Transcript raadsvergadering 25 mei 2023

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 25 mei 2023

1. Plenaire besluitvormende vergadering (Raadzaal) 1.1 Opening De voorzitter: Dames en heren, zou u de plaatsen willen innemen? Als het goed is, is de techniek weer up-todate. Dan kunnen wij zo snel mogelijk beginnen. Dames en heren, daarmee is de vergadering van uw raad van vanavond 25 mei geopend. Van harte welkom de mensen die hier natuurlijk zijn, op de publieke tribune hier aanwezig zijn, maar die ook meekijken en meeluisteren via diverse streams. En die ons ook buiten dit huis nu ook kunnen zien en horen. Dat geldt natuurlijk ook voor de beelden en het geluid van Radio Hoogeveen. Dames en heren, hartelijk welkom. Vanaf nu … Niet vanaf nu, maar we hebben al lang een gewoonte, als we de vergadering beginnen, om even een moment van stilte in acht te nemen. Dat wil ik nu ook doen. Dus ik vraag u aan het begin van de vergadering even een moment van stilte. Dank u wel. Dan is aan de orde … Nee, laat ik eerst zeggen dat met kennisgeving afwezig is de heer Otten. Die is vanavond aanwezig. En de rest is allemaal aanwezig, heb ik net kunnen zien uit de lijst die u getekend heeft. En zoals gewoonlijk gaan we over alle voorstellen weer digitaal stemmen. Dat bent u inmiddels gewend. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: En zo ook over agendapunt 1.2. Ik stel hem aan de orde: het vaststellen van de agenda. Kunnen we de agenda zo vaststellen? Dan vraag ik u nu daarover te stemmen.

En daarmee is de agenda met dertig voor en nul tegen unaniem aangenomen. Er gaan we hem ook in die volgorde aan de orde stellen. 1.3 Mondelinge vragen De voorzitter: En dan hebben we meteen bij agendapunt 1.3, Mondelinge vragen, de mededeling dat er geen mondelinge vragen zijn. Dus dan kan dat agendapunt verder niet behandeld worden. Dus dat slaan we dan weer over. 1.4 Mededelingen/vragen verbonden partijen De voorzitter: En zijn we bij agendapunt 1.4 Mededelingen/vragen verbonden partijen. Dat is een nieuw agendapunt. Dat is vanavond voor het eerst opgenomen in de agenda van uw raad. Het is de bedoeling dat van de kant van het college een aantal informatie wordt gegeven over verschillende verbonden partijen. Dat kunnen gemeenschappelijke regelingen zijn, maar er zijn meer verbonden partijen dan die. Ik noem bijvoorbeeld even de bibliotheek als voorbeeld. Het kunnen ook anderen zijn. Area, bijvoorbeeld. Maar dat zult u dan in de loop van de tijd wel zien wat er allemaal onder die verbonden partijen valt. U kunt dat overigens ook terugvinden in de begrotingsstukken. Maar tegelijkertijd ook is er een Nota verbonden partijen in de maak. En daar komt hij ook weer in terug. De bedoeling is dat het college informatie gaat geven over een aantal van die verbonden partijen. En dat gaan we successievelijk ook straks doen.

Ik zal het college straks ook vragen om daar mededelingen van te doen, informatie te geven. Ik wil het zo doen ... Dat hebben we ook zo afgesproken, de eerste keer, dat alle collegeleden dat even doen. En dat u daarna de mogelijkheid hebt om daar ook vragen over te stellen. Overigens, laat ik dat ook voorstellen: komt er een bepaalde GR-verbonden partij niet aan de orde, staat het u natuurlijk wel vrij om daar vragen over te stellen, als u dat zou willen. Het is niet alleen maar gebonden aan wat het college inbrengt. Ik wijs u er nog even op dat voor heel veel GR’n er

gisteravond een Zomermarkt is geweest, waar ook al heel veel informatie is gegeven. En daar zult u het college niet over horen. Want daar is op die avond al voldoende informatie over gegeven. Nogmaals, een nieuw agendapunt, dat we een keer in de maand op de agenda zullen zetten. En natuurlijk, zoals we van alle goede voorstellen gewend zijn, zullen we dat zeker op gelegen tijd weer evalueren. Om te kijken hoe het loopt en of daar wijzigingen of aanvullingen op nodig zijn. Als eerste, van de kant van het college, geef ik het woord aan de heer Reneman. De heer Reneman: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik wil wat vertellen aan de raad over hoe het er voorstaat met Area. Zoals de raad weet, is er een onderzoek gestart van KplusV naar de vraag of Area wel een doelmatige organisatie is. Zoals de raad ook weet, er is een klankbordgroep vanuit de raad die de ontwikkelingen rond Area volgt. De klankbordgroep hebben we bij elkaar gehad om de conceptbevindingen van KplusV, om die met ze te bespreken. En het K+V-rapport is inmiddels vastgesteld. De slotsom is kort en goed dat er verbeterpunten zijn, maar dat grosso modo Area doelmatig functioneert. De aandeelhouders hebben het K+Vrapport tot zich genomen en hebben een aantal aandachtspunten vastgesteld. Een daarvan is een betere samenwerking tussen Area en de gemeenten. Ander aandachtspunt is transparantie over de kostenstructuur.

Derde aandachtspunt is doelmatigheid van Area, ook in de toekomst. En dat gaat over de omvang van Area. En het vierde is wat we maar even relationele aspecten noemen. We hebben als aandeelhouders aan de directie gevraagd om dit mee te nemen in het strategisch plan. Het strategisch plan van Area komt in de loop van dit jaar gereed. En we gaan de klankbordgroep weer bij elkaar roepen op het moment dat de conceptteksten van dat strategisch plan weer gereed zijn. Dus dat is het mooie moment. Het loopt ook mooi samen met het Afvalbeleidsplan. Op dit moment zit het Afvalbeleidsplan in de interactie met de samenleving. Ook een enquête loopt er op dit moment. En concepten over het Afvalbeleidsplan zullen ook dan gereed zijn. En die zullen we dan ook dan bespreken met de klankbordgroep. Als het gaat om de relationele aspecten, er is een voorzitter van de Raad van Commissarissen Benoemd. En dat is Henk Brink. En ik heb met Henk Brink ook uitermate prettig gesproken. En ook met hem doorgenomen over hoe wij denken dat die relatie tussen de gemeente en Area kan verbeteren. En ook de eerste aandeelhoudersvergadering die we gehad hebben, vorige week samen met de commissarissen, is daar een begin mee gemaakt. En ik denk dat dat ontzettend veel kou uit de lucht gaat halen voor de komende jaren. De jaarrekening van Area was overigens erg positief, boven begroting.

We krijgen ook boven begroting dividend uitgekeerd. Area zal overigens niet het hele dividend uitkeren; een kleiner deel daarvan. Het is allemaal boven de begroting wat uitgekeerd gaat worden aan ons. Maar men wil zich voorbereiden op de toekomst. Hij verwacht daar meer investeringen voor te doen. Die toekomst zit hem onder andere in Hoogeveen; wat wij willen met ons afvalbeleidsplan. En daar zullen investeringen voor moeten worden gedaan. En daar willen ze wat geld voor reserveren. Nou, dat waren mijn mededelingen voor Area. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga door naar de heer Zwiers. De heer Zwiers: Dank u wel, voorzitter. Ik zou kort een drietal dingen willen aanstippen. GKB als eerste. Die waren niet op de Zomermarkt. Maar als het goed is, heeft u daar een uitnodiging inmiddels voor ontvangen, voor ik dacht uit m’n hoofd 6 juni. En dan zal de schade worden gerepareerd, als het om de informatieachterstand gaat. Dus daar wil ik dan nu ook verder niet bij stilstaan. Dutch TechZone en ook even heel specifiek de bedrijvenregeling. We hadden een bedrijvenregeling, die heette Vierkant voor werk. Dat was een bedrijvenregeling ter ondersteuning van investeringen in het bedrijfsleven. En daar hebben we wat middelen over. Waarvan we met elkaar wel vinden dat het eigenlijk aan het bedrijfsleven ten gunste moet komen.

Daar hebben we samen met de provincie en met het Rijk, want die deden daar ook in mee, en eigenlijk de drie gemeenten Emmen, Coevorden en Hoogeveen, van bedacht dat dat geld in ieder geval

ingezet wordt voor promotie en voor het versterken van het netwerk in de Dutch TechZone-regio. En een deel van het geld zal worden besteed ook aan een voucherregeling voor IT. En daarin wordt ook de IT-hub naar voren geschoven, om dat sowieso via de IT-hub te laten lopen. Maar dat is denk ik goed. Het is ook een dubbeling met Drenthe. Het mag gestapeld worden. Zoals jullie weten: als je investeert in IT, dat geld loopt vrij snel van je weg. Dat gaat vrij hard. Dus we denken dat we hiermee ook een aantal bedrijven extra over de streep kunnen trekken, om te investeren in digitalisering. En ik denk dat dat belangrijk is voor het fundament van onze regio. Dat even wat TTZ betreft. Dan de Regio Zwolle. De Regio Zwolle daar is een meerjarige agenda voor opgesteld. In de kadernota heeft u daar ook al het een en ander van kunnen lezen. Niet zozeer op de inhoud, maar wel natuurlijk dat daar ook extra middelen voor gevraagd zullen worden. Die agenda die ziet er heel goed uit, wat ons betreft. Die hebben we ook in het college inmiddels besproken. Die komt ook nog naar uw raad toe. Maar daarin moeten we ook wel keuzes gaan maken. En we kunnen niet in alles acteren. En daarin zullen wij ook de keuze maken om een onderdeel niet aan mee te werken. En dat is Human Capital in de Regio Zwolle. Op voorhand zeggen we niet dat we nergens aan mee doen in de Human Capital-agenda.

Maar dat heeft niet onze voorkeur, omdat wij simpelweg in een andere arbeidsmarktregio zitten. En dus ook in de Dutch TechZone. En die overlapt dat beter dan de Regio Zwolle. En daar zitten ook middelen voor de gemeente Hoogeveen waar we projectmatig iets mee kunnen. En verder die Regio Zwolle-agenda, die heet ‘Regio Zwolle stapt door’. Die agenda die sluit heel goed aan bij onze thema’s. En die gaat vooral ook over mobiliteit, waar we als Hoogeveen graag in willen acteren. Die gaat over economie. En die gaat ook over de bodem en water. Dat zijn ook de thema’s waar wij op willen inzetten vanuit Hoogeveen. Dat past ook heel goed in onze lobbystrategie en onze strategische agenda. Voorzitter, dat wat mij betreft. De voorzitter: Ja, dank u wel. Geef ik het woord door aan de heer Westendorp. De heer Westendorp: Ja, dank u wel, voorzitter. Mijn collega’s hiervoor waren al kort. Ik zal proberen het nog korter te doen, wat dat betreft. Ik wou u kort wat mededelen over de Jeugdhulpregio Drenthe. Vanmiddag was trouwens een bijeenkomst rondom de Nota Jeugd, waar we zelf lokaal mee bezig zijn. Maar zoals u misschien ook heeft gelezen, heeft het kabinet onlangs een besluit genomen over de Hervormingsagenda Jeugd. Het is eigenlijk een stelselwijziging rondom de jeugdzorg. En dat na onderhandeling met alle gemeenten. Dat gaat met name over het financiële deel.

En die wetswijziging is nu op weg naar de Kamer en zal daar behandeld worden. Dat betekent iets voor de scope in de doelstelling van de Jeugdwet. En we willen u daar volgende week dinsdagavond, tijdens de Informatieavond Sociaal Domein - dus misschien ook weer even reclame voor deze avond- nog meer over vertellen. Dat is een belangrijke ontwikkeling als het gaat om ons jeugdzorgstelsel. En wat daar precies gaat gebeuren, vertellen we u aanstaande dinsdag. De voorzitter zei het: we hebben gisteravond al wat verteld over verschillende gemeenschappelijke regelingen. Waaronder ook Stark. Ik veroorloof me toch om nog iets daarover te vertellen. Misschien heeft u kunnen lezen, het besluit over de nieuwbouw is genomen. Wij vinden dat als college een goed besluit voor de mensen. Unanimiteit heeft daar plaatsgevonden. En de mensen weten nu ook waar ze aan toe zijn. En ze zijn blij met dit nieuws. En we kunnen starten met de nieuwbouw van Stark. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Het woord is aan wethouder Tuit. De heer Tuit: Ja, voorzitter, ik heb behoefte om even bij te praten over het naschoolse cultuuraanbod. Wat op dit moment in Hoogeveen aangeboden wordt door het Docenten Collectief. Het is wel goed om te melden dat afgelopen maandag het pand aan de Markt weer in gebruik is genomen. Het is vrijgegeven door de curator.

In de tussenliggende periode, dat weet u ook, heeft het theater De Tamboer en ook het Alfa-college, hebben de helpende hand toegestoken. En daar hebben de eerste weken de lessen plaatsgevonden. Maar nu vindt het

dus weer plaats in het oude pand waar Scala ook altijd zat. U heeft wellicht ook in de media gelezen dat het instrumentarium veilig is gesteld. Dat hebben wij ook op verzoek van uw raad natuurlijk gedaan in het debat op 23 maart. En daar heeft de gemeente Meppel namens de andere gemeenten ook de lead in genomen. Wij zijn op dit moment, ik hecht daar wel aan, want wij zijn in overleg van wat de voorwaarden zijn op de langere termijn. Dus wij hebben nu gezegd: het Docenten Collectief kan er gebruik van maken. Maar we weten nog niet welke partij het duurzaam gaat voortzetten in onze gemeente. Dat onderzoek dat Blue Art voor ons uitvoert, dat nadert zijn voltooiing. Dus dat krijgen wij binnenkort ook tot ons. Maar we hebben wel gezegd: het instrumentarium is veilig gesteld. Want als we dat niet hadden gedaan, dan was er een veelvoud aan kosten op de langere termijn ook naar ons toegekomen. Maar we zijn nog in overleg, met welke partij dat dan ook in de toekomst wordt. Hoe we dat dan ook gaan verrekenen, of in welke vorm we dat ook gaan doen. En dat onderzoek van Blue Art, dat kan binnen een week tot ons komen. Het leek mij dus goed, en dat krijgt u dus volgende week, om dit allemaal weer even in een procesbrief te zetten. Zoals u gewend bent in dit dossier. En dat komt dus volgende week naar de raad ook toe. De voorzitter: Dank u wel. Dan wethouder Bisschop.

De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde het graag met u hebben over het OV-bureau. Wij hebben op 9 mei een wethoudersbijeenkomst gehad over de nieuwe dienstregeling van het OV-aanbod in Groningen en Drenthe. Het OV-bureau moet voor de komende begroting 8,2 miljoen ombuigen. En dat is een behoorlijke opgave. U heeft wellicht in de pers gelezen dat de provincie Drenthe er in ieder geval alles aan gaat doen om in ieder geval een groot deel van die ombuiging voor zijn rekening te nemen. Maar we ontkomen er niet aan dat we ook via de dienstregeling daar toch weer verder de zaken moeten uitkleden. In ieder geval het OVbureau, wij niet. Voor Hoogeveen betekent dat dat er gesproken wordt over het omleggen van de buslijn Emmen-Hoogeveen. Dat is buslijn 27. Wat is daar de reden van? Wij hebben vorig jaar vier nieuwe drempels neergelegd, op de Coevorderstraatweg. En het OV-bureau geeft aan dat die drempels op dit moment zo’n extra tijd geeft op de ritten, dat ze beter kunnen omrijden over de A37. Daar zijn we het natuurlijk absoluut níet mee eens als college. Dus wij hebben daar ook binnenkort een gesprek over. Het OV-bureau denkt daarbij zestigduizend euro te kunnen gaan besparen.

En we gaan in gesprek met het OV-bureau om te kijken welke mogelijkheden we hebben om die lijn toch via Noordse Schut, dat is het allerbelangrijkste deel daar, daar is ook heel veel opstap in Noordse Schut, om die wel te behouden. Wij hebben trouwens ook in de tussentijd al gesproken met Plaatselijk Belang Noordse Schut, om dit ook mee te delen. En te kijken: welke mogelijkheden zien jullie? Dat er wellicht iets aan de weginrichting daar gedaan zou moeten worden, dat sluiten wij niet uit. Maar daar gaan we eerst in gesprek met het OV-bureau over. En dat waren de mededeling vanuit deze portefeuillehouder. De voorzitter: Dank u wel. Aansluitend, maar dan zet ik even de pet als collegelid op, een korte update over de Regiodeal Zuid, neem ik even pauze, en Oost-Drenthe. De heer Loohuis: Omdat, in het onderwerp Zuid valt ook de gemeente Hardenberg onder. En u moet ook niet vergeten dat dat ook een partner is in dit verhaal. De lopende Regiodeal eindigt eind dit jaar. Inmiddels is er ingeschreven op een tweede tranche van de Regiodeal. Het past bij de plannen die het Rijk ook heeft om regio’s een wat zwaardere functie toe te bedelen. Dus wat meer op het regionale vlak ook aandacht willen geven aan diverse regio’s. Die tweede tranche daar is heel veel werk voor verzet om daarop in te schrijven. Want dat moet je altijd doen.

Dat is een soort uitvraag, maar dat brengt altijd heel veel werk met zich mee. Het resultaat daarvan is dat de Regiodeal die er voor Zuidoost en Oost-Drenthe 2023 - 2027, dat die toegewezen is. Maar toegewezen betekent nog niet dat hij klaar is. Want vervolgens moeten die plannen

uitgewerkt worden. En moet het uiteindelijk in een convenant in het najaar tussen Rijk, regio, provincie en ook ondernemers en onderwijs -het is echt zoals we dat heel erg mooi noemen een triple helix-verhaal- om dan ook gestalte te krijgen. Daar waar in de eerste Regiodeal het vooral om de pijlers wonen, welzijn, werk ging, is er nu wat meer op de brede welvaart ingestoken. Met op de achtergrond dat dat structuurversterkende uitvoeringsprogramma’s met zich mee moet brengen. Dat betekent dat wat daar opgezet wordt, niet voor vier jaar is. Maar dat het ook zijn effect moet hebben in de komende, we praten zelfs al over 2050. Bijvoorbeeld, ik noem u een voorbeeld, als het gaat om armoedebestrijding, om kennisvergroting in grote groepen van onze bevolking, dat moet structureel verankerd worden. En dat heeft meer tijd nodig dan alleen vier jaar. Daar heb je langer de tijd voor nodig. En daar moet je ook op inzetten. Alle partijen die ik net noemde zijn het daarover eens. En men is nu heel druk bezig om dat convenant te vullen, in overleg met alle partners die ook net genoemd zijn. En dat zal in het najaar leiden tot het afsluiten van het convenant. En natuurlijk, op het moment dat daar informatie voor is, zullen we dat ook aan uw raad mededelen. Maar dat proces loopt nu in volle stoom door.

De voorzitter: Dat waren de mededelingen over verbonden partijen, van de kant van het college. Ik kijk even of er vragen van uw kant zijn. Ik zie de heer, een aantal mensen. Dan gaan we die maar netjes even afronden. Ik kijk eerst naar de heer Pomper, dan mevrouw Hooijer. Ik zie de heer Van Dijk, de heer Vos. Ik doe eerst die vier. De heer Pomper. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Eigenlijk meer ook een opmerking. Want een jaar geleden had ik me opgegeven voor de Klankbordgroep Area. En ik heb nog nooit een oproep verder gekregen. Dus ik stond er wel een beetje verbaasd van te kijken dat er gegevens met de klankbordgroep gedeeld zijn, terwijl ik daar niet van op de hoogte ben. De voorzitter: Ik geef meteen maar één-op-één antwoord. De heer Reneman: Ik weet niet of u degene bent die er antwoord op moet geven. Wij hebben gevraagd die lid wil worden van de klankbordgroep. En ik denk, u bent overgeslagen om onterechte redenen. Maar ik stel voor dat we dat gewoon corrigeren. De voorzitter: Wordt gecorrigeerd. Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik stond wel even te kijken over het OV, over de drempels over de Coevorderstraatweg. Je mag daar sowieso niet harder dan 60 kilometer. Dus ik vraag me af hoeveel ze dan wel niet moeten remmen met die bus. Hebben ze een verlaagde bus dan? Dus ik vind het wel heel vreemd. De voorzitter: De heer Bisschop.

De heer Bisschop: Nee, ze hebben geen verlaagde bus. Het is gewoon een normale lijnbus. Wat daar wel aan de hand is, is dat de drempels hoger zijn dan normaal. Ook omdat het een 60 kilometerzone is. En op die zone, tot aan de Meerboomweg, daar liggen vier drempels, die behoorlijk hoog en ook nog een keer kort zijn. Dus dat is heel lastig voor de chauffeurs. En daar verliezen ze tijd mee volgens de chauffeurs. Daar Zitten wij ook vraagtekens bij. En daarom zijn we ook in gesprek met het OV-bureau, volgende week woensdag is dat gesprek, om bij elkaar te kunnen komen. In ieder geval onze insteek is om die lijn via Noordse Schut wel open te houden. Waarom? Omdat er vanuit Noordse Schut heel veel mensen opstappen richting Emmen. En dat weet het OV-bureau ook. Ik heb die cijfers ook gezien. Dus voor ons is er alles aan gelegen om dat in ieder

geval in stand te houden. En wat we daarvoor moeten doen en wat we daarin aan moeten raden, dat zien we wel. Weet ook dat ik in datzelfde overleg ook aan heb gegeven om op de agenda te zetten een Qliner tussen Emmen en Hoogeveen, Hoogeveen-Emmen. In ieder geval om te kijken dat we het openbaar vervoer, zeker richting Emmen, op een beter niveau kunnen krijgen. De voorzitter: De heer Van Dijk. De heer Van Dijk: Ja, dank u, voorzitter. Ik heb een vraag aan wethouder Zwiers, over de Human Capitalagenda van Regio Zwolle. Ik begreep dat de Human Capital-agenda van Dutch TechZone wat beter bij ons past. Zou u dat wat kunnen toelichten? De heer Zwiers: Die past beter bij ons, omdat wij in de arbeidsmarktregio vallen waar ook de andere deelnemers van Dutch TechZone in vallen. En die arbeidsmarkt daar komt geld beschikbaar voor die Human Capital-agenda, onder andere. Dat is wel breed, maar wij denken, omdat we ook in de Regiodeal deelnamen die nu al loopt in Zwolle, en omdat wij ook niet in hun arbeidsmarktregio zitten, dat wij dan er goed aan doen om aan te sluiten bij de regio waar wij ook de middelen vandaan krijgen. De voorzitter: De heer Vos. De heer Vos: Dank u, voorzitter. Ik heb een vraag voor de heer Loohuis. Het gaat over de regiodeals. Er werd net gezegd dat het steeds meer de rijksvisie is, dat er steeds meer op samenwerkingsverbanden in wordt gezet.

Dat zien we ook vanuit de provincie en vanuit andere zaken. Toch hebben wij daar best wel zorgen over. Want het gaat in het kader van de Brede Welvaart. Dat is natuurlijk de Nederlandse implementatie van de STG-doelen. En vanuit mijn kant de vraag: wat is überhaupt de visie van de gemeente Hoogeveen, het college, op al die steeds meer verstrengeling van bepaalde regioverbanden? Wat is onze taak als raad daarin, zeker voor de komende tijd? En kunnen wij ook niet in het algemeen op de hoogte worden gesteld van alle regioverbanden die er zijn? En waar uiteindelijk geld naartoe gaat? En waar dan over besloten wordt? Dank u wel. De heer Loohuis: Ik zal er antwoord op geven. De informatie: ja, natuurlijk. Want daar heeft uw raad natuurlijk recht op. Deels gebeurt dat natuurlijk via de P&C-cyclus. Daar kunt u die informatie ook in terugvinden, met name waar het om specifieke onderwerpen gaat. Zeker daar waar ook investeringen aan de orde zijn die van de kant van de gemeente moeten plaatsvinden, moet dat naar de raad toe en moet de raad daar ook een oordeel over kunnen geven. Dus dat gebeurt inderdaad zeker. De algemene visie van het college is dat wij daar grote voorstander van zijn. Omdat we op deze manier kans zien om ook, daar waar we lokaal ook de prioriteiten leggen die ook in de regio gelden, dat we daarmee extra middelen kunnen genereren.

Zowel vanuit de partners, maar ook zeker vanuit het Rijk en provincie. Waardoor we eigenlijk met het geld wat wij zouden investeren, dat we dat drie keer kunnen vermenigvuldigen. En dan krijg je meer effect dan dat je dat alleen moet doen. Dus wij zijn groot voorstander van dit soort regionale verbanden. Mits het natuurlijk wat oplevert. En dat is wel de voorwaarde die we daaraan stellen. De voorzitter: Ik zag ook dat de heer Van Rijn een vraag wil stellen. De heer Van Rijn: Voorzitter, met uw goedvinden, ik heb drie vragen. Mag dat ook? De voorzitter: Doe het even een voor een. Dat is wel handig.

De heer Van Rijn: Maar ik heb een vraag aan mijnheer Reneman, aan mijnheer Bisschop en aan mijnheer Loohuis. Zeg maar welke ik het eerst even zal doen. De voorzitter: Nou, u heeft de volgorde zelf bepaald. Dat mag u doen. De heer Van Rijn: Oké. Mijnheer Reneman had het dus over onderzoeksrapporten. Is dat aan de raad gestuurd? Of kan het alsnog naar de raad komen? Dat was gewoon even mijn vraag. De voorzitter: De heer Reneman. De heer Reneman: Volgens mij hebben we dat al aan de raad gestuurd. Dat zal ik nog even nakijken, of dat zo is. De voorzitter: De heer Van Eck. De heer Van Rijn: Dank, voorzitter. Dan had ik dus een vraag aan Bisschop. Want inderdaad … De voorzitter: Sorry, hoor, de heer Van Rijn. Ik dacht dat ik duidelijk de heer Van Eck zei. Ik kom zo bij u terug, hoor. De heer Van Rijn had ook al gemeld dat hij nog een keer een vraag wilde stellen. De heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u, voorzitter. Het leek even op buikspreken, maar nu dan toch de echte heer Van Eck. Ik heb een vraag voor wethouder Zwiers, betreffende Dutch TechZone. Of eigenlijk Vierkant voor werk, de voorganger min of meer daarvan. U vertelde: er was geld overgebleven. Nou kennen wij thuis dat probleem niet.

Maar kunt u aangeven: hoeveel geld is daar overgebleven? En ook: wat gaan we doen om te voorkomen dat er opnieuw geld, dat beschikbaar is voor bedrijven, op de plank blijft liggen? De voorzitter: De heer Zwiers. De heer Zwiers: Nou, er zijn wat bedragen teruggekomen van projecten die niet helemaal afgerond konden worden. Maar alles bij elkaar schat ik dat er zo’n 1,3-1,4 miljoen overblijft. Waarvan er zes ton naar de voucherregeling gaat. Waarvan er zo’n kleine vier ton naar de acquisitie gaat, voor bedrijven. En waarvan er naar het netwerkplan van Dutch TechZone zo’n kleine vijf ton gaat, alles bij elkaar. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Dijk had nog een meldpunt. De heer Van Dijk: Ja, dan, voorzitter. Ik verslikte me bijna in mijn koffie toen ik zag wat er met de contributie van de Regio Zwolle gaat gebeuren, in termen van keer vier. Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar waar, wat het college betreft, de grens ligt. Dus hoeveel verder kan zo’n contributies stijgen, voordat we als gemeente Hoogeveen zeggen: de kosten worden hoger dan de baten. De heer Zwiers: Ja, of de kosten hoger dan de baten worden, dat is altijd … Als je maar een klein beetje betaalt, dan kun je nog veel minder revenuen krijgen. Dus om daar nu een-op-een een relatie tussen te leggen, en ook in termijnen daar een relatie tussen te leggen, ik denk dat we dat niet moeten doen.

We moeten ook regionaal durven denken daarin. Als het gaat om de hoogte van de contributie, hebben wij heel zorgvuldig gekeken. En u zult ook merken bij de behandeling van de kadernota, dat wij juist keuzes hebben gemaakt daar waar het aansluit bij de strategie van Hoogeveen. En dat betekent eigenlijk dat die Human Capital-agenda eruitvalt. Is ook tegelijkertijd het grootste bedrag, want er is een soort cafetariamodel bedacht daarin. En wij maken daar dus ook heel bewuste keuzes. Die verviervoudiging, verdrievoudiging moet ik

eigenlijk zeggen, die u heeft gelezen in de kadernota -en ik wil daar eigenlijk niet te veel op vooruitlopen want u moet daar nog over spreken met elkaar- die zal wat ons betreft niet dat getal worden. Maar wij hebben juist gekeken naar daar waar het aansluit bij onze behoeften vanuit de regio Hoogeveen. De voorzitter: Dan ga ik weer terug naar de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, voorzitter, want ik wou straks ook een vervolgvraag aan de wethouder Bisschop stellen over dat OV. Want inderdaad er zijn veel mensen die via die lijn gebruikmaken, naar Emmen. En dat heeft natuurlijk ook een betekenis. Want, kijk, sinds Bethesda zo goed als dicht is en daar ‘s nachts ook geen mensen, zullen een heleboel mensen naar het Scheper Ziekenhuis moeten, naar Emmen. Dus kunt u dat ook alstublieft meenemen in de onderhandelingen met de OV? En zeggen: let op, als dat daar wordt weggehaald, dan komen een heleboel mensen in de problemen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Bisschop. De heer Bisschop: Ik denk een hele goede opmerking, heer Van Rijn. En dat hebben we ook al meegenomen in de eerdere besprekingen, maar zullen we nog extra benadrukken. Daarom hebben we toch ook wel het agendapunt Qliner, dat is een snelverbinding, tussen Hoogeveen en Emmen op de agenda gezet. En kijken wat we daar de komende periode mee kunnen doen.

Want dat is ook essentieel om een goede verbinding met Emmen te hebben, vanuit Hoogeveen. Dus dat nemen we zeker mee in de besprekingen, absoluut. De voorzitter: De heer Van Rijn had nog een vraag. Ik kijk of er nog anderen zijn die nog een vraag willen stellen. De heer Meesters. Ik ga even naar de heer Meesters. Kom ik dadelijk weer terug bij de heer Van Rijn. De heer Meesters. De heer Meesters: Ja, voorzitter, ik wil toch even aanhaken op dat OV-stuk, met die buslijn. Want ik mag dan wel graag lopen, en ik loop nog al geregeld langs de Coevorderstraatweg. En de heer Bisschop zei al: er zijn vier drempels, waarvan er bij twee van die drempels een bushalte is. Inderdaad, het voelt een beetje alsof er nu een excuus wordt gezocht om die lijn niet over de Coevorderstraatweg te laten lopen. Alhoewel, ik moet ook wel zeggen: als je daar met de auto rijdt, het zijn wel lanceerinrichtingen. Maar ik zou inderdaad, en dat moet u maar zien als een hart onder de riem, heer Bisschop, een hartpleidooi willen houden om die buslijn echt intact te houden. Want die willen we niet kwijt uit Noordse Schut. De voorzitter: Misschien moet u ook even wennen, want dit is een statement. En dat is geen vraag. En dit is een soort debatronde dan. En dat moeten we niet doen. Het moet wel even bij vragen blijven.

Ik neem aan dat de vraag was: bent u het met mij eens dat het antwoord daarop ’ja’ is? Want dat had hij al aangegeven. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel. Even, voorzitter, een vraag over de Regiodeal. Want de vorige keer was het: er wordt een bedrag ter beschikking gesteld. Gemeentes gaan daarop inschrijven hoeveel ze daar denken mee te doen. Maar ook cofinanciering zit daarbij. Dus de vraag: hoeveel we als Hoogeveen daarop inzetten? En hoeveel cofinanciering hoort daarbij? De heer Loohuis: Het is op dit moment dertig miljoen Rijk, tien miljoen provincie, tien miljoen gemeenten -dus dat zijn de deelnemende gemeenten samen- en tien miljoen van de partners. Dat is de verdeling van uiteindelijk zestig miljoen zoals die is neergezet. En dan de onderlinge verdeling, dat komt nog aan de orde.

De voorzitter: Zijn er nog anderen die vragen willen stellen? Anders ga ik het rondje verbonden partijen afronden. De heer Reneman had nog een… De heer Reneman: Ja, ik heb het nog even opgezocht. Het KplusV-rapport, de samenvatting daarvan, is aan de raad gestuurd, per brief. De voorzitter: Bij dezen. Dan constateer ik dat wij agendapunt 1.4 afdoende hebben behandeld. 1.5 Herzieningen grondexploitaties en meerjarenperspectief per 1 januari 2023 De voorzitter: En gaan wij over naar agendapunt 1.5 Herzieningen grondexploitaties en meerjarenperspectief per 1 januari van dit jaar. U moet daar een besluit over nemen. Dat kunnen we zo doen? Dan gaan we stemmen. Mevrouw Elken-Van Dooren: Er zit vertraging in het systeem. De voorzitter: Ik kijk even naar het eindresultaat. Daarmee is dit voorstel met dertig voor, nul tegen unaniem aangenomen. 1.6 Grondexploitatie Riegmeer De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 1.6, de grondexploitatie Riegmeer. Ik neem aan dat we daar ook tot stemming over kunnen gaan. Dan gaan we inderdaad daar ook digitaal over stemmen. Dank u wel. Daarmee is dit voorstel ook met dertig voor, nul tegen unaniem aangenomen.1 1.7 Uitbrengen advies lokale publieke media-instelling De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 1.7 Uitbrengen advies lokale publieke media-instelling.

Gaat natuurlijk over het voorstel richting Stichting Lokale Publieke Media-instelling Hoogeveen. Daar ziet u de voorstellen voor. Ik wil u mededelen dat de heer Dekker zo de vergadering gaat verlaten. En dat is niet omdat hij dat vervelend vindt, maar hij heeft een nevenfunctie. Hij is lid van de Programmaraad van Radio Hoogeveen. En hij vond het wel zo netjes om dan niet aan de stemming deel te nemen. Daarom zal hij én zijn kaartje eruit halen, want dat is wel even belangrijk, en even de zaal verlaten. Dat hij niet aan de stemming hoeft deel te nemen. Dan heeft u ook de verklaring waarom hij nu even wegloopt. Dan kunt u daarover stemmen. Sorry, er is nog even een woordmelding voor de heer Vos. De heer Vos: Even een korte stemverklaring. Wij zullen tegenstemmen. Want wij zijn eigenlijk helemaal tegen subsidieverlening voor media-instellingen. Dat moeten de markt maar lekker zelf bepalen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan is dat een stemverklaring die u afgegeven heeft. Dan gaan we over tot stemming. Daarmee is het voorstel met 27 voor en 2 tegen aangenomen. En dan komen we bij agendapunt 1.8 Instellen vertrouwenscommissie en vaststellen gewijzigde verordening vertrouwenscommissie benoeming burgemeester 2023-2024 De voorzitter: En dan komen bij agendapunt 1.8. Dat is het instellen van… Sorry? O ja, maar we zijn nog niet aan de stemming toe.

Dus daar heeft de heer Dekker alle tijd om zich weer in te loggen. 1.8 is het instellen van de vertrouwenscommissie. Die heeft natuurlijk al plaatsgevonden. Maar door het vertrek, aanstaande, van de

heer Zwiers, die lid was van deze vertrouwenscommissie vanuit het college, moet er nu een plaatsvervanger aangewezen worden. Dat kan nu nog. Nu de brieven nog niet geschreven en de namen van de kandidaten nog niet door de commissie zijn gezien, kan dat nog. Maar daarna niet meer, want dan is de vertrouwelijkheid natuurlijk een belangrijke. Dus die wisseling kan nu nog plaatsvinden. Vandaar dit raadsvoorstel, op dit moment, om de heer Reneman de plaats van de heer Zwiers in te laten nemen. En de rest van de voorstellen, zoals die staan, die waren dezelfde zoals u ook eerder heeft aangenomen. Ik kijk wie hierover heeft wil stemverklaring willen afleggen. Is niet het geval. Dan gaan we over tot stemming. Dank u wel. Daarmee is het voorstel met dertig voor, nul tegen unaniem aangenomen.2 1.9 Vaststelling besluitenlijst 11 mei 2023 De voorzitter: Er komen we bij agendapunt 1.9, het vaststellen van de besluitenlijst. Ook dat zullen we digitaal gaan doen. De stemming kan plaatsvinden wat u betreft? Dat is het geval. Dan kunt u ook daar digitaal over stemmen. Dank u wel. Daarmee is de besluitenlijst met dertig voor, nul tegen unaniem aangenomen. 1.10 Sluiting besluitvormende vergadering De voorzitter: Kom ik bij de sluiting van de besluitvormende vergadering.

Blijft u voor een heel groot deel gewoon zitten, want we gaan meteen door in de debatronde, over de nieuwe verordening winkeltijden Hoogeveen 2023. Maar nu sluit ik het besluitvormende deel eerst. 2.

Debatronde (Raadzaal) 2.1 Opening debatronde De voorzitter: Zo, we gaan weer beginnen. Ik zie dat er wat vertraging op de verbinding zit. Dus ook voor de mensen thuis: dat zullen jullie misschien niet ervaren, maar hier in de zaal wel. Dus we zien hier op de achtergrond een beetje wat vertraging. Maar dat is maar even zo, ook thuis. Thuis natuurlijk ook. Dan gaan we beginnen met het debat. 2.3 Nieuwe Verordening winkeltijden Hoogeveen 2023 De voorzitter: Dit debat gaat over de actualisatie van de verordening van de winkeltijden in Hoogeveen. Is indertijd in 2013 opgesteld. En we hebben toen een tijdelijke wijziging gehad in het kader van corona. En dat is nu weer voorbij inmiddels. Maar zijn er toch wat zaken die anders ingedeeld zouden kunnen worden. Er is dus een wijziging voor gemaakt. En daar gaan we nu over debatteren. Ik zal het nog even kort uitleggen, want er zijn twee termijnen. Normaal gaan we dan eerst even naar de insprekers. Maar er hebben zich geen insprekers gemeld. Dus we gaan straks eerst naar de eerste termijn waar alle partijen hun zegje over dit onderwerp kunnen doen. En bij de tweede termijn kunnen we hier nog over debatteren als er nog debatpunten zijn. Maar ik zag mevrouw Rutgers al haar hand steken. Mevrouw Rutgers: Ja, ik wou best aftrappen. Ik weet niet of dat mag. De voorzitter: Ik wil eigenlijk eerst de beurt aan mevrouw Koekoek geven.

Het CDA heeft een amendement in de voorbereiding staan. Dus mevrouw Koekoek. Daarna ga ik naar u toe, mevrouw Rutgers. Mevrouw Koekoek: Als mevrouw Rutgers dat goed vindt.

Mevrouw Rutgers: Nou, deze gang van zaken is mij onbekend. Maar ik vind het prima. Ga je gang. Mevrouw Koekoek: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koekoek. Mevrouw Koekoek: Voorzitter, dank. Afgelopen zondag was de heer Herman Tjeenk Willink, PvdA-coryfee te gast bij Buitenhof. Hij is een gezaghebbende man die zeer wijze dingen heeft gezegd en gelukkig ook blijft zeggen. Ook afgelopen zondag weer. En ik wil graag een aantal citaten van hem weergeven. Die wel inspirerend waren er ook wel van belang zijn voor vanavond. Hij zegt: politici en eigenlijk de hele maatschappij zijn de laatste 40 jaren een andere taal gaan spreken. Namelijk de taal van economen, managers en bestuurskundigen. En daarin missen een aantal elementen die voor een democratische rechtsorde essentieel zijn. Namelijk weten wat de functies van de politiek, aandacht voor rechtvaardigheid en weten dat het uiteindelijk draait om waarden. Niet alles is te koop, niet alles is op geld waardeerbaar en dus gaat het uiteindelijk ook om morele waarden. Daarbij is het van belang, individueel en als collectief het maatschappelijke ijkpunt te bepalen waarop we onze waarden baseren. Ook over het algemeen belang heeft hij nog een mooi citaat meegegeven. Want dat betekent namelijk een visie ontwikkelen, bijvoorbeeld op economie.

Welke economie willen we? Natuurlijk is het daarbij van belang dat je alle belanghebbenden bij elkaar haalt. Maar de gedachte dat het bij elkaar brengen van alle belanghebbende automatisch tot beleid zal leiden is een vrij armetierige invulling van de politieke functie. Dan mist er een plan, dan mist er een eigen ideologie. Einde citaat Herman Tjeenk Willink. Dat zijn woorden die uit mijn hart gegrepen zijn. Wat de heer Tjeenk Willink zegt, is eigenlijk alles wat we vanavond nodig hebben. Bij de motie over het koffieshopbeleid heb ik in deze zaal al eerder gezegd: we kunnen elkaar eindeloos bestrijden met feiten en rapporten. Zonder elkaar daarbij te overtuigen. Want politiek gaat over meer dan alleen feiten. Voor dit onderwerp, de winkeltijden, geldt eigenlijk hetzelfde. We kunnen talloze feiten benoemen vanavond. Maar het gaat hier vanavond niet alleen over feiten. Het gaat uiteindelijk in the end om de vraag wat voor samenleving en economie gewenst is en welke waarde daarin bepalend dienen te zijn. Kort gezegd: willen we en vierentwintiguurseconomie, waarin alles doordraait op de motor van omzet en consumentisme? En een samenleving die zich daarnaar schikt. Of willen we een samenleving waarin er ook ruimte en tijd is voor wezenlijker zaken dan vraag en aanbod en een economie die daar rekening mee houdt en daarom soms heel even stilstaat.

Oftewel: willen we een economie die dienstbaar is aan de samenleving? Voorzitter, dit is ons eerste debatpunt. Ons tweede debatpunt gaat over een amendement dat we hebben ingediend, in conceptversie zit die al bij de stukken. Het voorliggende voorstel vindt haar oorsprong in moties die door de raad zijn aangenomen. Het CDA heeft destijds tegengestemd, maar aangezien er een democratische meerderheid is voor de moties, vinden wij het logisch dat het college nu met dit voorstel komt. Wel vinden wij het als CDA een drastisch voorstel van het college om een algemene vrijstelling te verlenen voor alle christelijke feestdagen. Het CDA is van mening, dat het belangrijk is, dat in ieder geval eerste kerstdag en eerste paasdag dagen zijn waarop het wenselijk is dat winkels gesloten zijn en dat iedereen binnen onze gemeente deze dagen kan vieren in verbondenheid met hen die hen lief en dierbaar zijn. Dit zijn tenslotte feestdagen die door veel mensen beleefd, geleefd en gevierd worden. Laten we dat ook iedereen gunnen. Voorzitter, dat is onze bijdrage in de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koekoek. Dan ga ik naar mevrouw Rutgers van D66, ga uw gang. Mevrouw Rutgers: Dank u wel, voorzitter. Ja, wij zijn blij, dat er nu een voorstel ligt om de winkeltijden blijvend aan te passen.

Na twee keer een korte aanpassing van het, van de verordening zijn we blij, dat er nu in samenspraak ook met ondernemers gewerkt is aan een nieuw, nieuwe verordening. De verordening sluit

aan bij de liberale gedachte, dat mensen zoveel mogelijk zelf moeten kunnen kiezen. Zelf kiezen om wel of niet te winkelen en zelf kiezen om je bedrijf wel of niet te openen op bepaalde momenten. Dat geeft ruimte voor iedereen in de samenleving om eigen keuzes te maken. Als we kijken naar het voorstel op hoofdlijnen, kunnen we ons daar dan ook goed in vinden. Maar als we kijken naar de verordening zelf, dan vragen wij ons af of deze verordening niet te gedetailleerd is uitgewerkt. Willen we echt dat een bloemenkraam of stalletje alleen open mag als het op maximaal honderd meter van een begraafplaats ligt? Willen we echt onderscheid maken tussen fietsverkoop en fietsverhuur? Mogen we aan ramadan gelieerde producten tijdens die periode ook het liefst alleen verkopen aan mensen die deelnemen aan de ramadan? Kortom, wij vragen ons af of de verordening niet wat verder versimpeld kan worden. In regeltjes en in de uitzonderingen, maar ook in taal. Het taalgebruik is niet heel erg toegankelijk. Kortom, wij zijn blij met dit liberale voorstel, maar nog niet helemaal tevreden met de wat minder liberaal opgestelde verordening. We horen graag hoe zowel de wethouder als de partijen in de raad hierin staan. En wellicht kan de wethouder ook nog even toelichten, waarom al die bepalingen en uitzonderingen zo in de verordening zijn opgenomen.

Want deze detaillering lijkt niet uit de gesprekken met de ondernemers te zijn voortgekomen. Afhankelijk van het debat over wij, overwegen wij dan ook nog een amendement op te gaan stellen om de verordening uit te kleden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Rutgers. Dan ga ik naar de heer Klok van VVD. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. Allereerst willen we het college complimenteren met het voorstel wat voorligt. In grote lijnen kunnen ondernemers, inwoners, winkelaars straks zelf bepalen wanneer zij willen ondernemen, winkelen of recreëren. Voor Hoogeveen wellicht een grote stap. Maar kijk je naar andere gemeentes om ons heen, slechts een stap met de tijd mee. Ondernemers houden een gelijk speelveld in onze regio, een regio waarin wij ook nog eens een kernfunctie vervullen. Hoogeveners kunnen straks zelf bepalen wanneer zij willen winkelen. Dat wordt niet door ons bepaald als raad, maar laten wij aan de inwoners zelf. En ja, werknemers worden in bijna alle cao’s beloond, indien zij uren werken buiten de normale tijden om. Dat is voor veel werknemers juist een bewuste keuze. En dat is, dat is iets waar wij als partij voor staan, die keuze. Laat inwoners, werknemers en ondernemers zelf de keuze maken. Dan moeten wij hier niet willen doen. De tweede V in de VVD is van ons van groot belang: vrijheid. Als korte reactie op al, het amendement dat ingediend is.

Waar wij als waar wij als partij moeite mee hebben, is de drang om iets uit eigen principes op te leggen aan anderen. De naam van het amendement ‘Gun iedereen rust en ruimte voor Kerst en Pasen’ is iets waar wij achter staan, maar dat is zonder dit amendement ook geborgd. Mensen mogen zelf bepalen of ze gaan ondernemen, werken of winkelen of rusten. Dat is voor ons een groot goed, zelfbeschikkingsrecht in een lastig woord. Wij gunnen alle christenen, waaronder velen binnen onze partij, de genoemde vrije dagen. Maar of sterker nog, ook meer dan dat, zondagen, zaterdagen, feestdagen. Laat iedereen het zelf bepalen. Dat moeten wij als raadsleden niet willen opleggen aan alle Hoogeveners. Wij zullen dit amendement dan ook niet steunen en gunnen iedereen zijn of haar eigen afweging. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, heer Klok. Dan ga ik naar de heer Van der Meer van GroenLinks. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Ook wij zijn blij dat er nu eindelijk een definitief ontwerp ligt voor de winkeltijden verordening. Nadat we ja, door de COVID-pandemie gedwongen waren om tijdelijke maatregelen te nemen, kunnen we nu structurele maatregelen nemen.

Ik sluit voor een groot deel aan bij de woorden van de heer Klok, in de zin van hoever en hoe ver moet je dingen willen regelen? Mensen zijn mondig genoeg, mensen zijn zeer zelf verantwoordelijk genoeg om te bepalen of ze wel of niet op eerste kerstdag of op eerste paasdag naar een winkel gaan, voor zover die al open zijn. Aan de andere kant is de winkelier van de betreffende winkel tenzij die werkt voor een bepaalde keten, maar als die eigenaar is, net zo vrij om zijn

winkel dicht te houden op die dagen als die daar behoefte aan heeft. Het probleem wat ik daarmee heb is vooral ook, omdat het wel heel erg toegespitst is op eerste kerstdag en eerste paasdag zijnde christelijke feestdagen. Terwijl we weten, dat we zo langzamerhand in een maatschappij leven waar ook veel andere stromingen hun religieuze dagen graag willen vieren. Dus waarom die dan niet meegenomen? Dat betekent dan ook, dat ons voorlopig standpunt is, dat we best kunnen leven met het voorstel zoals het nu voorligt. Dat we tegen het amendement van CDA zullen stemmen, maar zeer graag het amendement van D66 afwachten. De voorzitter: En heeft u nog debatpunten verder? De heer Van der Meer: Nee, dank u wel. De voorzitter: Oké, helemaal goed. Nou, dan de heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, het zal niemand verbazen, wij werden compleet verdrietig van dit voorstel. Wij vinden gewoon, dat er eigenlijk op zondag geen economische activiteiten behoren plaats te vinden en daar heb ik ook mijn debatpunt over. Er is een hogere wetgeving die niet toestaat, dat er economische activiteiten plaatsvinden op de zondag. En dan zal ik uit, uit twee punten zal ik dat doen. Dat is eerst de wetgever die die wet gegeven heeft en het tweede is het doel waarom die die wet gegeven. Dat zijn dus één, ik zeg het even fout. Dit is dus één punt met twee onderpunten erbij.

Dan heb ik daarnaast nog een hele andere opmerking, want daar hoor ik helemaal niemand over. Ze hebben het over ja, je moet en dat … Nee, voor het milieu is het ook helemaal niet goed. Waarom niet? Nou, ons hele milieu, dat wordt beheerst door consumeren. Dat is gewoon, dat wordt helemaal door. Hoe meer we gaan consumeren, hoe mis gaan we ons milieu belasten. Want let op, de consument vraagt en de industrie levert. Of het nou vervuilende industrie is, maar die levert. Dus dat aandachtspunt zou ik ook even als debatpunt even op tafel leggen. Hebben we daar wel oog voor? Als we gewoon met zijn allen één dag in de week helemaal geen activiteiten plaatsvinden, economisch, zal enorme steun zijn voor ons milieu. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Rijn. Dan ga ik naar de heer Kleine van Forum voor Democratie. De heer Kleine: Dank u wel, voorzitter. Ja, we willen eigenlijk wel, we zijn wel positief gestemd over het voorstel. En we hebben ook wel begrip voor de, voor het amendement wat mevrouw Koekoek hier aandraagt hè, want is ik denk wel eens goed om daarbij stil te staan van jongens, is het, gaan we er inderdaad op vooruit als we altijd maar spullen kunnen kopen? Dus inderdaad het idee, dat we zowat van mens naar consument veranderen ja, dat erkennen we wel. Alleen het punt hier is ja, wij gaan er niet over.

Dus stel je zou willen dat je een sterke samenleving krijgt die dat vanuit zichzelf dan wil. Dan zul je het eerst moeten loslaten om te zien, om de mensen erachter te laten komen ja, wat draagt het eigenlijk bij, dat ik zelfs op zondag spullen kan kopen? Dan erbij is het ook aan, op dit moment is het nou eenmaal zo ingeregeld, dat de mensen doordeweeks gewoon als hun plat slaat hartstikke druk hebben, dan is vaak het weekend het enig moment voor mensen dan om die boodschappen dan te halen. Want eerste instantie ging het hier ook over supermarkten geloof ik die open zijn en nu wordt alles een beetje opengegooid. Dus ik vind het punt eigenlijk wel heel mooi hoor, dat is wel een fundamenteel punt en dat is een keuze die iedereen voor zichzelf moet of mag maken. En als je een samenleving zou ontwikkelen die, waarbij iedereen gewoon zegt van ja, we zijn er wel aan toe om een dag gewoon inderdaad niet betrokken te zijn bij economische activiteiten, wat het dan ook maar is. Ja, dan is het voor een winkelier vanzelf niet meer aantrekkelijk om dan open te gaan. Dus dan krijg je dat vanuit de marktwerking, dat wel voor elkaar. En als laatste punt is het die, het wordt elke keer ingeënt op dan die winkeltijden. Maar als je nu ziet, er wordt al gesport op zondag, met kerst staan er kerstmarkten overal die al toegankelijk zijn.

Dus ik zou, ik weet niet hoeveel christelijke of niet christelijke

mensen op zondag online zitten te shoppen. Bedoel, we zijn al zover en of dat goed is daar geloof ik niet in, maar we zijn al zover en het is voor veel ondernemers de enige mogelijkheid om nog geld binnen te harken. En of dat in een ideale samenleving zo zou moeten zijn, voor zover je dan moeten zou willen invullen nee, absoluut niet. Maar op dit moment staan we ervoor open, laten we het de markt dan maar bepalen. En als de, als er vraag is om op zondag dan boodschappen te gaan doen of potjes en pannetjes te gaan kopen ja, dan is het voor een winkelier aantrekkelijk om open te gaan. Dus we zijn hier voor en tegen het amendement. De voorzitter: Heeft u nog debatpunten? De heer Kleine: Nee. De voorzitter: Oké, dan is het duidelijk. Wie kan ik hierna het woord geven? Ja, de heer Meesters, ja? ChristenUnie. De heer Meesters: Dank u wel, voorzitter. Nou ja, het zal u niet verbazen, ChristenUnie is teleurgesteld met het raadsvoorstel. En ja, we hebben er gewoon moeite mee. Naar onze overtuiging is het niet alleen goed, maar ook zelfs noodzakelijk voor de mensen om tot rust te kunnen komen. We zien die rustdag ook als een dag die ons door God is gegeven en apart is gezet van de andere dagen. En niet alleen de zondag, want we hebben het ook over de Goede Vrijdag, dat is de dag waarop we de kruisiging van Jezus Christus herdenken.

Dat is voor ons een bijzondere dag waar letterlijk en figuurlijk even bij stilgestaan mag worden. Natuurlijk, maar dat weet u eigenlijk ook wel van onze partij. Maar ook als u geen christen bent zijn er ook wel argumenten aan te dragen, om niet voor verruiming van de openstellingstijden te zijn op zondag. Wij willen deze punten ook wel nader toelichten in het debat. Ik denk, anders wordt mijn bijdrage nu wel heel lang. Daarnaast willen we ook graag van het college weten, op welke wijze de winkeliers daadwerkelijk vrij zijn om zelf te bepalen of ze op zondag open willen of niet. Er zijn in den lande voorbeelden bekend van verplichte openstelling voor winkeliers binnen een bepaald winkelgebied. Er was een tijd geleden een rechtszaak rondom een fietsen, een fietsenwinkel in Groningen. Maar goed, indien de bescherming niet of onvoldoende aanwezig is, overweegt ChristenUnie een amendement om die vrijheid voor die winkeliers om op zondag gesloten te kunnen blijven, in te dienen. Voorzitter, het mag duidelijk zijn, dat de ChristenUnie gewoon tegen de verdere verruiming van de winkeltijden is. En zoals net aangegeven, we hebben dus één debatpunt wat de nadelen zijn van de verruimde zondagsopenstelling. Dat zal ik straks in het debat verder toelichten. De voorzitter: Dank u wel. Ja, de heer Dekker, de PvdA. De heer Dekker: Ja, dank u wel.

Het voorstel tot verruiming van de winkeltijden heeft inmiddels enige geschiedenis. Na jaren tevergeefs aandringen door vooral toenmalig raadslid mevrouw Hennie Jager, ging Hoogeveen uiteindelijk akkoord met openstelling van de winkels op zondag en dan specifiek de zondagmiddag. Het voorstel dat dit regelde, werd nipt aangenomen, maar het was voor Hoogeveen een grote stap. De PvdA hecht eraan, dat mensen de zondag, net als iedere andere dag van de week kunnen invullen op de manier waarop zij dit zelf willen. Dat vond de fractie toen en dat vindt de fractie nu. Kijk maar heen, kijk maar om je heen op zondag, er blijkt ook behoefte aan te zijn. De PvdA vindt het dan ook na jaren tijd voor deze aanpassing en verruiming en we zijn blij met het voorstel van het college. Wat ons betreft had de algehele vrijstelling zelfs wel voor alle winkels mogen gelden. Wij staan nog wel eens tevergeefs bij de bouwmarkt, maar toe maar. Maar kennelijk is uit onderzoek niet naar voren gekomen, dat hier ook behoefte aan is. Verder zijn we blij met de ramadan bepalingen, dat doet ook recht aan de diversiteit van de samenleving. Er is in het voorstel ook ruimte nou ja, de feestdagen extra te verruimen. Ook daar kunnen we ons in vinden. Niemand wordt verplicht naar de winkel te gaan of zijn of haar winkel te openen, maar er is de

mogelijkheid. Mensen kunnen zelf prima afwegingen maken, het past bij een volwassen benadering van je inwoners. Wij stemmen op zich van harte in met het voorstel. We zijn nog wel nou ja, bereid natuurlijk tot een constructief gesprek over het amendement van het CDA. Daar zijn wij als fractie, daar hebben wij nog niet een definitief oordeel over, dus dat zal mede afhangen van hoe het gesprek zo meteen loopt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Sieders, Gemeentebelangen. Ga uw gang. De heer Sieders: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij willen ten eerste ook het college en de organisatie bedanken voor het voorstel dat voorligt, na twee keer uitstel. Kunnen ook echt wel zien, dat er echt tijd is ingestoken. We kunnen zien, dat de moties zijn meegenomen die zijn ingediend en ook dat de ondernemers goed zijn meegenomen in het voorstel wat voorligt. Aansluitend ook kijkende naar wat Gemeentebelangen aan het hart lag, de vierentwintiguurseconomie die hier eigenlijk wel een beetje mee in de kaart wordt gespeeld, hoeft van ons niet per se. Maar daarnaast zijn we wel heel erg voor de eigen keuze hè. Zelfbeschikkingsrecht, wat de VVD aan noemt. Wat dat aangaat, kunnen wij ons daar toch in vinden. Daarnaast zitten wij met hetzelfde puntje als wat mevrouw Rutgers D66 aangaf. Vooral over het stukje van de ramadan, dat wij daarin nog niet helemaal begrijpen.

We zijn wel blij, dat het is opgenomen. We begrijpen niet dat het, vooral de zinsnede dat het in het bijzonder is bestemd voor hen die zich aan de ramadan houden. Wij vinden en dat is voor ons dan ook een debatpunt, dat als we kijken naar hoe inclusief we willen zijn ook als gemeente, dat het niet kan zijn dat wij een winkel uitsluitend voor een bepaalde groep alleen maar gaan openstellen of dat wij ook alleen maar die bepaalde groep op deze manier bedienen. Is ook maar een kleine zinsnede, maar daar willen we het debat over voeren. Voor de rest vinden we het een goed voorstel en over de andere punten hebben we geen debatpunten. De voorzitter: Dank u wel. Dan zijn we bij de heer Pomper gekomen voor de laatste inbreng van de SP, ga uw gang. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. Er is al veel gezegd. De SP is natuurlijk oudsher ook gigantisch tegen de kapitalistische uitwas zoals de vierentwintiguurseconomie. Ik dacht ook net al een klein beetje in de heer Kleine een socialistisch betoog te horen, waar ik heel dankbaar voor ben. Want eigenlijk legde de heer Kleine het ook gewoon heel mooi uit. Het is niet wenselijk in deze ideale samenleving, maar uiteindelijk zullen we ja, de mensen gaan er zelf over en uiteindelijk gaan de mensen ook zelf wel ervaren wat gewoon de negatieve effecten hiervan zijn. Want de prijzen gaat uiteindelijk omhoog, want alles moet doorberekend worden.

En pas wanneer de mensen ook echt beseffen wat dit kapitalistische stokpaardje doet, dan kan het pas teruggedraaid worden. Met andere woorden, mensen moeten eerst ervaren voordat ze leren. Dat geldt voor iedereen natuurlijk. Desalniettemin, SP zal voorstemmen voor dit voorstel. Het is natuurlijk ook zo, in de omliggende gemeentes is het ook al gaande. Dus waarom moeten we het hier dan verder nog tegenhouden? We hebben geen debatpunten. De SP kan natuurlijk ook de confessionele partijen heel goed begrijpen en heeft ook begrip voor hun standpunt. We delen dat echter niet. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben nu alle partijen hun visie kunnen geven. Dan gaan we zo naar de tweede termijn toe. Maar dan gaan we eerst naar het college voor de beantwoording en dan moet ik denk ik bij de heer Zwiers zijn. Dus, de heer Zwiers. De heer Zwiers: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, het voorstel wat voorligt, u heeft het eigenlijk tussen de regels door en soms ook letterlijk wel zo geconstateerd, dat het een voorstel is wat nou ja, zeg maar is ontstaan uit een motie. Een motie die u met meerderheid heeft aangenomen. En waarin wij nou ja, de winkeliersverenigingen hebben bevraagd, ondernemers hebben bevraagd hoe zij hiernaar kijken, naar deze,

naar de winkeltijden en wat dan voor hen het meest wenselijk is. Als college zijn we denk ik ook niet voorbijgegaan aan en dat heeft u ook kunnen lezen in de stukken, aan de sentimenten die daarover de ronde doen en die daarover gevoeld worden bij een ieder van u in de raad. Ik denk ook dat dat belangrijk is, dat we dat met elkaar ook onderkennen. Maar het effect zeg maar op ons voorstel is met name ingegeven ook door de wensen die er zijn vanuit de ondernemers en ook de wens om een gelijk speelveld te hebben. En daar hebben we ook oog voor gehad. Daar hebben we ook naar gestreefd om dat in het voorstel tot uitdrukking te laten komen, met het besef ook wat u zeg maar vanuit de verschillende partijen aangeeft ten aanzien van nou, de levensovertuiging en de opvattingen die u heeft. Dus wat dat betreft ligt dit voorstel op deze manier voor. Het is ook zo, dat wij ons vooral hebben gericht op de openingstijden, de mogelijke openingstijden. Want het werd al even aangegeven van ja, in hoeverre moeten ondernemers dan open zijn? Door de heer Meesters van de ChristenUnie. Nou, niks is verplicht in dit opzicht. Alhoewel ja, ik me wel best kan voorstellen dat als ondernemers zeg maar niet meedoen, dat daar ook wel eens wat, misschien wel wat saggerijn over is hè, omdat er dan in het rijtje misschien een ondernemer niet open is.

Maar dat blijft een vrije keus en daar wordt ook niet heel hard tegen geageerd. Het is in ieder geval ook niet afdwingbaar. Er is geen Vereniging van Eigenaren die het voorschrijft, waar mensen voor moeten tekenen. Bij mijn weten. En al zeker niet in het centrum van Hoogeveen. Dus dat is een, echt een vrije keus. Wij geven ook de ruimte om open te zijn en wij verplichten ook als gemeente natuurlijk niet om een winkel open te hebben. Dan even naar de complexiteit van de verordening. Ja, ook daarin hebben wij gekozen om ja, ons vooral te richten op die winkeltijden. Dat is dan ook, u heeft een was-wordt lijst gekregen, heeft u ook kunnen zien wat we aangepast hebben. We hebben zeg maar de teksten die verderop in de verordening staan, die hebben we ook gelaten voor wat ze zijn. En daar hebben we ook verder geen ja, we hebben het wel gelezen uiteraard, maar we hebben er verder geen aandacht voor gehad om daar nog weer versimpelingen in aan te brengen. En dat is een bewuste keus geweest om nou ja, zeg maar dit op deze manier te doen, omdat u immers al die andere teksten al in het verleden een keer heeft voorbij zien komen en heeft vastgesteld. We wilden het in dat opzicht ook niet complexer maken dan het is en het daar ook bij laten. Even kijken of ik daar nog een vraag gemist heb, die ik ondertussen niet heb beantwoord. Ik denk het niet hè? Dus dank u wel, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel, heer Zwiers. Nee, dat zijn inderdaad denk ik geen gemiste vragen. Zijn uw vragen hier bij deze allemaal correct beantwoord naar voldoening? Ja, ik zie geen handen. Nou, dan gaan we naar het debat toe. We hebben een aantal debatpunten net gehoord natuurlijk. Ik stel voor dat we eerst naar het debatpunt, eigenlijk een beetje gezamenlijke debatpunt van het CDA en eigenlijk ook wel de SGP, van wat voor samenleving willen we nou zijn? Dus ik ga even naar mevrouw Koekoek om het in te leiden. Mevrouw Koekoek: Ja, voorzitter, dank u wel. Kijk de vierentwintiguurseconomie is heel makkelijk, kent ook voordelen. Daar zijn we denk ik ook wel met elkaar over eens, want we kunnen op elk moment op elke plek tegenwoordig onze boodschappen doen. Hetzij fysiek, hetzij digitaal. Maar er is ook een keerzijde, want je staat altijd aan als samenleving. En er is, een samenleving, daar geloven wij in, is ook gebaat bij momenten van rust, ontspanning, ontmoeting en verbinding. Dus los van werk en verplichtingen. En je kunt je zelfs afvragen, maar dat is misschien een hele filosofische vraag, of je gelukkiger en beter wordt van de vierentwintiguurseconomie als samenleving. Wij hebben wel de stelling, dat het leven niet alleen draait om de economie, maar dat de economie een middel is voor goed leven en geen doel dus op zichzelf.