Verantwoordingsdocument 2021.pdf

Input bespreking verantwoording 2021

Datum: juni 2022

Geachte raadsleden, De verantwoordingsdag is op 5 juli. Het doel van de verantwoordingsdag is om een diepgaander gesprek te voeren bij de jaarstukken 2021. Daarom maakt het college op verzoek van de raad dit document ter voorbereiding. Het document is een oplegger op de jaarrekening en verdiept de verantwoording op een aantal door de raad aangedragen onderwerpen. Het is opgedeeld in twee onderdelen. Het eerste deel gaat over de financiële zaken die zijn opgevallen in de programma’s en wat het effect daarvan is op de te behalen doelen en effecten. We merken hierbij wel op dat we de kennis en ervaring met het verantwoordingsdocument van vorig jaar al zoveel mogelijk in de jaarrekening hebben verwerkt. Zo hebben we in de jaarrekening per programma een overzicht van de bijsturingen opgenomen. Daarom verwijzen we in deze verantwoording op diverse onderdelen door naar de jaarrekening. Het tweede deel gaat in op de aangedragen thema’s door de fracties en is een inhoudelijke verdieping. Eind maart van dit jaar heeft het zakencollege op verzoek van de gemeenteraad een evaluatie opgesteld over Schone lei. Voor een inhoudelijke toelichting op de stand van zaken van Schone lei verwijzen wij u naar deze evaluatie. Die is uitputtend en nog immer geldend. Op het moment van schrijven is de accountant bezig met het afronden van de jaarrekeningcontrole.

Zijn bevindingen zijn wellicht aanleiding om de conceptjaarrekening die u heeft ontvangen op onderdelen (naar verwachting met weinig impact) aan te passen. Opmerkingen van raadsleden zijn hoe dan ook aanleiding geweest om enkele storende fouten uit het concept te halen. Wij streven ernaar u een definitieve jaarrekening met zicht op wat er is veranderd ten opzichte van het concept voor de verantwoordingsavond als college vast te stellen en u toe te sturen. Voor wat betreft de laatste financiële stand van zaken het volgende. Het meest recente geconsolideerde inzicht in het meerjarenbeeld staat in de Kaderbrief 2023. In de tussentijd zijn daar de significante ontwikkelingen bijgekomen. We hebben nieuwe inzichten omtrent de realiseerbaarheid van ingezette bezuinigingen, een coalitieakkoord, de uitkomsten van de meicirculaire en bijgestelde risico’s. Het college maakt een brief als update voor de Kaderbrief 2023, zodat u bij uw besluitvorming over de Kaderbrief op 14 juli aanstaande beschikt over de laatste stand van zaken. Op 8 juni jongstleden zijn er technische vragen gesteld tijdens een technische vragenavond. Een deel daarvan is meteen beantwoord. Het verslag van deze avond, met de direct beantwoorde vragen zijn bij het verantwoordingsdocument gevoegd. Een aantal vragen kon niet meteen worden beantwoord. Het antwoord op die vragen vindt u ook bijgevoegd.

Wij vertrouwen erop u hiermee van alle informatie voorzien te hebben om in positie te brengen een oordeel te vellen over het (financiële) verloop van 2021. Met vriendelijke groet, Het college van burgmeester en wethouders.

2

Inleiding Over 2020 schreven we dat dit voor de gemeente Hoogeveen een bijzonder jaar was waardoor vergelijking met eerdere jaren niet zonder meer mogelijk is. We wezen op het aftreden van het oude college, de doorstart van de raad met Schone Lei en het aantreden van het zakencollege. 2020 was ook het jaar waarin we in een pandemie kwamen. Bovenop allerlei andere bijzonderheden kwam dat onze accountant niet op tijd het verslag kon opleveren en we uitstel moesten aanvragen bij onze financiële toezichthouders. Alles ongekend. Was 2021 een minder bijzonder jaar? We ronden als te doen gebruikelijk met de accountant het jaarrekeningtraject op tijd af. Het college kwam op streek met de uitvoering van Schone Lei en de financiële parameters van de begroting verbeterden zich boven verwachting. In het gemeentebestuur kwam rust. Er kwam een breed gevoelde gezamenlijke verantwoordelijkheid Hoogeveen er bovenop te helpen en het vertrouwen tussen raad en college werd hersteld. Vorig jaar werd ten slotte ook duidelijk dat onze gemeente een gewilde vestigingsplaats is voor toonaangevende (internationale) bedrijven. Al met al was 2021 in deze opzichten in positieve zin onvergelijkbaar met vele voorgaande jaren. Tegelijkertijd was 2021 ontnuchterend. De opdracht met onze samenwerkingsorganisatie bleek fundamenteler en van langere adem dan gedacht.

Ook grote bezuinigingen die boekhoudkundig de begroting sluitend maakten, zoals die op het sociaal domein, bleken moeilijk of zelfs onmogelijk te realiseren. Soms waren de maatschappelijke kosten de raad te machtig; in andere gevallen bleek dat we als bestuur niet ‘zo maar’ konden ingrijpen; in weer andere gevallen waren de veronderstellingen waarop de taakstellingen waren gebaseerd incorrect. Tot slot kregen we steeds meer extra (grote) risico’s in het vizier die maakten dat we onze spaardoelen steeds naar boven moesten bijstellen om financieel gezond te worden. In zekere zin was 2021 het jaar waarin een aantal kernideeën van Schone lei te licht werd bevonden. Daar staat tegenover dat een aantal andere kernideeën prima overeind is gebleven en ook in de toekomst van waarde zullen blijven, waaronder begrotingsregels als pessimistisch-realistisch begroten, niet meer uitgeven dan wat je binnen hebt gekregen en flink sparen om substantiële financiële buffers te hebben voor wat mag komen. Tegen de achtergrond dat 2021 nauwelijks is te vergelijken met 2020 volgt hieronder een opsomming van de belangrijkste verschillen in de jaarrekeningen: Financiële kengetallen Stand ratio weerstandsvermogen Netto schuldquote Solvabiliteitsratio Structurele exploitatieruimte

2020 0,08 (onvoldoende) 71% 9% 0,12%

3

2021 1,76 (ruim voldoende) 58% 17% 5,42%

Verantwoording deel 1: financiële verantwoording Alle portefeuillehouders: a. Wat zijn de grootste posten in de begroting van dit programma, hoe hebben deze het gedaan t.o.v. de begroting? In de jaarrekening hebben we per programma een financieel overzicht opgenomen. In deze overzichten treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. We verwijzen u dan ook naar deze overzichten in de jaarrekening als antwoord op uw vraag. Als leeswijzer volgt een voorbeeld. Op pagina 161 treft u voor het programma BMTO een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting met daarbij een inhoudelijke toelichting op de afwijkingen. b. Wat vond u opvallende mee- en tegenvallers? In de jaarrekening hebben we in een aparte paragraaf per programma een overzicht van baten en lasten opgenomen. Deze paragraaf vindt u in de jaarrekening op pagina 155. Hierin geven we per programma een toelichting van mee- en tegenvallers. Hieronder schetsen wij u een aantal opvallende mee- en tegenvallers. Deze toevoeging hebben we aan de jaarrekening 2021 gedaan naar aanleiding van uw vragen ten behoeve van het verantwoordingsdocument van vorig jaar. Blijven meedoen & talentontwikkeling Meevallers • 430 Onderwijsbeleid & leerlingzaken: € 1.828.000.

• 610 Samenkracht en burgerparticipatie: € 84.000 • 620 Wijkteams: 88.000 Tegenvallers • 671 Maatwerkdienstverlening: 18+: € 197.000 • 672 Maatwerkdienstverlening: 18-: € 259.000 • 682 Geëscaleerde zorg 18-: € 74.000 Gezond & Vitaal Meevallers • 681 Geëscaleerde zorg 18+: € 825.000 • 671 Maatwerkdienstverlening 18+: € 818.000 • 520 Sportaccommodaties: € 614.000 • 660 Maatwerkvoorzieningen: € 624.000 Tegenvallers • Bruisend Hoogeveen Meevallers • 530 Cultuurpresentatie, cultuurproduct: € 139.000 • 570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie: € 16.000 Tegenvallers -

4

Werken aan werk Meevallers • 320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur: € 693.000 • 330 Bedrijvenloket en bedrijfsregeling: € 64.000 • 640 Begeleide participatie: € 139.000 Tegenvaller • 310 Economische ontwikkeling: € 145.000 • 650 Arbeidsparticipatie: € 79.000 Aantrekkelijk wonen Meevallers • 830 Wonen en bouwen: € 666.000 • 820 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen): € 313:000 • 030 Beheer overige gebouwen en gronden: € 93.000 Tegenvaller • 810 Ruimtelijke ordening: € 75.000 Krachtige wijken & dorpen Meevallers • 570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie: € 242.000. • 610 Samenkracht en burgerparticipatie: € 240.000 • 750 Begraafplaatsen en crematoria: € 189.000 Tegenvallers Veilige bereikbaarheid Meevallers • 220 Verkeer en vervoer Verkeer: € 68.000 • 210 Verkeer en vervoer Verkeer: € 36.000 Tegenvaller • 250 Openbaar vervoer: € 45.000 Duurzaam Hoogeveen Meevallers • 740 Milieubeheer: € 75.000 • 720 Riolering: € 40.000 • 120 Openbare orde en veiligheid: € 17.000 Tegenvaller • 730 Afval: € 84.000

5

Veilig Hoogeveen Meevaller • 110 Crisisbeheersing en brandweer: € 134.000 Tegenvaller • 120 Openbare orde en veiligheid: € 11.000 Zichtbaar en Transparant Bestuur Meevallers • 010 Bestuur: € 631.000 • 020 Burgerzaken: € 121.000 • 610 Samenkracht en burgerparticipatie: € 90.000 Tegenvallers

c. Kunt u de mee- en tegenvallers uitleggen? In de jaarrekening hebben we getracht om alle mee- en tegenvallers zo goed als mogelijk toe te lichten. Indien er op onderdelen nog aanvullende informatie gewenst is dan vernemen we dit graag middels de technische vragen. d. Kunt u aangeven welke taakstellingen (bezuinigen) wel/niet gerealiseerd zijn. Vorig jaar hebben we in het verantwoordingsdocument aangekondigd dat we in de jaarrekening 2021 een integraal overzicht opnemen over de realisatie van taakstellingen. Dit hebben we gedaan. In de jaarrekening 2021 vindt u per programma een overzicht van de bijsturingen, in hoeverre deze bijsturingen zijn gerealiseerd met daarbij een korte toelichting. e. Kunt u de maatschappelijke effecten van deze mee- en tegenvallers toelichten? En kunt u hierbij ook andere meetinstrumenten betrekken bijvoorbeeld de monitor welvaart? Vorig jaar hebben we aangegeven dat het lastig zo niet onmogelijk is om een zinvolle beschrijving te geven van de maatschappelijke effecten van meetegenvallers. Wij blijven hierbij. Dit laat onverlet dat we de begroting zo SMART mogelijk blijven maken. Een volgende stap die we daarin maken is om met uw raad te kijken naar de beleidsindicatoren zoals u met de motie op 23 september 2021 heeft verzocht. In december 2021 hebben we u schriftelijk geïnformeerd over het uitwerken van deze motie.

In deze brief hebben we ook aangegeven dat we daarbij ook de wens van de gemeenteraad betrekken om de indicatoren van de Brede Welvaartsmonitor te integreren in de beleidscyclus. Door personeelsverloop heeft het uitwerken van deze opdracht vertraging opgelopen. In de tweede helft van 2022 gaan we dit proces met de raad weer oppakken.

f.

Waar ligt de grootste pijn binnen dit programma ten aanzien van de reeds ingezette ombuigingen? Niet alleen maatschappelijk, maar ook operationeel uitvoerbaar en financieel. Voor verdere toelichting verwijzen we u naar D en E. De jaarrekening 2021 sluit met een (ongekend) ruim positief saldo. In de jaarrekening 2021 ervaren we dan ook niet de pijn. Dit is wat anders voor het

6

sluitend krijgen van de meerjarenbegroting. We zien diverse ontwikkelingen op ons afkomen waarin we opnieuw uitgedaagd worden om zeer terughoudend met onze uitgaven om te gaan en om steeds voorbereid te zijn op financiële keuzes. In de Kaderbrief 2023 hebben we daar al een aantal zaken over gemeld. Bij de update op de kaderbrief nemen we daar een volgende stap in. Op basis daarvan willen we met u in gesprek om te komen tot een sluitende meerjarenbegroting 2023-2026.

g. Wat zijn de effecten van de ombuigingen in de SWO? De ombuigingen op onze samenwerkingsorganisatie zijn taakgedreven. Doordat het gemeentebestuur van Hoogeveen schrapt in taken, kan de organisatie toe met minder capaciteit (en geld). Zoals gezegd, realiseert Hoogeveen minder bezuinigingen dan verwacht en dus worden ombuigingen in SWO ook moeilijker te realiseren. Over 2021 is dat effect nog niet goed zichtbaar en loopt de SWO nagenoeg in de pas met de begrote bezuinigingen. Bij de reeds genoemde update op de kaderbrief informeren we over de bijstellingen die noodzakelijk zijn in de ombuigingen in de SWO als gevolg van het niet-realiseren van Hoogeveense taakstellingen. h. Kunt u aangeven wat de gevolgen zijn voor de begroting 2022? Eerst zullen we de effecten van de jaarrekening 2021 moeten verwerken in de lopende begroting 2022. Daarna nemen we die weer mee naar de begroting 2023. In de jaarrekening 2021 is te zien dat de eindstand er beter voor staat dan we met Schone Lei dachten. Ons spaartempo om op het gewenste niveau voor de algemene reserve uit te komen gaat veel harder dan verwacht. Dit voordeel (of eigenlijk een minder groot nadeel) nemen we mee naar dit jaar en volgende jaren.

7

Verantwoording deel 2: verdiepende thema’s Aan uw raad is gevraagd of er onderwerpen zijn waar u in deze verantwoording een nadere toelichting wenst ten opzichte van de verantwoording in de jaarrekening 2021. In dit deel geven we een nadere toelichting. We geven een beschrijving en waar mogelijk hoe we met bepaalde ontwikkelingen en risico’s omgaan. Hierbij geldt wel dat er algemene onderwerpen aangegeven door de fracties en geen specifieke inhoudelijke vragen. Indien er op onderdelen nog aanvullende informatie gewenst is dan vernemen we dit graag middels de technische vragen Asfaltprogramma wegen In het wegenbeheer kampen we in Hoogeveen al meerdere jaren met achterstallig onderhoud. Het beschikbare onderhoudsbudget is al jaren niet toereikend om al het benodigde onderhoud te kunnen uitvoeren, met het achterstallige onderhoud als resultaat. De doorrekening van het wegenbeheersplan 2019-2023 geeft aan dat er in de 5 jaar van de looptijd van dit plan jaarlijks 1,4 miljoen extra budget nodig is om het wegenonderhoud weer op het met de raad afgesproken basis onderhoudsniveau te brengen. Bij gebrek aan financiële middelen kon dit extra bedrag niet vrijgemaakt worden en liep het achterstallig onderhoud verder op.

In 2021 is het onderhoudsbudget met 800.000 verhoogd en hebben we veel subsidie ontvangen, waardoor er een start gemaakt kon worden met het inhalen van het achterstallig onderhoud. Echter door de strenge vorstperiode begin 2021 zijn er ook veel nieuwe schades ontstaan. Diverse wegen zijn dusdanig slecht dat enkel onderhoud niet afdoende is, hier zijn zwaardere maatregelen/vervangingsinvesteringen nodig. Door het beperkte investeringsbudget kan dit slechts in een laag tempo worden opgepakt en worden de betreffende wegen met noodreparaties zo veilig mogelijk gehouden. Waar we nu ook mee te maken hebben is dat we in de huidige markt geconfronteerd worden met hoge prijsstijgingen van gemiddeld 18%. Dat betekent dat we met het beschikbare budget aanzienlijk minder werk kunnen uitvoeren. Dit zal zijn weerslag hebben op de onderhoudstoestand van de wegen en ook terug te zien zijn in vervangingsinvesteringen. Uiteraard proberen we zoveel mogelijk subsidies binnen te halen en doen we er alles aan om het maximale uit het beschikbare budget te halen door zoveel mogelijk werk met werk te maken, waardoor de kosten kunnen worden gedrukt. Onderwijshuisvesting In december 2021 is het integraal huisvestingsplan voor het primair en speciaal onderwijs vastgesteld door de gemeenteraad.

Met het huisvestingsplan zijn langjarige uitgangspunten en prioriteiten vastgesteld voor het renoveren, upgraden of vernieuwen van schoolgebouwen in Hoogeveen. Het huisvestingsplan zorgt ervoor dat schoolgebouwen bouwkundig weer op orde zijn en dat huisvesting aansluit op de onderwijsinhoudelijke ontwikkelingen en waar mogelijk verduurzaming. Vanaf 2021 investeren we jaarlijks € 2,5 mln. in onderwijshuisvesting. In het IHP staat bijvoorbeeld nieuwbouw van het speciaal onderwijs hoog op de prioriteitenlijst. Dit project is nu in voorbereiding met een locatieonderzoek en vervolgens een haalbaarheidsonderzoek. Deze voorbereidingen kosten tijd waardoor we de investeringen niet direct realiseren. We kiezen er bewust voor om de niet-bestede investeringen bij de jaarrekening door te schuiven naar het volgende jaar en te oormerken voor onderwijsvesting. Daardoor sparen we de investering op. Dit is ook nodig want de nieuwbouw in het speciaal onderwijs kost op basis van het huidige prijspeil minimaal € 6 mln. Met het sparen van de jaarlijkse € 2,5 mln. voorkomen we dat we de investering inzetten voor een andere besteding en we op het moment van realisatie voor de nieuw te bouwen school voldoende middelen hebben begroot.

8

Sociaal domein – jeugdzorg Begin 2021 is een plan gemaakt om invulling te geven aan de financiële opgave. De inzet vanuit de gemeentelijke toegang is gericht op het terugdringen van lichte vormen van jeugdhulp door deze zelf af te handelen c.q. in overleg met het voorveld. Verder gaan we dichter op de cases zitten om het effect van de inzet te monitoren, overleg hierover met de betreffende aanbieder te voeren en bij te stellen indien nodig. Op deze manier sturen we ook op een tijdige afbouw van de jeugdhulp en dringen we de doorlooptijd terug. Ook zetten we in op benutten van belendende wetgeving zoals de WLZ wanneer dat aan de orde is. In het programmaplan sociaal domein hebben we het perspectief geschetst voor de toekomstige aanpak van de jeugdhulp. Landelijke ontwikkelingen; Hervormingsagenda van het Rijk In het Coalitieakkoord van het kabinet is afgesproken dat in aanvulling op de nog vast te stellen Hervormingsagenda Jeugd extra beleidsmaatregelen in de jeugdzorg worden genomen om aanvullende besparingen oplopend tot structureel € 511 miljoen vanaf 2025 te realiseren. De gemeenten hebben eerder dit jaar hun medewerking aan de Hervormingsagenda opgeschort vanwege deze aanvullende besparingen. De Eerste Kamer heeft via de motie Rosenmöller c.s.

de regering verzocht het overleg met de gemeenten te herstellen zonder dat dit belast wordt met de extra bezuiniging uit het Coalitieakkoord. Zoals toegezegd in reactie op deze motie heeft het kabinet dit onderwerp onlangs besproken, parallel aan de voorjaarsbesluitvorming. Het kabinet heeft besloten dat het realiseren van de aanvullende besparingen van € 511 miljoen een Rijksverantwoordelijkheid is. Het is dus aan het Rijk om de aanvullende besparing in te vullen met maatregelen waarvoor het Rijk aan zet is en die niet interfereren met de Hervormingsagenda. Hierbij denkt het kabinet onder andere aan de invoering van een eigen bijdrage zoals vermeld in het Coalitieakkoord en het normeren van de behandelduur. Naar aanleiding van dit kabinetsbesluit zijn de gesprekken tussen Rijk en gemeenten hervat en heeft de VNG zich weer gecommitteerd aan het komen tot een Hervormingsagenda Jeugd. De komende periode gaan wij gezamenlijk aan de slag met het verder uitwerken van de Hervormingsagenda Jeugd en parallel daaraan gaat het Rijk aan de slag met de uitwerking van voorstellen voor de invulling van de € 511 miljoen. Bij het uitwerken van de voorstellen wordt aandacht besteed aan de gevolgen voor zowel de jeugdigen, hun ouders, de uitvoering door aanbieders en professionals en de samenhang met de voorstellen uit de Hervormingsagenda.

Het streven is de Hervormingsagenda dit najaar vast te stellen. Parallel aan de Hervormingsagenda wordt uiterlijk dit najaar het voorstel voor aanvullende besparingen uitgewerkt. In de begroting 2022 is rekening gehouden met de hervormingsagenda maar niet met de andere bezuiniging. Daarnaast heeft het rijk wijzigingen in het stelsel aangekondigd. Deze worden nog verder uitgewerkt. De Jeugdwet zal hierop worden aangepast. Deze wijzigingen zijn van betekenis voor de lokale context. Deze landelijke ontwikkelingen volgen we op de voet. Sociaal domein – uitvoeringsplan In 2021 is het Herontwerp Sociaal Domein opgesteld en de bijbehorende uitvoeringsagenda. Deze zijn tot stand gekomen na consultatie van externe deskundigen en een intensief participatietraject met inwoners en maatschappelijke organisaties. Gebleken is dat we op de juiste weg zijn, maar dat we de ingezette ontwikkelingen verder kunnen versterken. Dat wil zeggen dat we nog meer inzetten op het versterken van de sociale basis: sociale verbanden, preventieve activiteiten en algemene voorliggende voorzieningen. Op deze wijze wordt inzet van zwaardere zorg zoveel mogelijk voorkomen. Zo kunnen we bovenop de ombuigingen van de afgelopen jaren nog een besparing realiseren oplopend naar €1,9 miljoen in 2025. Daarmee zijn de inkomsten van het Rijk voor

9

het sociaal domein en de uitgaven voor het sociaal domein in evenwicht. De oorspronkelijke bezuinigingstaakstelling van €8 miljoen op het sociaal domein kan niet worden gerealiseerd. Dit zou ten koste gaan van de uitgangspunten van het herontwerp en het minimale voorzieningenniveau. Uiteindelijk willen we dat alle inwoners van Hoogeveen een solide basis hebben die hen in staat stelt om mee te doen in de samenleving. Duurzaamheid In 2021 heeft voor de energietransitie de focus gelegen op het opstellen ven vaststellen van de transitievisie warmte Hoogeveen, het opstellen en vaststellen van de regionale energietransitie Drenthe (RES,) het samen met bewoners van Erflanden werken aan de planvorming voor de waterstofwijk en de uitvoering van acties om inwoners te faciliteren in het nemen van kleine en grotere stappen in het verduurzamen van hun woning. Hoe we er precies voorstaan in de realisatie van de ambitie om als gemeente in 2040 CO2 neutraal te zijn gaat blijken uit de klimaatmonitor die in de 2e helft van 2022 verschijnt. Daarnaast is binnen het samenwerkingsverband FLUVIUS gewerkt aan de regionale adaptatie strategie (RAS) en de regionale uitvoeringsagenda (RUA). Hiermee we passen we onze dorpen, steden en buitengebieden in de regio aan het veranderende klimaat aan.

Op het gebied van afvalinzameling zijn de productovereenkomst met Area, inclusief de benodigde aanpassingen van de bovenliggende raamovereenkomst en wijziging van de calculatiemethodiek van de bijbehorende productbegroting afgerond. Hiermee sluit de beschrijving van de dienstverlening weer aan de op uitvoering en is transparantie in de opbouw van de kosten gecreëerd. Ook is een inventarisatie gemaakt van mogelijke interventies in de uitvoering van de afvalinzameling die kunnen leiden tot kostenreducties. Hiervan zijn de reductie van de gratis op de milieustraat aan te leveren hoeveelheid grof huishoudelijk afval, puin en grond en het beprijzen van het op afroep ophalen van grof huishoudelijk afval al ingevoerd en worden ander interventies meegenomen en afgewogen in een geïntegreerd afvalbeleidsplan. Wonen Bij de opstart van de woonvisie hebben we aangegeven dat de regionale ontwikkelingen in Drenthe en de regio Zwolle ons kunnen helpen bij het waarmaken van onze lokale ambitie. In 2021 hebben we ons daarom ambtelijk en bestuurlijk ingezet om Hoogeveen positie te geven binnen de verstedelijkingsstrategie van de regio Zwolle. Samen met de regio Zwolle wordt dit de komende tijd uitgewerkt en haakt het aan bij de uitwerking van de woonvisie. In het bijzonder kijken we daarbij naar het stadscentrum en locaties die op fiets/loopafstand van het OV liggen.

Dit sluit aan bij de landelijke lijn die gericht is op het stimuleren van het OV gebruik en de koers binnen de regio Zwolle om gebieden te versterken waar veel werkgelegenheid is, zoals in Hoogeveen. Weerstandsvermogen Het kengetal weerstandsvermogen is de verhouding tussen het totaalbedrag aan risico’s en beschikbare weerstandscapaciteit. In de jaarrekening 2021is het kengetal opnieuw berekend, waarbij rekening is gehouden met het resultaat 2021. Het kengetal komt op basis hiervan uit op 1,76 (kwalificatie: ruim voldoende). Ook voor de jaren na 2021 is een doorrekening gemaakt van het kengetal (kwalificatie: ruim voldoende tot uitstekend). Een kanttekening die hierbij gemaakt kan worden, is of de risico’s voldoende in beeld zijn. Aan de hand van een lijst met mogelijke onderwerpen worden risico’s voor de gemeente in beeld gebracht. Deze lijst wordt voornamelijk opgebouwd uit onderwerpen die in de begroting zijn opgenomen. Maar hierin worden niet alle ontwikkelingen in

10

meegenomen, er wordt bijvoorbeeld geen rekening gehouden met een inflatie van bijvoorbeeld 10%. Het verhogen van het investeringsniveau voor noodzakelijke investeringen voor de komende jaren heeft bijvoorbeeld ook gevolgen voor de benodigde weerstandscapaciteit, maar ook voor de kengetallen schuldquote en solvabiliteitsratio. Om aan de vastgestelde solvabiliteitsratio te volden zal het eigen vermogen (algemene reserve) ook op voldoende niveau moeten zijn. Grondexploitaties (zit al in eerste deel) We zien weinig veranderingen ten opzichte van vorig jaar en grondexploitaties hebben niet te lijden gehad onder de ontwikkelingen zoals Covid-19. Een bijzondere ontwikkeling was natuurlijk wel het door de raad vaststellen van grondexploitatie voor Riegmeer. Daarnaast hebben we grondexploitatie NijstadOost geopend en zijn per 31-12-2021 de grondexploitaties Beukemaplein en Nieuwlande Koster afgesloten. In lijn met de landelijke ontwikkelingen is nu ook in Hoogeveen sprake van een overspannen woningmarkt. De druk op de woningmarkt in de gemeente Hoogeveen is groot. Conform de door de gemeenteraad vastgestelde nota grondbeleid vindt de uitgifte van bouwkavels plaats tegen markconforme grondprijzen, welke gebaseerd zijn op de op de kavel te realiseren functie.

Stijgende bouwkosten, veranderende marktomstandigheden en prijs/kwaliteitverhouding zijn invloeden die medebepalend zijn voor de exacte hoogte van de grondprijzen. Mede om deze redenen dienen de grondprijzen regelmatig te worden geëvalueerd om ervoor te zorgen dat de grondprijzen als marktconform kunnen worden beschouwd. Groen/leefomgeving/openbaar domein Ook binnen de Smederijen en Vitaal Platteland heeft Covid-19 in 2021 een groot effect gehad op de uitgaven. Een aantal projecten met een duidelijke participatiecomponent konden niet worden uitgevoerd. In totaal is ongeveer € 140.000 minder uitgegeven binnen deze programma’s. Voor wat betreft de speeltoestellen is het beheer op orde en was er in 2021 een kleine incidentele meevaller. Voor het groen in de openbare ruimte is in 2021 weer het gebruikelijke groenonderhoud uitgevoerd. De enige uitzondering is dat de verwijdering van stamschot en onderbeplanting deels niet is uitgevoerd. Het restantbudget van €90.000 is meegenomen naar 2022 en in het voorjaar uitgevoerd.

11