Transcript raadsvergadering 20 april 2023

TRANSCRIPT VAN DE RAADSAVOND VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 20 april 2023

1.

Plenaire besluitvormende vergadering (raadzaal) 1.1 Opening besluitvormende vergadering De voorzitter: Dames en heren, ik open de vergadering van uw raad. Hartelijk welkom natuurlijk degenen die hier aan de raadstafel gezeten zijn, maar ook op de publieke tribune hier in de Raadzaal en aan de mensen die natuurlijk thuis meeluisteren, meekijken of allebei doen tegelijkertijd via de stream of via Radio Hoogeveen. Ook allemaal van harte welkom bij deze raadsvergadering van 20 april. Zoals u van ons gewend bent, beginnen we elke raadsvergadering even met een moment ter overdenking. Daarvoor wil ik even ook een moment van stilte vragen. Dank u wel. Ik deel u mede dat afwezig zijn met kennisgeving mevrouw Hooijer, mevrouw Manusama en de heer Özbilir. Die zijn vanavond afwezig. U weet dat er allemaal digitaal gestemd wordt. U ziet achter de tafel ook een nieuw gezicht bij de Regietafel. Dat is natuurlijk omdat een van de medewerkers van de griffie vandaag is geopereerd. We hebben nog niet gehoord hoe het allemaal precies gaat. Het is niet een hele zware operatie, in de zin dat het levensbedreigend is, maar het is toch wel een stevige ingreep die even nodig was. We zullen zo nog wel bericht krijgen misschien hoe het ermee staat. Maar dat betekent dat die even uit de roulatie is. Daarvoor hebben wij even iemand van buiten ingehuurd op de Regietafel.

U zult ook merken dat hoewel wij van tempo houden ik straks bij de besluitvorming even de vertragende woorden ga spreken, dan bent u er een beetje aan gewend, zodat er achter de tafel even de tijd is om alles weer op tijd voor u klaar te zetten om daarover te gaan stemmen, wat natuurlijk allemaal weer digitaal is. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Dan ben ik bij het vaststellen van de agenda, agendapunt 1.2. Ik zie de heer Van Rijn, SGP. Ga uw gang. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. Agendapunt 1.5. Besluitvorming over die consolidatieversie van Krakeel/Wolfsbos is geen debat over geweest. Wij hadden daar even een paar prangende vragen, voordat we tot de besluitvorming kunnen overgaan. Dank u wel. De voorzitter: We hebben dat eerder toegestaan dat een prangende vraag of twee prangende vragen die u nodig heeft om überhaupt tot een oordeel te komen dat dat toegestaan is. Maar ik hoop niet dat u een lijst heeft van 25 prangende vragen. Twee. Kijk, dan beperken we dat tot die prangende vragen. U herinnert mij eraan als ik het zelf vergeet. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Voorzitter, nu de heer Van Rijn zo’n goed voorbeeld zet, wij hadden graag gehad dat er nog een tweede debatronde was geweest over Zonneroute A37. Dat hebben de collega's niet gewild. Dat is gewoon democratisch zo besloten.

Maar wij zouden voor onze besluitvorming ook nog graag aan het college een paar punten voorleggen of zij daar ons enigszins gerust in zouden kunnen stellen. De voorzitter: Ik kijk even naar het agendapunt, maar dat is niet mogelijk om dat bij het amendement aan te koppelen? De heer Kreuze: Natuurlijk. Ik ben flexibel.

De voorzitter: Dan spreken we dat af. We don het op die manier. U weet wel hoe dat gaat. Ik vertrouw u dat toe dan. Anderen nog over de agenda? Dan is in ieder geval de volgende van de agenda zo vastgesteld. Sorry. Digitaal stemmen. Heel goed, mevrouw de griffier. Zo ziet u maar weer. Dat is letterlijk ingrijpen. We gaan digitaal stemmen over het vaststellen van de agenda. Dank u wel. Dan is het agenda met 28 voor, 0 tegen unaniem vastgesteld. 1.3 Mondelinge vragen De voorzitter: Gaan we agendapunt 1.3, tenminste dat heeft u op de agenda staan, mondelinge vragen, maar er zijn geen mondelinge vragen ingediend. Dat agendapunt komt niet aan de orde. Daar hoeven we niet over te stemmen overigens. 1.4 Vaststelling bestemmingsplan Zuid, deelplan Anjerstraat De voorzitter: Gaan we door naar 1.4, het vaststellen van het bestemmingsplan Anjerstraat. Ik zie een aantal mensen die denk ik een stemverklaring willen afgeven de heer Pomper en de heer Van Rijn. De heer Pomper. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. We begrijpen de onrust van de omwonenden, van de indieners, van de zienswijze wel goed. Maar aan de andere kant, we vinden dat ook heel belangrijk dat er weer huizen gebouwd gaan worden. Er waren een aantal argumenten dat de gemeente in gebreke was gebleven wat betreft communicatie.

Het college heeft daar een brief naar de raad doen toekomen waarin heel helder verwoord staat hoe ze hebben gecommuniceerd. Dat is conform wat we als raad hebben afgesproken. Over dat punt kunnen we verder ook niet meer gaan zeggen van, dat moet nog weer beter. Dan moeten we anders maar weer een debat gaan aanvragen. Rest ons niets anders dan hier met dit plan in te stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Voorzitter, zo zitten wij er eigenlijk ook in. Wij vonden het op zichzelf wel een goed plan, maar wij vonden maar de aanloop ernaartoe eigenlijk een beetje onder de maat. Maar gisteravond is er dan weer een bijeenkomst geweest met die buurtbewoners. Er is een verslag naar de raad. We hebben het doorgelezen. Ik denk dat het al met al toch wel een beetje in de minne geschikt is. Wij zullen hier ook volmondig ja voor zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan stel ik voor dat wij tot de stemming overgaan op het voorstel onder 1.4, het vaststelling van het bestemmingsplan Zuid, deelplan Anjerstraat. U kunt stemmen. Dank u wel. Dan kijken we naar de einduitslag zo. Met 26 voor, 2 tegen is dit voorstel aangenomen. 1.5 Bestemmingsplan Krakeel/Wolfsbos, consolidatieversie De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 1.5, bestemmingsplan Krakeel, consolidatieversie. Twee prangende vragen van de heer Van Rijn.

De heer Van Rijn: Voorzitter, dank u wel. Toen we dit op de fractie bespraken, hebben natuurlijk gewoon even de stukken een beetje doorgelezen. Toen kwamen we de Reactienota van die mevrouw tegen. Eerst alle complimenten voor die mevrouw dat zij zo bij de pinken is en al die punten aangewezen. Onze eerste prangende vraag is, wat nu als deze mevrouw deze zienswijze niet ingediend had, hadden wij een raadsbesluit

hier gekregen met heel veel onvolkomenheden erin. Hoe kan dat gebeuren? Dat is onze eerste vraag. De tweede vraag is logisch daarop, hoe gaat dat in de toekomst voorkomen worden? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik voor beantwoording naar wethouder Bisschop, die nog even uw vragen aan het noteren is. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Ik was even de vragen aan het noteren, want misschien is ook wel even goed om daarbij stil te staan. Hoe kan dat gebeuren? Deze dame heeft als professie dat ze ook bij de gemeente RO werk doet. Die kent de klappen van de zweep, ook hoe dat allemaal in elkaar steekt. Ik denk dat het goed is dat we ook vanuit de samenleving dit soort ophelderende zaken krijgen als gemeente. Hoe kan dat gebeuren? Het is een samenvoeging van twee natuurlijk hele oude bestemmingsplannen. Natuurlijk, dit soort dingen kunnen ertussendoor schieten. Dat kan ook naar de toekomst toe gebeuren, ik durf mijn hand er niet voor in het vuur steken dat we zeggen van, in de toekomst gaat het ook voorkomen worden. Maar hoe kan dit voorkomen worden? Ik denk dat we daar als ambtelijke organisatie, ook met de komst van de Omgevingswet, dat we daar heel goed moeten bij stilstaan. Hoe gaan we ook die oude bestemmingsplannen ... Want daar hebben we er heel veel van, het zijn ongeveer 284 die we moeten gaan omzetten.

Hoe gaan we die oude bestemmingsplannen gieten in die nieuwe omgevingsplannen? Dat is een hele uitdaging. Daar zitten natuurlijk ook heel veel discrepanties in. We proberen dat natuurlijk met de beste wil van de wereld ook allemaal te doen. Ik hoop dat we ook in dat soort situaties en in die trajecten en procedures weer de oplettende burger krijgen, want we proberen zelf als organisatie natuurlijk het meeste eruit halen, maar er kan natuurlijk, omdat het gewoon zulke oude plannen zijn, altijd iets blijven hangen. Ik ga mijn hand er niet voor in het vuur steken. De aandacht is er zeker voor. We zijn ook blij dat er oplettende burgers zijn, die dit via een zienswijze indienen. We hebben het ook trouwens allemaal overgenomen. De voorzitter: Dan kunnen we den ik overgaan tot stemming. Aan de orde is stemming over 1.5, consolidatieversie van het bestemmingsplan Krakeel/Wolfsbos. U neemt daar een besluit over. U kunt erover stemmen. Dank u wel. Dan constateren we dat het bestemmingsplan is geconsolideerd, zal maar zeggen, met dit besluit. Met 28 voor en 0 tegen unaniem aangenomen. 1.6 Beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37 De voorzitter: Komen we bij agendapunt 1.6, beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37, waarover vorig keer een debat is geweest. Bij dit voorstel is door een aantal partijen, door het CDA, SGP, GroenLinks en SP, een amendement ingediend.

Amendement is een voorstel wat ertoe zal leiden, als dat aangenomen wordt, dat het oorspronkelijke voorstel wat op de agenda staat gewijzigd kan worden. Waar het over gaat zal natuurlijk zo toegelegd worden door de indieners. Komt ook in beeld van het scherm. Dan kunt u het ook nog even volgen. Als eerste geef ik voor een toelichting op het amendement ... Zo soepel als we net hebben gezegd, zal daar nog enige opmerking aan toegevoegd worden, waar ook de heer Kreuze nog antwoord op wil hebben. Maar het amendement zal eerst toegelicht worden door de heer Kreuze van het CDA. De heer Kreuze: Voorzitter, hartelijk dank. Ik knip het even in twee delen, als het mag van u, die vragen en dan de beantwoording wellicht, als u dat ook in gedachten heeft. Dan het amendement qua toelichting. Zou dat u welgevallen? De voorzitter: Ja.

De heer Kreuze: Fijn. Dank u wel. Voorzitter, voor ons ligt een prachtig plan met veel haken en ogen, waarbij je toch nog wel heel wat studie nodig hebt, in mijn eigen waarneming, voordat je dat allemaal overziet en doorgrondt. Fijn dat er ook zoveel hulp uit de organisatie is voor de raad daarover. We hebben daarom ook zeer veel waardering voor het feit dat het college ons in een extra informerende ronde op de prachtige datum 6 april heeft bijgepraat. Ik kon er zelf helaas niet bij aanwezig zijn, maar ik heb het mogen terugkijken en dank, dank, dank. Echter, wij zitten wel op het punt dat wij één besluit moeten nemen. Als dat besluit gevallen is, dan is de raad buitenspel en dan zijn wij klaar met onze taak. Dat is een kwestie van hoe de procedures lopen. Vandaar nog even dat wij zeggen van, wij zitten wel met een aantal zaken waarin de colleges, want we moeten denk ik in meervoud spreken, nadat dit besluit gevallen is toch nog wel iets zouden kunnen doen of zouden moeten doen. Dat is aan hen. Maar in de beleving van het CDA is het wel zaak om nog een aantal dingen goed door te nemen en actie op te ondernemen. Wij zullen ook graag bij de besluitvorming straks een stemverklaring afleggen, waar ik even verklap dat we ook oproepen om de raad toch wel heel erg mee te nemen in wat er uitkomt. Wellicht kunnen deze zes punten daar ook in behandeld worden.

Het zijn er maar zes, maar het gaat ook snel hoor. Eén, voorzitter, wij maken ons zorgen over de bestuurbaarheid van ... De voorzitter: Ik kijk even van, want ... De heer Kreuze: Het is een serieus document. De voorzitter: Daar gaat het mij niet om. Maar het gaat er mij om, u wilt zes punten meegeven. Ik dacht dat u net een aantal vragen had waar nog een antwoord opgegeven zou moeten worden. De heer Kreuze: Dank u wel, voorzitter. Ik heb gezegd, het zou het CDA geruststellen als het college daarop zou kunnen reageren. Maar de achterliggende gedachte is natuurlijk dat er iets mee gebeurt, want ik stel de vragen niet voor alleen maar de geruststelling van het CDA. Want we zijn hier met een groot maatschappelijk thema bezig, namelijk hoe krijgen we dat zonnekader zodanig dat het ook werkbaar en betrouwbaar is. De voorzitter: U heeft een aantal vragen. Die vragen zal het college beantwoorden. Want ik kreeg even het idee dat het een opsomming van een aantal punten was, maar het zijn vragen. De heer Kreuze: Ik zal de vragen stellen. De voorzitter: De vragen stellen. Heel goed. Ga uw gang. De heer Kreuze: Wij maken ons zorgen, misschien kan het college reageren of ze daar nog iets aan wil doen, over de zogenaamde gestapelde koepelconstructie met subkoepels en koepels en de bestuurbaarheid daarvan. Ik kan daarover uitweiden, maar ik zal proberen het kort te houden, voorzitter.

Wij maken ons zorgen over de verantwoordelijkheden van de bestuurders die aangezocht moeten worden. Daar zijn ook technische vragen over gesteld, maar ik wil dat toch wel graag hier benoemen. Drie, wij maken ons zorgen over de zogenaamde verwijderingsbijdrage aan de einde van de levensduur en de aansprakelijkheid daaromtrent. We hebben eventueel suggesties wat je daaraan zou kunnen doen, maar misschien kan het college daarop reflecteren. Vier, het publieke belang is in deze zin helemaal zo meteen buitenspel en er zijn ook geen interventiemogelijkheden meer als het van de rails loopt. Daarmee doel ik op zaken die wellicht niet in belang van de samenleving zijn. Zou het college daar nog een overweging in hebben om daar nadien aanwijzingen, aanpassingen in te doen? Ik noem even het voorbeeld van een prioriteitsaandeel. Vijf, wat je ziet in die energiemarkt is dat er heel veel gebeurt en dat je eigenlijk nauwelijks langetermijnplannen kunt maken. Zou het college misschien in het kader nog kunnen toevoegen dat het gebruikt worden met een

zogenaamde PPA-constructie, waarbij langetermijnoplossingen worden ingevoerd? Als laatste, we hebben een complexe structuur met financiering en zeggenschap door elkaar heen. De verdeling van financiering en lokaal eigendom. Wij vragen ons af of de provincie Drenthe en de gemeentes hoogveen, Emmen en Coevorden daar nog aandacht aan zouden kunnen geven dat dat op voorhand goed verdeeld wordt? Is wel een moeilijk punt misschien. De voorzitter: Het is misschien even goed dat de wethouder daar even kort op reageert, op de beantwoording van die vraag. Ik stel ook meteen maar even vast dat we daarna er niet over in debat gaan, want anders wordt het inderdaad toch nog het debat wat we niet meer zouden houden. De heer Westendorp, ga uw gang. Wethouder. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Ik zal proberen kort te antwoorden op de vragen die nog zijn gesteld. Ik ben allereerst natuurlijk blij dat onze informatie u verder heeft geholpen, in uw gedachten in elk geval. Daar ben ik blij mee dat u daarmee begint. Volgens mij uit u een aantal zorgen. In elk geval punten één, twee, drie dat zijn zorgen. U doet daar ook een suggestie, in elk geval bij punt drie, over de verwijderingsbijdrage. Dat kunnen wij gewoon meenemen in elk geval richting de kerngroep. Dat is een waardevolle suggestie. Kunnen we meenemen.

Anderen gaan over nog wat meer de rollen van de lokale overheid ten aanzien van het vervolg. U noemt het publieke belang dat wellicht van de rails gaat raken. Ik wil geen ontsporingen aanmoedigen wat dat betreft, voorzitter, maar wij kiezen onze rol heel bewust als het gaat om deze constructie. Wat dat betreft kiezen wij er ook echt voor om niet in het eigendom mee te gaan. Wij stellen ons faciliterend op. Ik heb aan u als raad beloofd vorige keer, dat is de toezegging die de griffie ook heeft genoteerd, u wel op de hoogte te houden van wat er gaat gebeuren. Het is niet zo dat uzelf nu ... U moet uzelf ook volgens mij juist niet buitenspel plaatsen wat dat betreft. Dat is mijn antwoord daarop. Een prioriteitsaandeel, nee. We stellen ons faciliterend op. PPA, dat is een interessante gedachte. Goed dat u die opmerkt. Ik denk dat dat ook juist de gedachte is, hoe kun je als overheid je duurzaam mogelijk inkopen? Een Power Purchase Agreement. Mooi Nederlands woord. Maar dat gaat over de inkoop van de groene stroom, die uiteindelijk wordt geproduceerd door de Zonneroute. Dat is inderdaad wel een verkenning waard. Dat is een goede suggestie. Die kunnen we ook meenemen in het kernteam. Dan tenslotte nogmaals, dat heeft ook weer te maken met uw vraag vier over financiering en eigendom, ik ken uw gedachte daarover. U weet ook onze opstelling daarover. Wil ik heel kort op antwoorden.

Wij kiezen er bewust voor om ons faciliterend op te stellen en niet eigenaar te worden van de Zonneroute en niet mee te doen in de investering van de exploitatie. Daar willen we juist onze inwoners, onze verenigingen en bedrijven voor aan zet laten. Voorzitter, dat waren de antwoorden kort op de vragen. De voorzitter: Dan de heer Kreuze, amendement. De heer Kreuze: Voorzitter, dank u wel voor de beantwoording van de vragen. Prioriteitsaandeel is overigens niet zozeer bezit, maar goed, bedankt. Wij gaan over inderdaad tot een amendement. Dat heeft wel wat voeten in de aarde gehad wat betreft een dergelijk traject. Ik zei wel van, het is complex, het is groot geld, er zijn velen bij betrokken. In ieder geval is het gisteren een unieke dag geweest voor de zonne-industrie. Ik weet niet of u het meegekregen heeft, maar de negatieve prijs was 24 cent. Nog nooit zo hoog geweest. Dat wil zeggen dat het geld teruggeleverd moet worden. Dan wordt er helemaal geen geld verdiend. Het tweede punt is natuurlijk dat de rentestanden momenteel erg hoog zijn. Wat dat betreft zie je in dit dossier best wel heel veel uitdagingen. Uitdagingen die komen te liggen bij de Ontwikkel BV, met name ook bij de ontwikkelaar die de tender moet winnen en bij de coöperaties die daarin mee gaan doen.

Ook de verhouding vreemd en eigen vermogen, wat hier voorgesteld wordt in dit plan, die staan wel in het huidige economische tijdsgewricht zeer

onder spanning. Dat betekent dat wij als CDA een amendement zouden willen indienen om, om het simpel te zeggen, het Omgevingsfonds uit die moeilijke, complexe materie te halen en daarin een afzonderlijk element te maken in de tender, in het kader in eerste instantie en later in de tender natuurlijk, kader is immers bedoeld daarvoor. Te zeggen van, de samenleving Hoogeveen, Emmen, Coevorden heeft profijt van een prachtig project op Rijksgrond. Grond van ons allen. Ook grond waar het Rijk soms geld voor vraagt. Daar zit ook de clou als we kijken naar zo’n Omgevingsfonds, want daar zou het Rijk ook heel goed een bijdrage aan kunnen leveren door haar grondprijzen te verlagen. Ze vragen normaal gesproken drieduizend euro per hectare. Daar kan best wat aan gebeuren ten behoeve van de lokale samenleving Hoogveen, Emmen, Coevorden. Vandaar een amendement waarin wij zeggen van, alsjeblieft trekt dat Omgevingsfonds uit dat hele spel van de verhoudingen ontwikkelondernemers, coöperaties en zet dat los van het geheel. Maak daar een vast en vooral ook een harde methode van. De gedachte van ons is niet dat we daarin de coöperaties niet vertrouwen of de coöperaties buitenspel willen zetten. Dat blijft intact. Die coöperatie houdt ook zijn eigen speelruimte om maatschappelijke dingen te doen. Dat zou ik graag willen doen.

Als je de statuten leest van onze enige op dit moment participerende coöperatie, veel respect voor hun inzet en hun betrokkenheid, dan zie je ook dat zij een groot maatschappelijk doel hebben, zeker op het gebied van duurzaamheid. Dat is prima. Maar wij zeggen van, knip daarin, zorg ervoor dat dat spel van de tender met de coöperaties loskomt van een baten voor de samenleving. Dat is het Omgevingsfonds. Zorg ervoor dat daar geen enkele onzekerheid in het traject zit. Dat deze politici met zijn allen niet die coöperatie daarmee opzadelen. Dat zij zeggen van, dit is een huidig besluit, een duidelijk besluit waarin we allemaal weten hoe dat spel met het Omgevingsfonds gaat lopen. Betrek daar ook de raad bij. Zorg ervoor dat de raad gekend wordt in statuten, of zoals u het in het geamendeerde amendement heeft gezien in de vaststelling van de bestuurders van die stichting. Het CDA vindt het een prima voorstel als het gaat om lokale participatie. Sterker nog, we hebben op 14 maart 2019, samen met de ChristenUnie, de heer Meesters en ik hebben toen met de heer Kroezen daarin een traject bewandeld om te zeggen, verplicht lokaal eigendom. Hier gaan we dat doen. Fantastisch. Mooie stap voor Hoogeveen. Ik denk ook voor al die projecten waar dit speelt. Het zijn meerdere snelwegen waar dit speelt, waar dit aan de orde is. Maar zorg ervoor ...

De voorzitter: Kunt u uw vragen afronden? De heer Kreuze: Ik ga afronden. Dank u wel, voorzitter. Ik denk, ik praat net zo ... De voorzitter: Dan ga ik voortaan eerder ingrijpen, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Kijk, het is niet een heel klein dossiertje. Ik snap ook dat u me wat tijd geeft om dat toe te lichten. Het is ook niet ... De voorzitter: Maar ik zie nu dat er herhaling komt in uw argumentatie. Vandaar dat ik zeg van, u kunt nu afronden, denk ik. De heer Kreuze: Voorzitter, wij stellen voor om dat te splitsen. We hebben daar goede redenen voor. Niet ten nadele van de coöperaties, maar zorg ervoor dat dat twee verschillende trajecten zijn en hou dat erbuiten. We zijn de laatste keer aan zet, vandaar dat wij dat nu in het amendement naar voren brengen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik even naar uw mede-indiener, de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Dank u wel, voorzitter. De besluitvorming, het kader moet komen als de trein gaat straks rijden, maar alles is eigenlijk nog onzeker. In dit amendement vragen we gewoon één procentje zekerheid in te

bouwen. Dat niet voor onszelf, maar dat doen we dan voor onze inwoners en voor de inwoners natuurlijk van Coevorden en van Emmen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meer, GroenLinks. De heer Van der Meer: Voor mij, er is al heel veel over gezegd. Ik hou het heel kort. De grootste reden waarom we hieraan meedoen is juist omdat die positieve impuls voor dat Omgevingsfonds hiermee beter geborgd gaat worden. Dat zouden we graag terugzien. Dank u wel. De voorzitter: SP, de heer Pomper. De heer Pomper: Dat zal ik het kort houden. Wat de vorige heren zeiden, daar ga ik achterstaan. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik voor een reactie, want dat doen we altijd als de indieners aan woord zijn geweest, een reactie van de kant van het college op het amendement, om daar even op te reageren. Daarvoor geef ik het woord aan wethouder Westendorp. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. Ik snap waar het amendement wegkomt. Dat heeft volgens mij de vragen, of het waren punten van de heer Kreuze ook wel duidelijk gemaakt, wat dat betreft. Maar om het maar simpelweg te stellen, het college ontraadt dit amendement. Daar zijn een heleboel redenen voor, maar ik haal er even drie hoofdredenen uit. Allereerst vindt het lokaal eigendom ook echt een zaak van de samenleving, ook iets van de lokale coöperaties. Het beleidskader is ook samen met die coöperaties gemaakt.

Het college wil juist dat de omgeving aan zet is en blijft en hen ook dat vertrouwen geven. Niet vanuit de gemeente en de provincie dat achteraf willen sturen. De tweede reden is dat uw amendement iets gaat doen met het aanbod van een eventuele marktpartij die een aanbieding gaat doen. U gaat namelijk vooraf iets meegeven over de businesscase. Daarmee ziet u het Omgevingsfonds niet meer als terugvaloptie, maar als een vereiste vooraf. Daarmee gaat u invloed uitoefenen op de businesscase en gaat u ook iets doen wat waarschijnlijk invloed gaat hebben op het aanbod van de aanbieder op het gebied van lokaal eigendom. De verwachting is dat die dat omlaag gaat doen. Volgens mij komen dan niet meer het groter deel van de totale opbrengsten ook direct terug bij de omgeving. Ten derde, dat heb ik eigenlijk net al gezegd in de beantwoording op de punten die de heer Kreuze inbracht, wij kiezen hier ervoor, samen met de colleges en de gemeenteraden van Emmen en Coevorden, die inmiddels hebben ingestemd met het beleidskader, een bewuste faciliterende houding aan te nemen. Wij investeren zo ook niet mee. Eigenlijk wilt u met dit amendement dat wij weer juist een actievere rol gaan spelen, ook tijdens de exploitatie. Dat willen wij niet en achten wij ook niet verstandig. Wij ontraden dit amendement. De voorzitter: Dank u wel. Dan degenen die niet direct tot de indieners hebben behoord.

De heer Meesters van de ChristenUnie. De heer Meesters: Dank u wel, voorzitter. Allereerst bij ons een stukje twijfel, want in Coevorden en Emmen is het beleidskader participatie al door de raden aangenomen. Het CDA wil dit nu gaan wijzigen. Dat is een vraag waarvan ik van het college misschien nog even een korte reactie zou willen, hoe verhoudt zich dat tot de reeds aangenomen besluiten door andere raden? Moet de besluitvorming in Emmen en Coevorden dan ook weer opnieuw? Moet het plan eventueel weer opnieuw ter inzage worden gelegd? Want dat zou weer een behoorlijke vertraging betekenen. Dat is toch iets waar wij ook toch graag een antwoord op zouden willen hebben. Eigenlijk voelt dit amendement, als ik het zo lees, toch een klein beetje als een motie van wantrouwen richting de omgeving. Want we gaan extra regels toevoegen in plaats van de omgeving dat

proces te laten doen. Want de energiecoöperaties zijn hierbij betrokken. Volgens mij zou het moeten zijn niet de overheid bepaalt, maar we geven het in vertrouwen aan de omgeving. Dat vraagt dat we het moeten durven loslaten, dat we vertrouwen moeten hebben in de partijen die de belangen van inwoners, verenigingen en bedrijven behartigen. Volgens mij is het CDA juist een partij die ook wel minder regeldruk voorstaat. Ik was enigszins verbaasd over dit amendement op deze manier. Alhoewel ik ook wel voor een deel de goede intentie er ook uit snap. Eigenlijk zien wij weinig toegevoegde waarde in het amendement en vrezen juist dat dat de goede samenwerking met de omgeving in de weg staat. Ik ben ook wel benieuwd of het CDA heeft gecheckt bij de coöperaties hoe zij over dit amendement denken, want het voelt voor ons een beetje als wedden op twee paarden. De voorzitter: De heer Dekker, Partij van de Arbeid. De heer Dekker: Toen deed hij het toch, omdat ik het eerst niet goed deed. Dank u wel, voorzitter. We kregen wat huiswerk mee van het CDA, een paar dagen geleden. Ook wij snappen wel de goede intenties. Meestal zit er dan een maar aan te komen. Dat is ook in dit geval zo. We waren wel wat verbaasd over dat het zo laat was ingediend voor ons gevoel.

We hebben wel 166 keer over dit dossier vergaderd en had dit al op heel veel manieren en heel veel plekken gedeeld kunnen worden en besproken met elkaar. We hadden twijfels over of dit nu de juiste manier is om dit te gaan invullen. Dat vonden wij zelf al niet. De woorden van de wethouder hebben ons daarin gesterkt. Wij gaan dit amendement niet steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Walda, Gemeentebelangen. De heer Walda: Dank u wel, voorzitter. Het CDA brengt een net amendement in, met behoorlijk wat teksten. Wij horen zo ook de geluiden van de wethouder aan. De wethouder raadt ons eigenlijk af om hiermee in te stemmen. Als we dan verder kijken naar dat dit ook gaat over zonnekader, zoals u het ook al aangaf, dan vooral ook de participatie van een zonnekader, dat is een deel van uw amendement, waarin u spreekt over dat er in een vorm van algemeen maatschappelijke middelen het dan terug zou vloeien naar de maatschappij, via de Omgevingsvergunning of via het Omgevingsfonds. Aangezien dit allemaal binnen het zonnekader past, is juist ook het kader waarin nu ook het hele plan is opgesteld, energie revenu, om het daartoe te beperken. Verder ook wat mijnheer Meester net al aangaf, dat de andere twee gemeenteraden inmiddels al hebben ingestemd. We hebben daar verder geen bijzondere vragen over. Wij vinden uiteraard participatie als Gemeentebelangen heel belangrijk.

Wij hebben ook gezien in de voorgaande debatten en uitleg dat participatie in die mate geborgd is dat het voor ons ook voldoende is. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Klok, VVD. De heer Klok: Dank u wel, voorzitter. Mijn eerste gedachte was, ik moet even reageren op de heer Meesters, maar toen kwam de heer Walda daar weer overheen. Dat maakt het voor mij nog wat makkelijker. Ik vind het, of wij vinden het altijd bijzonder om te zeggen, omdat Emmen en Coevorden het al hebben goedgekeurd moeten wij het hier ook maar in Hoogeveen goedkeuren. Nee, wij zitten hier als voor de Hoogeveners en door Hoogeveners. Het mag nooit een reden zijn als Emmen en Coevorden ergens voor stemmen dat wij hier als raad daarom besluiten om ook maar voor te stemmen. Dat wilde ik als eerste mijn opmerking daarover. Maar als tweede mijn opmerking, werd ik net getriggerd door de heer Kreuze, want die begon inderdaad over gisteren die historische dag met de negatieve energieprijzen. Inderdaad, een historische dag een doordeweekse dag. Dat was vorig jaar nooit mogelijk. Maar nu lees ik nog een keer dat amendement en dan moeten we één procent van de som wat wordt omgezet dan als omgeving ontvangen. Maar daarop doorredenerend is het zelfs mogelijk om een negatieve omzet te krijgen. Moeten wij dan als Hoogeveen

betalen aan een van die Chinese marktpartijen? Dat is ook wel weer lastig. Is dit amendement, daar probeer ik dan een beetje op te komen, dan nog ... Maak je het dan nog niet lastiger dan het huidige beleid al is? In het huidige geval, in het huidige beleid, als er winst is, dan wint iedereen. Dat is met dit amendement eigenlijk niet het geval. Zo leg ik hem niet uit. Ik vind eigenlijk het huidige beleid, niet met het amendement, al veel mitsen en maren in zitten, maar eigenlijk word ik nu net getriggerd door de heer Kreuze dat hier eigenlijk nog meer mitsen en maren aan zitten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Als u even dat rondje, dan kom ik zo weer even terug. Iedereen wil graag reageren, maar ik maak eerst even het rondje af van degenen die nog niet gereageerd hebben. Dan komen we altijd in een tweede ronde nog weer terug om daarop te reageren natuurlijk. Ik kijk even. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel, voorzitter. We vinden het wel een sympathiek amendement, als je dat al zegt, maar ook dan hoort u de maar denk ik al aankomen. We zullen hem niet steunen vanwege de toelichting, onder andere van de wethouder. Dank u wel. De voorzitter: Ik kijk even. Forum voor Democratie, de heer Vos. De heer Vos: Dank u, voorzitter. Wij zijn sowieso tegen het beleidskader. We zullen ook hier tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel.

Dan ga ik terug weer naar de indiener. Er blijft ook nog een vraag voor de wethouder over, die de heer Meesters heeft gesteld. Misschien dat die eerst beantwoord kan worden. Dan ga ik weer naar de indieners terug. De heer Westendorp. De heer Westendorp: Dank u wel, voorzitter. De heer Meesters vroeg, wat is het gevolg als er in Hoogeveen een amendement wordt aangenomen? Dat betekent het volgende. Dat het amendement, oftewel het gewijzigde beleidskader ter besluitvorming moet worden aangeboden in de andere twee gemeenteraden. Maar ook dat er natuurlijk weer terug moet worden gerefereerd aan de betrokken coöperaties die betrokken zijn bij het opstellen. Je loopt dan het risico, ik zeg niet dat het zo is, maar je loopt het risico dat misschien Hoogeveen uiteindelijk niet meedoet in de verdere uitrol, omdat de andere twee gemeenten dan zeggen van, wij vinden het huidig beleidskader prima, omdat dat in samenwerking met de coöperaties opgesteld is. Is een beetje theoretisch, maar soms is het betere ook wel een beetje de vijand van het goede. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga even terug naar de heer Kreuze. De heer Kreuze: Dank u wel, voorzitter. Om te reageren op de wethouder. Ik dank de heer Klok voor zijn steun ten aanzien van, doen we dit nog ergens voor of doen we het nergens voor als in de andere gemeenten al een besluit is genomen? Dat gevoel bekruipt je dan een beetje.

Dat je denkt, waar zit ik hier voor? Maar ik ben blij dat de heer Klok dat ook zo ziet, dat we toch best in Hoogeveen verstandige dingen kunnen zeggen waar ze dan in Emmen en Coevorden wellicht naar kunnen luisteren. Als ik mag reageren op de wethouder. Dit project, dat zeggen mijn contacten in de zonne-industrie, gaat vijf tot zes jaar duren. Als wij één of twee maanden zorgvuldiger met dit kader omgaan, dat doet mij geen pijn. Maar goed, dat is helemaal niet erg wellicht voor het college. Even nog reageren op de ChristenUnie. Een motie van wantrouwen in de omgeving, dat is eigenlijk precies het omgekeerde wat wij willen. Meer of minder regeldruk? Dit is een uitermate simpele methode. Ik weet niet of u de methode van de EBITDA goed gevolgd heeft, maar daar gaan wij juist de mensen van de coöperatie met iets opzadelen waar we ze niet mee moeten opzadelen. Maar daar gaan we het de komende jaar over hebben. Ik koos voor een simpele methode. De heer klok heeft een punt, die 24 cent van gisteren. Wat dat betreft zou ik het college willen aanraden om een floor of een bodem in het contract te

maken, want je weet nooit wat je overkomt. Voorzitter, wij willen dit wel graag aanbieden ter stemming, zodat we kunnen zien hoe de raad hierover denkt, maar voor de rest hebben we onze knopen geteld. De voorzitter: Kijken of andere indieners nu nog willen reageren. Ik zie de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Ik wil toch ook wel even reageren op de reactie van de ChristenUnie, want daar wil ik echt afstand van nemen. Dit is geen motie van wantrouwen, absoluut niet. Dit was, wat GroenLinks betreft, een laatste poging om de positieve impuls voor de omgeving nog eens extra te benadrukken. Daar zit geen enkele vorm van wantrouwen achter. Daarnaast is het niet gericht op de coöperaties, maar is het gericht op de ontwikkelaar. Ik hecht er toch aan om daar op deze manier afstand van te nemen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper. De heer Pomper: Dank, voorzitter. Ik heb nog wel een vraag aan de wethouder hierin. Dat is echt wel van belang om een goede afweging hierin te maken. Kunnen we ook garanderen dat iedereen echt mee gaat doen met dat lokale eigendom en dat het niet in handen gaat vallen van schimmige bv'tjes? Want dat is helaas wel gebeurd met andere zonneparken, ook met zonneparken met maximale participatie en met energiecoöperaties. Want dat willen wij juist voorkomen. De voorzitter: Daar zal de wethouder zo even op antwoorden.

Even nog naar degenen die nog niet hebben ingediend. De heer Vos. De heer Vos: Dank u, voorzitter. Waar de opmerking van de wethouder heel verleidelijk klinkt dat Hoogeveen misschien dan toch uitgesloten zou worden of misschien zal worden overgeslagen, dat klinkt voor ons heel verleidelijk. Maar we zullen alsnog gewoon tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Meesters, ChristenUnie. De heer Meesters: Voorzitter, ik reageer nog even op een paar woorden van de heer Klok, al een klein poosje terug. Want er werd gezegd dat als Emmen en Coevorden al hebben ingestemd, dat Hoogeveen daarom ook, dat is niet wat ik heb gezegd. Ik wilde dat even nuanceren, want wat ik heb gevraagd is, wat zijn de consequenties nu Emmen en Coevorden al voor gestemd hebben als wij in Hoogeveen dit amendement zouden aannemen? Dat betekent niet dat wij daar automatisch in mee zouden moeten gaan. Die nuance wil ik even maken. Even voor de opmerking. Ik heb inderdaad gezegd, het voelt een beetje als een motie van wantrouwen. Daarop reagerend, juist, we hebben een koepel A37. Daar zitten Hoogeveen, Coevorden, Emmen ook in. Ik zou juist zeggen, de belangen van de inwoners zijn echt op het oog. Ik zou zeggen, heb juist vertrouwen daarin. Dat spreek ik wel uit, namens mijn partij. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval.

De wethouder heeft nog een opmerking van de heer Pomper die nog om een reactie vraagt. De heer Westendorp. De heer Westendorp: Het korte antwoord daarop is ja. Dat hebben we ook al eerder aangegeven, in andere beantwoording. Juist door lokaal eigendom, middel van crowdfunding, is uw gedachtegang wellicht tegen te gaan.

De voorzitter: Ik stel voor dat we stemmen over het amendement, zoals door vier genoemde partijen is ingediend. U kunt zo over dit amendement gaan stemmen. Iedereen heeft gestemd, zo te zien. Ik kijk ook even naar de uitslag. Betekent dat het amendement met 10 voor en 18 tegen is verworpen. Komen we bij het totale voorstel, nu ongewijzigd, van het beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37. Ik kijk wie daarover het een stemverklaring heeft. Ik zie de heer Van der Meer van GroenLinks. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Laat ik er kort over zijn. Wij zullen zeker instemmen met het beleidskader, zoals het nu voorligt. Het amendement was, zoals ik al zei, een laatste poging om te kijken of er meer positieve impuls voor de bewoners, voor de omgeving zou kunnen zijn. Maar we zijn ook oprecht blij met de mogelijkheid die nu geboden wordt, dat er sprake is van participatie en er sowieso opbrengst is voor onze omgeving en onze bewoners. Dat gezegd hebbende, nogmaals, wij zullen instemmen. Ik deel wel, daar zou ik toch nog wel aandacht voor willen vragen, hoewel dat niet helemaal past in het beleidskader, maar wat gezegd is over de verwijdering, dat is wel een zorg voor de toekomst. Het wordt niet voor niets het asbest van de huidige tijd genoemd.

Daar zit weldegelijk een stuk zorg, ook mede gelet op wat er onlangs in Brabant voorviel bij de brand, waarbij glasscherven tot, ik meen, iets van een straal van twee kilometer terecht zijn gekomen. Dat heeft wel invloed op de omgeving. Dank u wel. De voorzitter: De heer Walda, Gemeentebelangen. De heer Walda: Dank u wel, voorzitter. Wij zullen met dit plan, zoals dat nu voorligt, instemmen. Wij willen wel graag een oproep doen richting het college. Echt een maximale inzet tonen om het lokale eigendom binnen Hoogeveen zo hoog mogelijk in te steken. Ik denk dat u als college daar prima alle middelen, ideeën en dergelijke voor heeft. Dat wil ik u nog graag even meegeven, namens Gemeentebelangen. De voorzitter: De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. De SP stemt ook in. Wat de heer Walda ook zegt van, die oproep delen wij. Twee weken geleden hebben we ook al een suggestie daarvoor gedaan. Dat moet wel goed komen. De voorzitter: De heer Kreuze, CDA. De heer Kreuze: Voorzitter, ook het CDA zal instemmen, ondanks alle zorgen die we hebben. We hebben ook vertrouwen in de coöperatie. Overigens is het maar een klein groepje mensen die dat op dit moment moet trekken. Het zijn overigens vrijwilligers die we wellicht tegenover toch zeer gehaaide private equity investeerders zetten. Maar wij gaan ze steunen. Wij hopen dat het college dat ook doet.

Wij hopen wel, voorzitter, dat is ook een laatste oproep aan het college om een wat scherpere afbakening van de informatie rond te krijgen, dat we elk half jaar een stukje informatie mogen krijgen hoe het gaat. Dat zou in mijn berekening een keer of twaalf moeten. Want het gaat een jaar of zes duren, naar ik begrepen heb. De voorzitter: Dank u wel. Dan ligt het voorstel ter stemming voor. U kunt zo, als het in beeld is, uw stem gaan uitbrengen over dit voorstel. Dan heeft iedereen gestemd, zo te zien. Daarmee is het beleidskader Participatie Drentse Zonneroute A37 met 26 voor en 2 tegen aangenomen. 1.7 Vaststelling besluitenlijst 6 april 2023 De voorzitter: Komen wij bij agendapunt 1.7, het vaststellen van de besluitenlijst van 6 april dit jaar. Dat wordt ook weer straks op uw scherm gezet. Daar kunt u dan ook weer over stemmen. Nog even natuurlijk. Moet ik

dit omschakelen. Daar is hij. U kunt daarover stemmen. Vaststelling van de besluitenlijst. Iedereen heeft gestemd zo te zien. Daarmee is de besluitenlijst 28 voor, 0 tegen unaniem aangenomen. 1.8 Sluiting besluitvormende vergadering De voorzitter: Sluit ik de besluitvormende vergadering. Blijft u vooral zitten. Er vindt even een verandering plaats. Mevrouw Koekoek neemt de plaats van de voorzitter over. Dan gaan we zo verder met het debat over het vlaggenprotocol. Ik sluit het besluitvormende deel. 2.

Debatronde (raadzaal) 2.1 Opening debatronde De voorzitter: Goedenavond, ik wilde gaan beginnen met het debatblok. De heer Van der Meer is er ook klaar voor? Mooi. Welkom allemaal bij de eerste debatronde van deze avond. Welkom aan de kijkers thuis, mensen op het publieke tribune en college en uiteraard ook de raadsleden. 2.3 Vlaggenprotocol toren van het Raadhuis in Hoogeveen De voorzitter: We gaan het vanavond hebben over het nieuwe vlaggenprotocol. Het college stelt voor om een nieuw vlaggenprotocol door de raad vast te laten stellen. Het voorstel kent acht beslispunten, waarover de raad met elkaar in debat mag gaan. Het college heeft vanmiddag nog een gewijzigd voorstel gestuurd. Ik weet niet of iedereen dat gezien heeft. Dat gaat over beslispunt zeven. Indien nodig zal de portefeuillehouder het nog wel even toelichten. Het voorstel gaat over om de toren van het Raadhuis alleen te gebruiken voor het hijsen van de nationale, regionale en plaatselijke vlaggen en de Europese vlag alleen te hijsen wanneer een Europese buitenlandse delegatie op bezoek komt. Op drie momenten in het jaar de regenboogvlag te hijsen. Op de Dag van de Mensenrechten en op de Drentse Veteranendag de vlag te hijsen en vlaggen rondom evenementen, in de oude versie stond vergunningsplichtig, maar wellicht kan de burgemeester even de wijziging toelichten.

Het hijsen van vlaggen met een politieke boodschap of waarde alleen te hijsen als de raad daartoe een positief besluit heeft genomen. Ik zou graag de burgemeester, indien nodig, nog even een korte toelichting willen laten geven op beslispunt zeven, die wijziging. De heer Van der Heide: Voorzitter, mag ik een punt van orde maken? De voorzitter: Uiteraard. Die gaat voor. De heer Van der Heide: Ik ben de hele week al in verwarring en ik kom steeds meer in verwarring, maar volgens mij hebben we eigenlijk maar één besluit te nemen. Dat is het vlaggenprotocol vast te stellen. Alles wat in want wordt genoemd, dat zijn de motiveringen. Volgens mij gaan we dat niet vaststellen. Ik heb er wel een vraag over, want in die motiveringen zit wel een besluit. Dat is ook mede mijn verwarring. Wellicht dat de burgemeester daar ook iets van kan zeggen, want ik was de hele week een beetje in verwarring. De voorzitter: Verwarring moeten we niet hebben. Volgens mij gaan we zo acht punten vaststellen, maar wellicht kan de burgemeester die verwarring wegnemen. De heer Loohuis: Ik denk dat de heer Van der Heide heeft gelijk. Er is maar één besluit wat genomen wordt. De anderen zijn inderdaad overwegingen. Ik kan mij, want dat hebben we ook in de beantwoording van de technische vragen van de kant van de heer Van der Heide ook gezegd, de verwarring wel voorstellen. Want

het gaat over vlaggenprotocol van de torenpunt. Hier wordt een opmerking gemaakt over de andere vlaggen die niet bij de toren horen, maar die aan de voorkant van het gemeentehuis weleens staan neergezet. Om daar het misverstand dan uit weg te nemen, het vlaggenprotocol wat hier wordt vastgesteld, punt, wordt vastgesteld voor de gemeentetoren. De toren op het gemeentehuis, punt. Niet voor alle andere plekken in de gemeente. We hebben gezegd dat, want dat was ook de vraag van de heer Van der Heide op gericht, maar als nu weer dit soort dingen ook in evenementen moeten of evenementenvergunningen moet worden, hoe gaat dat dan tot extra kosten leiden? Is het dan altijd te moeilijk? Daarvan hebben wij heel nadrukkelijk gezegd, dat is niet het onderdeel van het besluit, maar als er evenementen vragen om te vlaggen voor het gemeentehuis, dat zijn bijvoorbeeld de Cascaderun bijvoorbeeld het internationale schaaktoernooi, bijvoorbeeld de Ronde van Drenthe, dan nemen we dat gewoon op in de vergunning, zonder dat dat uiteraard leidt tot extra kosten voor de organisatoren, want dat is gewoon een regeltje erbij voegen. Dan kunnen ze ook gebruikmaken van de ruimte voor het gemeentehuis. Maar het besluit hier, of wat u hier over welke vlag moet hangen, is voor de toren van het gemeentehuis. Ik hoop dat de verwarring van de heer Van der Heide enigszins ... De voorzitter: De heer Van der Heide.

De heer Van der Heide: Dank u wel, voorzitter, en de beantwoording van de burgemeester. Maar we komen in debat nog wel op een punt terug waar ik graag nog wat van zou willen zeggen. Maar die laat ik voor het debat zo meteen. De voorzitter: Dat lijkt me ook de juiste plek. Ik wilde gaan beginnen met het debat. Ik denk dat iedereen inmiddels wel de spelregels kent. Die zal ik niet herhalen. Eerste termijn voorlopig standpunt, eventueel reactie van de burgemeester. Dan gaan we het debat openen met elkaar. Wie staat te popelen om als eerste het woord ... De heer Van der Heide was als eerste. Aan u het woord. De heer Van der Heide: Dank u wel, voorzitter. Ik wil niet aldoor het woorden houden. Val me alsjeblieft in de rede als ik er te veel praat. Maar we hebben het vlaggenprotocol vast te stellen. Daar heb ik wel een vraag over. In die zin van, een aantal opmerkingen. Onder andere wordt er gevraagd om de motie in uitvoering te brengen, door drie keer de regenboogvlag te laten wapperen, terwijl de motie spreekt over twee keer. Maar ik heb begrepen dat het in de praktijk al gebeurt, drie keer. Maar ik zou toch aan het college willen vragen wat de motivering is om het drie keer te doen en of we niet terug moeten? Want dat is ook in mijn eigen fractie, ik leg hem direct maar op tafel, nog wel een punt van discussie.

Het kan bij ons helpen om eventueel in te stemmen met het voorstel, zoals het er nu ligt, als we teruggaan naar twee keer vlaggen. Dan heb ik nog, over de evenementen heeft de heer Loohuis al voldoende gezegd. Wel is daar voor mij nog een punt van aandacht dat als, ik zou de foto ... Hij staat er al. Ik zou u toch onder de aandacht willen brengen, collega's, van, als het vlaggenprotocol, zoals het er nu ligt, wordt vastgesteld. Dat dit, de vlaggen van bijvoorbeeld de Cascaderun of van de Ronde van Drenthe of van het schaaktoernooi en wellicht nog een ander evenement, niet meer in top van de toren komen te hangen. Dat vinden wij als Gemeentebelangen, vind ik ook in het bijzonder, een ernstig gemis, want wij zijn trots als Hoogeveen op ons evenementen. Dat mogen we ook uitstralen. Met deze wapperende vlaggen ondersteun je ook de organisatie van zulke evenementen om daar ook trots op te mogen zijn dat ze dit organiseren. Volgens mij kost dat helemaal niet zoveel moeite. Het is drie keer traplopen om die vlaggen naar boven te brengen. Het draagt verschrikkelijk mooi bij aan de samenleving die we willen zijn. Met de uitstraling voor Hoogeveen met deze evenementen dit aan te geven. Dat is voor mij ook het debatpunt. Zijn jullie het hier met mij over eens om dit te mogen handhaven? Want dat betekent dat ik een amendement in voorbereiding heb die ik dan graag zou willen inbrengen.

Op dit moment, voorzitter, kunnen wij nog niet instemmen met het vlaggenprotocol, zoals dat er nu ligt. Daar wilde ik het eerst maar bij laten.

De voorzitter: Dank u wel. Ik heb een vraag aan de portefeuillehouder genoteerd en een debatpunt. Dan ga ik door naar de heer Van Dijk van de ChristenUnie. De heer Van Dijk: Dank, voorzitter. Het vlaggenprotocol. Op dit moment ontbreekt het aan een duidelijk beleid welke vlag we wel of niet hijsen in het torentje boven het gemeentehuis. Vorig jaar gaf het college, nadat er een boerenprotestvlag was gehesen, aan dat het tijd is voor een nieuw vlaggenprotocol, onder andere omdat dat nogal wat stof deed opwaaien in de samenleving. Het nieuwe voorstel zorgt ervoor dat het gemeentehuis als overheidsgebouw een wat meer neutrale uitstraling krijgt. Daar is de ChristenUnie blij mee. Toch wordt de uitstraling niet helemaal neutraal. De regenboogvlag blijft hangen als gevolg van een eerder genomen raadsbesluit, waar de ChristenUnie overigens voor heeft gestemd. De vlaggen voor de mensenrechten en veteranen blijven ook bestaan in het nieuwe protocol. Waar een politieke uitspraak van de raad begint, eindigt de neutraliteit. Dat vinden wij eigenlijk ook prima, dat we hier als raad besluiten over welke vlaggen wel en niet worden gehesen. Tegelijkertijd vinden we het ook goed dat we hier nu duidelijke regels afspreken en voor nu even een streep trekken voor welke vlaggen we anders dan de regionale vlag hijsen. Dat we daar nu even een punt zetten. Het is goed zo.

De ChristenUnie kan goed leven met dit raadsvoorstel en is daarom ook van plan om voor te gaan stemmen. Dank. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Ook GroenLinks kan prima leven met het protocol, zoals het nu voorligt. Wij hebben er zelf een aantal kritische vragen over gesteld ten tijde van het boerenprotest. We zijn dan ook blij met het protocol, zoals het nu voorligt, omdat het daarmee ook geregeld is. De uitzonderingen die er zijn en zijn opgenomen, ook daar hebben we geen moeite mee, omdat die ook op geen enkele manier vergelijkbaar zijn met een evenement en ook niet het karakter van een evenement hebben, ook een heel andere boodschap uitdragen. Daar kunnen we alleen maar achter staan. Wij kunnen zeker uit de voeten met dit protocol. We hebben geen punten voor debat. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schonewille, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schonewille: Dank u wel, voorzitter. De heren voor mij hebben al heel wat genoemd en daar kunnen we ons grotendeels wel bij aansluiten. We zijn bij de Partij van de Arbeid vooral te spreken over de punten waarin genoemd wordt dat de extra vlaggen slechts kunnen worden toegevoegd wanneer daar een raadsbesluit ten grondslag ligt en niet een oprisping van welke soort dan ook. We zijn natuurlijk ook niet voor niets sociaal democraten.

We gaan er ook vanuit dat dit stuk ervoor zorgt dat ze niet zomaar meer vlaggen komen te hangen zonder dat het democratisch is besloten, immers het gemeentehuis is van alle inwoners. We zien dan ook geen debatpunten. De voorzitter: Dan ga ik door naar uw buurvrouw, mevrouw Blenkers, VVD. Mevrouw Blenkers: Ook wat de VVD betreft kan de vlag uit. Het ligt gewoon in lijn met de landelijke provinciale regelgeving. Inderdaad, wat mijn buurvrouw ook als zei, zolang er een raadsbesluit aan ten grondslag ligt dan is het prima te vlaggen. Wij hebben één punt voor debat. Dat komt eigenlijk doordat de boerenprotestvlag daarstraks is aangezwengeld. Ik ben benieuwd hoe de raad er tegenover staat dat de Nederlandse vlag, die nu ondersteboven hangt, met 4 en 5 mei ook ondersteboven hangt. Eigenlijk zouden wij als VVD de oproep willen doen aan de mensen binnen de gemeente Hoogeveen om hem niet meer op de kop te hangen tijdens 4 en 5 mei. Ik weet niet of dat kan, ik weet niet welke mogelijkheden er zijn, maar ik ben wel even benieuwd hoe de rest van de raad daarover denkt.

De voorzitter: Dat valt volgens mij wel buiten het vlaggenprotocol, maar misschien dat daar de burgemeester straks op kan reageren, maar hij staat genoteerd als punt. Mevrouw Rutgers, zal ik naar u doorgaan? Mevrouw Rutgers: Ja, is goed. Wij vinden het goed dat de toren is voor neutrale vlaggen, vlaggen die staan voor ons allen, vlaggen die staan voor een samenleving van ons allen. Helaas is het nog wel nodig om dat laatste te onderstrepen, met onder andere de regenboogvlag en de mensenrechtenvlag. Voor politieke vlaggen en vlaggen van evenementen is wat ons betreft geen plek op de toren. Een vlag hijsen die wel met politiek of met evenementen te maken heeft op basis van een meerderheid in de raad is misschien wel democratisch, maar kan wel op gespannen voet staan met het uitstralen van het zijn van een samenleving van ons allen. Dat vinden we wel een spannend gegeven in dit voorstel. Toch zijn we overall genomen positief over het protocol. De voorzitter: Dank u wel. Zal doorgaan naar de heer Van Rijn? Dan gaan we gewoon het rijtje af. De heer Van Rijn: Prima. Dank u wel, voorzitter. Wij begrijpen dat dit protocol er moet komen. Er moet duidelijkheid over komen. Ik hoorde net Gemeentebelangen, die wil voor evenementen dan vlaggen ophangen. Wij vinden dat eigenlijk ook niet zo’n goed idee.

Wij vinden gewoon, het is een gemeentehuis, daar moeten gewoon vlaggen hangen, nationale, af en toe een internationale vanwege Europese verkiezingen of weet ik veel wat, maar daar moet het ook bij blijven. Daarom hebben wij ook op dat punt, om hier ook nog de regenboogvlag aan de toren te hangen, gewoon echt heel veel moeite mee. Want dat is ook een debatpunt dat we hier in willen brengen, wat maakt het dat er een regenboogvlag ... Waarom moet er voor één doelgroep uitzondering zijn om daar een aparte vlag hier aan het gemeentehuis ... Kijk, willen die mensen ergens anders zo'n vlag ophangen, dat is aan hunzelf. Maar hier praten we over de toren van ons gemeentehuis, van ons gemeentebestuur. Dat vinden wij, daar hoort hij niet thuis, want je maakt een uitzondering. Wat is ook alweer discrimineren? Dat is uitzondering maken. Dat willen wij niet. Ook deze vlag niet aan de toren. Dat is ons debatpunt, met de vraag erbij, wat maakt het dat deze vlag daar moet hangen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Vos, Forum voor Democratie. De heer Vos: Dank u, voorzitter. In eerste instantie is FvD ook wel aardig positief gestemd met een aantal dingen die we terugzien hier in het vlaggenprotocol. We zijn hartstikke blij dat de Nederlandse vlag opgehangen gaat worden en niet de Europese vlag.

Alhoewel vinden we toch nog wel een beetje jammer dat wanneer er delegaties uit andere bezette EU-landen komen dat dan alsnog de bezettingsvlag wordt opgehangen. Maar goed, dit is een goed begin, daar zijn we blij mee. Voor de rest wil ik eigenlijk even naar een aantal punten in het protocol gaan, omdat ik nog wat vragen voor het college daarvoor had. Het ging dan over de vlaginstructie vanuit de Rijksoverheid. Daar staat bij genoemd dat bij bepaalde gebeurtenissen kan de Rijksoverheid ons instructie geven om een bepaalde vlag te hangen. Mijn eerste vraag daarbij eigenlijk is of wij daar dan zelf ook nog keuze in hebben, of dat het college daar zelf een keuze mag maken. Dat hebben we natuurlijk allemaal gezien met de Oekraïnevlag, die voor bepaalde mensen wel positief viel en bij andere mensen in de samenleving dan juist tot uitsluiting leidde. Vervolgens zijn we heel positief gestemd eigenlijk over dat het college nu accepteert of ook inziet dat een vlag, zoals van de LGBT-ideologie, inherent iets politieks is. We zijn heel erg blij met de winst dat dat als een politiek standpunt überhaupt al gezien wordt. Daarbij hadden we eigenlijk, bij de vlag van de mensenrechten is er alleen geen motie van tevoren geweest. Daar hadden wij ook nog een vraag bij.

Waarom is daar dan wel voor gekozen om zonder raadsbesluit die vlag op te gaan hangen op die dag? Ook mede omdat mensenrechten inherent een soort liberaal concept zijn, inherent politiek concept zijn. Dan ook in de zin dat we het in de huidige trend zien dat steeds meer

progressieve waarden uiteindelijk in dat hele mensenrechtenconcept worden verweven, zoals bijvoorbeeld het recht op abortus, wat steeds meer als een soort van internationaal mensenrecht wordt gezien. Wat uiteindelijk ook tot uitsluiting van bepaalde groepen leidt. We wilden vragen wat het college daarvan vond. Dan vervolgens over de LGBT-vlag. Vinden we wel jammer dat de ene bezettingsvlag van de EU is omgewisseld voor een andere bezettingsvlag. We zien dat het nu straks voor drie dagen de vlag van LGBT wordt opgehangen. Ook een vraag van ons voor het college, waarom is specifiek voor drie dagen gekozen? Als we naar trendmatig kijken naar Amerika, waar al die dagen vandaan komen uiteindelijk, zien we dat er veel meer dagen zijn. Je hebt zelfs een hele pridemond in Amerika inmiddels. Waarom is er daarvoor gekozen? We hadden eigenlijk hetzelfde debatpunt over de LGBT-vlag straks, met zoals allemaal van, waarom daarvoor moet worden gekozen. Dat was eigenlijk onze inbreng. De voorzitter: Want ik wilde net richting een afronding gaan. De heer Feenstra, CDA. De heer Feenstra-Paas: Voorzitter, het CDA heeft een geanimeerd debat gevoerd over deze vlaggen, want het roept natuurlijk wel wat bij je op. Vlaggen zijn symbolen van wie je bent en wie je wilt zijn.

Daarom hebben we wel met klem dat wij zeggen, de Nederlandse vlag is voor ons wel het symbool waar we allemaal bij horen, ongeacht je huiskleur, ongeacht je politieke overtuiging, ongeacht je seksuele geaardheid. Weet je, de Nederlandse vlag is van ons allemaal. Wij zitten ook wel te kijken van, in hoeverre is het nodig dat er dan nog aanvullend beleid moet komen? Dat zit voor ons vooral in punt acht, dat we als gemeenteraad iedere keer een besluit moeten nemen over nog een vlag erbij of een vlag eraf of nog een keer. Is dat niet een overkill aan regelgeving. Is dat punt wel nodig? Dat is wat ons betreft ook een punt van debat. We hebben nog geen standpunt ingenomen, ook nog geen voorlopig standpunt. We wachten die discussie ... Met belangstelling zullen wij daaraan deelnemen, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Pomper nog, als laatste van de SP. De heer Pomper: Last but not least. Eigenlijk had de SP zoiets van, dit mag wel door naar besluiten, maar goed, er zijn toch nog wat debatpunten. Ook wat de SP betreft, hadden we beter kunnen zeggen van, de regenboogvlag kunnen we iedere dag ophangen, want kennelijk is daar toch nog wat discussie over en is er ook nog wel heel wat misverstanden over.

De internationale regenboogvlag staat symbool voor tolerantie, vrijheid, gelijkwaardigheid, respect en liefde, ongeacht jouw geloof, seksuele geaardheid, politieke voorkeur, huidskleur enzovoorts. Het is niet zomaar een vlag. Het is niet alleen maar een vlag voor de LHBTI’ers. Het is een vlag van ons allemaal. Een vlag die ons verbindt. Dat is dan ook heel jammer dat het als een politiek standpunt wordt gezien. Geen debatpunt. Dat is een statement. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Dan hebben we iedereen gehad. Er zijn een aantal vragen voor, ik heb elke keer de neiging om de wethouder te zeggen, maar voor de burgemeester. Dat gaat over de motivering waarom drie keer de regenboogvlag wordt gehesen in plaats van twee keer. De keuzevrijheid, instructie vanuit het Rijk. De motivatie voor de mensenrechtenvlag. Aan u het woord, de heer Loohuis. De heer Loohuis: Dank u wel, voorzitter. Het is in ieder geval heel goed dat we het er een keer over hebben, ten principale. Ik denk dat dat wel belangrijk is. Dat hoor ik ook wel uit de opmerkingen die gemaakt worden. Ik wil op basis van alle vragen en opmerkingen die al gemaakt zijn ook aangeven van kijk, het is ook aan de raad straks om gewoon een besluit te nemen. Wij hebben daar een voorzet voor gedaan.. Wat ons betreft, los van de wettelijke regels, is alles uitvoerbaar. Dat debat wacht ik zo maar af.

Die drie dagen over de regenboogvlag, die is als volgt tot stand gekomen. Inderdaad, het is correct dat de raad, dat hoort eigenlijk ... Als we dit nog niet hadden gehad en een voorstel zou komen onder punt acht, het is een politieke uiting die

inderdaad via een voorstel van de raad zou moeten worden gedaan. Daar is een motie over aangenomen. Er zijn twee dagen genoemd. Het college heeft gezegd, wij voeren die motie uit. In die uitvoering is er ook intern geadviseerd van, er is nog een derde dag. Inmiddels, moet ik wel zeggen, zijn er meer dagen, maar toen dat voorlag waren er drie dagen. Formeel heeft u er één vergeten. Die hebben we eraan toegevoegd. Vandaar dat we op de drie dagen zijn gekomen. Het is een aanvulling van de advisering waar het college een besluit over heeft genomen. Dat hebben we de afgelopen jaren ook zo uitgevoerd. Dat is het antwoord op vraag één, die gesteld is. De Rijksoverheid, de heer Vos heeft daar een opmerking over overgemaakt, heeft niet instructies over allerlei soorten vlaggen. De Rijksoverheid heeft alleen een vastgestelde instructie over de Nederlandse vlag, wanneer die moet worden gehangen, al dan niet met wimpel. Zij schrijft geen regels voor, voor alle andere vlaggen die wij al dan niet zouden moeten ophangen. Het gaat alleen maar over de Nederlandse vlag. Als je dan kijkt waarom de mensenrechtenvlag en ook de veteranenvlag, want dat hoort eigenlijk een beetje bij elkaar, daar zijn ook landelijke afspraken over gemaakt tussen de VNG en het Rijk. Wij zijn lid van de VNG. Ben je verplicht om dat te doen? Nee, dat is een keuze die daar in gemaakt is, nog voor dit protocol.