwolde

Stuifzand

Nieuwe Pek e l a

3.1 Provincie Drenthe

++

+ + + + + ++ + + + + +++ + + + + + + + + + + + + +

Blijh a m

O ude Pek el a

++ + + + ++ + + + ++ + + + + +++ + + +

++

Barger Compascuum Nieuw Dordrecht

Erm

++

Ti e n d e v e e n

Oosterveld

landschappelijke inpassing van het zonnepark.

++

WINS C H O T E N

Sleen

++ + + + + +++

+ ++

O udeschans

Benneveld

Meppen

+ ++ + + ++ +

Pesse

BELEIDSANALYSE

EMMEN

We s t e n e s c h

Aalden

++ +

Be e rt a

S c heem da

++

++

A7

Noord Sleen

++ + +

Nieuweschans

Zweeloo

++

Drijber

Foxel

N381

++

+

Midwolda

Balinge

+++ ++ + + + + + + + ++ + ++ ++ + + ++ + ++ + ++ + + + + + + + + + + + + +

Mantinge

E m m e r- E r f s c h e i d e n v e e n

We z u p

+ + + + + + + + + + ++

Dr i e bor g

t haantje

Witteveen

+ + + + + ++ +

+++++

A28

3

Emmer Compascuum

+

Wijster

+ + ++ + +

Nieuwolda

Spier

We e r d i n g e Garminge

++

DOLLARD

Wa ge nborgen

T

Beleid

Ambitie:

Het provinciale beleid is gericht op het behouden en versterken van de samenhang en de

Richtinggevend voor dit deelgebied is het behouden van het onderscheid tussen de

openheid met de wijken en de rechtlijnige landschapsstructuur.

verschillende ontginningsblokken in het veengebied. Dit is vooral zichtbaar te maken op

Zoekgebied Robuust Natuursysteem

de grenzen van de blokken. Wij willen dan ook sturen op: •

Het gebruik maken van de randen en contrasten tussen de verschillende

De provincie heeft het plangebied aangeduid als zoekgebied voor een

ontginningsblokken bij nieuwe ontwikkelingen, en in het bijzonder de

ontwikkelingsopgave voor een robuust natuursysteem.

achtergrenzen van de ontginningsblokken, waar verschillende kavelrichtingen bij

Dit betekent het behouden en versterken van biodiversiteit en verbeteren van

elkaar komen.

de leefgebieden conform het Natuurpact. Het vlechtwerk van droge en natte

•

Het zichtbaar houden van de plaatsing van de bospercelen van het bos bij

landschapselementen (groen-blauwe dooradering) van agrarische gebieden is van

Hollandscheveld binnen de oude perceelstructuren, en het in stand houden van

provinciaal belang voor de instandhouding van een basiskwaliteit voor de biodiversiteit.

de rafelige, verspringende randen van dit bos.

Groen-blauwe dooradering zijn landschapselementen, zoals (droge) ruigten, struwelen, bomenrijen en singels, sloten en poelen. Binnen deze basiskwaliteit horen goede

Hollandscheveld - categorie respecteren

leefgebieden voor boerenlandvogels en –vlinders.

De cultuurhistorische samenhang dient veiliggesteld te worden voor de toekomst. Deze categorie is vooral van toepassing in gebieden waar de ontwikkelingen meer

De gebieden die zijn aangeduid in het Natuurpact vallen buiten het plangebied. De

kleinschalig zijn en in een laag tempo zich voltrekken. Bij de ontwikkelingen ligt de

beplanting langs de randen van het plangebied hebben wel een beheertype en ambitie

inzet bij het waarborgen van de cultuurhistorische samenhang voor de toekomst.

toegekend gekregen.

Initiatiefnemers hebben de verantwoordelijkheid om de cultuurhistorische hoofdstructuur

Op de beheertypenkaart van 2019 staat de strook langs de Meerboomweg-Zuid

als inspiratiebron te benutten voor ontwikkelingen. De provincie beoordeelt de plannen en

aangeduid als een droog bos met productie. De beplanting langs de A37 wordt beheerd

initiatieven daar op.

als een dennen-, eiken- en beukenbos. De ambitie is om deze strook langs de A37 om te vormen tot een droog bos met productie.

Zonne-energie

De twee zuidoostelijke bosvakken worden beheerd als dennen-, eiken- en beukenbos en

De provincie Drenthe streeft ernaar dat al het in Drenthe beschikbare en geschikte

dit is ook conform de ambitie van de provincie Drenthe.

dakoppervlak zo veel mogelijk wordt benut voor de productie van zonne-energie. Voor opstellingen van zonnepanelen op de grond wordt een ‘ja, mits’-benadering gehanteerd.

In het ontwerp van zonnepark Hollandscheveen is gestreefd naar het realiseren van

Dit betekent dat er sprake moet zijn van een combinatie met andere functies en/of dat het

meerwaarde voor de aanwezige natuur in het gebied. Het zonnepark beoogd geen

op gebiedsniveau tot integrale meerwaarde leidt.

barrière te vormen maar juist een verbindend element te zijn tussen de verschillende bosgebieden. De inrichting van het zonnepark levert daarmee een bijdrage aan de

Bij de realisatie van zonneakkers dient er balans te zijn tussen zonneakkers en

doelstellingen van de provincie Drenthe.

landschap. Zo wordt de afwisseling tussen het landschap en de herkenbaarheid van

Kernkwaliteit cultuurhistorie

de landschapstypen behouden, inclusief de natuurlijke en cultuurhistorische aspecten. Daarom dient er voldoende afstand tussen de individuele zonneakkers (of clusters van

De structuur in dit gebied heeft geen duidelijke drager. Dit komt door de relatief complexe

zonneakkers) te zijn. De benodigde afstand is afhankelijk van schaal van het landschap.

en kleinschalige aanpak van de oudere veenontginningen, vanaf de 17de eeuw.

Daarnaast moet de maat van het individuele zonnepark passen bij het landschap.

Hieronder worden de relevante aandachtspunten voor de planvorming opgesomd. De provincie vraagt de initiatiefnemers een plan op te stellen waarin aandacht is voor de Structuren van provinciaal belang: • •

ruimtelijke, fysieke context. Aandacht voor een samenhangend ontwerp, meerwaarde

Ontginningsassen als lijnen georiënteerd op en verbonden met de (Verlengde)

voor het gebied en inrichting van de randen zijn hierbij belangrijke aspecten. Juist

Hoogeveense Vaart.

aan de randen vinden we het belangrijk dat wordt ingespeeld op de omgeving en de

Bossen bij Hollandscheveld die de smalle kavelstructuur en –richting volgen, met

kernkwaliteiten in het gebied.

rafelige begrenzingen.

14

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

Zonnepark Meerboomweg-Zuid, Hollandscheveld

15

3.2 Structuurvisie Hoogeveen 2015-2030 De Structuurvisie Hoogeveen is vastgesteld in 2012. De fysieke structuurvisie is leidend voor het hele grondgebied van de gemeente en heeft dwarsverbanden met de economische, sociale en veiligheidsvisie. De structuurvisie beschrijft de thema’s wonen,

Hollandscheveld •

voorzieningen, bedrijvigheid, bereikbaarheid, landschap en duurzaamheid. Op de structuurvisiekaart uit 2017 is het plangebied aangeduid als ‘semi besloten

Hollandscheveldsche Opgaande en Zuider Opgaande. •

veenlandschap’ (oude verkaveling in smalle stroken).

Landschap

Veenbos: aangeplant op ontgonnen veen vanwege tegenvallende opbrengsten; later deels weer herontgonnen, waardoor de strooksgewijze, rafelige rand is

Hoogeveen wil de kwaliteiten en waarden van landschap, dorpen en stad tonen en er een opgave in het vinden van gebieden voor schaalvergroting in de landbouw en voor

Trekgaten: onderste veenlagen zaten zo diep dat het uit de bodem getrokken moest worden in plaats van gegraven.

•

versterken. Het landschap is de drager van de ruimtelijke kwaliteit. Landschappelijk ligt

Langgerekt bebouwingslint van boerderijtjes en arbeiderswoningen aan

ontstaan. •

Boerenopstand 1963.

energieopwekking. Zonnecollectoren, windenergie, teelt van gewassen voor groene

3.2.1 Energievisie, afwegingskader zonne-energie Hoogeveen

energie, maar ook winning uit de ondergrond zijn in toenemende mate van invloed op het

De zonneladder van Hoogeveen

landschap. Dit betekent voor Hoogeveen dat er stedenbouwkundige en landschappelijke

Voor het toestaan van zonneparken worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

randvoorwaarden moeten zijn om energiewinning lokaal de kans te geven.

•

Waar mogelijk inzetten op multifunctioneel ruimtegebruik.

•

Zo veel mogelijk koppeling tot stand brengen tussen de plek waar de energie