Visie op begroting 2023 GroenLinks.docx

Visie op begroting 2023-2026, Raadsvergadering 27 oktober 2022 Voorzitter, college en collega raadsleden, In de eerste plaats een aantal opmerkingen over het proces. De constructie met twee schriftelijke vragenrondes en een inloopavond is wat GroenLinks betreft voor herhaling vatbaar. Minder geslaagd is, wat ons betreft, de keuze om vooraf de visie op de begroting te moeten delen en in de raadsvergadering van 27 oktober 2022 te moeten volstaan met een pitch van twee minuten (die ook nog eens korter is dan de reguliere spreektijd zoals opgenomen in het RvO). Dit ontneemt te veel het karakter van de “algemene beschouwingen” waar in de openbaarheid (politieke) standpunten kunnen worden weergegeven in aanwezigheid van college, raad en publiek. Dat gezegd hebbende willen we onze dank uitspreken aan iedereen die heeft bijgedragen aan de totstandkoming van de begroting. Elk jaar weer een ‘monsterklus’ die naast de andere werkzaamheden en overige onderdelen van de P&C cyclus geslecht moet worden. We zijn blij met het (opnieuw) positief begrote resultaat en zien, afhankelijk van het te voeren debat en de uitkomsten daarvan, geen reden om tegen deze begroting te zijn. Inzoomend op de begroting willen we een aantal opmerkingen maken op die (onderdelen van) onderwerpen die er voor ons uitspringen.

Een begroting die tot stand is gekomen in een periode die voor heel veel inwoners van Hoogeveen niet alleen veel onzekerheid geeft maar die ook heel veel zorg geeft over hoe de eindjes aan elkaar te knopen. Wat dat betreft zijn we op veel terreinen flink met de neus op de feiten gedrukt. Gelukkig hebben we daar samen met de andere partijen in de raad en het college al stappen in mogen zetten. We spreken de wens uit dat er in 2023 meer ‘rust’ en perspectief komt in onze samenleving en in gezins- of individuele situaties. Blijven meedoen & Talentontwikkeling In dit programma zien we in toenemende mate een erkenning van het belangrijke werk dat binnen de bibliotheek gedaan wordt. De bibliotheek moet verder vormgeven aan een digitale programmalijn, de bibliotheek wordt als partner direct betrokken bij de actie om jongeren te laten kiezen voor kansrijke beroepen en wordt verwacht dat de bibliotheek zich ontwikkelt tot een sociaal maatschappelijke bibliotheek. De bibliotheek als ‘hulp om de hoek’. Taken die we ons prima kunnen voorstellen bij de bibliotheek waarin de laatste jaren al een belangrijke verschuiving is geweest van de traditionele bibliotheekwerkzaamheden naar een volwaardige partner op het gebied van (voor)schoolse activiteiten, trainingen, cursussen en informatieverstrekking.

Tegelijkertijd valt op dat, ondanks de vraag naar meer inzet, dit niet vertaald wordt in een daarbij passend budget. Daarnaast valt op dat het budget over de jaren 2023-2026 niet stijgt maar op hetzelfde niveau wordt ‘bevroren’. Eveneens opvallend is dat er geen (of te weinig) indexatie heeft plaatsgevonden in de huidige begroting maar ook over de achterliggende jaren. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het budget van de SWW. Blijven meedoen betekent ook dat Hoogeveen initiatieven ontplooit en beleid ontwikkeld die laten zien dat we een inclusieve samenleving zijn. Een samenleving die uitnodigend is en waar je ongeacht je afkomst, huidskleur, gender of geaardheid mag zijn wie je bent. We hebben met een

groot aantal partijen het regenboogakkoord getekend en zullen ons blijven inzetten om hieraan beleid en acties te toetsen. Jeugdhulp en participatie We zijn blij met alle beschreven initiatieven en ambities. Tegelijkertijd hebben we ook zorgen bij met name de wachtlijsten voor de (jeugd) GGZ. We lezen en zien in de media nog steeds wat een ellende dit voor jongeren met zich meebrengt. Ze voelen zich vaak niet gehoord en/of serieus genomen. We zien een zorgwekkende stijging van het aantal jongeren/jong volwassenen in de leeftijd van 10-15 jaar en 20-25 jaar die suïcide plegen. Daar moet wat GroenLinks betreft niet alleen aandacht voor zijn maar ook de oproep aan het college om hierop een goed volgsysteem in te zetten en daar waar het kan haar invloed te laten gelden in de gesprekken met de jeugdhulpverlening en in het bijzonder (jeugd) GGZ. Een andere grote zorg is de inzet tot vervreemding van de GKB. We zullen dit proces kritisch blijven volgen en daar waar het binnen het mandaat van de Raad ligt ons blijven inzetten voor een goede overdracht voor al die inwoners van Hoogeveen die noodgedwongen gebruik moeten maken van de schuldhulpverlening. Dit zeker ook met het oog op het feit dat verwacht wordt dat het aantal mensen dat gebruik moet maken van deze voorziening als gevolg van sterk gestegen energieprijzen en inflatie zal toenemen.

Gezond en Vitaal Ook hier zien we een grote inspanning m.b.t. initiatieven en ambities. We zijn blij met de inzet op klimaatrobuustheid en -adaptie en biodiversiteit. Om een veilig, mooi, gezond en duurzaam watersysteem te realiseren is het wat ons betreft meer dan noodzakelijk om ook (aanvullend) beleid te ontwikkelen op het verbod op het gebruik van landbouwvergiften. Alles wat binnen de verantwoordelijkheid van de gemeente valt zal hierop moeten worden ingezet om verdere schade aan mens, water en natuur te voorkomen. Wat opvalt is dat met name op het onderwerp vitaal veel aandacht uitgaat naar ouderen. Wat GroenLinks betreft is het zeker net zo van belang om jongeren vitaal en gezond te houden. Eenzaamheid onder jongeren is fors toegenomen als gevolg van de coronapandemie en vraagt om een specifiek op de jongeren afgestemde aanpak. GroenLinks pleit ervoor om hiertoe nieuwe initiatieven te ontwikkelen. Aantrekkelijk wonen en woonomgeving GroenLinks pleit er nadrukkelijk voor om bij het (her) inrichten van de woonomgeving niet alleen in te zetten op vergroening (uiteraard zijn we blij met de aangekondigde inzet op meer groen in openbare ruimte) maar ook aan het verhogen van de verkeersveiligheid door meer dan nu het geval is in te zetten op 30 km zones. We zien uit naar de nieuwe woon-zorgvisie.

Vooruitlopend daarop vraagt GroenLinks extra inzet op de realisatie van tiny-houses. Die zijn niet alleen snel, maar ook duurzaam te realiseren. Daarbij hopen we dat dit een stimulans mag zijn om jongeren langer in Hoogeveen te laten wonen en werken. We zijn heel erg blij met het schrappen van de bezuiniging op de wijk- en dorpshuizen. We doen een extra oproep om in dit kader ook kleinschaliger activiteiten op het niveau van straten en hofjes te stimuleren onder het motto “Ik zet mijn deur open voor…. “.

Ruimtelijke ordening en sport De invoering van de nieuwe omgevingswet heeft een enorme impact op processen, procedures en de inzet van medewerkers uit de SWO. In de laatste informatieavond zijn we hierover uitgebreid geïnformeerd. We wensen de uitvoeringsorganisatie hierbij heel veel succes en we realiseren ons dat dit een veranderopgave is die jaren in beslag zal nemen. Goed te lezen is de inspanning die gedaan wordt om deelname aan sport(en) verder te stimuleren. Aandachtspunt hierbij is wel dat, ook met het oog op de toename van gezinnen die op grond van armoede wellicht de keuze moeten maken om het lidmaatschap van sportverenigingen op te zeggen, de mogelijkheid om gezond te blijven door sporten wordt ondersteund. Duurzaamheid en gastvrij Hoogeveen In de beantwoording van de schriftelijk vragen m.b.t het voldoen aan het vereiste van minimaal energielabel C is aangegeven dat niet bekend is waar ‘het verhaal van’ de hoge boetes vandaan komt. Dit komt van de site van de KvK (https://www.kvk.nl/advies-eninformatie/innovatie/duurzaam-ondernemen/verplichting-energielabel-c-voorkomboete/#:~:text=Kantoorgebouwen%20groter%20dan%20100%20m2,moet%20je%20het%20pand %20sluiten.) Blijft de vraag dus nog zoals gesteld. Loopt de gemeente financiële risico’s op het moment dat niet voldaan wordt aan de minimale eis. Op de in tweede ronde gestelde technische vragen is nog geen antwoord.

Een eventuele reactie daarop zullen we geven als de beantwoording ontvangen is. Financieel De begroting is ‘pessimistisch-realistisch’ opgesteld. Dat geeft enerzijds vertrouwen. Anderzijds zien we dat er een behoorlijk bedrag is begroot voor nieuw beleid dat niet is opgenomen in de begroting. De daaraan verbonden benodigde financiële middelen zijn hoger dan het gepresenteerd positieve resultaat. Dit stemt ons minder positief. Dit geldt ook voor de opgenomen risicoparagraaf. Die lijkt eerder optimistisch dan pessimistisch. We zullen daarom de motie die D66 daarvoor heeft opgesteld steunen als mede-indiener en zien de beantwoording van het college tegemoet. Tot slot GroenLinks ziet 2023 en volgende jaren ondanks de uitdagingen die er op tal van gebieden zijn positief tegemoet. We hopen van harte dat dat ook met name gaat gelden voor de SWO. De laatste informatieavond daarover heeft heel duidelijk gemaakt welke uitdaging daar tegemoet getreden moet worden. We hebben echter ook gehoord dat er inmiddels tal van positieve ontwikkelingen zijn. Dat is hopelijk een goede stimulans om er ook de komende jaren met positieve energie de schouders eronder te zetten. Hierbij lukt het hopelijk om de vacatures te vervullen en daardoor ook de werkdruk te verminderen. Dank voor de inzet, ondersteuning en bereikbaarheid waardoor het werk als raadslid zoveel makkelijker gemaakt wordt.

Dat geldt evenzeer voor de collega’s van de griffie. Tot slot dank aan het college van B&W en de collega raadsleden voor de constructieve samenwerking. Wij zetten dat graag door in 2023.

Harrie van der Meer Fractievoorzitter GroenLinks Hoogeveen