Uitgangspuntennotitie Routekaart

Uitgangspuntennotitie Toekomstige zwemvoorziening gemeente Hoogeveen

SBC December 2024

PAGINA 2 VAN 8

Inhoud Inleiding ........................................................................................................................................................3 Aanleiding .................................................................................................................................................3 Kader ........................................................................................................................................................3 Beslispunten .................................................................................................................................................3 Toelichting beslispunten...............................................................................................................................3 1. Toelichting Bouwscenario.....................................................................................................................3 2. Toelichting locatie ................................................................................................................................6 3. Toelichting Bandbreedte programma van eisen ..................................................................................6 4. Toelichting Exploitatiebijdrage .............................................................................................................7 5.

Toelichting Besluitvorming in relatie tot raadsperiode ........................................................................8 6. Toelichting Relatie met De Dolfijn ........................................................................................................8 7. Toelichting Organisatievorm ................................................................................................................8

PAGINA 3 VAN 8

Inleiding Aanleiding In opdracht van de gemeente Hoogeveen is een Routekaart opgesteld om tot een toekomstige zwemvoorziening te komen. De Routekaart beschrijft de thema’s die onderzocht gaan worden de komende tijd, de fasering en planning en de beslismomenten. De eerste fase in de uitwerking van de Routekaart is het vaststellen van uitgangspunten als kaderstelling voor het vervolg. Deze uitgangspuntennotitie is bedoeld voor besluitvorming in het college en ter vaststelling in de gemeenteraad. De zo vastgestelde kaders geven duidelijkheid aan gebruikers, inwoners en andere betrokkenen.

Kader Een kader voor deze notitie is de Routekaart toekomstige zwemvoorziening Hoogeveen. In de Routekaart staat ook de achterliggende besluitvorming genoemd (geamendeerde kadernota 2025).

Beslispunten 1. Bouwscenario: de gemeente Hoogeveen richt zich bij de uitwerking van de Routekaart op nieuwbouw op een andere locatie dan de huidige locatie van De Dolfijn 2. Locatie: de voorkeurslocatie is Bentinckspark Noord 3. Bandbreedte programma van eisen: het kader voor verdere uitwerking en participatie is het concept programma van eisen zoals ter informatie gedeeld (september 2023) met de gemeenteraad met aanvullend ook een glijbaan als vast onderdeel 4. Exploitatiebijdrage: uitgangspunt voor de nieuw te verwachten jaarlijkse exploitatiebijdrage is de huidige bijdrage voor De Dolfijn, exclusief de kapitaallasten. 5. Besluitvorming in relatie tot raadsperiode: in de tweede helft van 2025 bepaalt de gemeenteraad over welke onderdelen van de Routekaart de raad een onomkeerbaar besluit neemt. 6. Relatie met De Dolfijn: zo spoedig mogelijk een voorziening ter vervanging van de huidige voorziening. 7. Organisatievorm: de gewenste organisatievorm nader onderzoeken en als randvoorwaarde hanteren dat de gemeente regie houdt op tarieven, doelgroepen en openingstijden.

Toelichting beslispunten 1. Toelichting Bouwscenario Bouwscenario renovatie. Renovatie is een ingreep om het zwembad voor 20 jaar toekomst te geven. Renovatie richt zich op het bouwkundige deel van De Dolfijn en het installatietechnische deel.

PAGINA 4 VAN 8

We zien af van renovatie van De Dolfijn omdat: 1. Het zwembad moet minimaal een jaar lang gesloten blijven door de werkzaamheden. Daardoor kunnen kinderen geen zwemles volgen en een diploma halen in deze periode (zwemveiligheid). Zwemverenigingen komen in moeilijkheden omdat uitgeweken moet worden naar andere zwemvoorzieningen op afstand waar mogelijk geen ruimte geboden kan worden. Andere gebruikers kunnen ook een jaar geen gebruik maken van De Dolfijn. 2. De voorziening van De Dolfijn dateert van 1969 en is nu 55 jaar oud. Uit een technische opname blijkt dat er geen enkel onderdeel kan worden behouden bij een renovatie. Alles dient te worden vervangen, van bassins tot de complete installaties, van dak en gevels tot vloeren en riolering. Renoveren betekent naast vervanging ook grote investeringen in verduurzaming. Geconcludeerd kan worden dat de investeringen in een renovatie van De Dolfijn in de richting gaan van de investeringen in nieuwbouw. 3. Renovatie leidt tot een afname van bezoek en daarmee een verslechtering van de exploitatie. Bij renovatie kan de functionaliteit van het zwembad niet naar de huidige en toekomstige behoefte worden aangepast. Het gaat om de volgende onderdelen: het wedstrijdbad van 6 banen voldoet niet aan de maten voor wedstrijdzwemmen, dit wordt nu gedoogd. Voor wedstrijdzwemmen is 8 banen de eis.

Mindervaliden moeten de trap of lift nemen voor het zwemmen. Toegang naar het zwemmen via de begane grond is een vanzelfsprekendheid bij moderne zwembaden. 4. Renovatie betekent geen optimale realisatie van duurzaamheidsmaatregelen. Dat betekent een relatief blijvende hoge exploitatielast. 5. Het huidige zwembad De Dolfijn past niet bij de behoefte. Het wedstrijdbad voldoet niet aan de vereiste afmetingen. Het doelgroepenbad heeft geen beweegbare bodem (waarmee de diepte voor doelgroepen aan te passen is) en er zijn nauwelijks recreatieve voorzieningen. Bij een renovatie zijn deze inhoudelijke knelpunten niet of nauwelijks op te lossen. 6. Het huidige zwembad voldoet niet vanuit het perspectief van inclusie. Het gebouw met baden bevindt zich op de eerste verdieping, qua toegankelijkheid een minpunt. 7. De locatie van het huidige zwembad biedt kansen voor woningbouw. Bouwscenario upgrading: Upgrading is renovatie plus uitbreiding naar het concept programma van eisen (2020) op de huidige locatie. We zien af van upgrading van De Dolfijn omdat: 1. Het zwembad moet ca. twee jaar lang gesloten blijven door de werkzaamheden. Zie de gevolgen hiervan hierboven bij renovatie.

PAGINA 5 VAN 8

2. De kavel is te klein voor upgrading inclusief het realiseren van de benodigde buitenruimte en een verantwoorde inpassing in de omgeving. Er moet een aanpassing komen in de omgeving om ruimte te vinden. Het gaat bij het concept programma van eisen (2020) om 5.200 m2 voor het gebouw. Zie afbeelding hieronder.

a. 3. Upgrading gaat een investering betekenen boven het niveau van nieuwbouw. Upgrading betekent dubbele kosten voor én renovatie én uitbreiding. 4. Upgrading inclusief renovatie betekent geen optimale realisatie van duurzaamheidsmaatregelen. Zie de gevolgen hierboven bij renovatie. 5. De locatie van het huidige zwembad biedt kansen voor woningbouw. Bouwscenario nieuwbouw op de huidige locatie van de Dolfijn Dit betekent De Dolfijn slopen en daar nieuwbouw plegen. We zien af van upgrading van De Dolfijn omdat: • het zwembad minimaal twee jaar lang gesloten moet blijven door de werkzaamheden. Zie de gevolgen hiervan hierboven bij renovatie. Bouwscenario nieuwbouw op een andere locatie

PAGINA 6 VAN 8

We kiezen voor dit scenario omdat: 1. we hiermee continuïteit van het zwemaanbod kunnen garanderen. Kinderen kunnen zwemles blijven volgen wat de zwemveiligheid voor velen ten goede komt. Verenigingen en gebruikers hebben geen periode zonder zwembad te overbruggen met alle nadelen van dien. 2. hiermee voorkomen we ook de andere nadelen van de andere bouwscenario’s

2. Toelichting locatie We kiezen voor Bentinckspark Noord als voorkeurslocatie omdat: 1. Deze locatie voldoet aan de sterke voorkeur van eigendom gemeente: hiermee heeft de gemeente regie op de ontwikkeling en op de investeringskosten. 2. Deze locatie biedt de vereiste ruimte: minimaal 8200 m2 (5200 m2 gebouw conform concept programma van eisen (2020) en 3000 m2 parkeerruimte). 3. Door deze keuze geven we invulling aan het door de gemeenteraad vastgestelde Stedenbouwkundig Programma van Eisen Bentinckspark (2009). 4. Een quickscan heeft geen volwaardige andere locaties opgeleverd. Hierbij is verkend op basis van eigendom grond, beschikbare ruimte, bereikbaarheid, nabijheid (nabij woonwijken kern Hoogeveen en daarmee ook centraal voor inwoners dorpen), passend bij omgeving, combineerbaar met andere functies en tot slot draagvlak. 5. De alternatieven uit de quickscan zijn twee parken in de kern Hoogeveen: Steenbergerpark en Zuiderpark. Hier is ruimte beschikbaar en in eigendom van de gemeente. Deze locaties zijn niet te adviseren gezien de relatief slechte bereikbaarheid, de ongewenste ontsluiting door woonwijken, de opoffering van groen en het verlies van andere functies van de parken (recreatie, spelen, gezondheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, ontmoeting).

3. Toelichting Bandbreedte programma van eisen Het kader voor verdere uitwerking en participatie is het concept programma van eisen zoals ter informatie gedeeld (september 2023) met de gemeenteraad met aanvullend ook een glijbaan als vast onderdeel, omdat: 1. Dit concept programma van eisen is interactief opgesteld met en heeft draagvlak bij gebruikersgroepen, zwemverenigingen en het zwembadpersoneel. Deze gesprekken vonden plaats in 2017 – 2019 in het kader van de plannen voor een zwembad met ijsbaan. 2. Het voorgestelde badenconcept is breed en flexibel inzetbaar voor doelgroepen, recreatief zwemmen en zwemsporten. 3. Ten opzichte van het huidige zwembad de Dolfijn is er in de voorgestelde variant bijna 300 m2 extra zwemwater beschikbaar. Hierdoor neemt de toekomstbestendigheid en functionaliteit van het zwembad toe. Er kunnen meer activiteiten voor de diverse doelgroepen in het zwembad worden geprogrammeerd. Dat komt de exploitatie ten goede.

PAGINA 7 VAN 8

4. Een glijbaan is een belangrijke recreatieve voorziening en attractie voor met name kinderen en tieners. Het concept programma van eisen kent de volgende keuzes: 1. Een wedstrijdbad van 25 meter en 8 banen (525 m2) en niet van 50 meter met daarbij de volgende overwegingen: • Een 50 meter bad vergt een hoge investering en kent hoge exploitatielasten. • De doelgroep voor een 50 meter bad is beperkt tot topsport. Er zijn een beperkt aantal overdekte 50-meter baden in Nederland, die zich op topsport zwemmen richten. In Noord-Nederland wordt in Drachten een nieuw 50-meter zwembad voor de topsport gerealiseerd. • Het voorgestelde 25 meter bad voldoet aan alle eisen voor alle doelgroepen. 2. Een voorziening met binnenbaden en niet met een buitenbad, met daarbij de volgende overwegingen: • In de gemeente en regio zijn diverse mogelijkheden voor buiten zwemmen: Schoonhoven, Nijstad, openluchtzwembaden in bijvoorbeeld Zuidwolde en Ruinen • Een buitenbad vereist een relatief grote investering • Een buitenbad vraagt extra personele bezetting en keuzes rond sluiting/openstelling binnenbad bij zomers weer • Bij de uitwerking van de Routekaart onderzoeken we wel de behoefte aan een ligweide bij het nieuwe zwembad met eventueel een peuterbad 3. Een instructiebad, recreatiebad (156 + 195 m2) en doelgroepenbassin met beweegbare bodem (150 m2) 4.

Een peuterbad (82 m2) Het programma van eisen is nader uit te werken op onder andere de volgende onderdelen: 1. recreatieve voorzieningen buiten (ligweide, peuterbad, sport en spel, …) 2. recreatieve voorzieningen binnen (stroomversnelling, bubbelbad/-banken, …) 3. routing, indeling en bouwlagen Zie voor meer informatie de notitie Actualisatie scenario nieuwbouw (2023) als bijlage bij de Routekaart.

4. Toelichting Exploitatiebijdrage Uitgangspunt voor de nieuw te verwachten jaarlijkse exploitatiebijdrage is de huidige bijdrage voor De Dolfijn, exclusief de kapitaallasten, omdat: 1. Aan de ene kant is de exploitatie in een nieuwe voorziening aanzienlijk te verbeteren door meer voorzieningen. Hierdoor nemen bezoekersaantallen en inkomsten toe. De gemiddelde kosten per vierkante meter kunnen lager zijn door duurzaamheidsmaatregelen en minder onderhoudskosten. 2. Aan de andere kant nemen exploitatielasten toe door een groter zwemwateroppervlak en een groter gebouw (met name onderhoud). 3. Eerder onderzoek uit 2023 laat zien dat per saldo het exploitatieresultaat (excl. kapitaallasten) in de nieuwbouwsituatie niet meer is dan nu bij De Dolfijn. Een voorbehoud

PAGINA 8 VAN 8

hierbij is dat het exploitatieresultaat beïnvloed wordt door aanpassingen in het programma van eisen. Indien de raming van het exploitatieresultaat boven de huidige exploitatiebijdrage uit komt, moet er een bestuurlijke keuze gemaakt worden of het programma van eisen leidend is of dat het exploitatieresultaat taakstellend is.

5. Toelichting Besluitvorming in relatie tot raadsperiode In de tweede helft van 2025 bepaalt de gemeenteraad over welke onderdelen van de Routekaart de raad een onomkeerbaar besluit neemt, omdat: 1. Streven is in september 2025 (zie Routekaart) het programma van eisen en de organisatievorm op tafel te hebben voor besluitvorming door de gemeenteraad 2. Dat is het natuurlijke moment om als raad af te wegen welke onomkeerbare besluiten deze raad wel of niet neemt

6. Toelichting Relatie met De Dolfijn We komen zo spoedig mogelijk tot een voorziening ter vervanging van de huidige voorziening, omdat: 1. De risico’s op een calamiteit in De Dolfijn nemen toe, met de daarbij horende toenemende kosten en langdurige sluiting. 2. Het huidige zwembad De Dolfijn voldoet niet aan de behoefte. Waardoor het niet mogelijk is om activiteiten voor leszwemmen/zwemdiploma, verenigingen en recreatieve gebruikers optimaal aan te bieden.

7. Toelichting Organisatievorm We doen nader onderzoek naar de gewenste organisatievorm en hanteren als randvoorwaarde dat de gemeente regie houdt op tarieven, doelgroepen en openingstijden, omdat: 1. Het zwembad is een belangrijke maatschappelijke voorziening waarbij het wenselijk is om sturing te houden op het openbaar en toegankelijk houden van het zwembad voor alle inwoners uit de gemeente Hoogeveen. 2. Een zwembad kan niet voortbestaan zonder gemeentelijke bijdrage.