Transcript Raadsavond 20 mei 2021

TRANSCRIPT VAN RAADSAVOND VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 20 mei 2021

1

Plenaire vergadering

1.1 Opening De voorzitter: Dames en heren. Het is half 8 en ik open de vergadering van uw raad. Ik heet u natuurlijk allen van harte welkom en dat geldt ook voor onze kijkers en luisteraars via diverse kanalen en anderen ook via Radio Hoogeveen ‘…’, wat in feite in maart al is gebeurd, maar wat dit en het aankomende weekend natuurlijk gewoon wordt gevierd, binnen alle coronamaatregelen die natuurlijk er nog steeds gelden. Dus ook van ons de hartelijke felicitaties aan Radio Hoogeveen in het bijzonder. Aan het begin van de vergadering, zoals u van ons gewend bent, nemen we altijd even een moment van stilte in acht en dat gaan we nu ook doen. Dus ik vraag u even een moment van stilte. Dank u wel. Ik deel u mede dat met kennisgeving afwezig is mevrouw Prins, die heeft aangegeven afwezig te zijn vanavond en het is … Tenminste, ‘…’, moeten we altijd zeggen. De laatste keer dat wij weer een volledige digitale vergadering bij elkaar zijn, want vanaf 3 juni, dat heeft u ook al in de mail kunnen zien, gaan we grotendeels weer fysiek vergaderen, zodat we proberen uit het digitale tijdperk, op dit onderdeel in ieder geval, weer een tijdje achter ons te laten. Misschien nog wel voor heel lange tijd, dat hopen we allemaal.

Dus we zijn nog even gebonden aan de regels zoals die voor de digitale vergadering gelden en dat betekent ook dat we met het overzicht van de aanwezigen weer één op één zullen moeten aangeven dat we aanwezig zijn en omdat wat makkelijker te maken vraag ik aan u allen, tenminste aan de raadsleden inderdaad, om hun camera alvast aan te zetten, zodat u alvast in beeld bent dat scheelt in de tijd straks tussen het in beeld komen en de microfoon aanzetten, om te zeggen dat u present of aanwezig bent. Zoals u gewend bent zal ik dat van boven naar beneden doen en ga ik de lijst aan u voorlezen en ik vraag u, het klinkt misschien wat schoolmeesterachtig, maar toch weer even als u uw microfoon aanzet, eventjes te wachten, niet meteen met groot enthousiasme present te roepen, want vaak zit daar een kleine vertraging in. Houdt u daar even rekening mee. Dank u wel. Ik begin met de fractie van Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer: Ja, voorzitter, ik ben present. De voorzitter: Dank u wel. De heer Jan Giethoorn. De heer Giethoorn: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Ja, dank u. De heer Knol. De heer Knol: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, meneer Knol. Meneer Sieders? De heer Sieders: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u. De heer Van der Sleen. De heer Van der Sleen: Present, voorzitter.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Jan Steenbergen. De heer Jan Steenbergen. Ik had hem net nog even, kwam hij voor de vergadering in beeld, maar nu is hij … De heer Steenbergen (Gemeentebelangen): Hoort u mij nu, voorzitter? De voorzitter: Nee, als u nu present zegt, dan zien we u en dan horen we u. De heer Steenbergen (Gemeentebelangen): Ik heb het eerste gedeelte gemist namelijk, ik was er niet in. Present. De voorzitter: Ja, dank u wel. De heer Vos. Meneer Vos, u moet nog even uw microfoon aanzetten. De heer Vos: Aanwezig. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over naar de fractie van het CDA, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Aanwezig. De voorzitter: Dank u. Mevrouw Bisschop. Mevrouw Bisschop: Voorzitter, ik ben aanwezig. De voorzitter: Dank u. De heer Bertels. De heer Bertels: Ook ik ben aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Bouius. Mevrouw Bouius: Present, voorzitter. De voorzitter: Dank u. De heer Koekoek. De heer Koekoek: Ook ik ben aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Ja, gezien, dank u. De heer Kroezen. De heer Kroezen: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Otten. De heer Otten: Ook aanwezig, voorzitter. De voorzitter: En gezien, dank u wel. Dan ga ik over naar de fractie van de VVD, de heer Arend Steenbergen. De heer Steenbergen (VVD): Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bisschop.

De heer Bisschop: Voorzitter, aanwezig.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Blenkers. Mevrouw Blenkers: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u, en de heer Strolenberg. De heer Strolenberg: Ook aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we over naar de fractie van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen: Goedenavond, ik ben er weer. De voorzitter: Dank u wel. En dan de heer Meesters. De heer Meesters: Goedenavond, voorzitter. Ook ik ben van de partij. De voorzitter: Dat ging heel snel, ik zie u nu in beeld. Ja. De heer Meesters: Zal ik iets langzamer praten dan? Ik ben aanwezig. De voorzitter: Ja, dank u wel. De heer Warrink. De heer Warrink: Voorzitter, ik ben ook aanwezig. De voorzitter: Dank u wel. Dan de fractie van de SP, mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord: Goedenavond, voorzitter, ik ben aanwezig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Oosterlaak. De heer Oosterlaak: Goedenavond, ik ben aanwezig. De voorzitter: Dank u wel en de heer Pomper. De heer Pomper: Goedenavond, ook ik ben aanwezig. De voorzitter: Dank u. Dan de fractie van de Partij van de Arbeid, mevrouw Oosting. Mevrouw Oosting: Present, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Dekker. De heer Dekker: Aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van D66, mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ik ben aanwezig. Hoor je mij? Ik ben er.

De voorzitter: Ja, nu wel. Ja, nee, er was even geluid en beeld liep niet helemaal synchroon. Dank u wel. De heer Scheffers. De heer Scheffers: Ik ben er ook, voorzitter. De voorzitter: Dan de lijst Van Hien, mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ik ben aanwezig, voorzitter. De voorzitter: Ja, dat is gezien, dank u wel. Dan als laatste, de SGP, de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Goedenavond, voorzitter, ik ben ook aanwezig. Ik wil meteen even aangeven bij het vaststellen van de agenda heb ik een verzoek. De voorzitter: Daar komen we zo aan toe, maar op het moment dat dat aan de orde is kunt u zich melden. Goed dat u dat van tevoren even zegt. Dan hebben we de lijst langs gelopen inderdaad, zijn er van de 31 raadsleden 30 aanwezig, dat hebben we vastgesteld. Dank u wel. Daarmee is de opening verricht en komen wij bij het vaststellen van de agenda. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Daar had de heer Van Rijn zich al gemeld, ik zie de heer Scheffers ook. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, voorzitter, er is op agendapunt 1.5 een schriftelijke inspraak binnengekomen, dat hebben we met de anderen ook gedaan. Ik zou graag een verzoek willen doen om er even tijdelijk een debatronde van te maken, dat wij, is er behoefte eerst even deze inspraak bespreken en dan weer doorschuiven naar besluiten. Dank u.

De voorzitter: Dat is een voorstel van u van orde in de zin van verandering van de agenda om agendapunt 1.5 te bespreken en dan vervolgens weer overgaan tot de besluitvorming. Dat is een voorstel dat u inbreng en dat betekent dat ik dan ook even de reactie van de andere fracties ga vragen. Ik kijk even wie ik daarover het woord kan geven. Ik moet ze toch even langslopen, dus ik doe maar even in de volgorde die ik hier even zo zie. De fractie van D66, mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Voor ons hoeft dat niet. De voorzitter: Dank u wel. De lijst Van Hien, mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Nee, ik heb geen behoefte aan om dit nu te bespreken. De voorzitter: Dan het CDA, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Voorzitter, CDA heeft er ook geen behoefte aan. Het is nadrukkelijk besproken en voorbereid in de oordeelscommissie. Wat ons betreft kan het in besluiten blijven. De voorzitter: Mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen: Wij hebben er ook geen behoefte aan. Ik sluit me aan bij de vorige sprekers.

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Oord, SP. Mevrouw Van den Oord: Zelfde mening toegedaan als de vorige fractievoorzitters. De voorzitter: Fractie van de Partij van de Arbeid, mevrouw Oosting. Mevrouw Oosting: Ja, ook wij sluiten ons aan bij de vorige sprekers. De voorzitter: Fractie van de VVD, de heer Steenbergen. De heer Steenbergen (VVD): Insgelijks, voorzitter, sluiten wij ons ook bij aan. De voorzitter: Volgens mij, en dan hebben we nog de fractie van Gemeentebelangen, mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer: Ja, wij hebben zelf de schriftelijke inschrijving gezien en verder geen behoefte aan een debat of iets dergelijks. De voorzitter: Dan constateer ik dat uw raad in grote meerderheid geen behoefte heeft om een debat erover te voeren en laat het op het besluitvormende deel van de vergadering staan. Dat is het geval. De heer Scheffers, … De heer Van Rijn: Mag ik daar nog een opmerking over maken? De voorzitter: Sorry, de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Nou, dit is een beetje teleurstellend want bij de vorige keer heb ik dit ook aangekaart om recht te doen aan een inspreker en toen hebben we dat gehonoreerd, hebben we gezegd doe dit even in een debatronde, is er behoefte aan, we spreken wel over, we spreken niet, maar dan doen we daar recht aan. Nu doen we daar geen recht aan, nu wordt die alleen maar op de agenda gezet, we kunnen er kennis van nemen en dat is het.

Dank u wel. De voorzitter: Ik constateer dat de uitspraak van uw raad een duidelijke was geweest. De heer Scheffers, D66. De heer Scheffers: Voorzitter, onder punt 2.3 RES staat een raadsvoorstel over het aangepaste afwegingskader. Wat ons betreft zou dat direct in besluiten kunnen. Dat punt dus uit punt 2.3 te halen en dat onder te brengen in besluiten. De voorzitter: Uw voorstel is om dat bij 2.3 staan twee besluitpunten en, in ieder geval worden voorgesteld, daarom twee voorstellen en het laatste voorstel om dat meteen na besluitvormende deel te brengen. Dat is uw voorstel. De heer Scheffers: Ja, voorzitter, inderdaad. De voorzitter: Dan doe ik even hetzelfde rondje weer, misschien in een andere volgorde. De heer Kreuze, CDA. De heer Kreuze: Voorzitter, ik zou graag even overleg voeren met mijn woordvoerder, dus ik heb daar even klein minuutje voor nodig. Als u de anderen vraagt dan ben ik er wel uit.

De voorzitter: Misschien hebben de anderen daar ook wel ook behoefte aan. Ik kijk even of anderen daar ook behoefte aan hebben, of kunnen we …? Ja, ik zie dat een aantal mensen al knikken, dus dan zou ik even willen schorsen. Even 2 minuten schorsen, dan heeft u even tijd om even met uw woordvoerder te overleggen en hoe hij of zij daarin staat. Ik schors de vergadering voor 2 minuten. Ik heropen de vergadering weer. Graag even het rondje. Het voorstel was dus van de heer Scheffers om bij 2.3, agendapunt 2.3, het tweede besluitpunt, om dat meteen naar besluiten te brengen en daar niet meer het debat over te voeren. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Voorzitter, voorafgaande daaraan nog een punt van orde, of een procedurele vraag. Wij kregen in het kader van de voorlichting over dit agendapunt afgelopen week toch mee dat hier een paar procedurele stappen moesten worden gezet en wellicht kan het college daar nog een kleine toelichting op geven op dit punt 3, zeg maar, want dat zou onze besluitvorming nog kunnen beïnvloeden. De voorzitter: Dank u wel. Misschien is het even goed, omdat die vraag natuurlijk een terechte vraag is, omdat de discussie daar natuurlijk ook al eerder over is geweest. In ieder geval de griffier heeft daar onderzoek naar gedaan, dus ik ga even vragen of de griffier daar een korte toelichting over wil geven, opdat punt wat u aangeeft.

Dat geldt dan ook meteen voor alle anderen dan, dan is dat ook meteen helder. Ik geef het woord aan de griffier. De griffier: Dank u wel, voorzitter. Ik heb vandaag inderdaad vanmiddag even onderzoek gedaan of dit mogelijk is. Ik heb juridisch advies ingewonnen en het is mogelijk om dit vandaag naar besluiten te zetten, dat is juridisch geen probleem. De Raad bepaalt zijn eigen agenda, dus die bepaalt ook wanneer er waarover een besluit wordt genomen. De voorzitter: Dat even als antwoord, zeg maar, op de technische vragen die ook de heer Kreuze even stelde over dit punt. De heer Kreuze. De heer Kreuze: Ja, voorzitter, dank u wel. En omdat het sec om punt 3 gaat van de lijst, als we het even goed verifiëren is het, even speuren in het document … Sorry hoor. Collegevoorstel intrekken aangepaste afwegingskader zonne-energie, dat is expliciet het enige wat dan direct doorgaat naar besluiten. De voorzitter: Klopt, en … De heer Kreuze: ‘…’ … De voorzitter: Misschien is het ook even goed aan te geven dat ik in de pauze nog even overleg heb gehad met de portefeuillehouder dat mocht er in het debat nog een vraag over zijn, dat dan dat prima kan, dat u daar dan ook voor openstaat, maar in dit geval zou het dan inderdaad naar besluiten kunnen. Het gaat om dat punt wat u net aankaart.

De heer Kreuze: Dan gaat dus het CDA akkoord met het voorstel van D66 en hebben wij graag wel een debat over de andere punten. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Oord. SP.

Mevrouw Van den Oord: Voorzitter, ik zit me even wat te bedenken, te kijken, want ik heb eerlijk gezegd even gemist wat de heer Keuze aan onderscheid tussen de verschillende punten maakte. Wellicht dat hij die kan herhalen, of dat u me dat nog even kan zeggen? De voorzitter: Ja, de heer Kreuze gaf heel specifiek aan het gaat in dit geval alleen, als u agendapunt 2.3 voor u heeft … Mevrouw Van den Oord: Ja. De voorzitter: Dan ziet u inderdaad bespreekpunt 1.2, dat komt volledig nog in het debat, maar de drie zinnen die daaronder zijn, dat komt na de besluitvorming. Daar wilde hij heel expliciet weten of dat zo ook zo was, of alleen dat onderdeel dan naar de besluitvorming gaat. En daar heb ik ook ja op gezegd. Mevrouw Van den Oord: Ik krijg nu een appje binnen. Ik denk dat het dan inderdaad dat we ons gaan aansluiten bij het voorstel zoals de heer Kreuze dat heeft gedaan. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja, ik moest mijn geluid nog even aanzetten. Ja, wij kunnen ons ook wel in dat voorstel vinden, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Steenbergen, VVD. De heer Steenbergen (VVD): Eens, voorzitter, het kan prima naar dat onderdeel, het kan naar besluiten en de rest blijft op debat staan. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen.

De heer Giethoorn: Mag het ook de heer Giethoorn zijn? De voorzitter: Als u dat zo afgesproken heeft dan zeker, dan mag het zeker ook meneer Giethoorn zijn. De heer Giethoorn, ga uw gang. De heer Giethoorn: Wij gaan akkoord met dat dit punt drie direct naar besluiten gaat. De voorzitter: Dank u wel. Kijk ik naar de fractie van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Oosting of de heer Dekker. Mevrouw Oosting. Mevrouw Oosting: Ja, wij zijn akkoord met het voorstel van D66. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van de ChristenUnie. De heer Meesters: Ja, voorzitter … De voorzitter: Ja, de heer Meesters. De heer Meesters: Ja, wij kunnen daar ook gewoon in meegaan. We vinden het prima dat het doorgaat naar besluiten.

De voorzitter: Dank u wel. En dan de lijst Van Hien, mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja, hij mag door naar besluiten, voorzitter. De voorzitter: Dan, als ik het goed geteld heb, heb ik alle fracties het woord laten voeren. Dan constateer ik dat het voorstel wat de heer Scheffers heeft ingebracht, dat u dat allemaal ondersteunt en dat daarmee dat onderdeel dan naar de besluitvormende ronde gaat. Ik stel nu voor om dat dan na vaststelling van de besluitenlijst van 22 april aan de besluitenlijst toe te voegen, dan komt die daar aan de orde. Dan is de agenda in deze zin gewijzigd. Dan hebben we de agenda zo voor ons liggen, met die gewijzigde agenda gaat u akkoord. Dat is het geval. 1.3 Mondelinge vragen De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 1 3, de mondelinge vragen. Er zijn geen mondelinge vragen, dus dat agendapunt gaan we overslaan en zijn wij bij agendapunt 1 4, de Eerste Wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning Hoogeveen 2020. 1.4 Eerste Wijziging Verordening maatschappelijke ondersteuning Hoogeveen 2020 De voorzitter: Dat ligt ter besluitvorming voor en er zijn ook twee amendementen liggen hiervoor, die zijn ingediend door de fracties van D66 en de VVD. Normaliter geef ik altijd het woord, maar ik zie dat mevrouw Van den Oord had haar hand opgestoken.

Is dat een punt van orde, mevrouw Van den Oord? Kunt u mij even helpen? Mevrouw Van den Oord: Ja, ik … De voorzitter: Mevrouw van den Oord, ga uw gang. Mevrouw Van den Oord: Ja, ik wou alleen even aankondigen dat wij straks een korte stemverklaring willen afgeven. De voorzitter: Zeker, maar dat gaat voor u zo de mogelijkheid krijgt eenieder natuurlijk op het moment dat we het ter besluitvorming voor gaan aanleggen, maar we hebben eerst de twee amendementen die zijn ingediend door D66 en de VVD aan de orde en omdat ze ook een onderlinge relatie hebben met elkaar zou ik willen voorstellen aan de indieners om dat ook maar tegelijkertijd te behandelen. We kunnen straks als er eventueel over gestemd wordt, dan krijgen we natuurlijk de verstrekkendste als eerste, maar misschien is het voor de behandeling goed om het op deze manier even te doen. Ik kijk wie ik daarover het woord kan geven. Ik zie de heer Bisschop van de VVD en de heer Scheffer. Geef ik eerst het woord aan de heer Bisschop. Ga uw gang. De heer Bisschop: Ik ga even in op het amendement ten aanzien van het tarief. Dat amendement trekken we na intensief overleg vanmiddag ook met de wethouder, waarvoor dank aan de wethouder, om toch een aantal dingen duidelijk te krijgen. We maken ons in dit voorstel een beetje zorgen om de zzp’er, met name het uurtarief dat gerekend gaat worden van ‘…’ euro.

En het onderscheid wordt gemaakt door bedrijfsruimte en de kosten die een zzp’er niet zal kunnen hebben, maar wil men aan het kwaliteitskader voldoen, zal men toch bedrijfsruimte moeten kunnen huren en kosten voor vervanging bij ziekte of vakanties zou men ook moeten kunnen regelen en dat dan een zzp’er in dat geval ‘…’ zouden we kunnen doen, dus volgens het Drents kwaliteitskader, toch het hoger tarief moeten kunnen innen van 30 euro 46. Dat hebben we vanmiddag

uitgebreid met de wethouder besproken en ik zou toch willen vragen of we daar een bevestiging op kunnen krijgen, op wat ik net vertelde en als het zo is, dan trekken we dit amendement in. De voorzitter: Dank u wel en kan u dan meteen ook even het tweede amendement, wat ook ondersteund wordt door Gemeentebelangen, ook meenemen of is dat …? De heer Bisschop: Dat laat ik even aan meneer Scheffers over. De voorzitter: Oh, oké. Nee, dank u wel, dan ga ik nu het woord geven aan de heer Scheffers. Dank u wel, meneer Bisschop. De heer Scheffers. U is het woord. De heer Scheffers: Dank u, voorzitter. Ik wil even beginnen om de raad mijn excuses aan te bieden. We hadden namelijk een afspraak dat minimaal twee dagen van tevoren een amendement of motie ingediend zou worden, maar helaas door allerlei omstandigheden is dit wat aan de late kant gekomen en ik hoop dat de raad dan mijn excuses wat dit punt betreft wil aanvaarden. Ik zal proberen de volgende keer niet meer zo laat in te dienen. Dat is één. Tweede punt is zo dat in het voorgaande raadstuk van twee weken geleden stond dat bedrag van die 65.000 euro, die bezuinigingen, expliciet vermeld onder de financiële paragraaf. Er staat in dit amendement niet meer.

Wij zijn van mening dat, dit bedrag is indertijd afgesproken, met in een schone lei, dat hoe dan ook … Sorry? Dat hoe dan ook die bezuiniging van 65.000 euro gehaald moet worden, daarom willen wij dit expliciet in dit raadsvoorstel hebben. Dus dat is het amendement. Het tweede punt en dan wil ik direct even ingaan op het tweede amendement, ik wil eigenlijk 100% achter wat de heer Bisschop net gezegd heeft staan en dus ja, we wachten even het antwoord ook van de wethouder in deze af. De voorzitter: Dank u wel, we zullen het zo doen. Ik kijk nog even voor de volledigheid naar de fractie van Gemeentebelangen, die het eerste amendement ook heeft mede ondersteund, of die een toevoeging nog heeft voordat we naar de reactie van het college gaan. Mevrouw Hooijer: Nee hoor, dit is prima verwoord zou. De voorzitter: Dank u. Dan geef ik voor een reactie aan de kant van het college het woord aan wethouder Tabak. Mevrouw Tabak: Ja, dank u wel, voorzitter. We hebben natuurlijk bij de vorige raadsvergadering heeft u een pakket aan bezuinigingen vastgesteld. Daarin zit deze bezuiniging en dat is de bezuiniging op het PvB-tarief, Wmo begeleiding. Die hebben we gekwantificeerd op 65.000 euro en daarmee, daarvoor staan we aan de lat. Dus die 65.000 euro die hebben we afgesproken. Dat die niet terugkomt in dit voorstel is omdat we in dit voorstel de verordening aanpassen.

U wilt dat amenderen door die 65.000 euro daar nog een keer in te zetten. Nou, dat is eigenlijk niet nodig, want we staan daarvoor aan de lat, dat hebben we de vorige keer afgesproken, maar ik noem het even overzorgvuldig. Het kan geen kwaad om overzorgvuldig te zijn, dus geen probleem met dit amendement. Met het andere amendement … De voorzitter: Sorry dat ik u even onderbreken, maar hier wordt geconstateerd dat u wel te horen bent, maar dat u niet in beeld bent. Mevrouw Tabak: Oh, dat … De voorzitter: En dat is nu wel het geval, dank u.

Mevrouw Tabak: Maar ik was wel te horen, hè? Dus, goed. Dus dat was voor wat betreft dit amendement van die 65.000 euro. Het tweede amendement, daar hadden wij wel problemen mee, omdat door die 65.000 euro bezuinigingen zijn we gebonden aan die bezuinigingstaakstelling en die kan je niet halen als je dan vervolgens gaat sleutelen aan de tarieven, aan de uurtarieven, van die PvB-begeleiding. Dus die twee waren al in samenspraak, of in tegenspraak, met elkaar, dus ik ben blij dat dat tweede amendement van tafel is en als ik dan even terugkom op de vraag van de heer Bisschop. De heer Bisschop vraagt van stel nou iemand is zzp’er de zorg, die voldoet aan het Drents kwaliteitskader, die heeft bedrijfslasten in de vorm van de huur van een bedrijfspand en die huurt bijvoorbeeld bij ziekte of bij vakantie een andere zzp’er in, de vraag is dan: voldoet die dan aan het middentarief of aan het hoge tarief? Nou ja, deze zzp’er voldoet dan aan het hoge tarief, want dat is volgens ons echt belangrijk, die zorg moet gegarandeerd zijn. Dus als die zorgverlener ziek is of op vakantie gaat, dan moet er gewoon vervanging zijn en als iemand dat in een zzp-constructie regelt met een andere zzp’er, dan is dat dus prima en voldoet die dus, als hij ook bedrijfslasten heeft zoals bedrijfspandhuur, dan voldoet hij dus aan het hoger tarief. Dus ik kan daarop bevestigend antwoorden.

Dus, voorzitter, constaterende alles overziend, het eerste amendement is eigenlijk overbodig, maar kan geen kwaad, dus gaan. Het tweede amendement is van tafel en daar zijn we blij mee. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil ik met u allen wel eerst even een bevestiging van hebben voordat we de andere fracties het woord geven, want de heer Bisschop had om bevestiging gevraagd en de vraag is nu even of hij die bevestiging gekregen heeft, of dat betekent dat het amendement dan wordt ingetrokken. Dat moeten we formeel wel even vragen. De heer Bisschop, ga uw gang. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Het mag duidelijk zijn dat wij ons voor de hele kleine ondernemer ook sterk maken als VVD en we zijn heel erg blij met de toezegging van onze wethouder in deze en dus trekken we dit amendement in. De voorzitter: Ja, dat betekent dus dat we alleen nog spreken over het eerste amendement, zoals dat hier is voorgelegd. Het tweede amendement is door de initiatiefnemers en ik ga ervan uit dat de heer Scheffers dat ook ondersteunt, ingetrokken. Dat is het geval en dan blijft over het eerste amendement, daar heeft u ook een reactie van het college op gehoord en ik vraag of de partijen die nog niet meteen mede-indiener zijn geweest of die daar op dit moment een reactie over willen geven. De heer Van Rijn: Ja, voorzitter. De voorzitter: Ja, de heer Van Rijn, ga uw gang.

De heer Van Rijn: Ja, wij vonden met de wethouder dat dit een overbodig amendement is, dus wij zullen hiertegen stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Ik kan nu niet iedereen in beeld zien, dus als u of een handje wil opsteken of u zich maar meldt, dan … De heer …: Ik wil me wel melden … De voorzitter: Ik zie twee handen. ‘…’ twee handen opgestoken, zie ik wel, maar ik heb het alleen niet in beeld op dit moment. Mevrouw Van den Oord, ga uw gang.

Mevrouw Van den Oord: Ja, dank u wel, voorzitter. Aangezien wij tegen de gehele verordening het voorstel zullen gaan stemmen lijkt het ons niet verstandig om een uitspraak te gaan doen voor of tegen dit amendement. U kunt ervan uit gaan dat wij deze niet gaan steunen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even naar mevrouw Oosting, van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Oosting: Ja, dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid zal dit amendement steunen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Warrink, ChristenUnie. De heer Warrink: Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie heeft geen behoefte aan dit amendement. We kunnen wel alle afspraken die we gemaakt hebben steeds blijven herhalen, herhalen en herhalen. Volgens ons voegt dat niets toe en de vraag die wij dan hebben is: moeten we dan ook elk jaar de verordening gaan indexeren en het bedrag aanpassen? Volgens mij is het een overbodig iets. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Hien, van de lijst Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de wethouder geeft aan dat het eigenlijk overbodig is, omdat het in de vorige verordening al stond en ik ontraad dit amendement niet, maar we vinden het niet nodig om hierin mee te stemmen, dus we zullen tegen stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie op dit moment geen handjes … De heer Kreuze, CDA. Krijg ik door hier.

De heer Kreuze: Ja, eigenlijk zou mevrouw Bouius het woord doen, maar dat maakt ons niet zo heel veel uit, denk ik. Dat zal wel niet in beeld gekomen zijn bij u in het raadhuis. Ja, het is een beetje dubbel. Het college zegt kan wel, maar voegt niks toe en het CDA heeft dan, zeg maar, hoe zou ik dat zeggen, toch maar gekozen voor het steunen van deze motie en dan kunnen we zien wat ervan komt. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik nog even terug naar de indieners, of zij nog een reactie willen geven. In dit geval naar de heer Scheffers. De heer Scheffers: Nee, voorzitter. U mag wat mij betreft de stemmen tellen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Ik sluit me daar helemaal bij aan, dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De fractie van Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer: Ja hoor, voor ons hetzelfde. De voorzitter: Dan heb ik, en dan moet u maar even, hebben wij natuurlijk wel even goed mij mee begeleiden. In ieder geval gehoord dat voor dit amendement … Dit amendement brengen we nu dus ook in stemming. Dat voor dit amendement aangegeven hebben te willen stemmen de fractie van D66, de fractie van de VVD, de fractie van Gemeentebelangen, de fractie van de Partij van de Arbeid en de fractie van het CDA en dat aangegeven hebben de motie die niet … Sorry, het amendement niet te ondersteunen de fractie van de SGP, de SP, de ChristenUnie en de lijst Van Hien.

Ik kijk even of deze opsomming wat u betreft klopt. Dan constateer ik dat met 22 voor en 8 tegen dit amendement is aangenomen en dan inclusief het aangenomen

amendement ligt het voorstel dat nu ter besluitvorming voor en daar heeft mevrouw Van den Oord al aangegeven een stemverklaring vooraf te willen geven. Daar heeft natuurlijk iedereen het recht op, maar mevrouw Van den Oord had zich al aangegeven, zich al gemeld. Ik geef het woord aan mevrouw Van den Oord. Mevrouw Van den Oord: Ja, dank u wel, voorzitter. In het raadsvoorstel valt te lezen dat het aanpassen van de PvB-tarief professionele begeleiding in de ogen van het college acceptabel is en dan wel met als reden dat zzp’ers lage bedrijfslasten zouden hebben. De fractie van de SP deelt deze mening niet, aangezien deze voormalige professionals vaak in loondienst zijn geweest en daar een volwaardige vergoeding voor krijgen. Zo’n 85-90% van de zzp’ers, zzp’er zijn geworden tegen wil en dank, omdat de werkgevers hen liever op projectbasis inhuren. Ze hebben hogere premies, betalen voor arbeidsongeschiktheid, ze moeten hun administratiebureau inhuren. Wij vinden dat onrecht wordt gedaan wanneer er onderscheid wordt gemaakt op basis van het niet hebben van de huur van het pand. Daarom zullen we dus tegen stemmen tegen deze verordening stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, dit is voor ons een hele lastige en een moeilijk punt.

Kijk, dit is wel volgens afspraak en … Maar het betreft wel de mensen aan de onderkant in de samenleving en als we al zien dat we de laatste tijd allemaal daarop bezuinigd is om daar maar minder kosten aan te maken, dan is dit voor ons wel de bodem. Wij zullen daarom wel voor deze verordening stemmen, maar het is voor ons wel de laatste keer. Dit is voor ons echt de bodem, verder willen wij niet gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Scheffers, D66. De heer Scheffers: Voorzitter, met de toezegging van de wethouder en waarvan wij vinden dat een ondernemer, ook een zzp’er, een ondernemer, slim bezig moet zijn, denk ik dat wij hier volledig mee akkoord kunnen gaan met dit hele voorstel en we zullen dan ook voor het voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Bisschop, VVD. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Ook de VVD beroept zich op het ondernemerschap van de zzp’ers, waar we in deze gewoon moeten gaan kijken van hoe kun je op een goede manier toch in hun bedrijfsvoering goed neerzetten. Daar hoort ondernemerschap bij en wij vinden dan de oplossing, in ieder geval de toezegging die de wethouder geeft ten aanzien van de kaderstelling in het Drents kwaliteitskader, heel erg belangrijk en we zijn er blij mee en wij zullen dan voor dit voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het rondje van de stemverklaringen.

Mag ik concluderen dat degenen die geen stemverklaring hebben afgelegd dat die fracties geacht worden straks voor te hebben gestemd voor dit voorstel? Ik geef u even de tijd om daarover na te denken en te reageren. Dat is het geval. Dan constateer ik dat het voorstel nu in besluitvorming ligt, natuurlijk aangevuld met het amendement zoals net aangenomen en dat alleen de fractie van de SP heeft aangegeven hier tegen te willen stemmen en dat de overige fracties hier voor zijn en daarmee is het voorstel met 27 voor en 3 tegen aangenomen.

1.5 Financiële functie/uitgangspunten control De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 1 5, de financiële functie uitgangspunten control. Uw besluit daar over een aantal zaken die u in het voorstel aangegeven gekregen. U gaat daarmee akkoord? De heer Van Rijn: Voorzitter, ik heb al een handje opgestoken. De voorzitter: Dank u wel. Die was nog niet bij mij in beeld, maar dat heeft ermee te maken dat ik eerst moest scrollen als u … U staat niet bij de bovenste 10, ik weet niet of dat kan in het kader van het Eurovisiesongfestival erg is, maar in dit geval is het wel vervelend, want ik kon u niet zien. Maar ga rustig uw gang, meneer Van Rijn. De heer Van Rijn: Nou, ik wil anders best even een liedje zingen hoor. De voorzitter: Nou, zullen we dat straks ergens in besloten kring verder voorzetten? De heer Van Rijn, ga uw gang. De heer Van Rijn: Oké, nou, ja, dit wat voorligt daar is de SGP heel content mee, maar er is een gezegde dat zegt adel verplicht en als we daar even de betekenis opzoeken dan staat daarbij: wanneer iemand een hoge positie inneemt, betekent dat ook dat hij daarnaar moet leven om zijn plaats waardig te zijn. Gewoon op zijn Drents gezegd betekent dat gewoon doe wa ie zeggen, dan lieg ie niet. Dus ik hoop dat we zo met dit kader omgegaan wordt. Dank u wel, voorzitter. Wij zullen dus voor stemmen, hè. De voorzitter: Dank u wel. Dit was stemverklaring.

Ik kijk nog even rond. Dat betekent dat uw raad akkoord gaat met de voorstellen zoals die bij agendapunt 1 5 zijn voorgesteld en dat u dat unaniem doet, dat is het geval. Dank u wel. 1.6 Bekrachtiging geheimhouding De voorzitter: Dan gaan we naar 1.6, de bekrachtiging rond geheimhouding aan de raad toegezonden documenten. U gaat daarmee akkoord? Dat is het geval. 1.7 Vaststelling besluitenlijst 22 april 2021 De voorzitter: Dan is aan de orde 1.7, het vaststellen van de besluitenlijst. Gaat u mee akkoord? 1.8 Sluiting besluitvormende ronde De voorzitter: En dan is nog aan de orde, zeg maar, datgene dat net vanuit het debat onder 2 3 doorgeschoven is naar besluitvorming, dat de raad voorstelt dat de aangepaste afwegingskader zonne-energie over voorheen vastgesteld op 14 maart 2019 in te trekken. Dat is het besluit dat u neemt. U bent daarmee akkoord? Dat is het geval. Dan is daar ook een besluit over genomen en dan zijn we aan het einde van de besluitvormende ronde gekomen. We hebben enige momenten en minuten van pauze. 5 minuten om de voorzittersrol te gaan vervangen en mevrouw Rutgers zal deze ronde over de rest straks het debat voeren en ik sluit het besluitvormende deel. Dank u wel.

2

Debatronde

2.1 Opening debatronde De heer Kroezen: We hebben nog wel twee bespreekpunten. Nou ja, debatpunten, en bespreekpunten en de vragen aan het college. De eerste vraag, of ja, bespreekpunt is: hoe kijken de andere partijen aan hoe we op lokaal niveau jongeren kunnen betrekken bij deze energietransitie of energie-overgang? De tweede vraag is: hoe kunnen we in de gemeente Hoogeveen deze overgang naar duurzame en schone energie op een positieve manier bij de bevolking stimuleren en zichtbaar maken, zodat de inwoners met goede voorbeelden kunnen zien dat de overgang naar duurzame energie haalbaar en betaalbaar is? Dat is het tweede. Dus hoe kunnen we dat voor elkaar krijgen? En de derde is een vraag voor het college. De RES is inderdaad een plan op hoofdlijn, ga dus vooral ook straks bij de uitvoering en die komt zichtbaar in de omgevingsvisie en in de verordeningen. Mijn vraag is: hoe gaan wij de uitvoering de inwonersparticipatie, de inwonersbetrokkenheid, een plaats krijgen in de omgevingsvisie, omgevingsplannen en verordeningen? Zijn daar al plannen voor? Als CDA willen we de wethouder vooral meegeven en vooral benadrukken om de inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium bij deze overgang van energie te betrekken. Dit was mijn bijdrage namens het CDA. De voorzitter: Dank u wel. Mooie vragen.

Het is wel even de vraag nog of die bij dit raadsvoorstel behoren om nu te bespreken, maar wel goed om alvast even op te werpen. Het is goed om er als raad over na te gaan denken. De volgende die ik zag met een handje is de heer Steenbergen van de VVD. De heer Steenbergen (VVD): Ja, dank u, voorzitter. Ook in de eerste termijn zal ik het kort houden, zoals u heeft gevraagd. Het voorlopige standpunt van de VVD is, in tegenstelling tot het CDA, staan wij hier nog niet te juichen. We zullen ons ook in de komende tijd nog behoorlijk hierop verder verdiepen, maar in eerste instantie zullen wij hier dit nog niet gaan steunen. Met betrekking tot de discussiepunten, in het voorstel staat een heel duidelijk iets over een grote Drentse opgave, ten opzichten van ‘…’. Is dat wat we graag willen? Hebben we de oplossing en doen we de goede dingen daarmee? Het tweede punt en bespreekpunt is de inspraakmogelijkheden richting de omgevingsplannen en visie, op welke manier moeten we dat dan zien? Dus ja, CDA kwam er ook mee, maar toch als tweede bespreekpunt. Het draagvlak en de participatie, hoe is dat geregeld? In het laatste punt is heel duidelijk punt 12, bladzijde 58, daar staat de juridische afdwingbaarheid en de drangmogelijkheden om mee te gaan met de warmtetransitie en dat willen we er toch wel gewoon uit hebben.

Ik denk ook dat het in dit stadium gewoon niet kan om die zinnen in deze RES te laten staan. Dat zijn de bespreekpunten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat dat laatste punt ook iets is voor het college om even een reactie op te geven. Klopt dat? Ik hoor niks meer, maar dan ga ik dan maar even vanuit. De volgende die ik zag is de heer Pomper, van de SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. De heer Kroezen gaf het ook al aan, de gemeente Hoogeveen is eigenlijk wel een beetje voorloper. Wij komen al aardig wat aan de teller, wat betreft uren die in 2030 gerealiseerd moeten worden. Wij zijn dan ook blij dat de afwegingskader zonne-energie nu wordt stopgezet. De plannen die liggen die kunnen mooi uitgevoerd worden. De SP is het overwegend wel eens met de regionale emissiestrategie op de hoofdlijnen. Echter, bij die hoofdlijnen missen we wel gewoon twee belangrijke zaken. De eerste is eigenlijk al genoemd, de participatie, in de ruimste zin des woord, daar willen we het dus graag over hebben in het debat. En het tweede ding is eigenlijk ook we missen een financiële paragraaf. Als wij bijvoorbeeld een gaswijk gaan aanleggen, hoe wordt dat financieel gewaarborgd? Burgers

lopen misschien tegen onverwachte kosten aan en dat kunnen we natuurlijk ook in hoofdlijnen veel makkelijker verwoorden, zodat dat in de uitvoeringsplannen ook beter uitgelegd kan worden. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja, dank u wel, voorzitter. Iedereen gaat er heel vlot doorheen, dus iedereen heeft zijn huiswerk goed gedaan, volgens mij. Eerst willen wij als fractielijst Van Hien aangeven dat we blij zijn met de positieve vooruitzichten voor het opwekken van hernieuwbare elektriciteit, vooral nu andere doelstellingen op het gebied van duurzaamheid vanwege financiën niet optimaal kunnen worden verwezenlijkt. De RES1.0 voldoet, volgens ons, voor zover we kunnen beoordelen aan het beoogde doel, namelijk een strategie op hoofdlijnen en ambities binnen deze RES vinden wij realistisch en haalbaar, voor zover we kunnen zien en daar houden we van. Grote pluim voor de ontwikkelingen sinds de concept RES, er is sprake van een ‘…’, een brede aanpak en een zo groot mogelijke betrokkenheid van diverse partijen, van gemeente tot aan ondernemers, van natuurorganisaties tot aan onderwijs. De regio Drenthe heeft een opgave van 3,45 terrawattuur en landelijk is dat 35 terrawattuur, dus goed voor zo’n 10 miljoen huishoudens.

Dus Drenthe zal met deze opgave iets van 100 miljoen huishoudens kunnen voorzien en met circa een half miljoen inwoners en zo’n 220.000 huishoudens zit Drenthe dus ruim in het jasje en dat dit zou moeten leiden tot een afname van meer dan mee gaat om CO2 … De voorzitter: Bent u een en ander aan het uitleggen, maar dat was niet helemaal de bedoeling. Ik wil graag weten of u nog verdere punten heeft waar u over in debat wil of vragen die u aan de wethouder zou willen stellen. Mevrouw Van Hien: Nou, wij geven aan wat wij zo goed hieraan vinden. Nu dat Drenthe dus straks ruim zit bij de opgave. Wij gaan over op zon op dak, dat juichen we ook toe, een beetje wind. En we willen graag een paar extra punten uitlichten. Het werd net ook al even genoemd, participatie en draagvlak, maatschappelijke betrokkenheid. Zoals het hier staat omschreven lijkt dat een goede invulling aan te zijn gegeven. We zijn blij dat juist de jeugd hierbij betrokken wordt. Wat wij wel mee willen geven, omdat meedoen belangrijker is, wij missen de aandacht voor de mensen die niet beschikken over digitale vaardigheden, laat maar zeggen.

Ook in het kader van inclusiviteit, hoe worden deze mensen geïnformeerd en betrokken? En wat meedoen betreft, hoe voorkomen we dat mensen met een kleinere beurs buiten de boot vallen, als ze geen geld hebben om mee te doen? Graag hoor ik van de wethouder hoe hij hier tegenaan kijkt en ook afhankelijk van zijn antwoord wil ik deze punten, deze vragen ook graag voorleggen voor debat. Een ander punt is het probleem met de capaciteit op het elektriciteitsnet. De verwachte ruimte van 2027, of er wordt weer ruimte voor 2027 en dat is relatief kort dag om de opgave in 2030 te kunnen bereiken. Dat wordt sowieso een uitdaging, maar mijn vraag aan de wethouder: ziet u hier een probleem? Verder wil ik het voor nu hier eerst bij laten, voorzitter. En ons voorlopig standpunt op dit moment is dat we voor zullen stemmen. De voorzitter: Heel verhaal, dank u wel. Dan gaan we naar de heer Scheffers. De heer Scheffers: Dank u, voorzitter. Ja, ik zal het wel kort houden, want de meeste dingen komen nog in debat. Ik heb wel twee punten, is al genoemd, maar wil ze nog wel eventjes helder herhalen. Dat is in ieder geval de juridische status van het één en het ander, maar ook de juridische status in de toekomst. In hoeverre is bijvoorbeeld omvorming juridisch afdwingbaar? Daar hebben we toch wel wat problemen mee. Maar goed, dat hoor ik dan wel eventjes in het debat.

Tweede punt is en dat is door eigenlijk alle partijen al gezegd, dat is draagvlak en participatie. En met name gaat het laatste … Wij vinden het heel belangrijk in die zin dat eigenlijk kun je zeggen dat op dit moment alle maatschappelijke organisaties gehoord zijn, die hebben ook een inbreng

gehad. Nou, de particulieren, de burger in Hoogeveen, als je het hun vraagt, ik denk niet dat ze nauwelijks weten wat de RES betekent. Die hebben nog niet voldoende invloed gehad. Ik zou daar wel de nodige aandacht voor vragen en ook zeker in de toekomst wil ik een helder plan hebben hoe draagvlak gekweekt wordt, hoe met participatie wordt omgegaan? Nou, noemt u maar op en ik denk ook dat de wethouder dat op één of andere manier duidelijk moeten maken. Dat zijn mijn punten voor debat. En het voorlopig standpunt is dat wij akkoord gaan met de RES. De voorzitter: Dank u wel, dat is duidelijk. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Het gaat om het duurzaam … De voorzitter: De heer Van Rijn blijft even stilstaan. Hij valt weg, dus ik stel voor om eerst eventjes door te gaan naar de heer Meesters en dan komen we zo eventjes terug bij de heer Van Rijn. De heer Meesters: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan het wat dat betreft kort houden, want het voorstel dat voorligt, daar is onze fractie enthousiast over. Het klopt, het is ook in lijn met datgene wat we hebben afgesproken en we zien ook dat we eigenlijk al een heel eind zijn in de realisatie van de verwachting van het opwekken van stroom. Dus wat ons betreft, onze fractie heeft geen andere debatpunten en kunnen wij instemmen met het voorliggende voorstel. De voorzitter: Kijk, dat gaat al snel.

Gaan we door naar de heer Smand, van de PvdA. De heer Smand: Ja, dank u wel, voorzitter. Allereerst zijn we blij dat het aangepaste afwegingskader zonneenergie wordt ingetrokken. Ik maak hem iets uitgebreider dan de heer Meesters. We hebben de gezamenlijke verantwoordelijkheid om te werken aan een wereld waarin het ook in de toekomst goed leven is. De Partij van de Arbeid staat voor de energietransitie. Om de stap te zetten en de wijze waarop het nu in Nederland de energietransitievorm wordt gegeven, is al landelijk en provinciaal en lokaal niet de keuze van de Partij van de Arbeid. Wij maken andere keuzes als het gaat om energiesubsidies, waarbij niet alleen de laagste prijs leidend is, maar er ook er een koppeling is met de maatschappelijke uitdagingen die er liggen. Maar ook andere keuzes in de beperking van de marktwerking, dus niet alleen winsten voor de grote projectontwikkelaars, maar ook voordeel voor onze inwoners. Bijvoorbeeld het lokale eigenaarschap, zoals bij de visie en besluiten met betrekking tot het zonnekader ook steeds opnieuw hebben aangegeven. Dan ook andere keuzes daar waar het gaat om het aanpakken van energiearmoede. Dan een stukje over het draagvlak. De Partij van de Arbeid heeft zorgen over het draagvlak van de RES, wat een erg belangrijke voorwaarde voor realisatie van de plannen is.

De RES is beleid op schrift waarin niet concreet staat waar wat gaat gebeuren. Voor de meeste inwoners is het belangrijker dat hun kosten niet stijgen. Dat ze zekerheid van energielevering behouden, dat ze kunnen wonen in een prettige omgeving, waarin hun uitzicht niet verpest wordt door het zicht op windturbines en zonneweides. Het draagvlak in Hoogeveen is voor de Partij van de Arbeid dus een voorwaarde voor de realisatie van de RES-plannen. De bewoners willen geven toespraak, die willen inspraak. Die zorg lezen we in de RES niet terug. Draagvlak is ook de inwoners door middel van lokaal eigendom laten meeprofiteren van de reeds aangelegde zonneparken in onze gemeente, dat is echt een gelopen race. De directe bewoners worden wel gecompenseerd, want er is geen sprake van lokaal eigendom. De winsten zitten dus bij de eigenaren van grond en van de zonneparken. Dan nog een klein stukje over de betaalbaarheid. Betaalbaarheid is voor de inwoners is voor de Partij van de Arbeid een belangrijk punt, omdat door betaalbaarheid ook een succesvolle uitrol wordt bepaald. Ook hierover vinden we weinig terug in de RES. Wel is de realiteit dat een deel van de inwoners van Hoogeveen nu al te maken heeft met energiearmoede. Hoge energierekening …

De voorzitter: Meneer Smand, even een momentje, meneer Smand. U doet een enorm lange bespiegeling, maar ik vroeg eigenlijk naar een voorlopig standpunt en de punten voor het debat en die wil ik graag eventjes van u horen. De heer Smand: Ik rond hem heel snel af. Bij hoge energierekening, in combinatie met slecht geïsoleerde huizen en een laag inkomen, zij betalen wel energiebelasting, maar profiteren nu niet van de voordelen die nu naar de projectontwikkelaars gaan. Al met al wordt de Partij van de Arbeid niet enthousiast van de RES. Wij zijn dan ook benieuwd naar de mening van andere fracties. Dan heb ik nog een drietal vragen aan het college. Vraag één: hoe gaat het college invulling geven aan de inspraak van de inwoners van Hoogeveen in de RES? Vraag twee gaat specifiek over de warmtevisie, deze moet er dit jaar nog komen terwijl er veel onduidelijk is. De vraag is hoe groot acht het college de kans dat de warmtevisie in Hoogeveen voor 2021 dit jaar ook werkelijk tot stand komt? En vraag drie, die heb ik al een keer eerder gehoord, dat gaat over aanbeveling 12 op pagina 58, maakt de aanleg van collectieve warmte leverende systemen juridisch afdwingbaar en daarvan wil ik graag weten of het college inderdaad akkoord vindt of deze aanbeveling in de RES voorstaat? En voor de rest geen aanvullende punten voor debat. De voorzitter: Helder, dank u wel.

Ik zie dat de heer Van Rijn weer terug is, dus ik ga nu graag over naar de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel. Mijn verbinding was in één keer eventjes verdwenen, dat kan, hè. Goed. Ik was gebleven wat mij neigde om hier voor te zijn, maar wij hebben wel een paar punten. Met de VVD, willen we dus ook beslist geen drang en dwang op dit punt, want dat kan volgens ons gewoon niet. In 2019 heeft de Partij van de Arbeid en de SGP een motie ingediend dat bij de aanvragen van dit soort projecten, dat daar dan minimaal 50% participatie in zou moeten zijn. Ook daar vinden wij niks van, daar willen we graag een reactie hierop van het college en dan hebben wij ook het punt hoe wordt straks het transport geregeld. Want we kunnen wel van alles willen, maar als het niet getransporteerd kan worden, dan hebben we inmiddels wel, noem maar even zonneweides liggen en dan hebben wij geen mogelijkheden om die aan te zetten. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel en dan als laatste de heer Giethoorn. De heer Giethoorn: Ja, dank u, voorzitter. Nou, er is natuurlijk al onder andere gezegd deze regionale energiestrategie 1.0 is natuurlijk is allang geen eindstation, maar is een tussenstation op weg naar de RES2.0 in 2023. Wij als Gemeentebelangen die doen natuurlijk graag mee en we stappen ook graag in op de verschillende stations.

We hopen dat we er onderweg in zullen slagen om gewoon de warmtevraag naar beneden bij te stellen, door veel aandacht te hebben voor isolatiemaatregelen aan woningen en bedrijven. Voor ons is het van belang en iedereen heeft het daar ook over, over participatie. Nou, zo langzamerhand lijkt dat eigenlijk een soort van toverwoord te worden. Daar komen we straks in discussie vast nog uitgebreid op terug. Voor ons is dat toch een heel belangrijk punt. En ook het weghalen nu van de, hoe heet dat, de afwegingskader. Dat komt hartstikke goed uit natuurlijk, want we hebben als GB daar ook al niet zo lang geleden nog een heel artikel aan gewijd in de krant. Dus wat dat betreft heeft het college daar ook goed naar geluisterd, wat ons betreft. Verdere stappen na de RES2.0 ZBG graag met de andere partners in de regio en ons voorlopig standpunt is dat we gematigd optimistisch zijn op dit moment, maar we wachten nog even de verdere discussie af. Ervan uitgaande dat we steeds meegenomen worden in alle plannen op deze complexe route. Een discussiepunt voor de raad is wat ons betreft ook nog, ik heb het net ook al gezegd, over de zonnepanelen in Hoogeveen. We hebben zelfs het gehad over de spiegelvlakte van Hoogeveen. Ik ben erg benieuwd hoe de anderen daar tegenaan gekeken hebben. En verder aan het college de vraag die ook door

meneer Steenbergen bijvoorbeeld is gesteld, over die juridische status van de RES, in hoeverre kunnen mensen gedwongen worden om mee te doen aan dat warmtenet? Ik heb daar ambtelijk ook even naar gevraagd, maar misschien dat de wethouder ons daar nog even in mee kan nemen. Dat was het voor wat mij betreft, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we eerst even over naar de wethouder, dat is in dit geval meneer Ten Kate. Ik weet niet of u alle vragen en punten mee heeft geschreven. De heer Ten Kate: Dat heb ik. De voorzitter: Ik heb in ieder geval opgeschreven … Oké. Dan hoef ik ze niet op te sommen. Geef ik u nu graag het woord. De heer Ten Kate: Dank u wel, voorzitter. Ik heb meegeschreven en ik heb hier en daar ook nog wel behoefte om op een paar punten die u alvast heeft aangekondigd voor debat, om daar nog iets op mee te geven. Ik probeer wat zaken aan elkaar te knopen. Het lijkt me goed om eerst nog even goed te markeren waar de RES wel en niet over gaat. Omdat het natuurlijk over de energietransitie gaat en dat is een buitengewoon breed en omvangrijk vraagstuk, de RES gaat over een uitsnede daarvan en dat is afgesproken, dat hebben we met elkaar als overheden afgesproken in het klimaatakkoord. De RES bevat eigenlijk twee delen op hoofdlijnen.

Het eerste deel is de bijdrage die de verschillende RES-regio’s kunnen leveren aan het opwekken van elektriciteitsbehoefte op land en dat vinden we terug in het besluit van de welbekende 0,33 en dan nog iets, en wat Hoogeveen daarin zou kunnen leveren. Dat is het eerste deel en dan ook nog alleen maar dat besluit voor dat percentage of hoeveelheid terrawattuur, want de afzonderlijke plannen voor zonneparken, zon op dak, et cetera, kennen eigen allemaal hun eigen procedures natuurlijk. En het andere deel, als het gaat om de warmtetransitie van de wijken, dus dan gaat het over de vraag hoe komen we met ons allen op onze woningen in 2050 van het gas af, want ook dat is een afspraak uit het klimaatakkoord. De RES stipt dat eigenlijk voor het eerst aan, het is met name inventariserend bedoeld. Een aantal, een aantal vraagstukken worden beschreven en er worden een aantal aanbevelingen gedaan voor vervolg, richting Rijk vooral en ook richting onszelf. En sommige sprekers vroegen daar al naar, de uitvoering daarvan, maar niet alleen de uitvoering, maar ook de belangrijke keuzes die we daarin gaan maken stellen we vast in de Transitievisie Warmte. Die worden niet vastgesteld bij deze RES en de fractie van de PvdA vroeg daarnaar, gaan we daar dit jaar nog over hebben? Ja.

We hebben het voornemen om dat in twee stappen te doen, om met u voor de zomer nog aan de hand van een betrekkelijk kort voorstel besluiten te vragen over een aantal belangrijke uitgangspunten voor de Transitievisie Warmte en dan gaat het over participatie, dan gaat het over de mate van keuzevrijheid die inwoners daar wel niet in zouden moeten en kunnen hebben. Dan gaat het over vragen als betaalbaarheid, dus allemaal dat soort dingen die samenhangen met de Transitievisie Warmte komen aan de orde dan. Eerst op hoofdlijnen en uitgangspunten, kunt u als raad daar een aantal keuzes in maken en dan is het voornemen om dat in het najaar uit te werken en nog voor het einde van het jaar dan definitief in besluitvorming aan u voor te leggen. Dus deze RES stipt dat aan, de uitwerking daarvan komt in belangrijke mate later. Ik denk dat het goed is om ook dat te benadrukken. Dan bijna alle fracties hebben iets gezegd over participatie en draagvlak. Dat is uiteraard een buitengewoon belangrijk thema in de hele energietransitie. Ook dan is het wel goed om daar een beetje uit te splitsen langs de lijnen waar ik het net over had. Als we het hebben over de realisatie van zon op land, dan is de constatering van het college dat met de parken die nu allemaal in procedure zijn, bij de bijdrage die we hier nu vaststellen met elkaar hebben geleverd.

En de participatie en inspraak voor die parken loopt in de meeste gevallen al of heeft al gelopen, als onderdeel van de ruimtelijke procedures die daarbij horen. Als het gaat over zon op dak hebben wij nog veel te doen in

Hoogeveen en dat zit hem vooral op de zon op bedrijvendaken en daar besteden collega Zwiers en ik veel energie in om met name met ondernemend Hoogeveen en allerlei andere ondernemers daar juist vanuit het draagvlak en participatie stappen in proberen te zetten. En als het dan gaat om de participatie rondom de transitievisie, daar heb ik net al iets over gezegd. Dat komt straks vooral bij de Transitievisie Warmte, in eerste instantie. En later, wijk voor wijk, zullen we daar stappen moeten zetten richting 2050. Dus dat ook in partjes. Dat wil ik ook een beetje meegeven, de ervaring met participatie in het algemeen, maar zeker ook binnen de energietransitie leert dat als het gaat om abstracte verhalen en als we abstracte documenten zoals de RES toch ook wel in belangrijke mate toch een beetje is, dat dan het enthousiasme van inwoners om daar wat van te vinden of erover mee te denken, nou ja, matig is, om het maar zo te zeggen. Daar hebben wij in het RESproces in Drenthe serieuze pogingen toe gedaan en zijn ook zeker veel mensen geweest die daar een bijdrage aan hebben geleverd, maar relatief is dat natuurlijk nog vrij beperkt. Maar naarmate de plannen concreter worden merken we natuurlijk dat de participatiegraad en de bereidheid om mee te denken, ook voor jongeren, zeg ik dan in de richting van de heer Kroezen erbij, natuurlijk groter wordt.

Dan iets over dat punt 12 op bladzijde 58. Ik moet wel eerlijk bekennen, zo gaat dat dan bij documenten van 64 bladzijden, als je daar dan nog eens even goed specifiek naleest, was mijn eerste indruk nu zojuist ook wel weer dat sommige formuleringen daarin enigszins ongelukkig zijn. Waar het om gaat is het volgende. Als wij richting 2050 met elkaar in stapjes van het gas af willen in de bebouwde omgeving, dan is eigenlijk de algemene opvatting dat daar collectieve warmtesystemen voor nodig zullen zijn. Gas is op dit moment een collectief systeem, maar bijvoorbeeld warmtenetten zijn ook collectieve systemen. Het mooie van collectieve systemen is dat die relatief goedkoop kunnen worden aangelegd, als iedereen meedoet. En laat het helder zijn, maar dat is een discussie die we wat mij betreft ook nog later kunnen voeren, zeker bij de Transitievisie Warmte komen we daarbij op uit, maar als wij de energietransitie richting 2050 vorm willen geven en we willen dat enigszins betaalbaar houden, dan kun je in de wijken geen twee, of misschien wel drie collectieve systemen naast elkaar laten bestaan. Dat is gewoon onbetaalbaar.

Dus dan komt de vraag als we met z’n allen op een gegeven moment zeggen dat we wijk A bijvoorbeeld richting een collectief warm systeem zouden willen brengen, is het dan verstandig om het gassysteem daarnaast te laten bestaan? De overtuiging van iedereen die heeft meegewerkt aan de RES is dat je maximale keuzevrijheid, dat als je dat wil, dat daarmee de energietransitie onbetaalbaar wordt. Zo moet u punt 12 ook lezen, als signaal richting het Rijk, oké, u kunt van gemeenten en alle maatschappelijke partners vragen om richting 2050 de wijken van het gas af te krijgen, maar als u, Rijk, dat aan ons vraagt, dan hoort daar ook instrumentarium bij. Het is uiteraard aan u en dat is de reden ook waarom we hebben gemeend met elkaar naar dit punt, in deze RES, op te schrijven, dit punt 12, om dat signaal richting Rijk ook aan te geven, want daar is de RES ook voor bedoeld. Om hobbels die je onderweg tegenkomt, of denkt te komen, om die bij het Rijk te adresseren. Ik weet dat veel fracties ook hechten aan keuzevrijheid, maar ik geef nu maar vast aan dat en daar zullen we ook bij die uitgangspunten bij de transitievisie voor Hoogeveen specifieker duiden, dat maximale keuzevrijheid voor individuele burgers, als we 2050 willen halen, dat dat niet haalbaar is.

Dat is wat anders dan dat je volledig voorbijgaat aan het draagvlak en aan participatie en dat je ook keuzes natuurlijk niet eerder maakt dan dat je er uitvoerig bij gaat stilstaan, maar uiteindelijk zul je daar wel een zekere mate van collectiviteit in moeten afspreken. Dat is natuurlijk nu ook het geval, want het gassysteem kan zo goedkoop omdat we met z’n allen daar op zitten. En als de helft van de wijk op het ene systeem zit en de andere helft op het andere systeem, dan worden allebei onbetaalbaar. Dat is de achtergrond van punt 12 en zag de eerste zin, daar begon ik net al over, de zin doorzettingsmacht is essentieel om iedereen in de juiste stand te krijgen, dat zou je kunnen lezen alsof dat je langs juridische weg participatie kunt afdwingen, of draagvlak. Nou, hier zijn de woorden gras gaat niet harder als je eraan gaat trekken wel op van toepassing. Maar goed, ik hoop dat ik heb verduidelijkt wat de achtergrond is van deze passage in de RES. De punten van betaalbaarheid, ook voor de kleine beurs of niet voor de kleine beurs, maar voor iedereen eigenlijk, dat is denk ik vooral een vraagstuk wat bij die Transitievisie Warmte in een later stadium aan de orde

komt. De vraag van netcapaciteit. Een aantal fracties vroegen van is dit te realiseren? Het gros van de zonneparken die nu op route liggen hebben contracten met de netbeheerders en kunnen gerealiseerd worden. Voor een enkel park is dan nog niet gerealiseerd. Eén daarvan is een niet onbelangrijke, dat is de zonneroute A37. Dat is denk ik niet echt een park, maar wel een grootschalig zon op landproject. Dat vinden we denk ik allemaal buitengewoon verstandig om dat te doen in de bermen van de A37. Daar moet nog wel wat gebeuren richting 2026 om dat aangesloten te krijgen, maar we denken wel dat dat zeker voor 2030 moet lukken. Dus het grootste knelpunt rondom capaciteit zit vooral in zon op dak richting 2030. Omdat, ik had het net over die daken van bedrijventerreinen, dat zit nu in Hoogeveen voor een belangrijk deel op slot. Er zijn nog wel kleine mogelijkheden, maar het is beperkt. Dus daar heeft men echt weer echt wel iets te doen, dat weet men ook. Uiteindelijk zal het zwaartepunt uiteindelijk wel komen te liggen op de tweede helft van die periode tot 2030 aan toe. Dat is haalbaar, maar men moet met name in het laatste deel nog een paar stappen gezet worden. Misschien nog even daarop aanhaken, u heeft al eerder dan ik had kunnen bevroeden inmiddels al besloten tot het intrekken van het afwegingskader zon op land.

Dat sluit ook goed aan bij de constatering dat we met de projecten die nu in de pijplijn zitten de ambities zoals we die hebben opgeschreven in de RES voor zon op land, al gerealiseerd hebben. En we willen ook voorkomen dat daar verder overheen zouden gaan. Het punt van lokaal eigendom werd genoemd door de PvdA, denk ik van buitengewoon groot belang. Dat heeft u als raad ook al eens eerder uitgesproken, want in dat afwegingskader wat u zojuist heeft ingetrokken, daarvoor was er een afwegingskader waarin participatie van lokaal eigendom er nog niet in zat. Dus dat is al verstevigd. Punt is alleen dat voor de aanvragen die onder dat regime zijn ingediend dat niet geldt. Bijvoorbeeld voor de A37 zijn wij wel degelijk op zoek naar manieren om daar minimaal 50% lokaal eigendom vorm te geven. Langs deze weg doe ik dan ook maar de oproep aan mensen in Hoogeveen die bijvoorbeeld ideeën hebben om hun lokale energiecorporatie op te richten bijvoorbeeld, met om deel te nemen in zo’n A37. Meld u bij mij, zou ik bijna zeggen, want die mogelijkheid is er wel degelijk. Maar dat kunnen we niet alleen, daar hebben we ook onze inwoners bij nodig. En dan denk ik, anders hoor ik het wel, voorzitter, dat ik zo’n beetje alle vragen richting het college wel aangeraakt heb. De voorzitter: Dank u wel.