VVD strategische beschouwingen 2022
Tekst van het document
Bijdrage VVD strategische beschouwingen Dank u wel, voorzitter. Voor ons ligt de kaderbrief 2022-2025. De brief is een document waarin het college de financiële ontwikkelingen schetst voor de komende begroting en de financiële uitgangspunten voor de jaren erna. De VVD wil werken aan perspectief voor onze mooie gemeente en dat moeten we met z’n allen doen. Maar het is inmiddels wel duidelijk dat VVD de ingeslagen koers van de meerderheid van de Raad in de begroting 2021-2024 niet volgt. Sterker nog we begrijpen het niet en zien de gevolgen van deze koers, alleen ondersteunt door CDA, GB en SGP, in deze kaderbrief. Het college schrijft in het haar kaderbrief dat de begroting beleidsarm wordt. Het begrotingsjaar 2021 is al beleidsarm. Iedere vorm van illusie dat het anders zal worden richting 2022 wordt direct de grond ingeslagen door het college. Terecht, want de meerderheid heeft beslist en die meerderheid mag wat ons betreft nu ook uitleg geven voor hun uitgezette koers. Nieuw beleid is niet mogelijk en alleen onvermijdelijke uitgaven worden gedaan. Graag vernemen we van deze partijen of dit de bedoeling is geweest van de koers die afgelopen december is ingezet. Daarnaast leunt het college op het vertrouwen dat het Rijk voldoende compenseert voor de extra uitgaven dan wel verminderde inkomsten ten gevolge van de coronacrisis.
Een maand geleden lag het plan voor om deze compensatie nog te gebruiken om de taakstelling van het Sociaal Domein van EUR 500.000,- te compenseren. VVD was daar een fel tegenstander van, omdat de Corona compensatie voor extra uitgaven in verband met Corona bestemd is en niet om gaten in de begroting op te vangen. Richting de nieuwe begroting zullen we hiervoor ook blijven pleiten. Hou het geld bij de bestemming ook al is het niet geoormerkt. Het college houdt vast aan de doelstelling om in 2025 een solvabiliteit van 18% te hebben. We gaan sparen en dat juichen wij toe als VVD, maar wat er nu in de kaderbrief wordt voorgesteld, is bijna tenenkrommend. Een voorziening voor de kapitaallasten inzake de herinrichting van het centrum van Hoogeveen wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Door deze actie krijgen we jaarlijks een extra uitgave te verwerken in de begroting en jaarrekening van de gemeente Hoogeveen. Deze vestzak broekzak actie leidt af van de werkelijke problemen van de financiële staat van de gemeente Hoogeveen. Nu lijkt ineens dat we boven Jan zijn en dat we voldoende hebben gespaard het afgelopen jaar. Het tegendeel is waar. We gebruiken alleen een potje waarvoor we al geld apart hadden gezet en dat gebruiken we nu om de solvabiliteit op te poetsen. VVD ziet liever dat de kern van de financiële wanorde wordt aangepakt.
Als je inkomsten en uitgaven niet in balans zijn, heb je twee mogelijkheden; de inkomsten verhogen of de uitgaven verlagen. De koers van de meerderheid van de Raad heeft verzuimd om optie 1 (inkomsten verhogen) af te vlakken, waardoor er geen ruimte is voor nieuw beleid en ondersteuning van de sociaal zwakkeren. Het was tenenkrommend om te zien dat onder aanvoering van het CDA de bezuiniging op de inkomensvoorziening voor minima ter discussie werd gesteld. Was dit niet het gevolg van de koers die in december door haar toedoen was bepaald? Was dit niet het gevolg van het beleid dat het CDA en GB hebben gevoerd de afgelopen zes jaren? Waardoor dus ook aan de uitgavenkant nog niet voldoende opgehaald wordt. Voor dit jaar staat er nog een uitdaging van EUR 1,5 miljoen inzake bezuinigingen, maar de uitdagingen aan de uitgavenkant zijn de komende jaren nog groter. Hierop zullen we als Raad moeten acteren. Zijn de bezuinigingsplannen in Schone Lei voor de komende jaren uitvoerbaar? Is het legitiem om maar aan te nemen dat met geen enkele toevoeging aan de algemene reserve in 2022 het spaartempo op peil worden gehouden in relatie tot de uitdagingen in de ombuigingen voor 2022 en verder te realiseren? Vanuit verschillende organisaties krijgen we de signalen dat men bezuinigingsmoe wordt en dat er geen ruimte is voor nieuw beleid. Dit baart ons zorgen.
De bezuinigingsmoeheid kan ons de komende
jaren nog parten gaan spelen. VVD had graag gezien dat naast de ombuigingen ook de inkomsten kant onder de loep zou worden genomen. Het college waarschuwt in haar kaderbrief voor verhoging van de OZB indien de negatieve resultaten in de jaarrekening niet omgebogen kunnen worden. Dit is een lastige. We bespreken nu de kaderbrief zonder zicht te hebben op het resultaat van de jaarrekening 2020. Stand 16 april 2021 is dit EUR 442k negatief. We souperen dus alweer een deel van de voorziening kapitaallasten Centrum op. Het baart ons ook zorgen dat ongeveer 80% van de uitgaven van het Sociaal Domein in 2020 nog gecontroleerd moest worden op 16 april 2021. Graag vernemen we van de wethouder of er nu al meer duidelijkheid is op de controles van de uitgaven op het Sociaal Domein? Voor het bieden van perspectief was het in de ogen van de VVD gerechtvaardigd om afgelopen december de OZB tijdelijk fors te laten stijgen. Zodat het mogelijk zou zijn om investeringen te doen die Hoogeveen naar de toekomst toe sterker maken en om meer aandacht te hebben voor de inwoners die het moeilijk hebben. Daar is door een meerderheid van partijen een stokje voor gestoken, maar nu blijkt dat er naar alle waarschijnlijkheid toch weer aan deze knop gedraaid moet worden? Wij willen dat er meer gekeken wordt naar andere inkomstenbronnen, zoals bijvoorbeeld de verkoop van gemeentelijk vastgoed.
In het kader van de begroting blijven we aandacht vragen van het college voor de volgende zaken: Afronding herstructurering van de Hoofdstraat Door het schrappen van de niet noodzakelijke uitgaven (Categorie 3) blijft het zuidelijk deel van de Hoofdstraat onaangeroerd. Dit is niet alleen jammer, maar afronding is noodzakelijk voor de uitstraling van Hoogeveen, als vestigingsplaats voor bedrijven en personen. Wij hopen dan ook van ganser harte dat de mogelijkheid wordt bekeken om toch de herstructurering af te ronden, door de investeringen op maximaal EUR 6,5miljoen per jaar te zetten in de koers zoals die in december is weggezet. SWO De SWO wordt heel erg mager benoemd in de kadernota. De SWO is toch wel een belangrijk deel van de begroting. Naast de bijdrage, blijft VVD het college vragen om aandacht te hebben voor de verhoudingen met betrekking tot de kostenverdeling tussen de Wolden en Hoogeveen. Hoogeveen is bezig met een omvangrijke ombuigingsactie. Zou dit ook vertaald moeten worden in een lagere bijdrage in de SWO. Graag vernemen we dit van het college en de andere fracties. Onderwijshuisvesting VVD vraagt nogmaals aandacht voor het dossier onderwijshuisvesting. We lijken de goede kant op te gaan, toch blijft dit een aandachtspunt voor het college, maar ook zeker voor ons als raad.
Hoever zijn de plannen omtrent de visie Onderwijshuisvesting PO? Het Integraal Huisvestingsplan PO ligt er al een tijdje, maar wat wordt er nu mee gedaan? En met betrekking tot het VO vragen wij ons af hoe de afspraken nu liggen omtrent de gemeentelijke bijdrage in de huisvesting. Er zou sprake zijn van een nieuw verdeling van kosten, hoe staat het daarmee? Wij richten ons aan het college voor beantwoording van deze vragen. Woonvisie De woningmarkt raakt oververhit. Er wordt een inspanning gevraagd van de lokale overheid om de woningvoorraad te vergroten. Tot 2025 moeten we 1000 nieuwe woningen bouwen. Dit vraagt om een heldere woonvisie. Een visie waarin betaalbare woningen voor onze starters zijn opgenomen. Een visie die ruimte biedt aan woningbouw en duurzame energie, zonder dat deze twee zaken elkaar in de weg zitten. VVD roept het college op om hier snel werk van en ruimte in de begroting te maken. We zien graag de visie van het college op de markt voor starters. Laten we de startersleningen een nieuw leven inblazen. Dit is echt noodzakelijk om de starters mogelijkheden te bieden op de overspannen markt.
Voor het ontwikkelen van visie zal er niet alleen met belangbehartigers gesproken moeten worden en niet alleen geput moeten worden uit de kennis binnen de organisatie. Maak gebruik van de brede kennis die aanwezig is binnen de samenleving. Wij willen naar de toekomst kijken. Er moet veel gebeuren om Hoogeveen structureel te veranderen. Daarvoor is organisatieverandering nodig zodat verantwoordelijkheden duidelijker worden. Participatie moet beter worden ingevuld en doelen moeten worden omschreven zodat er gerichter kan worden geïnvesteerd. We moeten werken aan de kwaliteit van het bestuur, want er is meer nodig dan alleen een college dat stevig doorpakt. Wij complimenteren het huidige college met de voortvarendheid waarmee ze de zaken hebben opgepakt en met de open communicatie naar de raad en inwoners toe. Daarom staan we ervoor open om de volgende bestuurlijke periode door te gaan met dit zakencollege. Zodat we in dat geval gebruik kunnen blijven maken van een frisse blik en de tijd hebben om een stabiele en goede wijze van besturen te ontwikkelen. Dat is volgens de VVD een van de grootste uitdagingen voor de komende periode: alleen ga je sneller, samen komen we verder. Punten voor debat: 1. Het percentage van de kostenverdeling van de SWO de Wolden Hoogeveen zien we voor de komende jaren voor Hoogeveen stijgen, ondanks de enorme ombuigingsactie van de gemeente Hoogeveen.
Wat vinden de overige partijen van de stijging van het percentage in verhouding tot de huidige ombuigingsactie? 2. Wat vinden partijen van het idee om de startersleningen nieuw leven in te blazen en op welke manier dat zou moeten? 3. Wat vinden de partijen van de investeringslimiet van EUR 6,5 miljoen?