Verslag raadsavond 5 juli 2021

TRANSCRIPT VAN DE RAADSAVOND VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 5 juli 2021

1

Informerende ronde drie zonneparken

1.2 Opening De voorzitter: Dames en heren, het is 7 uur en welkom in deze informerende ronde. Een informerende ronde over drie zonneparken, zoals u wellicht heeft kunnen lezen in de memo die meegestuurd is dat de afspraak is dat als er zienswijzen worden ingediend op een ontwerpvergunning van ons zonnepark, deze wordt voorgelegd aan de gemeenteraad en het advies van de raad wordt dan meegenomen bij de uiteindelijke besluitvorming. Nou, nu hebben we de gelegenheid om voor een drietal parken. De presentatie is door de initiatiefnemer, een aantal insprekers, degenen die zienswijzen hebben ingediend en is er voor jullie gelegenheid voor het stellen van technische vragen. Er is wel even aangeven van in de tussentijd in het vergunningentraject kunnen er soms dingen nog wijzigen of informatie. Nou, daarvan is aangegeven daarvan wordt u dan zo spoedig mogelijk op de hoogte gesteld. We hebben het opgeknipt in drie blokken en als eerste is het blok het zonnepark aan de Johannes Poststraat en ik wou dan vragen aan de heer Biesheuvel om dan … Ja, de heer Biesheuvel om te presenteren. Oh, het is omgedraaid … Het is mevrouw Verheijen, namens de heer Biesheuvel. Kijk, dan stond het bij mij, sorry, stond het bij mij verkeerd en ik zie eerst nog eens even een vraag van de heer Scheffers. De heer Scheffers: Een puntje van orde, voorzitter.

Behandelen we elk park afzonderlijk, dus ook met insprekers afzonderlijk of hoe zit dat? De voorzitter: Ja, we hebben eerst nu het zonnepark Johannes Poststraat, daar hebben we ook de insprekers die daarbij horen. Dan krijgen we het zonnepark aan de Meerboomweg, met de insprekers die daarbij horen en dan krijgen we de Kerkweg in Pesse, met de insprekers die daarbij horen. Ja? 1.3 Omgevingsvergunning zonnepark Joh Poststraat 8 te Nieuwlande De voorzitter: Mevrouw Verheijen, gaat u gang. Mevrouw Verheijen: Ja, als het goed is ‘…’ … De voorzitter: U mag even het knopje indrukken, dan is het voor iedereen, ook voor degenen die digitaal meeluisteren, goed te verstaan. Mevrouw Verheijen: Helemaal goed. Als het goed is was mijn presentatie ook … Nou, kijk, ik hoef er maar over te beginnen. Ik zal me even voorstellen. Ik ben Marjolein Verheijen. Ik ben planoloog bij GroenLeven en als dusdanig betrokken bij de ontwikkeling van dit zonnepark. Ik zal eerst even een korte introductie geven op het zonnepark, dat is jullie allemaal natuurlijk bekend omdat jullie de stukken als het goed is dat je beschikking hebben, maar de ontwikkeling die loopt al sinds 2018. De planvorming die is eigenlijk tot stand gekomen na overleg met Drents Landschap en de omgeving, alsook met een landschapsarchitect en een ecoloog.

De locatie is op het plaatje aangegeven, ligt echt direct aan de afrit 2 van A37, vlakbij Nieuwlande. Het zonnepark heeft een oppervlakte, eigenlijk het projectgebied, heeft een oppervlakte van 23 hectare. 12,7 hectare wordt ingevuld met zonnepark en wij verwachten een opwekcapaciteit van 22 megawattpiek voor dit zonnepark. Dan hebben we eigenlijk het plan zo vormgegeven, het kaartje zal al wel bekend zijn. Er komen drie velden zonnepanelen

op, er worden noord-zuid drie ecologische verbindingszones gerealiseerd, onder andere voor de passerende reeën in het gebied, alsook voor de das die in het bosperceel voorkomt. De heer …: Voorzitter, mag ik even wat vragen? Wilt u wat duidelijker spreken, want het is ‘…’… Mevrouw Verheijen: Oh, misschien helpt het als ik het zo doe. De heer …: Ja. Oké. Mevrouw Verheijen: Ja, die ecologische verbindingszones, het onderste perceel dat is eigenlijk ingericht, wordt helemaal natuurlijk ingericht en er is een stukje, een locatie, voor het postcoderoosproject voor de omgeving, zodat de omgeving kan participeren in het zonneproject en dat is bewust daar gedaan. Dat wordt echt een stukje wat beoogd is voor de mensen in het gebied en langs de zevende wijk wordt een natuurvriendelijke oever aangelegd in overleg met het waterschap. Hoe zijn wij nou hiertoe gekomen? Nou ja, zoals aangegeven heeft een landschapsarchitect met ons meegedacht hierin, van Lindemans Landschapsarchitecten, met eigenlijk als doel om een gebiedspecifieke blijvende landschappelijke impuls te geven, die ook na de exploitatietermijn van het zonnepark in stand wordt gehouden om zo ook het zonnepark goed in te bedden in de omgeving.

Dit is gedaan in samenhang met het zonnepark wat hierna komt, aan de Meerboomweg, dat grenst aan ons zonnepark eigenlijk, dus we hebben getracht daar een eenduidig beeld in te scheppen zodat ook, als je over de A37 loopt, dat gewoon een mooi beeld geeft. De uitgangspunten die wij hierin hebben aangehouden, zeker voor ons park, maar ik denk dat dat in de andere parken hetzelfde zal zijn, is het uitgangspunt uit Afwegingskader zonne-energie. De ontstaansgeschiedenis van het gebied en de bestaande maatschappelijke kwaliteiten en het landschappelijk inpassingsplan is ook bijgevoegd bij de stukken en daardoor ook bindend voor realisatie van het zonnepark, dus dat wordt gewoon een voorwaarde. We zullen eens kijken van wat komt er nou echt, want ja, er komen natuurlijk zonnepanelen. De opstelling krijgt twee keer een hele poort, dat zijn rechtopstaande panelen boven elkaar, met bij elkaar een afstand van 4 meter. Tussen de panelenrijen in zit een afstand van 2 meter. Dit wordt gewoon ingezaaid met bloemrijk grasland. Heeft ook als voordeel dat het water daar in de zon kan infiltreren, wat op de zonnepanelen valt, zodat dat goed is voor het gebied, geen wateroverlast veroorzaakt. De hoogte maximaal is 1 meter 80 en de onderhoogte is 80 centimeter, waardoor ook de begrazing bij schapen zoals beoogd wordt in het projectgebied mogelijk is.

Omdat het projectgebied wat zichtbaar is vanaf de A37 gaan we het inpassen natuurlijk, uitschappelijk. Er is eigenlijk gekozen om alleen aan die noordzijde een grondwal aan te legen, vanwege het hoogteverschil van de A37 neemt dat gewoon een heel stuk zicht op het zonnepark weg. Verder hebben we geprobeerd het open karakter van het landschap wat hier zo mooi is te behouden. ‘…’ veenland, koloniale landschap, het is gewoon heel open en met die rechte wijken, daar hoort eigenlijk juist die verre doorgezichten bij. Op de grondwal hebben we op bepaalde plekken wat struweel gaat er aangebracht worden om het totaalbeeld van het zonnepark wat te doorbreken en zoals aangegeven wordt aan de zuidzijde, langs de zevende wijk, als accent een natuurvriendelijke oever aangelegd. In overleg met het waterschap is dat afgestemd en ook de taluds zijn afgemeten en in overeenstemming met wat de waterschappen daarvoor wenselijk vond om ook de biodiversiteit te vergroten. Nou ja, er zit naast die natuurvriendelijke oever nog aardig wat meer ecologisch en natuurontwikkeling in, net zoals in het plangebied aangegeven. Het gaat om de ecologische zone en ook dat zuidelijke perceel. Het heeft een totale vlakte van circa 10 hectare wat er aan natuur ook bij komt van dit zonnepark en wij hopen daar ook gewoon een bijdrage te leveren aan dit beboste stukje gebied in deze omgeving.

Als we eventjes de cijfertjes daarvan bij elkaar leggen dan komt er dus ongeveer 13 hectare zonnepark. Als je puur kijkt wat zijn nou de zonnepanelen en de trafo’s, de transformatorstations, is dat 8,6 hectare, want ook de tussenpaden en de tussenrijen worden gewoon bloemrijk ingezaaid en daar komt gewoon gras eigenlijk in. Verder is er nog een heel stuk aan ruigte, wat goed

is voor het klein wild wat leeft in het gebied, dat is 4,2 hectare en die natuurvriendelijke oever die staat tussen haakjes, dat komt omdat die op grond van het waterschap ligt, maar die wordt uiteindelijk in overleg met het waterschap wel gerealiseerd door ons voor de komst van dit zonnepark. Dus dat is eigenlijk even in het kort wat de ontwikkeling behelst. Nog even, op het kaartje kun je eventueel, ik denk dat jullie de presentatie ook tot je beschikking krijgen, nog even kijken waar ligt nou precies wat. Wat zijn de verschillende kleuren groen, dus dat is zo snel niet helemaal goed te volgen. Ik denk, ik stop dit er toch ook nog eventjes in en als laatste zou ik nog wat zeggen over dit postcoderoosproject in natuurontwikkeling op dat zuidelijke perceel, want al vanaf 2019 hebben wij contact met de Werkgroep Energie van Hollandscheveld. Dat was in 2019 een verkennend gesprek en pas toen de ontwerpvergunning was gepubliceerd en wij ook meer concreet wisten dat het project doorgang kon gaan vinden, hebben we daar ook meer concrete gesprekken met hen gevoerd en vanuit de werkgroep werd er heel positief aan gewerkt, dus dat vinden wij alleen maar fijn dat er natuurlijk ook vanuit de omgeving enthousiasme is om zoiets verder te brengen.

Ook vanuit Nieuwlande, het dorp Nieuwlande, is daar een interesse getoond en wij blijven ook betrokken bij de totstandkoming van het postcoderoosproject om te zorgen dat dit van de grond komt. Daarnaast is met de directe omwonenden aan de Johannes Poststraat samenwerking gezocht voor onder andere de aanleg en het beheer van het terrein en dat blijkt ook positief uit te pakken en daar zijn wij ook heel blij mee dat die mensen, nou ja, het komt toch bij hen in de achtertuin en dat we daar toch samen uit kunnen komen. Dus dat was eigenlijk wat er tot nu toe speelt. De voorzitter: Oké, dank u wel. Ik denk dat het misschien handig is om nu eerst ook even de inschrijver aan het woord te laten. U kunt plaatsnemen op uw stoel, want we hebben microfoons, dat is makkelijker en daarna de raad in de gelegenheid stellen, gelegenheid geven, om vragen te stellen, want dan pakken we gewoon beide tegelijk. Dan wou ik vragen aan de heer Bruins Slot om de zienswijze in te dienen en ik had al zien staan dat hij een verzoek had gedaan voor, zoals normaal is met insprekers 3 minuten spreektijd en u heeft aangegeven ik heb twee zienswijzen. Dat klopt, u heeft ook eentje op de Meerboomweg, maar die zienswijze wou ik dan even bij de Meerboomweg parkeren. De heer Bruins Slot: Die laatste zienswijze duurt 10 seconden, dus ik gebruik de meeste tijd voor dit park. Goedenavond, dames en heren.

Mijn naam is Peter Bruins Slot, Hoogeveener, ik woon ongeveer 40 jaar op een relatief korte afstand van beide zonneparken, zowel dat aan de Johannes Poststraat, als aan de Meerboomweg. Daarenboven ben ik gedurende een halve eeuw nu rentmeester van een aantal stichtingen, eigenaren, landgoederen in het gebied Schoonhoven en ook direct aansluitend aan de initiatieven van deze parken. Ik heb twee zienswijzen geschreven. Ik ga nu mij richten op het project Johannes Poststraat van GroenLeven. De locatie. De locatie is het gevolg van een aanbieding van een grondhandelaar in Drenthe. Het is dus niet een echt goed gekozen locatie. Nee, de gelegenheid deed zich voor dat die grond aangeboden werd en ik moet zeggen ik vind het een erg slechte locatie voor een zonnepark. Waarom? Het bevindt zich in een verwevingsgebied van Schoonhoven. Dat wil zeggen, bossen en landerijen wisselen elkaar af. Je hebt een prachtig mooi, klein, rustig, veenkoloniaal landschap waar de oude wijken, het wijkenpatroon, nog goed zichtbaar is. Midden in het gebied van GroenLeven bevindt zich ongeveer 10 hectare bos en ongeveer 30 jaar geleden is dat aangekocht door Stichting Het Drentse Landschap. Die deden dat met maar één doelstelling: het behoud van de aanwezige natuur. Die zullen er beslist niet blij mee zijn dat links, rechts, boven, onder allemaal zonnepanelen komen.

Dan ligt het gebied ook nog in het NNN, Nationaal Natuurnetwerk, voorheen de Ecologische Hoofdstructuur. Dat geeft al aan dat het rijk dit ook een mooi gebied vond en dat vond de gemeente ook, want in het bestemmingsplan, Buitengebied Zuid, goedgekeurd 2008, werden deze gronden omschreven als volgt. De gronden aldaar zijn bestemd voor behoud, herstel en ontwikkeling van de landschappelijke en natuurlijke waarden. Het mag duidelijk zijn dat in zo’n landschap, zo’n mooi landschapje, geen zonnepanelen passen. Dan wil ik het even hebben over de landschappelijke inpassing. Lindemans Landschapsarchitecten stelt dat het

uitgangspunt van u als gemeente in deze is het veenlandschap vraagt om open randen. Nou, dat komt GroenLeven wel erg goed uit, kunnen ze maximale hoeveelheid zonnepanelen plaatsen, maar open randen en dan uitkijken op immense rijen met zonnepanelen, dat moet toch niet de bedoeling zijn. Ik heb het bestemmingsplan erop nagekeken, Schoonhoven 1. Ik kan nergens, noch in de regels, noch in de toelichting, iets vinden over deze open randen en ik moet u jammer genoeg vertellen dat Hoogeveen al berucht is met betrekking tot de landschappelijke inpassing van de zonnepanelen binnen haar gemeente. Met afschuw wordt er gesproken over het zonnepark aan de N48. Een eeuwenoud cultuurlandschap van Ten Arlo is daar verworden tot een industrielandschap, geen boompje eromheen. De voorzitter: De heer Bruins Slot, zou u langzaam tot een afronding willen komen? De heer Bruins Slot: Ik ga zo afronden, maar ik had 6 minuten. De voorzitter: Nee, nee, dat maakt u er zelf van. De heer Bruins Slot: Een politieke omslag. Ik ga sneller spreken. Klimaatverandering daar zitten we middenin en ik loop daar echt niet voor weg. In Drenthe is de gemeente Hoogeveen qua zonneparken op twee na het beste jongetje van de klas. Een ambitie van 250 hectare, nu al bijna 120 hectare bijna gerealiseerd. Daar komt stevige kritiek op.

Ook bij de provincie, want die heeft de Drentse omgevingsverordening al aangepast en beperkt. In april heeft Gemeentebelangen al een halt toegeroepen aan nieuwe zonneparken. In mei heeft B en W het aangepaste Afwegingskader zonne-energie ook al ingetrokken. Met andere woorden, het zou vreselijk jammer zijn dat dit plan er nog even doorgejast werd. Voorzitter, ik sla één item van mij over omwille van de tijd en ik kom tot een slot. Helaas hebben we hier in Hoogeveen een zakencollege. We hebben wethouders uit Coevorden, Ommen, Kampen en Brabant. Ongetwijfeld mensen met een geweldige bestuurlijke ervaring en kennis, maar helaas denk ik dat ze wat minder binding en kennis hebben van het landschap, van Hoogeveen en daarom doe ik bij deze een vurig beroep op u als gemeenteraad en op u als gemeenteraadsleden, om hier bij dit plan een krachtig negatief advies neer te leggen, zodat ook de komende generatie en een generatie is 25 jaar lang, kan genieten van dit mooie stukje cultuurlandschap. Ik dank u zeer. De voorzitter: Dank u wel. U mag ook gewoon plaatsnemen weer achter uw bureau op die stoel daar en dan kijk ik even rond of er vragen zijn, wie er vragen hebben en dan kunnen ze eveneens … Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen en daarna kom ik bij de heer Scheffers. De heer Scheffers: Voorzitter, toch een puntje van orde.

Want net was dus het voorstel van GroenLeven en daar konden we geen vragen stellen omdat we dus alle insprekers enzovoort ‘…’ … De voorzitter: Ja, maar dit zijn de insprekers van dit park. De heer Scheffers: Ja, maar wij konden geen vragen stellen net aan de projectontwikkelaar. De voorzitter: Nee, dat heb ik net uitgelegd. Wij hebben de presentatie van de initiatiefnemer, de zienswijzen die bij dat park horen en daarna heeft u gelegenheid om vragen te stellen aan zowel degenen die de zienswijzen heeft ingediend, als de initiatiefnemer. De heer Scheffers: Als ik even om mij heen kijk was dat niet bij ieder raadslid duidelijk, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Hooijer.

Mevrouw Hooijer: Nou, toch wel, want ik had dus inderdaad een vraag aan mevrouw Verheijen van GroenLeven, want ik had dus inderdaad wel begrepen dat ik nu de vragen mocht stellen aan wie dan ook. Dus het was wel bij enkelen dus wel overgekomen, voorzitter. De voorzitter: Nou, dan even voor de herinnering, ook voor de volgende. Eerst de presentaties en de zienswijzen en daarna gelegenheid van stellen van vragen. Mevrouw Hooijer, gaat uw gang. Mevrouw Hooijer: Ja, na ook gehoord hebbende de zienswijzen van onze inspreker, de heer Slot, Bruins Slot, kun je eigenlijk wel constateren dat het aanleggen van zonneparken niet iets is wat je doet omdat het landschap er mooier van wordt. Wij als Gemeentebelangen zeggen het liefst zon op het dak, alleen daar kom je er niet mee, dus je zult er wat verder moeten gaan en dat zijn we al, want er zijn al links en rechts wat zonneparken, maar ik heb nog nooit iemand gehoord die zegt van goh wat is het daarvan opgeknapt, van dat zonnepark. Dus ik mis eigenlijk een beetje in het verhaal de tegemoetkoming aan mensen of een dorp of een wijk, in dit geval dus Nieuwlande, dat je zegt van wat krijgen zij daar dan voor. Ik hoor wel over Hollandscheveld coöperatie, wat ik ook gelezen heb dat ze dan zonnepanelen krijgen en dan omvormen en nou ja … De vraag is inderdaad wat zou daar voor Nieuwlande dan kunnen zijn, hè.

Ik weet dat daar een mooi multifunctioneel centrum hard, nou dat is best moeilijk om in de benen te houden. Is het dan een idee om die de komende 25 jaar financieel te voorzien van elk jaar 10.000 euro? Is dat iets waar ook aan gedacht wordt door GroenLeven? De voorzitter: Voordat u antwoordt zal ik aan GroenLeven vragen om gewoon een korte technische vraag te stellen in plaats van een hele inleiding. Ik snap het, maar er zijn meerdere partijen en we hebben nog twee andere parken. Mevrouw Verheijen, gaat uw gang. Mevrouw Verheijen: Ja, bedankt. Ik snap uw vraag wel. Wij hebben er in dit park voor gekozen om ja, wat terug te doen richting de omgeving in de vorm van een postcoderoosproject en ook verkennen wij de mogelijkheden om met het MFC, we zijn in contact met de beheerder van het MFC, om te kijken of ook het MFC daarin kan deelnemen als partij, zodat we op die manier gewoon een heel stuk kunnen bezuinigen op hun energierekening elk jaar, zodat dat een hap uit de kosten neemt voor het MFC. Ook voor inwoners, want ik heb nu gesproken en dat was misschien een beetje te nadrukkelijk over Hollandscheveld.

Dat komt omdat de leider, de partij waarmee we spreken, hierin is vanuit Hollandscheveld opgezet, die Werkgroep Hollandscheveld Energieneutraal, maar zij zijn zeker en wij ook in contact met ook Nieuwlande, met Plaatselijk Belang van Nieuwlande, om dat gezamenlijk te gaan doen. Dus ook Nieuwlande en ook de inwoners van Nieuwlande krijgen de mogelijkheid om via het postcoderoosproject te participeren in het project en daarmee een financieel voordeel te doen. Ik hoop dat dat uw vraag beantwoord. De voorzitter: Mevrouw Van Hien, lijst Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja, ik had ook een vraag, maar volgens mij was de heer Scheffers toch eerder, of … De voorzitter: Oh ja, sorry. Nee, daar heeft u gelijk in. De heer Scheffers. De heer Scheffers: Dank u, voorzitter, maar ik heb een vraag aan de heer Bruins Slot. Zijn betoog, of het zwaartepunt van zijn betoog, ging over de landschappelijke inpassing van het zonnepark, met name wees hij ook naar het bestemmingsplan en dergelijke. Eigenlijk heb ik daar een vraag, naast het feit dat het landschappelijk ook in mijn ogen, dat zeg ik er heel eerlijk bij, gewoon daar niet kan, maar goed dat is een ander verhaal. Is mijn vraag simpelweg aan hem of hij nog andere argumenten heeft waarom, behalve dus de landschappelijke inpassing, of hij nog andere argumenten heeft.

De heer Bruins Slot: Ja, meneer Scheffers, landschappelijke inpassing en ik werd een beetje kort gehouden, aan met name de zuidkant, is er niet. Daar gaat men een natuurvriendelijke oever van een kleine meter maken, dat stelt helemaal niks voor. Andere argumenten zijn natuurlijk toch dat je dit landschap als zodanig. Ja, ik kan me voorstellen dat die landschappelijke inpassing, dat men zegt aan de zuidkant dat is niet nodig, want er woont niemand, maar daar wordt heel veel gelopen langs die waterlossing en mensen zullen dat als zeer storend ervaren. Ja, ik vind het naast de inspraak en de participatie en draagvlak zet ik toch grote vraagtekens bij, als je kijkt dat tegen dit plan, dat er maar twee zienswijzen ingediend zijn, door de heer Moorlag en dat van mij. Ik heb twee, drie keer een klein telefoontje gehad hoe ik erover dacht en verder is er helemaal niets met onze zienswijze gebeurd. Nou, dan hebben we het over draagvlak. Ik ben op de voorlichting geweest, daar waren niet al te veel mensen en de modus daar was van nou ja als het dan toch moet, dan moet het maar, maar we willen er geen last van hebben. En dan moet het natuurlijk in mijn optiek perfect ingepast worden. Landschappelijk ingepast worden, met een single van minstens 10 meter aan de zuidkant, zodat je die spiegelende beelden van die zonnepanelen niet ziet. De voorzitter: Oké, dank u wel.

Dan ga ik naar mevrouw Van Hien en daarna naar de heer Kroezen en daarna naar de heer Kramer. Mevrouw Van Hien: Ja? Ik mag? De voorzitter: Ja. Mevrouw Van Hien: Oké, dank u wel. Ik had een vraag voor mevrouw Verheijen van GroenLeven. We lezen in de zienswijze dat dat de dassenwerkgroep en IVN ook een zienswijze hebben ingediend en in de reactienota daarop wordt erover gesproken dat jullie de indieners hebben uitgenodigd voor een gesprek om mee te denken over terreininrichting en assortimentskeuze. De vraag is eigenlijk zijn ze daarop ingegaan en is deze afspraak ook gemaakt? Gaan ze daarop in? Dat is mijn eerste vraag en de tweede vraag gaat over ook een zienswijze, is dat de bewoners van de Jan Kreeftweg erover hebben geklaagd, laten we maar zeggen, dat ze in eerste instantie niet zijn aangeschreven en later wel voor de informatieavond zijn uitgenodigd. Als argument staat er dat het een fout is die zijn oorzaak vindt dat de initiatiefnemer onbekend is met dit gebied. Ik denk in het verleden met de communicatiemoeilijkheden die er zijn geweest met zonneparken en de initiatiefnemers, dat het nu eigenlijk wel heel belangrijk is dat de initiatiefnemers de informatie met name voor de omwonenden heel zorgvuldig aanpakken. Dus ik vraag me af hoe dat kan dat die bewoners aan de Jan Kreeftweg aan de aandacht zijn ontsnapt, laten we zeggen. Dit waren even mijn twee vragen.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Verheijen: Dan mag ik daarop reageren, neem ik aan? De voorzitter: Ja hoor, gaat uw gang. Mevrouw Verheijen: Nou, ik zal als eerste een antwoord geven op de tweede vraag en dat is een heel eerlijk antwoord. Ik weet het ook niet. Ik heb namelijk in beide gevallen voor de uitnodiging voor de eerste brieven, voor de eerste informatieavond als voor de tweede, hetzelfde adressenbestand gebruikt en dat werd via Excel automatisch aangemaakt, maar het blijkt dus dat een deel van de mensen die brieven niet hebben ontvangen. Dus dat is … Ja, ik weet ook niet hoe dat kan, ik vind het wel erg vervelend dat het is gebeurd, want natuurlijk al die mensen die hadden zeker als je in de buurt woont daarop geattendeerd moeten worden dat dit er was. Dus dat voor de tweede vraag. De eerste vraag is inderdaad, wij hebben gesprek gehad met de heer Moorlag over

de zienswijze en over wat zijn bezwaarpunten tegen ons zonnepark en ook gekeken of we die weg zouden kunnen nemen. Daarin is inderdaad aangeboden dat hij mee zou mogen denken met de invulling van het terrein. Daar is nog niet volmondig op ingestemd. Dan nemen we de adviezen die in de zienswijze staan heel graag mee in de uitwerking van het plan, maar wij zijn natuurlijk ook nog niet in de fase dat we daadwerkelijk gaan realiseren. Tegen de tijd dat wij wel met een hovenier en een grondbedrijf aan de slag gaan zullen wij nog contact opnemen om hierover af te stemmen, want het is natuurlijk een kleine moeite om met eventueel een ander kruidenmengsel in te zaaien wat dan voor de plaatselijke natuur en met name de das ging het om, veel beter leefgebied oplevert, dat is, wat ons betreft zijn we daar heel flexibel in en gaan we daar graag in mee. De voorzitter: Ja, de heer Kroezen. De heer Kroezen: Ja, bedankt, voorzitter. Ik had even een vraag over de ecologische verbindingszone, dat is voor mij nog een beetje een abstract begrip. Zou u dat wat concreter kunnen maken? En daar iets meer over kunnen vertellen wat dat inhoudt en ook wat concreter zijn over die postcoderoosregeling.

Houdt het in, even voor mijn beeldvorming, dat mensen dus een aantal zonnepanelen kunnen kopen die in dat postcodegebied vallen en dan gewoon investeren in het park en daar dan ook mee profiteren van de opbrengsten? Dat zijn mijn twee vragen. Mevrouw Verheijen: Ik moest even zoeken waar u zat, excuus daarvoor. Maar de ecologische verbindingszones, dat zijn eigenlijk noord-zuid verbindingen die over het hele terrein lopen, die ecologisch worden ingevuld. De exacte invulling met het grasmengsel wat wij inge’…’ en we laten het een beetje verruigen. Het wordt ruigte, zodat het voor klein wild gewoon een fijne omgeving is. Dat wordt nog nader bekeken en ten tijde van aanleg wat het meest geschikt is. Wij gebruiken daar heel vaak de kruidenmengsels van De Kruidhof voor en die zijn gespecialiseerd in inheemse kruidenmengsels en dat daar toe te passen, dus zo zullen we dat invullen. Het is eigenlijk bedoeld zodat, maar ja, waarom ze in het plan zijn opgenomen is eigenlijk omdat er nogal wat dassen, of nee, niet dassen, herten in het gebied zijn. Reeën die ook wel eens de snelweg overgaan en ter voorkoming dat die niet bij aankomst aan de overkant op een zonnepark stuiten en niet verder kunnen.

Daarom hebben wij dus op die drie plekken en de breedte is 100 meter breed, dus dat is best wel een aanzienlijke strook, die verbindingen in het park aangebracht, zodat daar doorgang kan vinden en ook belangrijk daarvoor is dat er geen hekken rond het zonnepark worden geplaatst. Dus ook eigenlijk op alle plekken waar ze aankomen stuiten ze in ieder geval niet eerst op een hoog hek. We hopen wel dat ze via die verbindingszones gewoon hun weg naar ook het ten zuiden gelegen gebied nog kunnen vinden en dat zijn … Dus de precieze invulling dat volgt nog. De heer Kroezen: Dus er wordt zowel rekening gehouden met de herten die in het gebied rondlopen, maar ook met de dassen die het gebied zijn? Mevrouw Verheijen: Dat klopt, ja. De voorzitter: Ik kom zo bij u, de heer Scheffers. Ik heb een aantal anderen, u heeft net een paar vragen gesteld en ik heb de heer Pomper, de heer Kramer, staan nog op het lijstje, dus die wou ik eerst maar langs. Dus eerst de heer Kramer. De heer Kramer: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb even een vraag voor mevrouw Verheijen van GroenLeven, even een concrete vraag. Kunnen jullie alles terug leveren aan het net? En zo niet, wat is dan het rendement wat er overblijft? Mevrouw Verheijen: Op dit moment kunnen wij zo goed als alles terug leveren op het net.

We hebben een aansluiting voor ons zonnepark bij Pesse en daar kan dit park ook op worden aangesloten en dat is eigenlijk

afdoende capaciteit om in ieder geval 70% van de piekcapaciteit van dit zonnepark terug te leveren. Als je kijkt naar hoe vaak die piekcapaciteit wordt behaald, er zijn altijd toch wel wat sluierbewolking, die zonnepanelen draaien eigenlijk zelden helemaal volledig, kan tot 97% van de stroom via die aansluiting worden terug geleverd. De voorzitter: Oké. De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Ik heb een vraag aan mevrouw Verheijen. Meneer Bruins Slot die geeft al aan de inpasbaarheid vindt hij een probleem, maar goed, ik denk dat iedereen op welke plek dan ook dat wel een probleem kan vinden, maar dan kom ik eigenlijk bij, er zijn natuurlijke elementen die je ook terug kunt brengen in de zonnepanelen. Bijvoorbeeld een soort camouflageschutkleur. Gaat dat ook gebeuren? En ik zou ook als tip mee willen geven van u bent al in gesprek met de heer Moorlag, nou, neem zijn tips ter hand en dan denk ik dat jullie er wel uitkomen. De voorzitter: Mevrouw Verheijen. Mevrouw Verheijen: Bedankt voor deze reactie. Schutkleuren van zonnepanelen, ik moet zeggen dan werk ik bij een zonnepanelenbedrijf, maar dat is mij nog niet helemaal bekend. De voorzitter: Misschien even verduidelijking van de heer Pomper. Mevrouw Verheijen: Ja, graag.

De heer Pomper: Ja, bij de plannen voor de zonnesnelweg A37 willen ze kijken of ze de panelen zelf bijvoorbeeld groen kunnen verven, met een groene coating. Dat is natuurlijk wel een kleur die past bij de omgeving, groen. Kijk, dat kun je nog verder trekken natuurlijk door verschillende kleurtinten daarin aan te brengen. Mevrouw Verheijen: Ja, dat is helder. Ik ga dat zeker onderzoeken, want als dat mogelijk is dan … Ja, ik wist niet van die optie. Ik moet zeggen dat … De heer Pomper: Ze staan opgesteld bij de gemeente Emmen, volgens mij voor het gemeentehuis. Mevrouw Verheijen: Oh, nou … De heer Pomper: In kleuropstelling. Mevrouw Verheijen: Nou ja, dat gaan we dan zeker kijken of dat in dit geval ook zou kunnen. De voorzitter: Oké, dan ga ik ook even de tijd wou ik even tussendoor even de heer Scheffers, dan de heer Meesters en dan de heer Van Rijn. De heer Scheffers: Dank u, voorzitter. In het betoog van mevrouw Verheijen vertelde zij dat er overleg is geweest met HDL, Het Drents Landschap. Als ik kijk binnen de reactienota dan staat er … HDL heeft geen enkele betrokkenheid gehad bij het eindresultaat en van afstemming is geen sprake. Er kan dus ook niet gesproken worden van een door HDL gedragen voorstel. Daar wilde ik graag een reactie op hebben van mevrouw Verheijen, want wat zij zegt klopt dus niet met het verhaal in de reactienota. Dat is één.

Tweede, we hebben het gehad over, dat staat er ook in, over stoken van laten we zeggen verbindingszones van 100 meter breed. Als je kijkt naar het overzicht dan is er in ieder geval één strook van 100 meter breed. De andere die moet zelfs over het terrein van PowerField lopen, dus ik weet niet in hoeverre daar nog een verbinding is, maar 100 meter breed is

die zeker niet. Dus daar wil ik ook graag een reactie op hebben en het derde punt is in het onderzoek wat gedaan is, is met geen enkel woord, in het ecologisch onderzoek, is met geen enkel woord gerept over, zelfs twee dassenplekken. Er wordt wel een de reactie hier en daar wat over gezegd, maar de vraag is simpelweg van mij waarom dat onderzoek niet gedaan is en waarom daar niet op een gegeven moment heel duidelijk staat in het ecologisch rapport dat daar dus twee dassenplekken zitten. De voorzitter: Oké ‘…’ … De heer Scheffers: Dus die drie ‘…’… De voorzitter: Ja. De heer Scheffers: Ja. De voorzitter: Ja. Het Drents Landschap, de stroken van 100 meter en het dassenonderzoek. De heer Scheffers: Ja. Mevrouw Verheijen: Ja, bedankt. Wij gaan, of nou ja, laat ik beginnen met het eerste eigenlijk, Het Drents Landschap. Er is wel degelijk overleg geweest tussen GroenLeven en Het Drents Landschap, de locatie is ook bezocht door een medewerker van GroenLeven, onze ecoloog en een medewerker van Het Drents Landschap. Onder andere uit dat veldbezoek en die gesprekken is voortgekomen dat wij die reeënzones, of die ecologische verbindingszones voor de ree hebben opgenomen in het plan. De reactie van Het Drents Landschap, zo ik hem begreep op het plan, dat het niet een gedragen plan is door Het Drents Landschap.

Nou ja, dat is eigenlijk omdat zij niet volledig ook staan achter de locatiekeuze van dit zonnepark en daarom niet aangeven dat zij dit een goed plan vinden. Neemt natuurlijk niet weg dat wij wel overleg met hen hebben gehad en dat daar ook wel degelijk wat mee gedaan is in de planvorming. Dat eigenlijk eventjes over het eerste punt. Over die ecologische verbindingszones, die breedste in het midden is inderdaad 100 meter, die aan de zijkanten zijn 50 meter breed, dus die zijn inderdaad wat smaller. Dat is bewust zo gekozen om die in het midden eigenlijk wat breder te doen, omdat die centraal in het zonnepark ligt en daardoor ook beter gevonden kan worden door de reeën die passeren. Om te reageren op uw derde punt van de das. Ten tijde van het ecologisch onderzoek zijn geen sporen van de das aangetroffen binnen het projectgebied. Het is inderdaad gewoon ecologisch onderzocht. Er staat ook niks in het ecologisch rapport over of er wel of niet olifanten voorkomen, omdat er geen sporen waren van de das in het plangebied is dat in zijn algemeenheid niet expliciet benoemd in het onderzoek.

Het is wel degelijk meegewogen en toen wij ter ore kregen dat er toch wel vragen over zijn van goh wat is nou het effect van het zonnepark op het leefgebied van de das, hebben wij daar nog aanvullend ecologisch onderzoek naar gedaan en dat onderzoek is bijgevoegd bij de stukken en wordt ook bijgevoegd bij de vergunning, dus daar hebben we wel degelijk nu aandacht aan besteed. Het is niet dat het niet was onderzocht, het is alleen niet expliciet benoemd in de stukken, omdat het niet aangetroffen was in dat gebied. De voorzitter: OK, dank u wel. De heer Meesters, ChristenUnie. De heer Meesters: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik had ook even een vraag aan mevrouw Verheijen en misschien dat de griffie even de PowerPoint, de presentatie van GroenLeven, erbij kan halen, want ik was even in verwarring met de hoeveelheid hectaren aan oppervlakte en die staan in de presentatie, versus de oppervlakten die staan in de stukken die wij van het college hebben gekregen, want volgens mij zat daar een verschil in. Die wou ik even scherp hebben. Ik denk dat dat nu wordt opgezocht. In één van de eerste slides stond iets over de

hoeveelheid hectaren. Kijk, totale oppervlakte is zeker 23 hectare. Dat heb ik hier ook staan, maar in mijn presentatie, of wat ik van het college heb gekregen, is dat 18,3 hectare zonnepark en hier staat 12,7. Dat vind ik wel een aanzienlijk verschil, dus ik wou even weten hoe dat te verklaren was. En de tweede vraag die ik heb, we zien een ecologische verbindingszone, die gaat dan over de A37 heen. Ja, even vooruitdenkend, er komt ook natuurlijk, tenminste even ervan uit gaande dat de plannen doorgaan, komt er ook een zonneroute A37. Er worden nu doorgangen gecreëerd om wild over de A37 over te laten steken, maar als daar straks ook weer zonneschermen staan die datzelfde wild tegen gaan houden, vraag ik me af of dit wel zinvol is. Dus wellicht daar ook even een reactie op. De voorzitter: Mevrouw Verheijen. Het verschil in het aantal hectaren. Mevrouw Verheijen: Ja, het verschil in het aantal hectaren is eigenlijk, ja nou, het is vervelend dat dat onduidelijkheid geeft in de stukken. Het komt eigenlijk voort uit als wij vanuit het hele perceel, of eigenlijk de drie velden die voor zonnepanelen worden ingericht, alleen eigenlijk de buitenrand afhalen, voor een onderhoudsstrook en een stukje landschappelijke inpassing, dan kom je op een netto zonnevelden van 18,3 hectare.

Wij hebben daar natuurlijk in verband met die ecologische zones stukken afgehaald, ook het bosperceel, daar zit dan een klein vierkant stukje bos in het noordelijk perceel, hebben wij omdat dat ecologisch waardevol is behouden wij dat in het projectgebied. Ja, dan kom je uit dat er 12,7 hectare overblijft wat nu echt ingevuld gaat worden met zonnepark. Dus dat is inderdaad gewoon in de plannen echt minder geworden dan puur van wat zou erop kunnen. En de ecologische verbindingszone, ja dat vind ik een lastige, want ik snap uw zorg dat daarin, als daar inderdaad toch een rij panelen tussen komt, dat dat effect van die ecologische verbindingszone weg is. Of in ieder geval kleiner is. Ja, ik denk niet dat het volledig in onze hand is om daar wat in te doen. Ik denk dat daarin wellicht bij de planvorming van het zonnepark langs de A37, hopelijk wordt daar afstemming gezocht met de ontwikkelingen die al in het plangebied spelen, maar daar kunnen wij in de planvorming, wij kunnen niet de plannen van een ander maken, dus dat houdt … De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn. Als laatste in deze ronde. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan meneer Bruins Slot, maar tegelijk ook aan GroenLeven, mevrouw Verheijen. U heeft een dringende oproep gedaan aan de gemeenteraad om hier negatief op te reageren, op dit park.

Maar als nou wel die wallen aangelegd worden eromheen en, zoals ook de SP aangegeven heeft, de panelen dusdanig gekleurd dat ze zowat niet opvallen, zou dat voor u een optie kunnen zijn om te zeggen nou ja, liever niet, maar wij moeten wel de energieopgave halen, dan zou het voor ons node wel een oplossing kunnen zijn en datzelfde vraag ik dan ook aan GroenLeven. Als daar wel wallen om zou kunnen zijn, dat dat het moment zou zijn dat ook de gemeenteraad daar positief op zou reageren, hoe ziet u dat, hoe zit u daartegenover? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bruins Slot en daarna mevrouw Verheijen. De heer Bruins Slot: Ja, meneer Van Rijn, u vraagt mij stel dat die zuidkant wel goed landschappelijk ingepast wordt met bijvoorbeeld een singel van 10 meter, ga je er dan wel mee akkoord? Daar moet ik nog zwaar over nadenken, want u moet zich wel hier realiseren, die zonneroute, A37, die zal er ook wel komen. En als je dan van de richting Emmen komt en stel dat het plan van PowerField ook doorgaat, dan heb je ongeveer 3,5 kilometer zonnepaneel aan je linkerkant. Wat blijft er over van de kernwaarde van Drenthe, natuur, als je alleen maar uitkijkt op zonnepanelen? Het is voor mij misschien wel een brug te ver, een zonne-akker te veel. Ik dank u.

De voorzitter: Helder, dank u wel. Mevrouw Verheijen. Mevrouw Verheijen: Ja, ik zal vanuit onze optiek ook eventjes op reageren. Wij hebben nu voornamelijk de maatschappelijke inpassing wat academisch ingestoken aan de hand van ook het provinciaal landschappelijk beleid te plaatsen, alsook de kennis van de landschapsarchitect. Daaruit komt dat dit gebied een natuurvriendelijke oever eigenlijk het meest passend is voor inpassing van het zonnepark, maar mocht het maatschappelijk meer passend worden en vragen om daar toch een grondwal te doen of een heestersingel bijvoorbeeld, dan zijn er daar wat ons betreft mogelijkheden voor. Alleen wij hebben voor nu de academische weg gekozen eigenlijk om het in te vullen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan wel als laatste naar de heer Bisschop, die had nog een vraag en dan wil ik ook deze informatieronde van dit park afronden. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter, dat u mij nog de gelegenheid geeft. Aan mevrouw Verheijen dan nog even een vraag van goh, over 25, stel dat de vergunning wordt verleend, over 25 jaar moet de grond weer in oorspronkelijke staat teruggebracht worden.

Dat is natuurlijk heel lastig, maar hoe garandeert u nu ons als raad dat dat ook gebeurt? Mevrouw Verheijen: Nou, daar zouden we een kort en een lang antwoord op kunnen geven en het korte antwoord is dat er in de vergunning gewoon aan ons verplicht wordt gesteld dat wij daarvoor zorgdragen. Dat is eigenlijk het korte antwoord, dus dat hebben wij gewoon te doen als er een vergunning komt en het lange antwoord is dat GroenLeven ook aangesloten is bij een instantie die de zonnepanelen waar we die aankopen, dat die ook gerecycled worden. Wij nemen als GroenLeven in de business case ook een post op waarin wij ruim financiën reserveren voor de ontmanteling en opruiming van het park, als ook voor grondherstel, indien dat aan de orde is. En wij blijven als GroenLeven ook gewoon voor de volledige levensduur het park onderhouden en zorgen dat het functioneert, dus we blijven bij het park betrokken en op die manier zullen wij ook niet het park daar zomaar achterlaten. We hebben daar gewoon echt wel financieel ruimte voor gereserveerd dat wij de zonnepanelen, dat zonnepark ontmantelen en de zonnepanelen laten recyclen. De voorzitter: Oké, dank u wel, mevrouw Verheijen. Dank u wel, de heer Bruins Slot voor het inspreken. Dat rond ik hiermee het eerste park af, de Johannes Poststraat.

1.4 Omgevingsvergunning zonnepark Meerboomweg-Zuid 11c Hollandscheveld De voorzitter: Dan kijk ik even naar de klok. We lopen iets uit, maar dan wou ik toch vragen aan de heer Janssen van PowerField om straks de presentatie te geven over de Meerboomweg. Daar zijn ook drie insprekers, waarvan volgens mij ze allemaal al aanwezig zijn. Ja, dan kunnen we beginnen. Dus de heer Janssen. Ik zou vragen als het kort en bondig kan. De heer Janssen: Ik probeer dit ook kort en bondig te doen. Ik heb een presentatie gemaakt over een aantal punten. Even beknopt wie PowerField is. Ik ben Jeffrey Janssen, projectmanager bij PowerField en ook eigenlijk al ongeveer drieënhalf jaar betrokken bij dit project. Ik vertel erna iets over het participatieproces wat is doorlopen, het inrichtingsplan en tenslotte nog wat over financiële participatie. Ik denk dat dat voor u de belangrijkste punten zullen zijn. Wij zijn een, PowerField is een Nederlands bedrijf en wij zijn eigenlijk gestart met het plaatsen van zonnepanelen op daken, alleen na, eigenlijk sinds 2014/2015, toen wij met de transitie in een versnelling kwamen, zijn wij ook zonneparken aan gaan leggen. Dat doen wij op grond, drijvende zonneparken ontwikkelen wij ook. Op het plaatje rechts onderin is een carport, op een zonnepark op de Emmer

E-track en sinds een jaar, anderhalf jaar, zijn we ook bezig met het opslaan van elektriciteit in batterijen, daar zijn we mee bezig en het uitrollen van een laadpalennetwerk in Nederland met een dochteronderneming PowerGo om ook niet alleen onze duurzame energie op te wekken, maar ook echt af te zetten voor lokaal gebruik. Wij zijn met dit proces in 2018 begonnen, begin 2018, nadat wij een principeverzoek hadden ingediend en daar een positief besluit op hebben gekregen. En wat van onze locatie opvalt is dat eigenlijk er met name aan de Meerboomweg-Zuid daar wonen eigenlijk mensen bij wie het, zeg maar, in hun achtertuin komt of in ieder geval waar de impact het grootste is, zowel op het beeld wat zij vanuit hun huis hebben, als ook zo dadelijk tijdens de bouw. De aanvoerroute zal via de Meerboomweg-Zuid zijn, dus de grootste impact geldt voor die vijf huizen aan de Meerboomweg-Zuid. Voor de overige mensen in de omgeving van het gebied is de impact kleiner. We hebben vanaf begin af aan ook meerdere, in 2018 dus, meerdere gesprekken gevoerd met die bewoners van de Meerboomweg-Zuid en eigenlijk met hen aan tafel gezeten, gewoon huis-aan-huis gesprekken.

Eén op één en ook in groepsverband van goh wat zijn nou eigenlijk jullie wensen? Stel dat er een zonnepark komt, waar zouden jullie tegenaan willen kijken? Waar niet en hoe zien jullie dat voor je? Dat heeft geleid tot een aantal eisen voor het inrichtingsplan, daar kom ik zo dadelijk op terug en daarnaast was een nadrukkelijke vraag van die mensen van goh we willen eigenlijk niet, leuk dat jullie de grond tot aan de Meerboomweg-Zuid in eigendom hebben, maar dat ligt tussen onze huizen in en wij willen eigenlijk geen zonnepanelen op zo’n korte afstand. Dat snapten wij, dus hebben we in overleg met hen een afstand van ongeveer 200 meter aangehouden. Toen bleef er eigenlijk een stuk grond over, dus wat tussen de Meerboomweg, Zuid en het zonnepark ligt, dat bleef over en we zijn met die mensen in gesprek gegaan van zouden jullie die grond van ons willen overnemen? En daar hadden ze allemaal interesse in, dus we hebben eigenlijk een afspraak gemaakt met die mensen dat zij tegen gereduceerd tarief een stuk grond kunnen betrekken bij hun eigen perceel. Daarnaast andere input voor het inrichtingsplan is geweest het veldbezoek met Het Drentse Landschap. We hebben inderdaad een veldbezoek gehad wat hiervoor ook al werd aangegeven met een ecoloog daarvan en nadrukkelijke eis van Het Drents Landschap was geen hekwerk aan de noordzijde.

Als jullie daar samen als PowerField en GroenLeven allebei een zonnepark met een hekwerk gaan neerzetten dan creëren jullie eigenlijk een ijzeren gordijn en dat zouden we inderdaad voor de overstekende, met name overstekende reeën, zou dat funest zijn, omdat ze zowel eigenlijk twee keer over de weg moeten steken dan. Daarnaast hebben we aan onze kant eigenlijk, daar kom ik zo dadelijk ook even op terug, hebben we aan de noordkant, het oostelijke deel van het zonnepark, en dassenakker zullen we daar aanleggen. Dat was in die tijd nog niet echt uitgewerkt, maar benoemd als zo’n dassenakker. Die hebben we later ook nader uitgewerkt en we hebben tenslotte inderdaad ook uitvoerig overleg gehad met het waterschap over de aanleg van die natuurvriendelijke oever, daar werd net al even bij het vorige plan gerefereerd naar een doorsteek eigenlijk, een ecologische verbindingszone. Het klopt inderdaad dat, ik zal heel even teruggaan, hier in het midden van het plaatje ziet u een geel streepje, in noord-zuid richting en daar zit ook een tunnel onder de snelweg door. En we hebben nog contact gehad met het bestuur van het bungalowpark. Ten zuiden van het zonnepark staat een groot aantal huizen. Daar hebben we de afgelopen jaren contact mee onderhouden en te kijken van goh hoe kunnen we nou tot een win-winsituatie komen.

Wij hebben daarbij een voorstel gedaan van goh het zou mooi zijn als ook zoveel mogelijk daken van jullie huizen ook worden voorzien van zonnepanelen, dus we hebben daarbij een voorstel gedaan waar zij onder kostprijs, dus echt een heel scherpe aanbieding, ook meeliften eigenlijk op de komst van het zonnepark. Dus dat we en zonneparken realiseren, maar ook daarmee zoveel mogelijk mensen enthousiasmeren om ook zonnepanelen te kopen. Die actie zullen we samen met het bestuur opstarten op het moment dat het zonnepark ook daadwerkelijk gebouwd gaat worden. Daarnaast hebben we nog twee informatieavonden gehouden, informatiedag en een informatieavond voor een breder publiek. De eerste van 12 juni 2019 is gezamenlijk met GroenLeven gedaan. Wij hebben op 18 mei jongstleden nog een brede informatiedag georganiseerd, daar zijn ook een aantal mensen op afgekomen. Ook die een zienswijze hebben ingediend, dus we zijn heel blij dat we met die mensen in gesprek zijn gegaan en tussen deze datums in, 2020, hebben we nog een keer overleg gevoerd met het bestuur van het

bungalowpark en ook met de aanwonenden aan de Meerboomweg-Zuid. Dan zijn er uiteindelijk dus een aantal zienswijzen ingediend, zoals u ook bekend is. Wij hebben getracht met iedereen in gesprek te gaan. Eén heeft aangegeven niet met ons in gesprek te willen gaan en één zienswijze hebben we helaas pas afgelopen vrijdag ontvangen, dus die tijd was heel erg kort om daarover in gesprek te gaan. Wat in ieder geval het doel is, is om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de zienswijzen en aan de opmerkingen daarin. Kom ik eigenlijk vanuit het proces nu uit bij het inrichtingsplan. Wat is nou de input geweest voor dit inrichtingsplan? Dan waren die wensen vanuit de bewoners van de Meerboomweg-Zuid. Zonnepanelen gewoon eigenlijk uit het zicht, dat klinkt natuurlijk logisch. Wintergroene beplanting. Beplanting niet te hoog. Eén van de bewoners die gaf eigenlijk aan ik kijk aan alle kanten al tegen het bos aan, dus ik wil eigenlijk het zicht juist wel ver weg hebben, ik heb geen zin om tegen een hoog bos aan te kijken. Hebben we ook meegenomen, gerespecteerd. Was onder andere de reden dat we aan de zuidkant ook nog een groensingeltje van 3,5 meter hebben aangehouden, kom ik zo dadelijk ook nog even op terug. De huidige toegangsweg behouden we. We hebben twee mogelijke toegangen tot het terrein.

Eén aan de noordzijde langs de snelweg, maar dan zouden we eigenlijk langs één van de bewoners van de Meerboomweg-Zuid op moeten. Die wilde dat liever niet. Toen zeiden we nou dat hoeft van ons ook niet, want er ligt gewoon een puinpad en dat voldoet prima als toegangsweg en inderdaad, dat afstandscriteria van goh wij willen gewoon dat de zonnepanelen niet in onze achtertuin komen, dus hou gewoon die 200 meter aan, die hebben we ook ingewilligd. Dan hebben we vanuit Het Drents Landschap nog een aantal wensen gehad, van dat hekwerk, of eigenlijk zo min mogelijk hekwerk en in ieder geval niet aan de noordkant. Kunnen jullie iets met de das doen? In de afgelopen weken hebben we daar nog contact over gehad met Het Drents Landschap, de ecoloog die ook destijds mee is geweest, van goh wat vinden … Ja, ik heb geen verstand van een das, maar wat vindt een das fijn, zeg maar? Die is met een aantal voorstellen gekomen waaronder valfruit, dat zijn appelbomen. Dassen houden ook van valfruit. Nou, dat gaan we toepassen. Voor de rest zei Het Drents Landschap eigenlijk dat het terrein mag wel wat verruigen, dus daar mogen wat bramen komen. Wat vervolgens ook weer insecten en andere kleine dieren aantrekt en wij zullen nog wat aanvullende struiken en heesters inplanten. Het waterschap hebben we dus ook nog overleg mee gehad.

Nou, die hadden wat eisen met betrekking tot de natuurvriendelijke oever, dan vooral gericht op het beheer en onderhoud daarvan. Dat hebben we ook uitgevoerd, of meegenomen. Nu is eigenlijk even een belangrijk punt. Er zijn natuurlijk een aantal zienswijzen binnengekomen op het plan. Daar werd onder andere in gevraagd veel aandacht voor de das, vandaar dat we de dassenakker hebben uitgewerkt met de input van Het Drentse Landschap en de ecoloog van Eelerwoude. Daarnaast werd de opmerking gemaakt de landschappelijke inpassing aan de zuidzijde, die hebben jullie op 3,5 meter gezet. Nou, daar zat dus een reden achter die ik net noemde, van één van de aanwonenden. Alleen er werd toch wel een nadrukkelijke vraag gesteld in de zienswijze van goh in meerdere zienswijzen is naar voren gekomen, kunnen jullie die dan in ieder geval naar 10 meter breed brengen? Dat is voor ons geen probleem en dat is ook begrijpelijk, dus dat gaan we ook doen. In één van de zienswijzen werd ook aangegeven van goh er ligt nu ja, groen, tussen haakjes groenafval, op de zesde wijk. Het zou een mooie blijvende impuls zijn als jullie dat ook opruimen, voorafgaand of tijdens het bouwen. Dus dat gaan we ook doen. Het hekwerk minimaliseren, ik kom zo dadelijk bij het inrichtingsplan zelf, dan zal ik u laten zien waar dat hekwerk zich dan precies bevindt.

De voorzitter: Zou u ook iets sneller door de presentatie kunnen gaan? De heer Janssen: Ga ik ook mijn best voor doen. Akoestische gevolgen. Of de akoestische gevolgen van het zonnepark hebben wij een onderzoek voor uit laten voeren waaruit blijkt dat het juist iets minder zal zijn en met betrekking tot de das hebben wij ook nog wat extra maatregelen opgenomen die we gaan hanteren tijdens de bouw van het zonnepark. Dat betekent bijvoorbeeld heel praktisch niet meer na zonsondergang bouwen, geen verlichting, de compound area, dus eigenlijk het bouwterrein, plaats dat nou helemaal aan het begin, zover

mogelijk van die das weg. Dus dat hebben we allemaal meegenomen, dat wordt ook onderdeel van de vergunning. Dit is het inrichtingsplan zelf. Omdat ik op moet schieten zal ik vooral even richten op de punten die dan nadrukkelijker aanwezig zijn. Dat is de rode lijn, twee rode lijntjes, dat is hekwerk. Wij plaatsen dus ook geen hekwerk aan de noordzijde en ook ter hoogte van het bosje waar de das in zit, ook op die plekken plaatsen we geen hekwerk. Waar wel een hekwerk komt te staan, komt dat op 10 centimeter van de grond en komen er om de 50 meter doorgangen voor klein wild, zoals de das. En inderdaad, wat u ziet eigenlijk boven die twee bospercelen van Het Drents Landschap, boven dat rechtse perceel, daar komt die dassenakker dan te liggen en die bestaat eigenlijk uit, wat ik zei, appelbomen, struiken, struweel, met besdragend struweel en graan. Dat is hier nog een keer duidelijk aangegeven. Dit is het dwarsprofiel vanaf de zuidzijde. Die 3 meter hebben we dus verbreed naar 10 meter breed, zodat de zonnepanelen beter uit het zicht zullen zijn. De panelen worden nu ook 1.80 hoog. Dit is een dwarsprofiel van de dassenakker. En dan kom ik eigenlijk bij mijn laatste onderwerp van mijn presentatie uit, dan zal ik ook afronden. Dan wil ik even kort ingaan op de zienswijze die we vorige week helaas pas hebben ontvangen over het stukje financiële participatie.

Dit plan is in 2018 opgestart, toen was er een nieuw beleid van de gemeente, waren er nog geen echte regels omtrent financiële participatie opgenomen. Er was ook nog geen gedragscode, dus wij hebben daar destijds zelf invulling aan geven, van goh hoe kunnen wij nou toch die omgeving mee laten profiteren en één van de punten is dus dat we die drie hectaren, dat zijn eigenlijk de percelen die je daarvoor ziet, aan de linkerkant, dat we die tegen gereduceerd tarief zullen verkopen aan de mensen van de Meerboomweg-Zuid-Zuid. Daarnaast schenken we die mensen zonnepanelen en hebben we dus een aanbod in overleg met het bestuur van het bungalowpark, hebben we een aanbod voor het bungalowpark om die mensen ook enthousiast te krijgen voor zonnepanelen op hun eigen dak. Daarnaast hebben we nog een aantal andere acties die we op zullen zetten. Dat is een kortingsactie, 20% op zonnepanelen voor zowel inwoners van Hollandscheveld als Nieuwlande. Dat laatste was ook een verzoek van het Dorpsbelang van Nieuwlande. We zullen een installatie aanleggen op het dorpshuis. We zullen elektrische fietsen schenken. Ook Plaatselijk Belang zullen we een geldbedrag schenken en we hebben in principe ook de mogelijkheid om een stuk als postcoderoos te ontwikkelen.

Daarbij merk ik wel gewoon eerlijk op, twee postcoderozen naast elkaar, GroenLeven een postcoderoos, wij een postcoderoos, daar moet ik gewoon eerlijk in zijn, dat is misschien niet anders. Maar misschien is er iets anders wat we dan kunnen doen met een klein stukje van het zonnepark. Dat was mijn presentatie. De voorzitter: Dank u wel. Dan wou ik kijken naar even de eerste inspreker, de heer Moorlag, vragen naar voren te komen namens de Dassenwerkgroep Zuid-Drenthe en IVN Hoogeveen, om uw bijdrage in 3 minuten te doen. De heer Moorlag: Voorzitter, de foto’s. Of wordt zo meteen als ik even een teken geeft dan … Als ik het teken … Oh, oké. De voorzitter: Nou, dat is geregeld. De heer Moorlag: Ja, als ik PowerField zo hoor had ik toch wel een paar 1000 euro voor de Dassenwerkgroep Zuid-Drenthe moeten vragen, dan had ik wat nachtkijkers kunnen kopen enzovoort voor ons, maar goed, dat is even een grapje. De voorzitter: U kunt dat nog meegeven aan de raad. De heer Moorlag: Wat zegt u? De voorzitter: U kunt dat nog meegeven aan de raad. Zij moeten nog een advies geven.

De heer Moorlag: Ik spreek namens de Dassenwerkgroep Zuid-Drenthe en IVN, afdeling Hoogeveen. Een substantieel deel van het Drentse landschap wordt opgeofferd aan zonneparken. Initiatieven voor natuurlijke inpassing in het landschap komen niet van de gemeente, maar veeleer van bewoners, Het Drentse Landschap en van ons. Ingeval van de geplande zonneparken aan de Meerboomweg gaat het om parken tussen bossen op dalgrond, met als krenten in de pap twee dassenburchten met 11 dassen en ook nog eens reeën, marters en vossen. Genoemde initiatieven hebben ertoe geleid dat PowerField bereid is gevonden een haag van inheemse struiken te verbreden tot 10 meter en een aanleg van een dassenakker ingezaaid met granen en beplant met fruitbomen. Deze wildweide zal richting het zonnepark niet worden afgesloten met een hek. Wij houden PowerField aan dit plan en vragen dat zwart op wit. Bij een zonnepark van GroenLeven, aan de zuidkant van het bos met de dassenburcht, zijn nauwelijks of in ieder geval te weinig maatregelen genomen voor vrije doorgang van dassen, vossen, marters en reeën. De locatie tussen de bossen is zeer slecht gekozen. Hier is voortdurend uitwisseling van reewild en dassen. Deze dieren worden ernstig in hun migratie belemmerd. Vanwege de slecht gekozen locatie pleiten wij ervoor geen vergunning te verlenen.

Beter zou zijn bij GroenLeven aan te dringen om samen met Rijkswaterstaat een integraal plan te maken voor een zonnepark met betrekking tot de middenberm van de A37. Wij zien grote voordelen in de combinatie zon-wind. Een zonnepark kan worden verkleind door de plaatsing van 6, 8 of 10 windmolens van EAZ. Graag de eerste foto nu. Deze windmolens die zijn 15 meter hoog, vallen weinig op in het landschap, leveren 15.000 watt aan vermogen en maken voor 39 decibel aan geluid. Geluidsarm komt door een ingenieuze generator, er is namelijk geen grond op de tweede foto. Kijk, dat is de overbrenging, er is geen gondel. Door de aanvulling van EAZ Windmolens verklein je het zonnepark dat nog ruimer in het landschap kan worden ingepast met brede stroken struweel. Tenslotte de derde foto, de laatste foto. Tenslotte wijs ik op de brede middenberm van de A37. Hier kan een groot zonnepark worden aangelegd met afwisseling van EAZ Windmolens. Ik heb er twee getekend, dat zijn die twee groene sterretjes en dan in het midden kunnen dan die zonneparken. Het landschap op de dalgronden aan de Meerboomweg blijft dat gespaard. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat wou ik het woord geven aan de heer Bruins Slot, maar ik zou zeggen blijft u daar zitten, want u gaf aan u had 10 seconden nodig.

Nou, die tijd bent u eerder kwijt om heen en weer te lopen, dus ik zou zeggen doet u het gewoon even vanaf uw plek. De heer Bruins Slot: Ja, maar meneer de voorzitter, u heeft me wel beperkt in de tijd, dus wat dat betreft heb ik een beetje marge. Ik heb een cadeautje voor meneer Van Rijn. Ik moet u zeggen dat de afgelopen maanden, naar aanleiding van de door mij ingediende zienswijze, er een heel intensief, prettig en consistent beleid is geweest en gesprek is geweest met PowerField en dat heeft geleid tot een drietal aanpassingen naar aanleiding van mijn zienswijze en ik ben dan ook zeer tevreden over de manier waarop zij met de omgeving hebben gecommuniceerd. Eén van de punten is de maatschappelijke inpassing van 10 meter, ik moet u echt zeggen, dat is ook de reden en nu heb ik een cadeautje voor meneer Van Rijn, dat ik mijn zienswijze met betrekking tot het park Meerboomweg-Zuid in trek en ik zeg erbij GroenLeven kan van deze participatie en inspraak echt heel veel leren. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u. Als het zo is dat ik iedereen die ik wat meer ruimte geef zijn zienswijze intrekt, dan wil ik hier nog wel een avondje blijven zitten. Nee, dank u wel voor uw standpunt en dat wou ik het woord geven aan de heer Eefting. Op persoonlijke titel en als nabije bewoner. De heer Eefting: Goedenavond.

Nou, ik zal het kort houden, want ik ben niet van plan om wat in te trekken. Voorzitter, geachte raad, ik ben René Eefting. Ik woon sinds eind vorige eeuw op bungalowpark Schoonhoven en ik wandel veel in het gebied waar wij het vandaag over hebben en ik woon daar natuurlijk vlakbij, ik moet er

veel tegenaan kijken. In mei heb ik met een aantal van u een rondgang gemaakt door het plangebied Meerboomweg-Johannes Poststraat. Hier is besproken dat u het belangrijk vindt dat de stroom daar wordt opgewekt waar het wordt verbruikt. Dit betekent dus niet energieslurpende datacenters in Meppel voorzien van stroom uit Hollandscheveld. Waar eerder nog werd gesproken dat de ontwikkelaar van het zonnepark alles rond had met de netbeheerder, lezen we in de Hoogeveensche Courant van vrijdag jongstleden een ander verhaal. De energiecentrale van Hoogeveen heeft onvoldoende capaciteit. Om dit probleem het hoofd te bieden geeft de ontwikkelaar aan dat er een stroomkabel moet komen tussen het zonnepark bij Hollandscheveld en de energiecentrale van Enexis in Meppel. Of dit realiseerbaar is, zowel hoe als waar, dat weet de netbeheerder nog niet. Dat het een miljoenen kostende project zal worden, dat is al wel duidelijk en waar gaat vervolgens de stroom van Meppeler zonnepanelen heen? Zwolle? Heerenveen? Als we in Hoogeveen het startsignaal geven waar eindigt dan deze idioterie? Hoogeveen is vol. Letterlijk dus. Figuurlijk ook. Het is genoeg zo. De gemeente heeft met de huidige zonneparken haar portie wel bijgedragen en het zijn voor het oog helaas geen entrees van de gemeente Hoogeveen waar je trots op mag zijn.

Net als in de rest van Nederland hebben in de gemeente Hoogeveen veel particulieren zonnepanelen op hun dak liggen, zo ook ik zelf. Al zes jaar wekken mijn zonnepanelen evenveel energie op als ik verbruik en dat gaat prima, maar daar dreigt verandering in te komen. In een recent interview met hetzelfde Enexis geeft zij aan dat teruglevering door particulieren niet meer gegarandeerd is omdat het net overbelast raakt. Dus naast alle bezwaren die ik al heb ingebracht tegen de voorgenomen zonneparken, komt als kers op de taart omzetverlies op mijn eigen investering om de hoek kijken. Om nog maar te zwijgen over hoe enorm je de plank misslaat op het gebied van duurzaamheid. Wat mij betreft hoeft er dus geen vierkante meter zonnepark meer bij in de gemeente Hoogeveen. Moet er dan toch wat vergund worden, en dan sluit ik me aan bij de heer Bruins Slot, dan verkies ik persoonlijk liever het plan Meerboomweg van PowerField boven dat van GroenLeven, plan Johannes Poststraat. Als u deze laatste schrapt scheelt dat alvast de aanleg van een stroomkabel naar Meppel en komt dit de leefbaarheid van dassen en ander wild enorm ten goede. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, meneer Eefting. Ook voor u, u kunt op de plaats zitten en dan komen de eerste vragen al. Ik zie al de heer Pomper van de SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter.