VRD - C 01 Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe.pdf

ONTWERPBEGROTING 2023 VRD

1

Voorwoord Voor u ligt de begroting 2023 van Veiligheidsregio Drenthe. We delen in deze begroting onze plannen en laten zien hoe we deze plannen willen uitvoeren. Onder het motto “je moet het dak repareren als het droog is” is deze begroting tot stand gekomen. Na een roerige periode van de COVID-19 crisis, ligt hier een begroting met de ambitie om voorbereid te zijn op wat gaat komen in 2023 en verder jaren. Veiligheidsregio Drenthe is niet alleen een uitvoeringsorganisatie. Wij zijn ook onderdeel van de samenleving. Dat blijkt niet alleen uit de brede verankering van de vrijwillige brandweer in onze Drentse samenleving, maar dat ziet u ook in deze begroting terug. We leven in dynamische tijden en een aantal grote – veelal maatschappelijke - thema’s, raakt ook de VRD zowel op vakinhoud als bedrijfsvoering. Als onderdeel van de samenleving voelen we ons verantwoordelijk om op deze thema’s onze verantwoordelijkheid te nemen en bij te dragen aan oplossingen. Voor het eerst vindt u in deze begroting dan ook een aparte toelichting op onze inspanningen op deze grotere vraagstukken. Denkt u hierbij aan thema’s als klimaatadaptatie en energietransitie, technologische kansen en bedreigingen en arbeidsmarktontwikkelingen. Maar ook de invoering van de Omgevingswet en de evaluatie Wet veiligheidsregio’s hebben organisatiebrede impact.

De hernieuwde crisisorganisatie wordt in 2022 geïmplementeerd en zal ook in 2023 de nodige aandacht vragen om de invoering tot een succes te maken. Het resultaat is een flexibele en wendbare crisisorganisatie die is voorbereid op zowel gekende als ongekende crises, waarbij de opschaling afhangt van de crisis die zich op dat moment voordoet en de behoefte van de betrokken gemeente aan ondersteuning. In 2023 is ook de zoektocht naar een ander, toekomstbestendig systeem voor brandweerzorg nog steeds actueel. Het Programma Brandweerzorg continueert de inspanningen om over een periode van 5-10 jaar te komen tot moderne brandweerzorg, waarbij vrijwilligheid de basis blijft waarop de brandweer in Drenthe opereert. Financieel zijn het roerige tijden. De inflatie is hoog; COVID-19 heeft zijn sporen nagelaten waar het gaat om vakbekwaamheid van de crisisorganisatie en de brandweer; verantwoordelijkheid nemen op het thema klimaatadaptatie en energietransitie zijn vaak kostbaarder dan niets doen en steeds vaker worden we in de bedrijfsvoering geconfronteerd met schaarste op de arbeidsmarkt, oplopende prijzen en nieuwe risico’s.

De VRD heeft in de afgelopen jaren geïnvesteerd in medewerkers en werkwijzen om flexibel, wendbaar en kostenefficiënt te zijn en is als gevolg daarvan één van de veiligheidsregio’s die tot nu toe de werkzaamheden kon uitvoeren met minder kosten dan de bijdrage die gemeenten hiervoor ontvangen uit het gemeentefonds. Uiteraard blijft de insteek van de VRD dat we als organisatie zo kostenefficiënt mogelijk werken en ons te allen tijde bewust zijn dat het gemeenschapsgeld is dat we uitgeven. U zult in deze begroting zien dat de ontwikkelingen waar de VRD mee geconfronteerd wordt binnen de huidige financiële kaders niet langer kunnen worden opgevangen. Een verhoging van de bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de VRD is nodig om onze werkzaamheden in 2023 uit te kunnen voeren. Het dagelijks bestuur VRD

2

Leeswijzer: organisatiebrede thema’s apart benoemd De wereld om ons heen is complex en verandert in hoog tempo. Ontwikkelingen in de samenleving volgen elkaar steeds sneller op en hebben ook steeds vaker een groot effect op de taakuitvoering van de VRD. Kenmerkend is dat deze thema’s daarnaast vaak ook impact hebben op de eigen bedrijfsvoering. Deze autonome ontwikkelingen in de samenleving raken de VRD dus intern en extern en kunnen dan ook niet los van elkaar gezien worden. Voor deze organisatiebrede thema’s is gekozen ze in deze begroting apart op te nemen, zodat de onderlinge samenhang zichtbaar blijft. Dit geldt voor de volgende thema’s: Klimaatadaptatie, duurzaamheid en energietransitie; Vitale processen: technologische kansen en -bedreigingen; Invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging; Veranderd vakmanschap en arbeidsmarktontwikkelingen. Daarnaast bevat de begroting toelichting aan de hand van de gebruikelijke thema’s: Crisisbeheersing; Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR); Brandweer Drenthe; Bedrijfsvoering. Na de tekstuele toelichting volgt een overzicht van de kosten volgens de missielijnen van de VRD: 1. Wij treden op bij calamiteiten en crises. 2. Wij vergroten de bewustwording over fysieke veiligheid. 3. Wij zijn onderdeel van de samenleving. 4. Wij zijn een flexibele en wendbare netwerkorganisatie.

Tenslotte zijn de benodigde paragrafen met financiële toelichtingen, de financiële begroting en meerjarenraming en de toelichting per risico opgenomen.

3

Klimaatadaptatie, duurzaamheid en energietransitie Ons klimaat verandert en wereldwijd worden de gevolgen daarvan steeds merkbaarder. Om klimaatverandering tegen te gaan, staan de thema’s duurzaamheid en energietransitie hoog op alle maatschappelijke agenda’s. Tegelijkertijd worden we als samenleving al geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering en is klimaatadaptatie ook een actueel thema. Al deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor de taakuitvoering van de VRD. Er is sprake van een enorme ontwikkeling van nieuwe kennisdomeinen waarop advisering wenselijk is. Te denken valt daarbij aan zonneweides, waterstofproductie en -transport, energieopslagsystemen en windturbines. De VRD als adviseur past zich blijvend aan aan deze ontwikkelingen. Daarnaast heeft de VRD als organisatie ook haar eigen verantwoordelijkheid en wil bijdragen door een duurzame organisatie te zijn.

Wat wil de VRD bereiken? -

De VRD wil in 2023 een actieplan gebaseerd op het kwadrantenmodel ‘Klimaat’; De VRD wil actief bijdragen aan het opbouwen en delen van kennis over veiligheidsaspecten rondom klimaatadaptatie en energietransitie; De VRD wil in 2023 duurzaamheidsbeleid ontwikkelen – als onderdeel van het hierboven genoemde actieplan - waarin de doelen op het gebied van verduurzaming van de organisatie worden vastgelegd. Daarin krijgen ook al eerder gemaakte afspraken rondom verduurzaming een plek.

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Actieplan ‘klimaat’ Om structureel aandacht te schenken aan dit thema wordt in 2023 een actieplan gemaakt. Het kwadrantenmodel ‘Klimaat’ biedt houvast ten aanzien van de onderwerpen die in het actieplan opgenomen moeten worden. Het doel van het actieplan is om klimaatadaptatie gestructureerd en kostenbewust een permanent punt van aandacht binnen de gehele VRD te laten zijn.

Klimaatkwadrant van VR IJsselland (ter illustratie)

4

Kennis op peil brengen en houden In 2023 wordt onverminderd energie gestoken in het op Adviseren op een waterstofwijk peil brengen en houden van kennis. Dit kost veel tijd en De VRD is één van de 150 partners energie, omdat er veel nieuwe kennisdossiers zijn rondom de ontwikkeling van een ontstaan. Nieuwe ontwikkelingen in deze dossiers waterstofwijk in Hoogeveen. De VRD volgen elkaar in hoog tempo op en wet- en regelgeving adviseert over veiligheid, maar hoe is niet of nauwelijks aanwezig of verouderd. Het adviseer je op een ontwikkeling waar opbouwen van kennis loopt daardoor parallel met de nog geen veiligheidseisen voor ontwikkelingen die plaatsvinden op deze dossiers. De beschikbaar zijn? Adviesaanvragen VRD heeft tot nu toe minder geïnvesteerd in capaciteit vanuit nieuwe kennisdossiers stellen op de dossiers dan wenselijk is gezien het hoge de adviseurs van de VRD regelmatig ontwikkeltempo en wil deze achterstand in 2023 voor uitdagingen. Dit vraagt niet inhalen. alleen om uitbreiding van kennis, De VRD haalt kennis op bij netwerkpartners en waar de maar ook om andere adviesmogelijkheid zich voordoet, deelt de VRD kennis. vaardigheden. Opgedane kennis wordt breed toegepast binnen de eigen organisatie, onder andere bij advisering; opleiden trainen en oefenen van zowel brandweer als crisisorganisatie, planvorming en eigen bedrijfsvoering.

Deelname bij landelijke en regionale thema’s De VRD levert een bijdrage aan diverse landelijke en regionale werkgroepen over klimaatgerelateerde onderwerpen. Er is verbinding met (maatschappelijke) partners en waar kansen liggen wordt gezamenlijk opgetrokken. Bijvoorbeeld met waterschappen en gemeenten in de uitvoering van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS). Ook draagt de VRD bij aan het project WAVE. In 2023 wordt in kaart gebracht welke risico’s er in Drenthe zijn als het gaat om overstromingen en is inzichtelijk welke taken en verantwoordelijkheden de VRD als evacuatieregio heeft. Ontwikkelen van duurzaamheidsbeleid De VRD voelt een maatschappelijke verantwoordelijkheid als het gaat om een duurzame bedrijfsvoering die zo weinig mogelijk bijdraagt aan klimaatverandering. Het gevoel van ‘kansen grijpen als ze zich voordoen’ wordt niet langer als voldoende inspanning op dit thema gevoeld. In 2023 wordt daarom duurzaamheidsbeleid opgesteld, waarin wordt vastgelegd hoe de VRD in haar eigen bedrijfsvoering een bijdrage gaat leveren. Dit beleid is een vertaling naar de VRD van het gemiddelde beleid dat binnen de Drentse gemeenten wordt gevoerd. Voorbeeld: Verduurzaming wagenpark Op dit moment worden al stappen genomen richting meer structurele maatregelen op het gebied van duurzaamheid.

Investeringslasten voor meer duurzame alternatieven zijn vaak hoog en daarom zijn het voorzichtige stappen. Zo worden in 2023 verder gewerkt aan verduurzaming van het wagenpark door waar mogelijk voor elektrische dienstauto’s te kiezen. Voorbeeld: CO2 neutrale brandweerposten In een aantal Drentse gemeenten zijn brandweerposten verouderd en aan renovatie of vervanging toe. De VRD werkt samen met gemeenten die brandweerposten willen verduurzamen, verbouwen of volledig willen nieuwbouwen. Waar mogelijk en passend wordt dit – conform gemeentelijk beleid – zo duurzaam mogelijk gedaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor de drie te realiseren brandweerposten in Tynaarlo, waarvoor de aanbesteding in 2022 wordt afgerond: deze drie posten zijn CO2-neutraal ontworpen.

5

Vitale processen: technologische kansen en -bedreigingen De wereld om ons heen verandert in een sneller tempo dan de voorliggende periode. Dit vraagt om een continu proces van leren en ontwikkelen. Meester zijn in een vakgebied is niet langer een constante factor, de wereld beweegt sneller dan dat. De VRD staat open om te leren van opkomende technologieën en verbindingen tussen de digitale en fysieke wereld. Het is van invloed op veel werkprocessen en de interactie tussen de organisatie en haar omgeving. De snelheid van ontwikkelingen vraagt ook dat de organisatie beter is voorbereid op de kansen en risico's die hiermee gepaard gaan. Hiervoor is samenwerking nodig met ketenpartners en marktpartijen. Kennis is schaars, om deze wel voldoende aan te trekken, werken we onder andere samen met de GGD.

Wat wil de VRD bereiken? -

-

-

-

De VRD wil informatiegestuurd werken integreren binnen alle processen: van de primaire processen van crisisbeheersing, GHOR en Brandweer Drenthe, tot de ondersteunende bedrijfsvoeringsprocessen. De VRD wil verbetering van de veiligheid van informatievoorziening om continuïteit te waarborgen. De VRD wil de gevolgen voor de samenleving bij een cyberaanval of grootschalige uitval van voorzieningen kunnen beperken. De VRD wil in samenwerking met GGD Drenthe een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld ontwikkelen.

Informatiegestuurd werken Informatiegestuurd werken is een onderdeel van datagedreven werken. Hierbij wordt data en informatie van het verleden, het nu en de toekomst gebruikt om: te sturen (operationele informatie, management en stuurinformatie) én/of richting te geven voor de toekomst (tactische en strategische keuzes op basis van forecasting en voorspellende modellen).

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Informatiegestuurd werken binnen alle processen De VRD ontwikkelt zich naar een meer proactieve kennispartner waarbij het gebruik van data en informatie een cruciale rol speelt. Om het proces van datagedreven en informatiegestuurd werken te ondersteunen is, samen met de GGD, een ‘data- en innovatiehub’ gestart. In 2023 ontwikkelt de data- en innovatiehub zich niet alleen tot de beoogde ‘ingang voor informatie vragen’, maar neemt de hub ook regie, coördineert, faciliteert én stimuleert het gebruik van bestaande en nieuwe data. Tenslotte ziet de hub toe op het efficiënt en ethisch gebruik van data en informatie door de verschillende organisatieonderdelen. Wat is informatiegestuurd werken? Informatiegestuurd werken is het continue proces waarmee VRD en GGD op gerichte wijze ruwe data verzamelen en registreren, analyseren en de daaruit resulterende informatie en kennis in besluitvormingsprocessen toepassen om de prestaties van de organisatie te verbeteren, (maatschappelijke) ontwikkelingen op basis data te voorspellen en daar passende maatregelen op te nemen.

Informatiegestuurd werken bestaat dus niet uit één technisch systeem, maar is het geheel van concepten, processen, strategieën, cultuur, structuur, methodieken, standaarden en IT hulpmiddelen die ervoor zorgen dat de beschikbare data omgezet kan worden naar geduide informatie om zo betere keuzes te maken. Waarom informatiegestuurd werken? Het gebruik van data speelt een cruciale rol binnen de primaire processen van de VRD en dit neemt gezien de huidige maatschappelijke ontwikkelingen in de toekomst verder toe. Slimme inzet van informatiegestuurd werken stelt de VRD in staat om de doelstelling van primaire processen en bedrijfsvoering te realiseren. 6

Voorbeeld: informatiegestuurd werken bij Brandweer Drenthe Er is nauwe samenhang tussen de noodzaak om meer gebruik te maken van data en informatie en de transitie waar Brandweer Drenthe zich momenteel in bevindt: de brandweer in Drenthe is in ontwikkeling van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg om ook in de toekomst kwalitatieve en betaalbare brandweerzorg te kunnen leveren. Om tot gelijkwaardige brandweerzorg te komen is informatiegestuurd werken essentieel: het wordt ingezet om bijvoorbeeld paraatheid te monitoren, dynamisch te alarmeren, uitrukkende eenheden op het juiste moment te voorzien van operationele informatie en te adviseren op afstand. Bovendien helpt informatiegestuurd werken om beter inzicht te krijgen in oorzaken van incidenten, waardoor beter preventief opgetreden kan worden en minder brandweerzorg nodig is. Voorbeeld: informatiegestuurd werken bij Crisisbeheersing Ook voor de primaire processen van Crisisbeheersing is informatiegestuurd en datagedreven werken noodzakelijk. De crisisorganisatie ontwikkelt zich door naar een flexibeler organisatie met doelstellingen als ‘opschalen op maat’ en ‘faciliteren van de ongekende crisis’. Om zicht te houden op ontwikkelingen in de samenleving die kunnen leiden tot onrust in de maatschappij met mogelijke (ongekende) crises tot gevolg, is het verzamelen en analyseren van data noodzakelijk.

Het geïnformeerd zijn over dat wat zich in de buitenwereld afspeelt is belangrijk om prioriteiten te kunnen stellen over de juiste aanpak van een (dreigende) crisis en bestuurders tijdig te informeren. Goede informatievoorziening en de mogelijkheden om op maat op te schalen maken een passender respons van de crisisorganisatie mogelijk. Voorbeeld: informatiegestuurd werken voor een toekomstbestendige bedrijfsvoering Bedrijfsvoering richt zich in samenwerking met de GGD op het borgen van continuïteit, het actualiseren en flexibiliseren van bedrijfsvoeringsprocessen en het efficiënt en kostenbewust werken. Informatiegestuurd werken geeft mogelijkheden deze doelstellingen beter in te richten: bijvoorbeeld door interne controles uit te voeren op uitzonderingen in de data i.p.v. steekproefsgewijs op het geheel. Ook vanuit de Drentse gemeenten en samenwerkingspartners is er een duidelijke behoefte om meer datagedreven en informatiegestuurd te werken. Vanuit de rol van netwerkorganisatie is de ambitie om hier een faciliterende, betrouwbare en kundige netwerkpartner te zijn.

Door datagedreven en informatiegestuurd werken wordt de juiste informatie overzichtelijk op de juiste plek beschikbaar gesteld om te zorgen dat: Er snel en adequaat gereageerd kan worden op gebeurtenissen in de omgeving of daarbuiten; Motieven, acties en beslissingen beter en transparanter onderbouwd kunnen worden; Er beter gestuurd kan worden op resultaten en samenhang om zo efficiënter te werken. Afgelopen jaren zijn er - in gezamenlijkheid - al tal van initiatieven geweest om te onderzoeken en uit te proberen hoe groot de toegevoegde waarde van datagedreven en informatiegestuurd werken is en hoe dit efficiënt kan worden uitgevoerd. Om bij te blijven ten opzichte van de professionele netwerken en in een maatschappij die steeds meer datagedreven en informatiegestuurd werkt, is het noodzakelijk om een volgende fase in te gaan. Hoe wordt vormgegeven aan informatiegestuurd werken? Deze volgende fase bestaat uit het toepassen van de geleerde lessen, het aanbrengen van structuur en samenhang in de informatievoorziening en het borgen van de kwaliteit. Om dit te bereiken ontwikkelen VRD en GGD in gezamenlijkheid de concepten, processen, strategieën, structuur, methodieken, standaarden en IT hulpmiddelen om datagedreven en informatiegestuurd te werken in de primaire processen en in de bedrijfsvoering. Dit leidt tot een robuuste, veilige en kwalitatief goede informatievoorziening.

Daarnaast is specifieke kennis en expertise nodig op het gebied van informatievoorziening, die nu nog onvoldoende in beide organisaties aanwezig is, onder andere op het gebied van data science, business intelligence en data engineering. Het binnenhalen van deze kennis en expertise, zowel op structurele als incidentele basis, krijgt extra aandacht.

7

Veiligheid informatievoorziening en privacy Veiligheid van informatievoorziening is in de huidige tijd essentieel voor de continuïteit van bedrijfsprocessen. Gezien de continue paraatheid die vereist is van de crisisorganisatie en de brandweer en de cruciale ondersteuning met informatietechnische voorzieningen is maximaal inzetten op bedrijfszekerheid van systemen noodzakelijk. De VRD en de GGD Drenthe kiezen voor een gezamenlijke invulling van de informatievoorziening binnen de beide organisaties. VRD en GGD delen expertise, infrastructuur en andere middelen om een goede informatievoorziening mogelijk te maken. Hoewel de taken voor de VRD en GGD verschillend zijn, is er wel een belangrijke overeenkomst in de maatschappelijke opgave waar beide organisaties voor staan. In de afgelopen periode is meer duidelijk geworden dat het streven naar een gezond en veilig Drenthe voor de VRD en GGD leidt tot meer samenwerking en afstemming. Het samenvoegen en gezamenlijk inzetten van elkaars faciliteiten is in dat verband niet alleen logisch, maar ook noodzakelijk geworden. Een gezamenlijke informatievoorziening maakt daar onderdeel van uit. Om de maatschappelijke taken van de VRD en GGD met behulp van informatievoorziening uit te kunnen voeren is een goede beveiliging van deze informatievoorziening nodig.

Voor de interne organisatie van VRD en GGD zijn er daarom nog stappen te zetten op het gebied van ‘cyberweerbaarheid’ en ‘cyberveiligheid’ (zie afbeelding: cyberkwadrant). Voor het verbeteren van de beveiliging van de informatievoorziening en privacy hebben de VRD en de GGD gezamenlijk een verbeterplan opgesteld dat begin 2022 bestuurlijk wordt vastgesteld. Het verbeterplan voorziet in de implementatie van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de NEN-norm 7510 als kader voor het waarborgen van privacy bij het gebruik van data binnen de beide organisaties. Deze implementatie is gepland voor 2022, met als resultaat dat vanaf 2023 volgens deze normen wordt gewerkt. Door de vele mogelijkheden van huidige technologie is het eenvoudig data uit diverse interne en externe systemen te koppelen en te gebruiken voor analyse en mensgerichte acties. Hierdoor ontstaat continu spanning tussen het gebruik van data enerzijds en informatieveiligheid en privacy anderzijds. Het is daarom noodzakelijk om niet alleen te investeren in veiligheid van informatiesystemen, maar ook het juridisch juist en ethisch gebruik van data structureel bij medewerkers onder de aandacht te brengen. Daarnaast voorziet het verbeterplan in het aanpassen van de organisatie door het uitbreiden van personele capaciteit, technische voorzieningen en evaluatiecapaciteit.

Voor nu wordt daarmee de beveiliging op een adequaat niveau gebracht, maar gelet op de ontwikkelingen is de noodzaak voor verdere uitbreidingen van en investeringen in de beveiliging van de informatievoorziening en privacy niet uitgesloten. Zodra dit aan de orde is zullen beide besturen hierover worden geïnformeerd.

8

Cyberkwadrant

Externe effecten van een cyberaanval of grootschalige uitval beperken De crisisorganisatie heeft een rol in het beperken van de maatschappelijk effecten van een cyberaanval of grootschalige uitval van digitale systemen. De thema’s ‘cyberwaakzaamheid’ en ‘cybergevolgbestrijding’ spelen hier een belangrijke rol (zie afbeelding: cyberkwadrant). De crisisorganisatie wordt getraind op het omgaan met cybergevolgbestrijding en kennis en kunde op dit thema wordt voortdurend vergroot. Daarnaast wordt actief gewerkt aan het vergroten en onderhouden van het netwerk om zo de onderlinge samenwerking met gemeentes en andere veiligheidsregio’s (3Noord) te versterken. Professionaliseren van het informatieknooppunt Crisisbeheersing Hoe eerder kan worden ingegrepen in een dreigende crisis, hoe groter de kans dat de impact van de crisis beperkt blijft. Informatiegestuurd werken wordt een essentieel onderdeel om mogelijke dreigingen, (sluimerende) maatschappelijke sentimenten en bijzondere risico’s vroegtijdig te onderkennen. Door een logische samenhang te creëren tussen deze informatie en de voorbereidende en operationele fase van crisisbeheersing ontstaat een proactieve crisisorganisatie.

Om dergelijk proactief informatiemanagement effectief in te kunnen zetten wordt het informatieknooppunt in 2023 verder geprofessionaliseerd en komt er een informatieproduct beschikbaar waar alle crisispartners toegang tot hebben. De verdere ontwikkeling van het informatieknooppunt is daarnaast nauw verankerd in Noord Nederlandse en landelijke ontwikkeling op dit gebied. En vraagt ook een goede integratie met onder andere netcentrisch werken, forecasting/nowcasting en KCR21 projecten. Een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld bij de GHOR Vanuit de witte kolom wordt informatiegestuurd gewerkt door het ontwikkelen van een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld. Hierdoor kan de GHOR tijdens rampen en crises het multidisciplinaire veiligheidsbeeld verrijken met de actuele geneeskundige situatie ter ondersteuning van de crisisbestrijding en ontstaat een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld. Deze ontwikkeling vindt plaats in nauwe samenwerking met geneeskundige ketenpartners en heeft als doel de (regionale) zorgcontinuïteit te borgen en beter te anticiperen op capaciteitsvraagstukken en risico’s.

1

KCR2 = Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio

9

Invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging De Omgevingswet bundelt en moderniseert de wetten voor de leefomgeving. Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, ruimtelijke ordening, evenementen en natuur en daarmee heeft de Omgevingswet onherroepelijk invloed op het werk van de brandweer, met name bij risicobeheersing, maar ook bij crisisbeheersing en de GHOR. De Omgevingswet wordt gelijktijdig met de Wet kwaliteitsborging ingevoerd2. De Wet kwaliteitsborging heeft als doel om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren. Ook deze wet heeft grote invloed op het werk van risicobeheersing. De komende jaren staat de VRD voor de uitdaging om haar advisering op bouwen, externe veiligheid, natuurbrandbeheersing en evenementen aan te passen aan de processen die deze nieuwe wetgeving met zich meebrengen. De VRD is al enkele jaren bezig om zich voor te bereiden op deze transitie.

Wat wil de VRD bereiken? -

-

-

De VRD wil investeren in het opbouwen van kennis en expertise om haar rol binnen de gemeenten goed op te pakken als onderdeel van de transitie naar gelijkwaardige brandweerzorg. De VRD wil tijdig aan tafel zitten bij voorgesprekken en adviesaanvragen vanuit de Omgevingswet, zodat wettelijke termijnen haalbaar zijn en advisering kwalitatief hoogwaardig is. De VRD wil de competenties van haar medewerkers ontwikkelen zodat deze aansluiten bij de nieuwe werkwijze, dan wel medewerkers aantrekken die deze competenties goed beheersen. De VRD wil inzetten op de overgang van regelgericht naar risicogericht adviseren.

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Risicobeheersing als onderdeel van transitie naar gelijkwaardige brandweerzorg Brandweer Drenthe ontwikkelt haar brandweerzorg komende jaren van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg om tot een toekomstbestendige brandweer te komen. Brandweerzorg is een onderdeel van de veiligheidsketen: dit systeem werkt als communicerende vaten en aanpassingen in de brandweerzorg hebben daardoor rechtstreeks invloed op de balans in de veiligheidsketen. Om de balans in evenwicht te houden vraagt de transitie naar gelijkwaardige brandweerzorg ook voor veranderingen binnen het systeem van risicobeheersing. Het opbouwen van kennis en expertise rondom de Omgevingswet maakt dat brandweer (en GHOR) straks binnen de gemeenten hun rol kunnen pakken en mee kunnen doen in de nieuwe werkwijze die de Omgevingswet met zich meebrengt. Blijven investeren op veiligheid aan de voorkant van de veiligheidsketen is daarmee noodzakelijk onderdeel van gelijkwaardige brandweerzorg en een toekomstbestendige brandweer. Transitie naar advisering in het voorgesprek Onder de Omgevingswet wijzigt de termijn die de overheid heeft om een vergunning te verlenen van 26 naar 8 weken. Dat betekent dat goede en voldoende voorgesprekken – voordat een aanvraag wordt ingediend – belangrijk zijn om een vergunning tijdig te kunnen verlenen.

Voor de VRD betekent dit een behoorlijk aanpassing in de werkwijze, omdat voor de Omgevingswet de VRD niet altijd betrokken was bij voorgesprekken. Veelal kwam de VRD als te adviseren partij pas in beeld nadat een vergunningsaanvraag was ingediend. Door goede relaties met gemeenten te onderhouden en een proactieve houding aan te nemen gaat de VRD in 2023 inzetten op maximale betrokkenheid bij voorgesprekken. Doorontwikkeling van regelgerichte naar risicogerichte advisering Als gevolg van de Wet kwaliteitsboring wordt in de komende jaren stapsgewijs de bouwplantoetsing uitbesteed aan private partijen. Dat betekent dat de VRD minder bouwplantoetsing gaat doen, waarbij het grootste effect pas na 2023 merkbaar wordt. Tegelijk is 2

Ten tijde van het opstellen van de begroting is bekend gemaakt dat de invoeren van de Omgevingswet op 1 juli 2022 wederom is uitgesteld. Een exacte nieuwe datum is nog niet bekend, maar mogelijk vindt de invoering op plaats in oktober 2022 of januari 2023.

10

sprake van een toenemende vraag naar advisering als expertisepartner op brandveiligheid. Denk bijvoorbeeld aan advisering op het gebied van Brandveiligheid in de Zorg door zorginstellingen, Brandveilig Leven en brandonderzoek. Dit is een positieve ontwikkeling, omdat de ervaring leert dat met name dit soort risicogerichte advisering een gunstig effect heeft op het voorkomen van (dodelijke) slachtoffers bij brand. Door het geleidelijk wegvallen van bouwplantoetsing door de brandweer ontstaat ruimte om te voldoen aan de toenemende vraag naar advisering in de zorg en woonomgeving. Deze ontwikkeling past bij de afspraken die met het bestuur gemaakt zijn in het Dekkingsplan Brandweer Drenthe. Transitie in advieswerk vraagt tijd en capaciteit Het vak van de adviseurs binnen de VRD, met name bij het team Risicobeheersing is volop in ontwikkeling. Door de Omgevingswet ontstaat fors meer druk op de snelheid van adviseren, door de kortere reactietermijn en door de uitbreiding van het aantal voorgesprekken waaraan de VRD deelneemt. Tegelijk is er een toenemende vraag naar meer risicogerichte advisering, terwijl de regelgerichte advisering de komende jaren nog maar minimaal afneemt. Daarnaast werd al eerder geconstateerd dat de nieuwe rol van adviseurs op het gebied van klimaatadaptatie en energietransitie veel tijd en energie vraagt, omdat het hier gaat om nieuwe kennisdossiers.

Dit betekent dat het vak van adviseur bij de VRD volop in beweging is, met name voor de adviseurs van Risicobeheersing. Niet alleen op vakinhoud, maar ook op het gebied van benodigde competenties om invulling te kunnen geven aan de nieuwe manier van adviseren. Het duurt enkele jaren voordat de transitie op het gebied van advisering helemaal is gerealiseerd. Ook uit andere verandertrajecten binnen de brandweer, zoals het bluswatertraject, ontwikkeltraject bij de meldkamer en het terugdringen van loze meldingen, is keer op keer gebleken dat een grote transitie een dergelijk tijdsbestek nodig heeft. Er is komende jaren een verwachte toename van de totale hoeveelheid te geven adviezen. Daarnaast worden ook andere adviesvaardigheden verwacht om zo optimaal mogelijk te kunnen adviseren, waardoor in beginsel advisering meer tijd kost.

11

Veranderd vakmanschap en arbeidsmarktontwikkelingen Als gevolg van alle veranderingen in de maatschappij, veranderen ook in snel tempo de eisen die gesteld worden aan het vakmanschap van alle medewerkers bij de VRD en in de crisisorganisatie. Het bijblijven in het eigen vakgebied en meegaan in nieuwe ontwikkelingen kost tijd, energie en vaak ook aanvullende trainingen. Niet alleen vakinhoud verandert; steeds vaker veranderen ook de competenties die nodig zijn om goed invulling te kunnen geven aan vakmanschap. Een ander punt van aandacht is de toenemende arbeidsmarktproblematiek: al enkele jaren is sprake van schaarste aan beschikbare professionals op een aantal specifieke domeinen. Dat betekent dat vacatures op dit moment vaak moeilijk kunnen worden ingevuld. Om in de toekomst flexibel en wendbaar te blijven is het van belang om goed na te denken over de mogelijkheden om het personeelsbestand tijdig aan te vullen én te verjongen. Ten aanzien van de brandweervrijwilligers zijn specifieke maatschappelijke knelpunten te zien. Vrijwilligers zijn korter verbonden aan de VRD dan voorheen, zij moeten hun schaarse tijd verdelen over meer prioriteiten: de balans werk/ privé, andere maatschappelijke rollen of vrijwilligersfuncties. De grote vraag is dan ook hoe de brandweer ook in de toekomst kan zorgen voor voldoende aanwas van vrijwilligers.

Wat wil de VRD bereiken? -

De VRD wil het veranderend vakmanschap en de ontwikkeling van medewerkers faciliteren. De VRD wil een aantrekkelijke werkgever zijn, meebewegen met het werk en inzetten op talent. De VRD wil voldoende vrijwilligers blijven werven om de brandweerzorg te borgen. De VRD wil haar netwerkfunctie benutten om samen met partners oplossingen te vinden voor personele vraagstukken.

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Veranderend vakmanschap faciliteren Om medewerkers in de gelegenheid te stellen hun vakmanschap op orde te houden, worden voldoende mogelijkheden geboden om trainingen en opleidingen te volgen. Het gaat hierbij zowel om het bijhouden van vakinhoudelijke kennis, als om het ontwikkelen van competenties en vaardigheden die nodig zijn om het werk kwalitatief goed uit te blijven voeren. Aantrekkelijk werkgeverschap De definitie van goed werkgeverschap is: ondersteuning bieden bij het bereiken van de plek waar elke medewerker zich het best voelt, de beste versie van zichzelf kan zijn en werkgeluk ervaart. Een medewerker wordt ingezet op het werk dat er te doen is en op de plek waar hij of zij het meeste tot zijn/haar recht komt en waarde toevoegt. Talent is daarbij bepalend. Dat vraagt flexibiliteit van medewerkers, die daar op hun beurt afwisseling, ontwikkeling, vitaliteit en de voldoening van het werk doen dat het beste past voor terug krijgen. Voldoende vrijwilligers: nu en in de toekomst Om mee te bewegen en voldoende potentieel te behouden streeft de VRD naar een minder zwaar eisenpakket, zodat het brandweerwerk aantrekkelijker blijft. Het krijgen en houden van voldoende vrijwilligers is een integraal onderdeel van het Programma Brandweerzorg dat verderop in deze begroting is beschreven.

Personele vraagstukken samen met partners oplossen De COVID-19 pandemie heeft het belang van een robuuste, wendbare en flexibele organisatie onderstreept. De VRD zet samen met de GGD in op versterking van haar positie op de arbeidsmarkt, onder andere door verbinding aan te gaan met onderwijsinstellingen, gemeenten en andere partners. De mogelijkheden van traineeships en de mogelijkheden om personeel onderling voor langere of kortere tijd uit te wisselen worden onderzocht.

12

Crisisbeheersing Crisisbeheersing (team crisisbeheersing en de crisisorganisatie) spant zich in om rampen en crisis te voorkomen, zo klein mogelijk te houden of zo snel mogelijk te beheersen. De crisisorganisatie is in staat om zowel gekende als ongekende crises aan te kunnen. Dat gebeurt met medewerkers van de VRD en van de 12 gemeenten en andere crisispartners. Uitgangspunten van crisisbeheersing zijn een flexibel crisismodel, een breed crisisnetwerk en een goed voorbereide crisisorganisatie. In de Beleidsvisie VRD 2020 – 2023 is het fundament gelegd voor een hernieuwde crisisorganisatie waarin opschaling op maat en het faciliteren van een ongekende crisis onderdeel van de werkwijze zijn. In 2022 is vervolgens de hernieuwde crisisorganisatie vormgegeven in een geactualiseerd crisisplan.

Opschalen op maat Bij het opschalen op maat worden kennis en partijen bij elkaar gebracht en wordt flexibel gealarmeerd. De VRD heeft een faciliterende rol en kan anticiperen op een mogelijke hulpvraag. De VRD fungeert als loket voor die hulpvraag, maar neemt niet de uitvoering over.

Wat wil de VRD bereiken? -

De VRD wil een goede inbedding van de hernieuwde crisisorganisatie: dat vraagt andere kennis, een breder crisisnetwerk en slimmer gebruik van data. De VRD wil alle crisisfunctionarissen op de hoogte stellen en trainen ten aanzien van de hernieuwde crisisorganisatie en wijze van crisisbeheersing. De VRW wil kaders ontwikkelen voor kwaliteitszorg binnen de crisisorganisatie. De VRD wil het multidisciplinair evaluatieproces verder professionaliseren. De VRD wil de uitvoering van het project Actualisatie Bevolkingszorg afronden. De VRD wil het Regionaal Risicoprofiel Drenthe actualiseren. De VRD wil crisiscommunicatie voorbereiden op langere en/of ongekende crises.

Daarnaast ligt de focus van crisisbeheersing op: Cybercrime en cybergevolgbestrijding Klimaatadaptatie en energietransitie Professionalisering van het informatieknooppunt Deze onderwerpen hebben een organisatiebrede impact en zijn om die reden al eerder in deze in deze begroting in bredere samenhang toegelicht.

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Inbedding van de hernieuwde crisisorganisatie De hernieuwde crisisorganisatie is in staat om vroegtijdig crises te kunnen signaleren en op een passende wijze te beheersen. Dit vergt soms vaste structuren zoals GRIP, maar soms ook flexibiliteit van inzet van functionarissen, afhankelijk van het type crisis en de impact op de maatschappij. Door deze flexibele inzet zijn we ook in staat crises die wij momenteel nog niet kennen te beheersen. Eind 2023 zijn alle crisisfunctionarissen op de hoogte van de hernieuwde crisisorganisatie en wijze van crisisbeheersing. De VRD faciliteert crisisfunctionarissen met opleiding, training en oefening, zodat crisisfunctionarissen kunnen voldoen aan de basiskwalificaties die nodig zijn voor functies in de hernieuwde crisisorganisatie. Een breed en sterk netwerk is van belang voor de hernieuwde crisisorganisatie. Medewerkers van team crisisbeheersing werken continu aan uitbreiding en versterking van het (inter)regionale en landelijke netwerk. Crisiscommunicatie voorbereiden op langere en ongekende crises De COVID-19 pandemie heeft veel impact gehad op het kijken naar crisiscommunicatie en heeft laten zien dat flexibiliteit en een lange adem soms hand in hand moeten gaan.

De organisatie van crisiscommunicatie was voornamelijk ingericht op kortdurende inzet tijdens voorspelbare flitscrises en ontwikkelt zich door om beter aan te sluiten bij langdurige en/of ongekende crisis, in lijn met de hernieuwde crisisorganisatie. 13

Ontwikkeling van kaders voor kwaliteitszorg In 2023 worden kaders voor kwaliteitszorg ontwikkeld. Zo worden onder andere basiskwalificaties ontwikkeld die voor de functies in de crisisorganisatie als uitgangspunt gaan dienen. Het werken met basiskwalificaties bevordert de mogelijkheden om de kwaliteit van de crisisorganisatie te meten en de crisisorganisatie, het opleiden, trainen en oefenen en het evaluatieproces door te ontwikkelen. Professionaliseren van het multidisciplinair evaluatieproces In 2023 wordt het multidisciplinair evaluatieproces voor de crisisorganisatie geprofessionaliseerd. Het evaluatiesysteem ondersteunt niet alleen de evaluatie van incidenten en oefeningen, maar biedt ook mogelijkheden om zicht te houden op het voldoen aan de kwaliteitseisen van de crisisorganisatie. Project Actualisatie Bevolkingszorg In 2023 wordt het project Actualisatie Bevolkingszorg dat eind 2021 is gestart verder uitgevoerd. Te denken valt aan het herinrichten van de organisatie van Bevolkingszorg aangepast op basis van de in 2022 ontwikkelde uitgangspunten, maar ook het opleiden, trainen en oefenen van medewerkers om te voldoen aan de basiskwalificaties behorend bij de verschillende functies binnen Bevolkingszorg. Actualiseren van het Regionaal Risicoprofiel Drenthe In 2023 wordt voorbereid op de nieuwe beleidscyclus 2024-2027.

Onderdeel van de beleidscyclus is het actualiseren van het Regionaal Risicoprofiel. Omdat een nieuwe beleidsvisie mede gebaseerd wordt op de risico’s uit het Regionaal Risicoprofiel is het van belang dat het RRP actueel is.

14

Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) De GHOR richt zich bij de voorbereiding op rampen en crises specifiek op de geneeskundige hulpverleningsketen en bereidt betrokken zorginstellingen en overheden zo goed mogelijk voor om als één keten te kunnen opereren in tijden van crisis. De GHOR is daarmee de schakel tussen het zorgnetwerk, de crisisorganisatie VRD en het openbaar bestuur.

Wat wil de VRD bereiken? -

De VRD wil in samenwerking met de GGD een duidelijke positionering van de GHOR realiseren; De VRD wil in samenwerking met de GGD een actueel gedeeld veiligheids- en gezondheidsbeeld voor de witte kolom en de crisisorganisatie ontwikkelen. De VRD wil in samenwerking met de GGD een actueel zorgrisicoprofiel voor Drenthe ontwikkelen.

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Positie van de GHOR In 2023 moet duidelijk zijn hoe de DPG en de GHOR gepositioneerd worden en wordt dit geïmplementeerd. In 2022 wordt de discussie hierover gevoerd, naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s. Los van deze evaluatie is al geruime tijd een beweging gaande waarbij de VRD en GGD Drenthe de onderlinge samenwerking waar mogelijk intensiveren. De thema’s die spelen bij de GHOR hebben veel overeenkomsten met de thema’s bij crisisbeheersing, maar dan met een vertaling naar de witte kolom. Uiteindelijk is het de doelstelling dat de GHOR een heldere rol en duidelijke organisatorische inbedding krijgt, waarbij de samenwerking tussen de VRD en GGD Drenthe maximaal wordt benut.

Rol van de DPG De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijk verankerde taak. De GHOR werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De DPG legt rechtstreeks verantwoording af aan het bestuur van de VRD over de GHOR-taken.

Actueel gedeeld gezondheidsbeeld Het actueel gedeeld gezondheidsbeeld dat samen met geneeskundige ketenpartners ontwikkeld wordt in 2023 is een vorm van informatiegestuurd werken. Dit valt binnen een organisatiebrede ontwikkeling en is daarom al eerder in de begroting uitgebreider beschreven. Zorgrisicoprofiel In aanvulling op het regionaal risicoprofiel stelt de GHOR samen met geneeskundige ketenpartners een zorgrisicoprofiel op. Hierin worden voor de geneeskundige keten de specifieke risico’s en onbalans in vraag en aanbod in kaart gebracht en geduid. Het zorgrisicoprofiel wordt in 2023 aangeboden aan het bestuur.

15

Brandweer Drenthe Brandweer Drenthe is een herkenbare brandweerorganisatie die 24/7 paraat staat voor een veilig Drenthe. De brandweer bestrijdt branden, ongevallen en overige incidenten. Daarnaast wordt door advisering en voorlichting ingezet op het voorkomen van branden en ongevallen om zo bij te dragen aan minder branden, minder slachtoffers en minder schade. De al eerdergenoemde autonome ontwikkelingen hebben momenteel grote impact op zowel de bedrijfsvoering als de vakinhoud van de brandweer. Bovendien wordt het steeds lastiger om brandweervrijwilligers te vinden en (langdurig) te binden. Dat zet de kosten voor paraatheid en vakbekwaamheid onder druk. Naast deze trend is de rechtspositie van brandweervrijwilligers ontwikkeling en vragen de gevolgen van de COVID-19 pandemie om herstelwerk. Om in de toekomst goede brandweerzorg te blijven leveren, waarbij voldoende oog is voor een acceptabele belasting van brandweermensen én de kosten daarvan te beheersen is het noodzakelijk goed in te spelen op de ontwikkelingen in de samenleving. Dit aanpassingsproces ‘Van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg in Drenthe’ is in 2019 ingezet en leidt de komende vijf tot tien jaar geleidelijk tot een toekomstbestendig model van brandweerzorg.

De inspanningen hiervoor richten zich op het in stand houden van de huidige brandweerzorg en tegelijkertijd veranderen om de brandweerorganisatie van de toekomst te realiseren. Kortom: Brandweer Drenthe is in beweging! Van gelijke naar gelijkwaardige brandweerzorg in Drenthe De uitgangpunten voor de brandweerzorg in de toekomst zijn in 2019 door het bestuur van de VRD bepaald: • Het werken met vrijwilligers blijft de basis voor de brandweerzorg in Drenthe. • Specialistische taken worden uitgevoerd door (parttime) beroepsbrandweermensen. • De verdeling van specialistische taken wordt afgestemd op de aanwezige risico’s. • De afspraken rondom opkomsttijden van de eerste brandweerauto blijven ongewijzigd. • Er wordt meer gebruik gemaakt van de vrijwillige energie in de samenleving om elkaar te helpen. • Er wordt een verandertempo gehanteerd dat past bij een organisatie die voor een groot deel bestaat uit vrijwilligers en die recht doet aan het opgebouwde vertrouwen bij de medewerkers en bij de samenleving.

Wat wil de VRD bereiken? -

De VRD wil achterstanden in vakbekwaamheid en verminderde sociale binding op de brandweerposten als gevolg van de COVID-19 pandemie herstellen. De VRD wil verder bouwen aan toekomstbestendige brandweerzorg via het Programma Brandweerzorg. De VRD wil het Dekkingsplan Brandweer Drenthe actualiseren. De VRD wil kosten van brandweermateriaal en -materieel beheersbaar houden.

Daarnaast gelden de onderstaande doelstellingen: De VRD wil het kennisniveau verhogen over klimaatadaptatie en energietransitie en deze kennis toepassen binnen de verschillende taakvelden van de brandweer. De VRD wil haar advisering doorontwikkelen, die sterk wijzigt als gevolg van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging met zich meebrengen. Deze onderwerpen hebben een organisatiebrede impact en zijn om die reden al eerder in deze begroting in bredere samenhang toegelicht.

16

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Herstellen achterstanden door COVID-19 pandemie In 2022 is een start gemaakt met het herstellen van achterstanden die binnen de repressieve organisatie zijn ontstaan als gevolg van de COVID-19 pandemie. Binnen de mogelijkheden die er waren is gedurende de pandemie weliswaar geoefend, maar dit heeft niet kunnen voorkomen dat zowel vakbekwaamheid van brandweermensen als de sociale binding te lijden hebben gehad. Beide zijn cruciale factoren om in gevaarlijke omstandigheden veilig en effectief op te treden. In 2023 wordt verder uitvoering gegeven aan het herstelprogramma dat in 2022 is gestart. Uitvoering van het Programma Brandweerzorg Het Programma Brandweerzorg geeft uitvoering aan de bestuurlijke visie uit 2019. Het heeft tot doel dat Drentse brandweerzorg met vrijwilligers, goed, veilig effectief en betaalbaar blijft. Dat gaat niet vanzelf, omdat de maatschappelijke mogelijkheden en professionele standaarden steeds verder uit elkaar drijven. Dit leidt tot structurele kostenstijging en kwaliteits- of belastbaarheidsproblemen. Het Programma Brandweerzorg herstelt aansluiting door (1) balans te brengen in de vakbekwaamheidsinspanningen en het takenpakket van vrijwilligers en (2) zich beter te verbinden met vrijwillige energie in de samenleving.

De strategie van het programma is gericht op het benutten van lokale mogelijkheden in de samenleving en die van vrijwilligers. Hiervoor worden diverse experimenten uitgevoerd, waarvan de samenhang, doelmatigheid en doelgerichtheid wordt geborgd door sturing op vier programmalijnen: 1. Behapbare basis. Door brandweerwerk veiliger, eenvoudiger en meer op maat van het verzorgingsgebied te organiseren kunnen posten zich efficiënter en effectiever voorbereiden. Dit moet ertoe leiden dat huidige inspanningen voldoende blijven voor eisen van de toekomst, waarmee de trend van toenemende inspanning voor gelijkblijvende kwaliteit wordt gekeerd. 2. De samenleving betrekken. Hulp uit de directe omgeving is van grote waarde en kan de brandweer beter benutten. Dit moet leiden tot snellere en effectievere hulpverlening. 3. Ondersteuning op afstand. Brandweerwerk wordt minder kennisintensief door leidinggevenden te ondersteunen met specialistische kennis en repressieve coaching. Zo hoeven zij niet alles zelf te weten en kunnen. Dit leidt tot lagere vakbekwaamheidslasten met behoud van veiligheid en kwaliteit. 4. Vitale brandweerposten. Vakbekwame, fitte, mentaal weerbare en sociaal verbonden posten zijn voorwaardelijk voor een toekomstbestendige brandweer. Actualisatie Dekkingsplan Brandweer Drenthe In 2023 wordt voorbereid op de nieuwe beleidscyclus 2024-2027.

Onderdeel van de beleidscyclus is het actualiseren van het dekkingsplan van de brandweer. De basis van het huidige dekkingsplan van Brandweer Drenthe dateert uit 2013. Herziening is noodzakelijk om alle infrastructurele wijzigingen en huisvestingswijzigingen van de afgelopen jaren te verwerken. Beheersbaarheid kosten brandweermateriaal en -materieel Als gevolg van inflatie, schaarste in middelen en krapte op de arbeidsmarkt ziet de brandweer zich sinds 2021 geconfronteerd met een forse stijging van kosten voor onderhoud en beheer van brandweermateriaal en –materieel. In de investering geeft dit een gemiddelde prijsstijging van 25% van begrote bedragen en in exploitatie 15% (met name door stijgende uurtarieven). Er worden plannen uitgewerkt om zo effectief mogelijk om te gaan met de prijsstijgingen door te kijken naar het bestaande materieel en naar inbesteding van onderhoudswerkzaamheden.

17

Bedrijfsvoering De belangrijkste taak van bedrijfsvoering is het ondersteunen van de primaire processen. De VRD is een wendbare en flexibele organisatie die 24/7 paraat staat om bij incidenten en crisis op te treden. Dat vraagt ook om een wendbare en flexibele bedrijfsvoering die naast de standaard bedrijfsvoeringsprocessen ook de noodzakelijke 24/7 paraatheid maximaal ondersteunt. De afgelopen jaren is ingestoken op het verbeteren van diverse bedrijfsvoeringsprocessen om zo tot een toekomstbestendige bedrijfsvoering te komen. Ook in 2023 richt bedrijfsvoering zich op het borgen van continuïteit, het actualiseren en flexibiliseren van bedrijfsvoeringsprocessen en het efficiënt en kostenbewust werken. Belangrijk onderdeel daarin is verdergaande samenwerking met GGD Drenthe waar mogelijk.

Wat wil de VRD bereiken? -

De VRD wil zich blijven doorontwikkelen op de eerder ingezette koers naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering. De VRD wil een meer gedifferentieerde communicatieaanpak ontwikkelen.

Daarnaast gelden de onderstaande doelstellingen: De VRD wil duurzaamheidsbeleid ontwikkelen, waarin de doelen op het gebied van verduurzaming van de organisatie worden vastgelegd. De VRD wil informatiegestuurd werken integreren binnen alle processen. De VRD wil verbetering van de veiligheid van informatievoorziening om continuïteit te waarborgen. De VRD wil het veranderend vakmanschap en de ontwikkeling van medewerkers faciliteren. De VRD wil een aantrekkelijke werkgever zijn, meebewegen met het werk en inzetten op talent. De VRD wil haar netwerkfunctie benutten om samen met partners oplossingen te vinden voor personele vraagstukken Deze onderwerpen hebben een organisatiebrede impact en zijn om die reden al eerder in deze begroting in bredere samenhang toegelicht.

Wat gaat de VRD daarvoor doen in 2023? Meer gedifferentieerde communicatieaanpak De toenemende complexiteit van de samenleving en de daarmee samenhangende online mediadruk(te) vragen steeds vaker om een meer gedifferentieerde communicatieaanpak. Een eigen aanpak en specifiek inzet zijn bijvoorbeeld nodig bij communicatie gericht op: Het kunnen inspelen op gepolariseerde standpunten op het gebied van veiligheid en gezondheid; Moeilijk bereikbare doelgroepen; Diffuse belangen van stakeholders. Bij het bepalen van de communicatie wordt gebruik gemaakt van bestaande en nieuwe mogelijkheden die technologische ontwikkelingen bieden. Ook wordt nadrukkelijk gekeken welke inzichten gedragswetenschap biedt. Het faciliteren van communicatie is niet alleen van belang in het communiceren met de externe partners en de Drentse samenleving; ook intern is heldere communicatie belangrijk. Bijvoorbeeld in publieksgerichte dienstverlening, maar ook in het onderkennen van ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken. Adequate verandercommunicatie moet het mogelijk maken om de VRD en GGD communicatief flexibel te houden. De veranderde arbeidsmarkt vraagt om krachtige profilering van beide organisaties als werkgevers.

18

Overige thema’s Bedrijfsvoering houdt zich in 2023 daarnaast bezig met diverse andere onderwerpen, waaronder: Voorbereiden op een nieuwe beleidscyclus Invoering van een nieuw waarderingsmodel Doorontwikkelen van een visie op hybride werken Risicomanagement en verzekeren Werkgeverschap ZVHD en MkNN Ontwikkeling van het werkgeverschap van samenwerkende veiligheidsregio's Gevolgen van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s

19

Kosten per missielijn Wij treden op bij calamiteiten en crises Een calamiteit of crisis in Drenthe dient zo goed mogelijk te worden bestreden, waarbij schade en onrust zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt. Veiligheidsregio Drenthe geeft structuur aan het multidisciplinair optreden van hulpverleningsdiensten, overheden en private partijen die een rol hebben in crisisbestrijding, ongeacht de aard van de crisis. Afhankelijk van het type crisis heeft Veiligheidsregio Drenthe een adviserende, faciliterende of coördinerende rol, of een combinatie daarvan. Monodisciplinair coördineert GHOR Drenthe de geneeskundige hulpverlening en levert Brandweer Drenthe de benodigde brandweerzorg tijdens calamiteiten en crises. 3

Programma Calamiteiten en Crises Incidentbestrijding Operationele informatievoorziening Techniek en logistiek Vakbekwaamheid Crisisbeheersing GHOR Investeringen Personeel Saldo lasten Incidentbestrijding Techniek en logistiek Investeringen Vakbekwaamheid Personeel Saldo baten Totaal programma Calamiteiten en Crisis

Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Lasten Saldo Baten Baten Baten Baten Baten Saldo

Jaarrekening

Begroting

Begroting

2021

2022

2023

4.076 166 1.571 1.946 180 1.221 3.086 8.882 21.128 0 32 119 11 104 266 20.862

4.702 142 1.529 1.787 247 1.323 3.343 8.557 21.630 0 30 113 2 257 402 21.228

4.813 152 1.607 1.799 247 1.352 3.404 8.633 22.006 0 30 113 12 26 181 21.825

Meerjarenraming 2024

4.891 152 1.607 1.799 247 1.381 3.464 8.899 22.437 0 30 113 12 26 181 22.256

2025

4.968 152 1.607 1.799 247 1.410 3.524 9.169 22.873 0 30 113 12 26 181 22.692

2026

5.045 152 1.607 1.799 247 1.439 3.584 9.427 23.298 0 30 113 12 26 181 23.117

Toelichting bij de tabel: Een toename van kosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. De kapitaalslasten nemen toe conform eerdere afspraken. Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord: Onder Incidentbestrijding worden de kosten van de vrijwilligers en de medewerkers op de meldkamer verantwoord. Onder Operationele informatievoorziening zien we de kosten terug voor soft- en hardware voor navigatie en paraatheidsystemen. Onder Techniek en logistiek vinden we de kosten terug voor het onderhoud materieel. Onder Vakbekwaamheid staan de kosten voor het opleiden en oefenen van het repressieve brandweerpersoneel. Onder Crisisbeheersing verantwoorden we de kosten noodzakelijk voor het in stand houden van de Drentse crisisorganisatie. Bijvoorbeeld de kosten voor de zelftest en oefenen in de veiligheidsketen. Onder de GHOR staan de kosten voor de dienstverleningsovereenkomst met de GGD. Onder de Investeringen worden de kosten van vervanging van het materieel verantwoord. Onder de kosten Personeel worden de salariskosten van de medewerkers 24uursdienst, Operationele informatievoorziening, Techniek en logistiek, Vakbekwaamheid, Crisisbeheersing verantwoord.

3

Teksten missielijnen overgenomen uit de Beleidsvisie VRD 2020-2023

20

Wij vergroten de bewustwording over fysieke veiligheid We creëren bewustwording bij inwoners, bedrijven en organisaties over het voorkomen van calamiteiten en we bieden handelingsperspectieven om zelfredzaamheid en samenredzaamheid te bevorderen. Een deel van de voorlichtingsactiviteiten doen we zelf en daarnaast maken we zo optimaal mogelijk gebruik van de kennis en kunde van onze netwerkpartners om het bereik van onze boodschap zo groot mogelijk te maken. Partners maken op hun beurt weer gebruik van de VRD als netwerkorganisatie. Er is structureel extra aandacht voor niet- en minder zelfredzame mensen, omdat zij bij calamiteiten en crises kwetsbaarder zijn.

Programma Bewustwording Risicobeheersing Personeel Saldo lasten Risicobeheersing Personeel Saldo baten Totaal programma Bewustwording

Jaarrekening

Begroting

Begroting

2021

2022

2023

Lasten Lasten Saldo Baten Baten Saldo

230 3.230 3.460 0 38 38 3.423

130 3.112 3.242 0 94 94 3.148

Meerjarenraming 2024

130 3.139 3.269 0 10 10 3.260

2025

130 3.236 3.366 0 10 10 3.356

130 3.334 3.464 0 10 10 3.454

2026

130 3.428 3.558 0 10 10 3.548

Toelichting bij de tabel: Een toename van kosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord: Onder Risicobeheersing worden de kosten verantwoord voor (brand)veilig leven. De kosten bestaan uit het geven van voorlichting onder meer op scholen en het voeren van campagnes, zoals de Bock-campagne. De personeelskosten bestaan uit de salariskosten voor Risicobeheersing.

We zijn onderdeel van de samenleving De VRD kan haar taken alleen effectief uitvoeren als zij in verbinding staat met de samenleving en daar onderdeel van uitmaakt. De VRD is immers van en voor de samenleving: de samenleving is het grootste netwerk van de VRD. We geven hier op diverse manieren vorm aan: We gaan actief het gesprek over veiligheid aan met inwoners, bedrijven, organisaties en medeoverheden in Drenthe. We werken nauw samen met partners die vergelijkbare doelen voor ogen hebben en ondersteunen of coördineren naar behoefte in de bijbehorende netwerkstructuren. Brandweerzorg wordt in het grootste gedeelte van Drenthe georganiseerd samen met de inwoners van Drenthe via het systeem van brandweervrijwilligers. Brandweerposten zijn daardoor stevig verankerd in de Drentse samenleving.

Programma Samenleving Jeugdbrandweer Huisvesting Saldo lasten Jeugdbrandweer Huisvesting Saldo baten Totaal programma Samenleving

Lasten Lasten Saldo Baten Baten Saldo

Jaarrekening

Begroting

Begroting

2021

2022

2023

15 2.234 2.249 7 921 929 1.321

48 2.133 2.181 6 903 909 1.272

48 2.198 2.246 6 943 949 1.297

Meerjarenraming 2024

48 2.198 2.246 6 943 949 1.297

2025

48 2.198 2.246 6 943 949 1.297

2026

48 2.198 2.246 6 943 949 1.297

21

Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord: Onder de kosten van Jeugdbrandweer worden de kosten verantwoord voor het in stand houden van de jeugdbrandweerteams. Onder Huisvesting worden de kosten verantwoord voor het beheer en onderhoud van de gebouwen, voor zover dat de verantwoordelijkheid is van de VRD als gebruiker.

We zijn een flexibele en wendbare (netwerk)organisatie De VRD moet flexibel en wendbaar zijn om snel in te kunnen spelen op trends en ontwikkelingen in de samenleving en tijdens calamiteiten en crises. Dat vraagt om een flexibele en wendbare organisatie met vitale en flexibele medewerkers. Door te organiseren en sturen vanuit waarden, kan de organisatie zo optimaal mogelijk functioneren en snel inspelen op veranderingen. Die flexibiliteit en wendbaarheid gebruiken we ook in onze netwerken. Afhankelijk van het thema en de behoefte van onze netwerkpartners kiezen we de rol die het best past in dat netwerk: adviserend, faciliterend, coördinerend of een combinatie daarvan. Het uiteindelijke doel is om een sterk netwerk te vormen, omdat een sterk netwerk een randvoorwaarde is voor optimale onderlinge samenwerking.

Programma Organisatie ICT Organisatiekosten Investeringen Personeel Saldo lasten Organisatiekosten Investeringen Personeel Saldo baten Totaal programma Organisatie

Lasten Lasten Lasten Lasten Saldo Baten Baten Baten Saldo

Jaarrekening

Begroting

Begroting

2021

2022

2023

909 1.121 400 4.037 6.467 147 0 47 194 6.273

804 890 400 3.890 5.983 85 5 117 207 5.776

Meerjarenraming 2024

804 1.061 400 3.924 6.189 111 0 12 123 6.066

804 1.061 400 4.045 6.309 111 0 12 123 6.186

2025

804 1.061 400 4.168 6.432 111 0 12 123 6.309

2026

804 1.061 400 4.285 6.549 111 0 12 123 6.426

Toelichting bij de tabel: Een toename van kosten als gevolg van loon- en prijsontwikkelingen. Hierna wordt ter informatie kort opgesomd welke kosten onder de verschillende posten worden verantwoord: Onder de kosten van ICT verstaan we de kosten voor het beheer, onderhoud en vervanging van de informatiesystemen. Onder Organisatiekosten verantwoorden we de facilitaire kosten, landelijke contributies, kosten salaris- en financieel systeem. Onder Investeringen staan de kosten van automatisering hardware. Onder Personeel staan de salariskosten van het ondersteunend personeel (directie, financiën, P&O, secretariaat, I&A en facilitair).

22

Financiële en algemene dekkingsmiddelen Dit hoofdstuk geeft inzicht in de dekkingsmiddelen die de VRD ter beschikking staan voor de uitvoering van de taken. Het betreft hier de gemeentelijke- en de rijksbijdrage. Onder de post overige kosten is de nog aan producten toe te wijzen compensatie voor prijsontwikkeling opgenomen.

Dekkingsbronnen Gemeentelijke bijdrage Bdur Saldo baten Overige kosten Heffing vennootschapsbelasting Onvoorzien Saldo lasten Totaal aan dekkingsbronnen

Baten Baten Saldo Lasten Lasten Lasten Saldo

Resultaat voor bestemming Mutatie reserves Resultaat na bestemming

Lasten

Jaarrekening

Begroting

Begroting

2021

2022

2023

Meerjarenraming 2024

2025

2026

26.766 5.229 31.995 -10 0 0 -10 32.005

27.328 5.022 32.350 918 0 0 918 31.432

28.378 5.211 33.589 1.359 0 0 1.359 32.230

29.403 5.211 34.614 1.511 0 0 1.511 33.103

30.443 5.211 35.654 1.894 0 0 1.894 33.760

31.448 5.211 36.659 2.263 0 0 2.263 34.396

-127 8 -119

-8 8 0

217 -217 0

-8 8 0

-8 8 0

-8 8 0

Toelichting bij de tabel: De gemeentelijke bijdrage neemt toe op basis van loon- en prijsstijgingen en de overige genoemde ontwikkelingen zoals aangegeven in de uitgangspunten onder het hoofdstuk “Financiële begroting en meerjarenraming 2023-2026” verderop in deze begroting. De post overige kosten zoals hierboven aangegeven bevat de compensatie prijsontwikkeling.