Verzamel-raadsvoorstel Hoogeveen behandeling ontwerp begrotingen GR-en 2024 dd 30-5-2023.docx

Gemeenteraad Onderwerp Jaarrekeningen en Begrotingen RUD, Stark, GKB, Recreatieschap, VRD, GGD en Publiek Vervoer. Wij willen Sturing geven aan de verschillende GR’en. Wij besluiten 1. Kennis te nemen van de ingediende concept jaarrekeningen 2022, begrotingswijzigingen 2023 en de concept-begrotingen 2024 van de zeven gemeenschappelijke regelingen. 2. Zienswijzen: A. RUD Geen zienswijze in te dienen. B. Stark Geen zienswijze in te dienen. C. Gemeentelijke Kredietbank Geen zienswijze in te dienen. D. Recreatieschap Geen zienswijze in te dienen. E. Veiligheidsregio Drenthe Geen zienswijze in te dienen. F. GGD Geen zienswijze in te dienen. G. Publiek Vervoer Wel een zienswijze op de begroting 2024 en verder in te dienen: De gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Groningen Drenthe noemt in de ontwerpbegroting dat de financiële gevolgen wat betreft de aanbestedingsperiode nog onvoldoende in beeld zijn. Wij verzoeken het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer Groningen Drenthe hier spoedig duidelijkheid over te verschaffen en de te verwachten financiële gevolgen te verwerken in de meerjarenbegroting. 3.

Instemmen met de begrotingswijzigingen 2023 van de RUD en de GGD.

Want Algemeen: Alle gemeenschappelijke regelingen maken melding van autonome ontwikkelingen die leiden tot lagere resultaten 2022 en hogere uitgaven in 2023 en opvolgende jaren. Loon en prijscompensatie is een autonome ontwikkeling waar iedere GR mee te maken heeft, een aantal uitzettingen van de GR’en worden gedekt. Bijvoorbeeld uitbreiding RUD Omgevingswet door kostendekkendheid leges en JGZ Oekraënse kinderen door compensatie door het Rijk. De herziene bijdragen voor 2024 worden verwerkt in de Pagina 1 van 7

begroting 2024. Wijzigingen in het lopende jaar worden in de bestuursrapportage mee genomen. Alle jaarrekeningen zijn voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring inzake de getrouwheid. De GKB jaarrekening kent een afkeurende verklaring op de rechtmatigheid (Overschrijding EU-aanbestedingsregels). A. RUD Naar aanleiding van de in het AB besproken stukken moet besloten of al dan niet een zienswijze wordt ingediend. Geadviseerd wordt dit niet te doen om de volgende redenen: - Voorgesteld wordt om het tekort op basis van de jaarafname/productie van de deelnemers bij de deelnemers in rekening te brengen. Hiermee wordt het exploitatietekort verdeeld op basis van de afgenomen productie in tegenstelling tot de voorgaande jaren op basis van de begroting. Hiermee wordt het verschil tussen de begroting en afrekening gecorrigeerd. Vanaf 2023 zal deze verrekensystematiek toegepast worden waarmee het jaarlijks voorleggen van een plan van aanpak niet meer van toepassing is. Voor 2022 zal er vanuit solidariteit en middeling van extra lasten voor enkele deelnemers een verrekening op basis van 50% nieuwe verrekening systematiek plaats vinden. - In de begrotingswijziging 2023 zijn alle voortschrijdende inzichten verwerkt met betrekking tot de begroting 2023.

De begrotingswijziging 2023 is onder andere inclusief Jaarprogramma/extra opdrachten 2023 en inclusief verschuiving bodemtaken door het uitstel van de Omgevingswet tot 1-1-2024. - De begrotingswijziging 2023 van de RUD is in lijn met de autonome ontwikkelingen en leidt niet tot een inhoudelijke zienswijze op de nu voorliggende ontwerp begrotingswijziging. - De Ontwerpbegroting 2024 is gebaseerd op het voorjaarsgesprek dat met de raden is gevoerd. De basis voor de begroting vormen onder andere de Ontwerpbegrotingswijziging 2023, het Jaarprogramma 2023, en de indexering. Sinds 2022 werken we met herijkte kentallen Drentse Maat en het hieraan verbonden groeimodel voor onze inzet op het toezicht van gemeentelijke bedrijven, energie en asbest. De extra inzet voor BOA taken en Luchtadvies zijn structureel in de begroting opgenomen en deze wordt net als in de afgelopen jaren achteraf verrekend op basis van gerealiseerde inzet. - Om een stagnatie in de uitvoering van werkzaamheden en een onwenselijke toename van werkdruk te voorkomen door de consequenties invoering van de Omgevingswet is in de begroting 7% (ca. € 1,6 miljoen en ca. 12 fte) opgenomen. - De RUD Drenthe stelt dit jaar een plan van aanpak op voor de besteding van deze middelen. Hierbij worden ook keuzes en risico’s voor het bestuur in beeld gebracht.

Het wendbaar en flexibel inzetten van personeel is daarvoor uitgangspunt, zodat de uren zo effectief mogelijk worden besteed. B. Stark 1.1 Jaarstukken 2022 In 2022 is er een positief resultaat behaalt van € 992.000. Dit resultaat is € 1.025.000 hoger dan bij het opstellen van de begroting werd verwacht. De gemeentelijke bijdrage van de deelnemende gemeenten is voor dit jaar een bedrag van € 2.000.000. Waarvan € 1.545.738 als bijdrage van de gemeente Hoogeveen. 2.1 Beleidsbegroting 2024-2027 De begrote gemeentelijke bijdrage voor 2024 komt uit op € 1.981.000. Het aandeel van Hoogeveen in de gemeentelijke bijdrage is € 1.602.000. De gemeente heeft voor deze post, op basis van de beleidsbegroting van vorig jaar, een bedrag van € 1.424.994 begroot. Dit is een negatieve afwijking van € 177.006. Stark heeft met de deelnemende gemeenten afgesproken dat de totale gemeentelijke bijdrage aan Stark niet boven de € 2.000.000 dient uit te komen. Stark houdt zich binnen de begroting voor 2024 aan deze afspraak met een totale begrote gemeentelijke bijdrage van € 1.981.000. Daarmee ziet het college geen aanleiding om de raad voor te stellen een zienswijze in te dienen. Pagina 2 van 7

C. Gemeentelijke Kredietbank De definitieve besluitvorming over de toekomst van de GKB moet nog plaats vinden. het bestuur van de GKB heeft voorlopig gekozen voor het toekomstscenario vervreemding, in de vorm van een Europese aanbesteding voor de activiteiten van de tweedelijns schuldhulpverlening. Op dit moment wordt door de gemeente Assen nog onderzocht of zij mogelijkheden zien om de activiteiten over te nemen Het indienen van een zienswijze op dit moment bij de begroting zou vooruitlopen op die besluitvorming. Uw raad krijgt nog de gelegenheid om bij de besluitvorming rondom de vervreemding een zienswijze in te dienen. Dat moment is beter geschikt voor een gedragen zienswijze. D. Recreatieschap De gemeentelijke bijdrage is overeenkomstig de begrote bijdrage (pag. 74 en 75 van de jaarrekening). Er is een positief resultaat van € 903 voor bestemming en € 11.267 na bestemming (na verrekening met bestemmingsreserves). Dit bedrag wordt ten gunste van de algemene reserve gebracht. Begroting 2024 De gevraagde bijdrage van Hoogeveen voor 2024 stijgt met € 8.427 (2023: € 86.369 2024: € 94.796). E. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Zie onder de kop financiële gevolgen. F. GGD Begroting 2024 De uitzetting van de begroting 2024 betreft alleen autonome ontwikkelingen. De beleidsvoornemens van GGD zijn een voortzetting van het ingezette beleid en de speerpunten uit 2023.

Dit beleid richt zich op het investeren in publieke gezondheid, de transformatie van de jeugdgezondheidszorg, de transformatie van VTD in het kader van het traject ‘Geweld hoort nergens thuis’ (dat inmiddels is overgegaan in het Toekomstscenario voor Kind- en gezinsbescherming) en datagestuurd werken. Dit kon op instemming rekenen van de gemeenteraad en ook hebben de reacties uit de raad geen aanleiding gegeven tot nieuw beleid. Wel hebben we in 2023 onontkoombare uitzettingen op de Wet open overheid, het toezicht op de gastouderopvang en de loon- en prijsindexatie. Zie ook het kopje begrotingswijziging 2023. De kosten die hieruit volgen in 2024 zijn meegenomen in de conceptbegroting GGD 2024. We hebben hier rekening mee gehouden in onze gemeentelijke kadernota 2024. We stellen voor: In te stemmen met de begroting GGD 2024 en geen zienswijze hierop in te dienen. Het betreft een beleidsarme begroting, waarbij de uitzettingen autonome ontwikkelingen betreft, die niet binnen de GGD-begroting kunnen worden opgevangen. Begrotingswijziging 2023 GGD Drenthe vraagt gemeenten om een extra bijdrage in 2023 om de volgende autonome ontwikkelingen op te vangen voor Implementatie Woo, Jeugdgezondheidszorg Oekraïense kinderen en de impact van loon- en prijsontwikkeling. De lopende GGD-begroting is niet toereikend voor de uitgaven en dat geldt ook voor het weerstandsvermogen.

Voor Hoogeveen gaat het om € 122.559. Deze is aangedragen bij GEMrap. De begrotingswijziging 2023 loopt mee met de route van de zienswijze op de GGDbegroting 2024.

Pagina 3 van 7

We stellen voor: In te stemmen met de begrotingswijziging 2023 en geen zienswijze hierop in te dienen. Het gaat immers om autonome ontwikkelingen die niet binnen de GGDbegroting kunnen worden opgevangen. G. Publiek Vervoer Vanaf 2024 zal de gemeenschappelijke regeling Publiek Vervoer starten met het aanbestedingstraject. De ervaring van het vorige aanbestedingstraject doelgroepenvervoer is dat dit om extra financiële middelen vraagt, want het is een proces met een lange doorlooptijd waar extra capaciteit voor nodig zal zijn. Maar A. RUD B. Stark C. GKB De zorgen over de financiële positie van de GKB bestaan al enkele jaren. Het bestuur hoopt met het genomen voorgenomen besluit die uiteindelijk weg te kunnen nemen. D. Recreatieschap E. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) De voorstellen van de VRD inzake Jaarrekening 2022 en Begroting 2024 volgen de lijn die de VRD aan de raad heeft uiteengezet in de raadsbijeenkomst van 20 februari jl. F. GGD G. Publiek Vervoer. Achtergrond De gemeente Hoogeveen neemt naast de Samenwerkingsorganisatie De Wolden Hoogeveen deel aan zeven Gemeenschappelijke regelingen. Ingevolge de Wgr dient de gemeenteraad aan te geven of ze wel of geen zienswijze willen indienen op de ontwerpbegrotingen van deze Gemeenschappelijke Regelingen. Dit jaar is wederom gekozen voor een gebundeld raadsvoorstel waarbij voor iedere GR een aparte oplegger is toegevoegd.

Wettelijk dienen de Gemeenschappelijke Regelingen 8 weken vóór besluitvorming in het Algemeen Bestuur de ontwerpbegroting aan te bieden aan de gemeenteraad. Na vaststelling door uw raad zullen de Gemeenschappelijke Regelingen worden geïnformeerd. De financiële gevolgen zijn De financiële gevolgen zijn weer gegeven in het navolgende overzicht. In de kadernota 2024 is hier al rekening mee gehouden. GR Effect op de begroting 2024 RUD € -286.461 Stark € 177.006 GKB nnb Recreatieschap € 8.427 VRD € 309.402 GGD € Publiek Vervoer nnb

Voor de bijdrage aan de GR Publiek Vervoer is de uitkomst voor de begroting afhankelijk van de uitkomsten van het aanbestedingstraject doelgroepenvervoer. (zie de zienswijze). Pagina 4 van 7

A. RUD

Jaarverslag/ jaarrekening 2022 Het begrotingsjaar 2022 is afgesloten met een negatief resultaat van € 179.079. Hiervan wordt € 23.000 gedekt door onttrekking uit de bestemmingsreserve. De overige –€ 156.000 wordt naar rato van de deelnemersafname in rekening gebracht bij de deelnemers. De deelnemersbijdrage voor Hoogeveen bedraagt op grond van de verrekensystematiek voor 2022 € 1.138.801. Dit is € 143.332 lager dan het betaalde voorschot van € 1.282.133. Ontwerpbegrotingswijziging 2023 De deelnemersbijdrage Hoogeveen wordt ten gevolge van de Ontwerpbegrotingswijziging 2023 € 286.561 verlaagd. De bijdrage gaat van € 1.605.646 naar € 1.319.085. In de primaire begroting 2023 van Hoogeveen is € 1.605.646 opgenomen. Dit heeft een positief effect op de primaire begroting van de gemeente Hoogeveen

B. Stark

Jaarrekening 2022 Het positieve resultaat ter hoogte van € 992.000 vloeit naar rato terug naar de deelnemende gemeenten (Hoogeveen, De Wolden en Midden-Drenthe). Begroting 2024 De begrote gemeentelijke bijdrage voor 2024 komt uit op € 1.981.000. Het aandeel van Hoogeveen in de gemeentelijke bijdrage is € 1.602.000. De gemeente heeft voor deze post een bedrag van € 1.424.994 begroot. Dit is een negatieve afwijking van € 177.006. Wij zullen dit bijstellen in de begroting 2024.

C. GKB

Jaarrekening 2022 Over 2022 is sprake van een negatief resultaat van € 883.000. Het aandeel van Hoogeveen daarin bedraagt 35% te weten € 309.000. Dit is al verwerkt in de jaarrekening 2023. Hoofdoorzaak is de lagere opbrengst van dienstverlening aan cliënten gecombineerd met hogere personeels- en automatiseringskosten. Daarnaast zijn de kosten verbonden aan de beëindiging van het dienstverband van de voormalig directeur in deze jaarrekening verwerkt. Begroting 2024 In de begroting van de GKB is het voorgenomen besluit tot vervreemding nog niet verwerkt. Het gaat in feite om een conceptbegroting die nog aangepast zal worden op het moment dat de besluitvorming definitief is en de impactanalyse daarin is verwerkt. De begroting laat nu een tekort zien van ruim € 693.000. Afhankelijk van de besluitvorming zal duidelijk worden wat het reële beeld voor 2024 is.

D. Recreatieschap

Volgens de begroting 2024 van het schap komt de bijdrage (incl. bijdrage aan Fonds Recreatie en Toerisme) voor Hoogeveen uit op € 94.796. In 2023 is dit € 86.369. Een stijging van € 8.427.

E. Veiligheidsregio Drenthe (VRD)

De concept-jaarrekening sluit met een negatief resultaat van € 170.000. Dit betreft met name hogere kosten voor de invoering van Omgevingswet, hogere brandstofkosten als gevolg van een toename van incidenten in combinatie met hoge brandstofprijzen en hogere kosten voor het opleiden en oefenen van de brandweervrijwilligers. Daarnaast wordt voorgesteld de niet-benutte middelen in 2022 voor het verbeterplan informatieveiligheid van € 185.000 te bestemmen voor 2023. Het nadelig saldo komt dan uit op € 355.000. Het aandeel van Hoogeveen in dit

Pagina 5 van 7

tekort is € 34.176. Hiertegenover staat een terugbetaling aan de gemeenten in verband met opheffen van een bestemmingsreserve van € 289.000. Bij de jaarrekening 2021 is besloten een reserve Versterking VRD-begroting 2023 te vormen. Met de vaststelling van de begroting 2023 is het doel van deze reserve vervallen. Het aandeel van Hoogeveen in de terugbetaling is € 27.800. Per saldo komt er voor Hoogeveen een nadelige afrekening over 2022 van € 6.376. Ontwerpbegroting 2024 VRD De begroting 2024 is opgesteld volgens de uitgangspunten zoals verwoord in “Samen werken voor Drenthe” en besluitvorming bij de vorige begrotingen. De uitzetting voor 2024 betreft: - Loon en prijscompensatie 2024 (8,8%, cf. CPB) € 2.500.000 - In de hand houden van de kapitaallasten € 60.000 Daarnaast worden nog de volgende uitzettingen gevraagd: - Autonome ontwikkeling: Wet Open Overheid € 40.000 - Noodzakelijke impuls brandweerzorg € 600.000 De totale stijging t.o.v. 2023 is dan € 3.200.000 Voor Hoogeveen betekent dit voor 2024 een hogere bijdrage van € 309.402 (het totaal voor 2024 wordt dan € 3.039.392). Noodzakelijke impuls brandweerzorg is incidenteel opgenomen voor 2024 € 600.000 en voor 2025 € 500.000. De bijdrage aan de VRD voor 2025 bedraagt dan voor Hoogeveen €

298.180

De bijdrage aan de VRD vanaf 2026 bedraagt voor Hoogeveen

242.070

€

Wet Open Overheid De VRD meldt dat binnen de organisatie van de VRD en de GGD extra capaciteit nodig is voor uitvoering van de Wet open Overheid. De kosten hiervan voor de VRD worden geraamd op € 40.000 structureel. Impuls vakbekwaamheid brandweerpersoneel De VRD geeft aan dat het noodzakelijk is te investeren in een bijscholing voor alle brandweermensen (2 x € 500.000). Daarnaast moet een inhaalslag gemaakt worden voor vaccinatie van brandweermedewerkers (1 x € 100.000). Voor 2024 en 2025 wil de VRD hiervoor respectievelijk € 600.000 en € 500.000 uittrekken. Overige punten: - De VRD geeft aan geen mogelijkheden te zien om de gevraagde uitzettingen (deels) zelf op te vangen. Bezuiniging bij de brandweer gaat onmiddellijk gepaard met beperking van slagkracht, kwaliteit, betrouwbaarheid of aantasting van motivatie. -

De loon- en prijscompensatie is bepaald o.b.v. de uitgangspunten in het beleidsdocument “Samen werken voor Drenthe”. Overigens zal dit beleidsdocument (met de daarin gekozen financiële uitgangspunten) eind van dit jaar worden geëvalueerd.

-

De gevraagde uitzettingen zijn in de kadernota 2024 van Hoogeveen meegenomen.

F. GGD

Begroting 2024 De uitzetting van de begroting 2024 betreft alleen autonome ontwikkelingen. We hebben hier rekening mee gehouden in onze gemeentelijke kadernota 2024.

Pagina 6 van 7

Begrotingswijziging 2023 De uitzetting van de begroting 2023 betreft alleen autonome ontwikkelingen. GGD Drenthe vraagt gemeenten om een extra bijdrage in 2023 om de volgende autonome ontwikkelingen à € 1.947.696 op te vangen: - Implementatie Woo: € 75.000 (€ 60.000 structureel, € 15.000 incidenteel) - JGZ Oekraïense kinderen: € 229.658 (incl. toename aantal kinderen) - Impact loon- en prijsontwikkeling: € 1,7 mln. Na gebruik van de reserves (loonen prijsontwikkeling € 411.000, VTD € 260.000 en risicoreserve € 522.000 = € 1.193.000) dienen gemeenten nog € 769.000 bij te dragen. De lopende GGD-begroting is niet toereikend voor de uitgaven en dat geldt ook voor het weerstandsvermogen. Voor Hoogeveen gaat het om € 122.559. Deze is aangedragen bij GEMrap1. De begrotingswijziging loopt mee met de route van de zienswijze op de GGD-begroting 2024.

G. Publiek Vervoer

De bijdrage van gemeente Hoogeveen is in 2024 € 44.818 (excl. btw) hetgeen, voor alsnog (zie de zienswijze) conform de begroting is. De totale begroting van Publiek Vervoer bedraagt € 924.085.

Alternatieven A. RUD Een alternatief zou zijn om toch een zienswijze in te dienen waarbij wordt aangegeven niet te kunnen instemmen met de begroting 2024 en dan met name op het punt van de extra bijdrage van 7% voor het opvangen van de gevolgen van de komst van de Omgevingswet. Deze 7% zou dan als risicodekking in de begroting 2024 van de gemeente De Wolden kunnen worden opgenomen. B. Stark Er worden geen alternatieven voorgesteld C. GKB Er worden geen alternatieven voorgesteld D. Recreatieschap Er worden geen alternatieven voorgesteld E. Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Er worden geen alternatieven voorgesteld F. GGD Aangezien de uitzetting onontkoombare ontwikkelingen betreft is er geen alternatief. G. Publiek Vervoer Geen zienswijze in te dienen. Bijlagen • • • • •

Jaarstukken van de Gemeenschappelijke Regelingen Ontwerpbegrotingen van de Gemeenschappelijke Regelingen Opleggers van de Gemeenschappelijke Regelingen Begrotingswijzigingen van de Gemeenschappelijke Regelingen De zienswijzen

Hoogeveen, 30 mei 2023 Burgemeester en Wethouders van Hoogeveen,

Jelmer Mulder secretaris Pagina 7 van 7

Karel Loohuis burgemeester