Transcript Gemeenteraad Hoogeveen 24.10.2024

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 24 oktober 2024

1.

Plenaire besluitvormende vergadering (Raadzaal)

1.1 Opening De voorzitter: Beste mensen, van harte welkom bij de gemeenteraadsvergadering van de gemeente Hoogeveen van 24 oktober 2024. Een bijzondere vergadering, u bent buiten opgewacht door de Hoogeveense trommelslagen, dat impliceert automatisch trouwens dat er iets belangrijks te gebeuren staat, dat is vandaag ook zo, bij de kaderdag voor de begroting voor volgend jaar. Maar voordat we de vergadering beginnen, zoals te doen gebruikelijk is, nemen we even een moment ter overdenking of bezinning op de vergadering, een moment. Dank u wel. Ik open de vergadering onder mededeling van afwezigheid van de heer Pomper en de heer Van der Meulen en de heer Van Dijk sluit iets later bij ons aan. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Dan kunnen we doorgaan naar punt 1.2, de vaststelling van de agenda zoals die van tevoren u gestuurd is met ook de volgorde daarin, de visie vanuit verschillende partijen, vervolgens de reacties daarop, de reactie van het college en dan de moties en amendementen. Dat is het spoorboekje van vandaag. Behoefte om daar nog iets over te zeggen? Nee, niet het geval. Stemmen, gaat uw gang. Ja, aldus vastgesteld. 1.3 Opheffen geheimhouding De voorzitter: Komen we bij agendapunt 1.3, opheffen geheimhouding over een rapportdossier 24-6. Iemand behoefte om daar iets van te zeggen? Niet het geval, dan gaan we stemmen. Gaat uw gang. Dank u wel, aldus akkoord.

1.4 Sluiting besluitvormende vergadering De voorzitter: Komen we bij agendapunt 1.4, sluiting van de besluitvormende vergadering. Hebben we daarmee ook gedaan. 2.

Debatronde (Raadzaal)

2.1 Opening debatronde De voorzitter: Wat mij betreft gaan we meteen verder met twee, de debatronde die we daarmee hebben geopend. 2.2 Spreekrecht De voorzitter: Ik kijk of er gebruik wordt gemaakt van het spreekrecht. Dat is niet het geval.

2.3 Visies op programmabegroting 2025 – 2028 De voorzitter: Gaan we door naar 2.3, de visies op de programmabegroting 2025-2028. U geeft uw bijdrage zo meteen, namens de fractie, in vijf minuten, uw visie over de programmabegroting ’25-’28. We interrumperen daarbij niet en na de pitch en de visie is er ongeveer een minuut of vijf om daarover nog vragen te stellen aan degene die het verhaal gehouden heeft. Ik zou graag willen beginnen, inderdaad, bij mevrouw Hooijer namens Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, voorzitter, dank u wel. Vandaag bespreken wij de begroting voor het komende jaar en ik wil allereerst het college complimenteren met het werk dat is verricht om deze begroting op te stellen. Want het is geen gemakkelijke taak om te balanceren tussen de behoefte van de inwoners, de ambitie van de gemeente en de financiële realiteit waarin Hoogeveen mee te maken heeft, d dat hebben we zeker. De afgelopen jaren werd er steeds gesproken over de ravijnjaren die op ons afkomen. Nou, wat we nu zien gebeuren, is dat het rijk ons dat ravijn zomaar in gaat werpen. Als raad hebben we een aantal jaren terug veel vervelende keuzes moeten maken voor de inwoners om de financiën weer op orde te krijgen. De gemeente is toen uitgeknepen en zo ver willen we het, wat ons betreft, niet weer laten komen.

Wat wij als Gemeentebelangen bijzonder waarderen aan deze begroting is de aandacht voor zorg en welzijn. Het is goed om te zien dat er ruimte is voor investeringen in jeugdzorg, ouderenzorg en andere sociale voorzieningen. Met name de langetermijnvisie voor jongeren stemt ons tevreden, zeker in een tijd waarin de druk op deze sectoren alleen maar toeneemt. We hebben immers gezegd dat we een sociale gemeente willen zijn. Daarnaast zijn we blij met de aandacht die er is voor de focus op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. We zien dat er extra aandacht is voor projecten die onze gemeente groener, veiliger en leefbaarder maken. Denk hierbij aan investeringen in de energietransitie en het vergroenen van onze wijken. Dit zijn stappen die niet alleen op de korte, maar ook op de lange termijn vruchten zullen afwerpen voor onze inwoners. Toch, voorzitter, is er altijd ruimte voor verbetering en dat brengt ons bij een aantal aandachtspunten die wij als Gemeentebelangen graag willen meegeven. Een van de grootste uitdagingen waar onze gemeente voor staat, is het tekort aan betaalbare starterswoningen. Hoewel we begrijpen dat woningbouwprojecten tijd kosten en dat we als gemeente gebonden zijn aan procedures, willen wij meer daadkracht zien op dit gebied.

Starters en jonge gezinnen hebben het steeds moeilijker om een betaalbare woning te vinden en dat zet druk op de leefbaarheid en de dynamiek in onze gemeente. Wij roepen het college op om sneller en met meer ambitie projecten te initiëren en betaalbare starterswoningen mogelijk te maken. Een voorstel hiervoor, zoals het herbestemmen van lege panden, ligt er al en wij hopen dat dit met voorrang wordt opgepakt. Naast staterswoningen moet er natuurlijk zijn voor woningbouw in alle soorten. Wij vinden nog steeds dat er een nieuwe woonwijk moet komen in plaats van inbreiding in bestaande wijken. Dit gaat vaak ten koste van openbaar groen en speelveldjes. Als het aan Gemeentebelangen ligt, dan roepen wij vandaag nog op tot een wooncrisis in onze gemeente. Daarnaast missen wij een duidelijke visie op het gebied van openbaar vervoer en duurzame mobiliteit. Hoogeveen heeft een sterke verbinding nodig, zowel binnen de gemeente als naar omliggende steden. Veel van onze inwoners zijn afhankelijk van het openbaar vervoer en het is van groot belang dat dit betrouwbaar en toekomstbestendig blijft. Dit is ook belangrijk voor de bereikbaarheid van nieuwe woonwijken en bedrijventerreinen. We zouden graag zien dat hier meer aandacht en middelen voor worden vrijgemaakt in de komende jaren. Een steeds terugkomend iets is het te hard rijden van automobilisten.

Steeds wordt er gezegd dat dat een mentaliteitskwestie is en dat is natuurlijk ook zo, hetzelfde geldt voor het gebruik van de fatbike. Maar wanneer er geen fiets- of voetpad naast de weg is, dan is het wel extra gevaarlijk voor fietsers en wandelaars. Op het Hollandscheveld opgaande speelde deze kwestie. Bloembakken werden geplaatst, maar mede door de manier waarop was dat toch ook geen oplossing. Toch moet er op dat soort wegen gekeken worden hoe de snelheid er op een veilige manier uitgehaald kan worden.

Datzelfde geldt als de bomen heel dicht op de straat staan, zoals aan de Coevordenstraatweg. Als Gemeentebelangen vinden we een groene gemeente ontzettend belangrijk, maar dat vinden we ook wat betreft de veiligheid voor onze weggebruikers. Dus daar waar de situatie zo gevaarlijk is dat dit verholpen kan worden door het kappen van een paar bomen, dan zeggen wij daar geen nee tegen. Daarnaast is de veiligheid op de bedrijventerreinen essentieel voor een goed ondernemersklimaat. Daarom dienen wij een motie in om een traject te starten om de mogelijkheid van het keurmerk veilig ondernemen te onderzoeken. Tot slot willen wij meer nadruk op transparantie en burgerparticipatie. De afgelopen jaren zijn er mooie stappen gezet om de betrokkenheid van inwoners bij beleid en besluitvorming te vergroten. Het is onze overtuiging dat goed geïnformeerde burgers en betrokken burgers bijdragen aan betere besluiten. Daarom roepen wij op om burgerparticipatie een structureel onderdeel te laten worden van ons beleid. Participatie leidt ook vaak tot vrijwilligers. Hiervan hebben we er gelukkig al heel veel in Hoogeveen. Dat scheelt veel werk en geld.

Voor de groepen vrijwilligers die begraafplaatsen onderhouden, willen wij een amendement indienen: budget voor het aanschaffen van elektrisch gereedschap, want dat hoeven zij toch niet zelf te bekostigen? Voorzitter, wij staan positief tegenover deze begroting, met de hoop dat de genoemde aandachtspunten in de verdere uitvoering worden meegenomen. Tot zover. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Roept dat vragen op? De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had eigenlijk twee vragen, maar de eerste gaat even over de bereikbaarheid met openbaar vervoer. Goed plan natuurlijk, om dat te stimuleren, maar u zegt: we willen dat daar meer geld voor vrijgemaakt gaat worden. Dat dat snap ik even niet, want hoeveel geld kunnen we vrijmaken en waar kunnen we het uiteindelijk dan voor inzetten? Want openbaar vervoer is eigenlijk toch wel meer voor de vervoersbedrijven? Ik zou daar graag iets meer toelichting bij willen. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Hooijer. Mevrouw Hooijer-Everts: Wanneer wij het college of de ambtenaren daarvoor opdracht geven om daar goed aan te werken, dan kost dat automatisch al geld omdat je daar uren op inzet. Dus als het om dat soort geld gaat, ik ben het met u eens, het moet van de vervoersbedrijven komen. Maar ik vind wel dat er genoeg in ieder geval energie ingestopt moet worden. En ja, ook dat kost tijd en tijd is geld.

De voorzitter: De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Mijn volgende vraag betreft dus die bomenkap die nodig zou zijn aan de Coevordenstraat, om die mensen veilig de straat op te laten gaan. Ik had vandaag al een motie daarover willen indienen, maar ik heb niet voldoende informatie daarover. Maar we gaan hem straks wel aankondigen, ik reken er dan ook op dat wij daar steun hebben van Gemeentebelangen. Dank u wel. De voorzitter: Dat was niet echt … Mevrouw Hooijer-Everts: Is er nog iets dat ik hier moet beantwoorden met ja of nee? Maar dat kan ik natuurlijk alleen doen als wij de motie gezien hebben, mijnheer Van Rijn. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Pullen, sorry. Mevrouw Pullen-Muis: Ja, ik heb nog twee vragen. Ik weet niet of dat kan. Ik hoor dat u heel positief bent over de jongeren. Dan denk ik: staat Gemeentebelangen ook open voor om daar wat meer geld aan toe te kennen,

zeg maar, aan problematieken die daar zijn? Daar ben ik wel nieuwsgierig naar hoe jullie daar tegenover staan. En de tweede: u spreekt over burgerparticipatie en dat moet meer transparant. Hoe wil je dat dan opnemen binnen beleidsprocessen? Daar ben ik ook wel benieuwd naar, hoe u dat voor zich ziet. Mevrouw Hooijer-Everts: Om op de eerste in te gaan, het is niet zo dat we zeggen er moet nu maar een bak geld extra naartoe. Dat is zeker niet het geval. Maar er moet wel gekeken worden waar dat geld dan aan besteed gaat worden en of dat inderdaad vanuit de gemeente moet komen of dat dat op een andere manier bekostigd kan worden. En de tweede vraag, nog even een hint. Burgerparticipatie. Ja, waar kun je transparant zijn? Niet in alles kun je transparant zijn, maar daar waar het kan, de ervaring is dat het vaak vergeten wordt om informatie te delen met inwoners en dat zouden we toch jammer vinden. Daarom moet het ook structureel erin dat je, daar waar het kan, transparant bent en gebruik maakt van burgerparticipatie. De voorzitter: Voldoende? Dank u wel. Ik zie geen andere vragen meer, dus dan dank ik de fractie van Gemeentebelangen voor de inbreng en ga ik door naar het CDA. Mevrouw Koekoek: Ja, voorzitter, dank. Toch wel bijzonder om hier weer te staan na anderhalf jaar. Voorzitter, onze visie voor de gemeente hebben er gegeven bij de kadernota.

Vandaag resten ons nog twee vragen. Is de begroting conform de kadernota opgesteld en zien we de inbreng van het CDA bij de kadernota voldoende terug in de begroting? Maar toch eerst even terug naar die visie. Wij geloven niet in een maakbare samenleving, niet door de overheid gemaakt. Wij geloven wel in een samenleving die gemaakt wordt door mensen in die samenleving zelf. Wij zien daarom graag een waakzame, maar bescheiden overheid en een samenleving waarin die overheid weliswaar soms nodig is, maar waar mensen vooral ruimte krijgen om er samen iets moois van te maken. Dan onze antwoorden op de twee vragen. De begroting is wat ons betreft conform de kadernota opgesteld. We zijn het niet overal mee eens, maar het democratisch genomen besluit van voor de zomer is uitgevoerd en daar hechten wij als democraat enorm aan. Een specifiek punt uit de begroting waar we het natuurlijk wel mee eens zijn, is de ozb-daling. Na jarenlang knokken door het CDA is de trend van ozb-verhogingen doorbroken en dankzij ons amendement hoeven onze inwoners volgend jaar ruim tien procent minder ozb te betalen. We zijn er blij mee. Niet vanwege het politieke succes, maar omdat dit onze inwoners enige verlichting geeft in een tijd waar alles alleen maar duurder wordt.

Al heel deze raadsperiode pleit het CDA voor een betrouwbare en goed functionerende overheid die doet wat zij belooft en eerlijk is over wat niet kan vanwege financiën of ambtelijke capaciteit. Zoals gezegd is een goede overheid volgens het CDA en waakzame en bescheiden overheid. Helaas horen we nog te vaak dat de overheid als belemmering wordt ervaren, als het bijvoorbeeld gaat om een inwoner die een bouwvergunning aanvraagt of een ondernemer die stuk loopt op regels. In de voorliggende begroting komt dit punt niet expliciet terug en dus blijven we hier kritisch op. Dan het eerlijk zijn over wat niet kan. Moedeloos werden we van de talloze malen dat het college zei dat plannen niet door konden gaan vanwege ambtelijke capaciteit. Het leek wel of we roepende in de woestijn waren met onze plannen en pleidooien om bijvoorbeeld de beschikbare ambtelijke capaciteit leidend te laten zijn of ons als gemeente te beperken tot een aantal dingen en die ook goed te doen. En eerlijk gezegd, moedeloos begon ik deze begroting te lezen. Want leuk, al die plannen, maar we komen weer in diezelfde discussie terecht. Maar ik werd aangenaam verrast om al in de aanbiedingsbrief als het ware onze eigen woorden terug te lezen.

Een citaat: door keuzes te maken in onze prioriteit en ons te richten op de dingen goed te doen in plaats van alles tegelijk te willen doen, verlichten we de werkdruk en zorgen we ervoor dat de organisatie efficiënt en effectief blijft functioneren. Hier werden we blij van. Complimenten aan het college dat dit belangrijke zorgpunt van het CDA is gehoord en een plek heeft gekregen in de voorliggende conceptbegroting. We zullen daarom de aangehouden motie of het capaciteitsplafond dan ook niet indienen. Het hebben van een betaalbare woning ziet het CDA als een essentieel onderdeel van

bestaanszekerheid. Net als het college willen we bouwen, bouwen, bouwen, maar we bouwen veel te weinig. We hebben tijdens de kadernota opgeroepen om een nieuwe woonwijk te onderzoeken. Daar moet vaart mee worden gemaakt. U heeft de mogelijkheden tot woningsplitsing verruimd, trekt dit door in mogelijkheden tot splitsing van kavels boven de 1000 vierkante meter en zorg vooral dat stroperige procedures voor bouwinitiatieven worden versneld. We willen graag later op een ander moment hierover met u in gesprek gaan. Bestaanszekerheid gaat over meer dan woningbouw. We zullen in 2025 nadrukkelijk dat thema blijven agenderen. We zullen kritisch de voortgang monitoren van het armoedebeleid, ouderenbeleid, schuldhulpverlening, arbeidsparticipatie en jeugdzorg. Voorzitter, nog een paar slotopmerkingen. Dat wat goed is, moet goed blijven. Laten we daarop inzetten, bijvoorbeeld bij onze wegen. We hebben voortdurend contact met onze inwoners over de kwaliteit en veiligheid van wegen en fietspaden. Onlangs hebben we daarover weer een enquête gehouden. Op basis van wat we horen en wat we zelf ook zien, zullen we aan de bel blijven trekken. Zoals over de gaten in de Schutstraat en de Leeuweriklaan, die bij de kadernota helaas niet op bijval van de raad konden rekenen. Maar we krijgen van bezorgde inwoners en ondernemers ook te veel signalen over onveiligheid in brede zin.

Van overlast en vandalisme in winkelcentra en parken, ouderen die de straat niet meer opgaan, toenemend gebruik en openlijk dealen van drugs en ga zo maar door. We hebben hierover schriftelijke vragen gesteld en gisteravond zijn die beantwoord. U zult begrijpen, wij zullen ons nog beraden op die beantwoording en wellicht komen we met een voorstel nog daarover bij de begroting. We zijn verrast dat eindelijk het openbaar toilet in de Hoofdstraat is opgenomen in de begroting en ook dat deze toegankelijk is. Toegankelijkheid moet niet speciaal zijn, maar een vanzelfsprekendheid, ook voor een openbaar toilet. Tot slot, voorzitter. Door het verleden kent men het heden. Historisch besef is van groot belang, altijd, maar zeker in deze roerige tijd waarin het verleden niet meer gekend wordt. We hebben bij de kadernota gepleit voor aandacht voor 80 jaar bevrijding van Hoogeveen en de hele fractie was dan ook blij om te lezen dat dit in de begroting is opgenomen. We willen daar een concreet punt aan toevoegen. In Noordscheschut wordt nagedacht over een oorlogsmonument. Bij ons weten is dit het enige dorp binnen onze gemeente dat zo'n monument nog niet heeft. De vraag aan het college is of u kunt kijken of de gemeente hierin een rol kan spelen. Voorzitter, dat was het voor nu. We hebben geen debatpunten en voorlopig ook geen moties en amendementen.

De voorzitter: Dank u wel, ook voor het keurige tijdspad dat u heeft uitgekozen met uw verhaal. Hartstikke goed. De heer Prakken, gaat uw gang. De heer Prakken: Ja, een vraag voor het CDA. Ik hoor bescheiden overheid. Nou, dat is natuurlijk leuk, maar ik hoor ook bouwen, bouwen, bouwen en goed onderhouden fietspaden en het openbaar toilet. Dat is toch ook heel erg mooi. Ja, daar is de overheid, de gemeente in dit geval, natuurlijk geld voor nodig. Wanneer daar de rem op wordt gezet, dan kan de gemeente steeds minder doen. Bent u dat met mij eens? Mevrouw Koekoek: Voorzitter, het maken van keuzes en politieke besluiten is gewoon prioriteren. Dat wat je belangrijk vindt, daar besteed je geld aan en dat wat je niet belangrijk vindt, daar gaat minder geld naartoe. En dit zijn onze prioriteiten. De voorzitter: Vervolgvraag? Nee, geen behoefte aan. Akkoord. Anderen nog? Niet het geval. Het was een helder verhaal. Top. Gaan we door naar de Partij van de Arbeid. De heer Van Eck: Solide en sociaal. Voorzitter, eigenlijk hebben we niet meer dan twee seconden nodig om onze visie op deze begroting te geven. Solide en sociaal. In 2022, de eerste begroting van het huidige college, kregen we twee minuten spreektijd per partij om onze visie op de begroting te geven. We kwamen uit magere jaren. In 2023, de gemeente had inmiddels weer wat kleur op de wangen, we konden sparen, we konden

investeren. De spreektijd ging naar vijf minuten. Nu buigen ons over de derde begroting. De verwachte algemene reserve ging in de jaren van 32 miljoen via 60 miljoen naar 73 miljoen. Gelukkig voor mijn toehoorders stijgt de spreektijd niet mee met de algemene reserve. Het is mooi, zo’n goedgevulde spaarpot, reservepot, maar geven we in 2025 ook geld uit om Hoogeveen eerlijker, socialer en groener te maken? De vraag stellen is voor ons ook de vraag beantwoorden en ook de jaren na 2025 baren ons niet direct zorgen. Natuurlijk, het is onzeker wat het rijk doet richting de gemeenten, richting 2026en verder, maar we hebben als gemeente flink wat vet op de boten. We kunnen, als dat al gebeurt, klappen opvangen. Vandaar een solide begroting. Voorzitter, wij zetten onverminderd in op een gemeente waarin iedereen meedoet en waar we oog hebben voor elkaar. In onze bijdrage tijdens het debat over de kadernota, spraken we over het belang van een stevige bodem onder de maatschappelijke ladder van iedereen. We investeren met deze begroting opnieuw in mensen en in middelen. Domein overstijgende samenwerking, jong Hoogeveen, optima leven, huizen van de buurt, de lijst met succesvolle initiatieven is lang en we gaan er volop mee door. Bijvoorbeeld de veldhuur voor voetbal en atletiek gaat naar beneden de komende periode. De Zeeheldenbuurt gaat eindelijk op de schop.

We roepen daarbij op om verder te kijken dan stenen, kijk bij de herinrichting ook naar welzijn, naar ontmoeten en bewegen. We gaan door met het vergroenen van wijken en buurten. We gaan extra groene schoolpleinen aanleggen en we roepen op om ook groot te denken. Waarom zouden we bijvoorbeeld geen nieuwe bossen aanleggen binnen onze gemeente? Vele generaties na ons zullen daar de vruchten van plukken. En het nieuwe zwembad, al ten tijde van de ijsbaansloop hamerde de PvdA op het belang van een nieuw zwembad in Hoogeveen. Eindelijk, eindelijk is het zover: er komt een nieuw zwembad in Hoogeveen. We zullen maar denken, niet alles wat goed is, komt snel. Er komen extra impulsen voor de maatschappelijke acceptatie van LHBTIQ+ personen, dit is o zo belangrijk. Tot slot onder het kopje sociaal. Vorig jaar hebben we aandacht gevraagd voor het subsidiëren van kinderspelweken en andere kinderactiviteiten. We vragen aan het college hoe het daarmee staat. En helemaal tot slot bij het thema sociaal: cultuur is het middel om verbindingen te leggen, om iedereen erbij te laten horen. Investeren in cultuur is ook investeren in mensen, in de samenleving. Laten we dat vooral niet vergeten. Vandaar een sociale begroting. Voorzitter, maar het kan nog altijd beter. Bij de kadernota vroegen we aandacht voor flexwonen op eigen erf.

We komen vandaag met een motie om dit mogelijk te maken en ook bij de kadernota vroegen we aandacht voor de verduurzaming van buurt- en dorpshuizen. We komen nu met een motie om die verduurzaming te versnellen. In de begroting lezen we dat de beheersubsidie voor buurt- en het dorpshuizen niet wordt geïndexeerd. We komen met een motie om dit wel te doen. Voorzitter, het zal u niet verbazen dat de PvdA aandacht blijft vragen voor het thema armoede. De berekening van armoede is onlangs aangepast en ineens leefden veel mensen niet meer in armoede. Maar we moeten oppassen dat we ons niet laten meeslepen in deze papieren werkelijkheid. Maar liefst 1,2 miljoen mensen leven net boven de nieuwe armoedegrens. Vaak zijn het mensen die wel degelijk werk hebben, wel degelijk aan het werk zijn, maar ternauwernood het hoofd boven water kunnen houden. Er hoeft maar een koelkast of een wasmachine stuk te gaan en zij duiken door die armoedegrens heen. In onze bijdrage tijdens de bespreking van kadernota hebben we aandacht besteed aan het boek ‘armoede uitgelegd aan mensen met geld’ van Tim ‘S Jongers. Deze keer hebben we een uit tip: armoede kan iedereen overkomen. Museum De Proefkolonie in Frederiksoord is onlangs uitgebreid en besteedt nu ook aandacht aan armoede van nu. We zijn er als fractie geweest.

Het is een boeiende en, zeker voor mensen die geld hebben, bij tijd en wijle confronterende expositie Armoede kan iedereen overkomen. Samenvattend, voorzitter. De fractie van de PvdA beschouwt de begroting als solide en sociaal. We komen met de volgende moties om het nog beter te maken. Flexwonen op eigen erf, verduurzaming buurthuizen, beheersubsidie buurthuizen indexeren. Tot zover onze twee seconden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Sieders, gaat uw gang.

De heer Sieders: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik kan even een verhelderende vraag over het feit over het solide. Heeft u het dan over de complete begroting of over de spaarpot die we hebben? Want als ik een begroting zie, ik toch ook dat we drie jaar een negatief saldo bereiken of niet uitkomen. Hoe ziet u dat? De heer Van Eck: Dat is primair … Kijken we daarmee naar 2026, maar zoals ik aangaf voor de jaren daarna … Of naar 2025, herstel. Maar zoals ik aangaf, de jaren daarna is er nog veel onzekerheid, maar op zich zijn we daar niet heel erg bang voor. De voorzitter: De heer De Weerd. De heer De Weerd: Dank u wel, voorzitter. Misschien heb ik het niet helemaal goed verstaan, uw verhaal, mijnheer Van Eck, maar u gaf iets aan over mogelijk nieuwe bossen in de gemeente. Ik weet niet of ik dat goed verstaan hebben. Wat bedoelt u daar dan precies mee en waar moeten we dan aan denken, waar moeten die bossen dan komen? Kunt u daar wat meer over vertellen? De heer Van Eck: Ja, u heeft het goed verstaan. U zit ook naast mij, dus het helpt, denk ik. Het is meer de oproep richting het college van: denk groot, denk niet alleen aan de wijken en de buurten, maar denk veel verder. Denk ook niet aan nieuwe natuur waar we nu en waar we volgend jaar al profijt van hebben, maar ook aan nieuwe natuur waar we over 30, 50 en 100 jaar profijt van hebben. Waar dat is, dat is vers twee.

De voorzitter: Voldoende voor de heer De Weerd. Ga ik naar de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Nou, voorzitter, dat is eigenlijk een aanvulling ook op deze vraag, want goed plan, is helemaal niet verkeerd. Het is voor de leefomgeving goed, de bomen groeien, die hebben veel CO2 nodig, veel CO2 opname hebben die. Wij hebben gronden, ze worden nu verhuurd als bouwgronden, maar die kunnen gewoon volgeplant worden met bomen, waarom niet? De voorzitter: Wat wordt de vraag? De heer Van Rijn: Daar was ik nu even mee bezig. Wil de Partij van de Arbeid hier een voorstel over indienen? Want wij hebben er wel eigenlijk eens over gedacht om daar een voorstel over in te dienen en dan meteen erbij: de goede bomen die daarbij horen, natuurlijk. De heer Van Eck: Ja, het is nu een oproep van ons aan het college. Tegelijkertijd kunt u het ook als een proefballonnetje zien. Ik hoor dat er links en rechts en midden al positief op gereageerd wordt. Dus laten we kijken hoe we dat samen kunnen voegen. De voorzitter: Dank u wel. Kom ik bij de heer Klok. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. Wat betreft de indexatie en verduurzaming van de buurthuizen. Als wij dat zo horen, dan is dat volgens ons een dubbel voordeel voor buurthuizen, wat natuurlijk hartstikke mooi is.

Maar hoe rijmt dit met andere organisaties die hier geen voordeel bij hebben in deze begroting? Er zijn ook organisaties die er juist op achteruit gaan. Hoe rijmt u dat in deze begroting, waar we juist met elkaar kijken dat we die broekriem wat steviger moeten aantrekken? Dank u wel. De heer Van Eck: Wat dat laatste betreft, dan heeft u de begroting anders gelezen dan wij dat hebben gedaan, want uit deze begroting halen wij niet dat we op dit moment de broekriem aan het aantrekken zijn. Wat betreft de andere organisaties, er wordt ook naar sportclubs gekeken, naar de verduurzaming. Wij vragen nu

even specifieke aandacht voor de buurt- en dorpshuizen. Daar is al lang sprake van dat er verduurzamingsplan komt en wij vinden dat het nu wel eens tijd wordt dat dat plan er daadwerkelijk ligt. De voorzitter: De heer Klok, het vervolg. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat begrijp ik en dat is volgens mij een hartstikke mooi punt, alleen tegelijk roept u ook op om dat mee te indexeren, terwijl bijvoorbeeld andere organisaties worden niet geïndexeerd. Dan lezen wij dat een beetje als een dubbel voordeel voor die buurthuizen, terwijl we andere organisaties daar juist een beetje mee laten zitten. Wat willen wij dan als gemeente afgeven richting al die organisaties die zich ook heel hard maken voor ons als samenleving hier in Hoogeveen? Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Eck. De heer Van Eck: Ja, voorzitter, de indexatie waar wij om vragen, betreft de beheersbare. Dat is een zeer bescheiden bijdrage die de buurt- en dorpshuizen krijgen. Maar als u mij kunt noemen welke organisaties dan niet meegaan in indexaties, dan kunnen we er zeker naar kijken of we daar ook, of we daar aanleidingen toe zien om daar ook voor te pleiten. De voorzitter: De vraag is of we dat nu moeten doen. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. Dat kan ik zeker. De voorzitter: Tot slot de heer Klok. De heer Klok: Dat kan ik zeker.

Zo zijn er een aantal organisaties dat betreft, bijvoorbeeld musea, cultureel erfgoed wordt niet geïndexeerd, media wordt niet geïndexeerd, economische promotie niet en ook het openbaar vervoer in de gemeente Hoogeveen niet. Is het niet veel verstandiger dat we als raad hier afspreken van laten we daar nou eens kijken hoe we dat allemaal gaan aanpassen, in plaats van nu dit ene specifieke punt, want dan kan ik mij voorstellen dat bijvoorbeeld bij de volgende kadernota of die volgende begroting, dat elke partij zoals zijn eigen dingetje gaat pikken. En volgens mij is dat onwenselijk. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Eck, tot slot op dit blokje. De heer Van Eck: Ja, dank, voorzitter. Goed voorstel, maar het één doen, hoeft niet het andere te laten. De voorzitter: Anderen nog vragen voor de Partij van de Arbeid? Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw bijdrage. Dan ga ik door naar de fractie van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel, voorzitter. Geacht college, raad en inwoners van Hoogeveen, want daar spreek ik ook voor. Ik begin met een beeldspraak uit de Bijbel. Dat doe ik niet zo vaak, maar nu wel. Wij moeten zorgen voor de randen van de akker.

Dat staat in Leviticus, voor degene die de Bijbel kennen, maar dat staat namelijk voor dat de randen, dat je voor de randen van de akker wat moet laten liggen van de opbrengst voor hen die het nodig hebben, vooral voor armen en vreemdelingen. Dat is mooi. Dat past bij de visie van de ChristenUnie: eerst het welzijn en dan de economische bijdrage. Daarom staan we ook voor Hoogeveen om het sociale gezicht te blijven houden. Er komt meer kleur op de wangen, met de eerste resultaten van armoede aanpak, bijvoorbeeld de vernieuwing met vrijwilligers en maatjes bij schulden, maar de vraag blijft elke keer weer: waar maken we echt het verschil? Wat laten we liggen op de akker voor hen die het echt nodig hebben? Het zijn onzekere tijden. Wij leven in een wereld met oorlogen en de zichtbare

gevolgen van klimaatverandering. Het rijk plaatst ons voor onzekere tijden, denk aan het ravijnjaar, net ook al genoemd door Gemeentebelangen, en de onzekerheid van het huidige kabinet. Als we naar de randen van de akker kijken, noemden we vreemdelingen en asielzoekers. We vinden het asielbeleid onvoorspelbaar en onduidelijk, landelijk. Wie moet er voor deze groep blijven zorgen als niemand het doet? Wij houden er rekening mee dat we als gemeente weer een keer worden gevraagd, als de nood hoog is. Daarom komen we met een amendement om onvoorspelbaar asielbeleid op te nemen bij de risico-inventarisatie en dit punt ook te verwerken bij de paragraaf weerstandsvermogen. Dan, wij gaan voor drie doelen in de programmabegroting. We willen een plek voor jongeren, we willen prettig wonen en we willen duurzaam en cultureel vooruit. Dat zijn de drie punten en daar koppel ik een aantal aandachtspunten en onderwerpen aan. We hebben de brief van het college gelezen over fysieke ontmoetingsplekken voor jongeren, maar wat onze fractie betreft, moet er meer worden ingezet op ontmoetingsactiviteiten en een fysieke plek voor jongeren bij de buurt- en dorpshuizen. Zelf zien we namelijk toch ook wel een aarzelende houding bij de besturen van wijken dorpshuizen. Daarom willen we hen helpen en stimuleren om deze handschoen verder op te pakken.

We hebben een amendement hierover voorbereid, er moet meer actie komen. Dan het tweede punt: we willen prettig wonen. We zien de wens om de Zeeheldenbuurt aan te pakken en zo werkt u aan het prettiger wonen. Al lang beloofd, broodnodig voor de buurt en voor haar bewoners. Dus college, pak dit zo spoedig mogelijk samen op met de woningcoöperaties en de mensen in de buurt. Een duurzame sociale verbetering van deze wijk is wat ons betreft op dit moment de belangrijkste en broodnodige investering. We hebben de vraag aan het college: wanneer gaat u meer concrete stappen zetten voor de mensen in deze buurt en we hopen op een toezegging op dat punt. Prettig wonen is ook werken aan de woningbouwopgave. Meerdere collega's hebben daar al op gewezen. Vreemd is de wens om voor nieuwe, kapitaalkrachtige inwoners in Hoogeveen. College, vergeet juist niet te starters en de sociale woningbouwopgave, zeggen wij. Een nieuwe woonwijk moet wat ons betreft juist divers zijn en jong voor jong en oud en passend bij Hoogeveen. Dan het zwembad. Sinds kort zwem ik daar en ik zie ook de ouderdom van het gebouw en wij zijn zeer benieuwd naar de routekaart en hopen dat het college op dit onderwerp vaart houdt. Dus college, op welke manier betrekt u de raad hierbij? Dat is onze vraag. Dan het derde punt. We willen duurzaam en cultureel vooruit, de verduurzaming van het vastgoed.

Goed dat het college stappen zet om te werken aan de duurzame en klimaat adaptieve gemeente, maar waar is ons goede voorbeeld als gemeente? Wij willen meer stappen zetten bij het verduurzamen van ons gemeentelijk vastgoed. Houd vaart daarin. Wij zijn benieuwd naar de visie van het college hierop. Dan wind op het dak. Wij hebben een motie om te verkennen hoe de kleinschalig in windenergie en de bebouwde omgeving mogen kunnen maken, dat is ook een voorbeeld van duurzaamheid waar we met de raad in debat over willen gaan, hoe we dat kunnen inpassen. Dan de buitensport. Sport moet betaalbaar blijven. De motie tarief en buitensport riep op om de huurtarieven en de sportaccommodaties te onderzoeken. Het is een verlaging geworden van de bijdrage van de buitensportverenigingen. Maar de ChristenUnie wil ook een soortgelijk initiatief op dat punt voor cultuur. Muzieklessen bij de Kunstenkorf kosten voor een inwoner van gemeente Hoogeveen meer dan voor een inwoner van De Wolden. We willen graag met de raad hierover in debat en eventueel komen we nog met een motie of een amendement. Dan de doorfietsroutes, dat is mijn laatste onderwerpje. In de begroting zien we niets over het onderzoek haalbaarheid fietsroutes, dat is onze motie.

Ook op dit onderwerp zien we graag dat u, om in de fietsgedachten te blijven, stevig blijft doortrappen en maak ook gebruik van de trapondersteuning van de regio Zwolle en de provincie. College, een vraag van onze kant: wat is de stand van zaken en wat is de inzet voor de door fietsroute Meppel Hoogeveen of andersom? Tot slot. We zijn blij met alles wat er gedaan wordt, ook vanuit het college, maar ook vanuit de organisatie. Denk aan voorbeelden van de wegenaanpak, jong Hoogeveen, de veiligheid, aanpak ondermijning en de pilot, we kregen daar onlangs een brief over, over inwoners met complexe problematieken. De programmabegroting ziet er wat ons betreft goed uit, geeft goed zicht op de komende jaren, maar we moeten wel blijven letten op de gezonde financiën van Hoogeveen en nu nog niet bezuinigen. Natuurlijk zijn

economische reserves nodig, maar bewaar wat. Als sociale partij zijn wij verantwoordelijk en als sociale gemeente zijn we verantwoordelijk voor de zorg van kwetsbaren, voor kinderen in armoede, voor mensen met een beperking, iedereen telt mee en we moeten wat laten liggen op de randen van de akker, voor hen die het nodig hebben. Tot slot wensen we het college en ook ons als raad Gods zegen toe bij het waardevolle werk van Hoogeveen. Dank u wel. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. De heer Sieders als eerst. De heer Sieders: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik had twee vraagjes. U had het over de risicoparagraaf voor de asielzoekers. Hoe moet ik dat voor mij zien? Want ik had het idee dat dit gewoon landelijk beleid is waar wij niets verder aan hoeven te doen. Dus ja, wat gaan we doen? Gaan we aan de overheid extra geld geven om dat te regelen vanuit de gemeente weer, terwijl we juist wachten op geld van de overheid of hoe moet ik dat voor me zien? Dat is vraag één. Mevrouw Pullen-Muis: Ja, zal ik die eerst beantwoorden, als u dat goed vindt? Wij hebben het hoofdstuk daarvan gelezen van de risico-inventarisatie en de paragraaf. Wij vinden, kijk, toen de Oekraïners hier in Nederland kwamen, moesten we als gemeente acteren. Dus zoiets kan ook weer gebeuren, je weet nooit wanneer er toch nog weer een taak op je afkomt.

En wij vonden het reëel om daar een stukje tekst … Daar hebben we dus ook een amendement voor gereed staan, om die tekst ook op te nemen als een aspect waar we rekening mee moeten houden. Zo moet je het zien. Zo moet u het zien en we weten ook wel dat het landelijk beleid is natuurlijk ook een soort grillig, we zien natuurlijk ontwikkelingen in Den Haag, maar die kunnen effecten hebben op de gemeente en dat is ons punt. Dat vinden wij een soort risico. Ja. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Sieders, voor vraag twee. De heer Sieders: Mag ik eerst een vervolgvraag stellen over dit antwoord, want dan vraag ik wat het negatieve effect is geweest van de Oekraïne-opvang op de gemeentelijke begrotingen. Want u zegt ‘…’ achteraf is dat positief uitgevallen naar mijn idee. Mevrouw Pullen-Muis: Het kost natuurlijk altijd capaciteit van de organisatie en we hebben natuurlijk dat geld van het rijk teruggekregen, maar het gaat er meer om dat we ermee rekenen als een mogelijk risico. Je weet nooit wat de effecten zijn. Als we vanuit het rijk minder geld krijgen, zoals nu voor het ravijnjaar aangekondigd wordt. Ja, dan moeten we het toch als gemeente misschien opvangen. Dus vandaar dat we dat als een soort risico onderwerp in de begroting willen hebben. Zo moet u het zien.

De voorzitter: Als ik u goed begrijp, vraagt u geen extra geld, maar u wilt in de risicoparagraaf het tekstueel opnemen. Mevrouw Pullen-Muis: Precies. De voorzitter: De heer Sieders. De heer Sieders: Nou, ter verduidelijking, dat kost dan extra geld, want een risico moet je afdekken in je begroting. Maar vraag twee is: u heeft het over de randen van de akkers. Houdt dat in dat u dan het sociale beleid wat we nu voeren, wil aanpassen? Dat wij niet meer naar de mensen toegaan, maar dat mensen moeten ophalen? Want naar de akker moet je heen om het op te halen? Wilt u dat beleid dan omdraaien?

Mevrouw Pullen-Muis: Nee, het gaat ons … Het is natuurlijk een metafoor, het is altijd weer om daar andere dingen voor van te bedenken en in te leggen. Onze bedoeling is gewoon dat we als gemeente rekening houden dat er een groep in onze samenleving is, nou, we kennen alle kwetsbaren om ons heen, dat we daar naar hun toe gaan en zeggen: wat heb je nodig? Want wij hebben een soort reserve, zo moet je het zien. In die beeldspraak, zo bedoelen we dat. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ja, voorzitter, ook een aanvullende vraag op de onvoorspelbaarheid van asielbeleid, wat mij betreft. Ik heb het amendement gelezen en ik snap ook dat er, gelet op die grilligheid die we op dit moment zien, zeker ten aanzien van asielbeleid, misschien wel extra risico's gelopen worden in de zin van bijdragen die we wel of niet krijgen enzovoort. Maar tegelijkertijd vraag ik me af of asielbeleid dan het enige onderwerp is waarop we dat soort risico lopen. Want als ik denk aan bezuiniging in de zorg, als ik denk aan de bezuiniging cultuur, dat we nog niet weten wat er de bijdrage vanuit het gemeentefonds wordt, dan zouden we nog een aantal risico's moeten benoemen, waarschijnlijk. Hoe kijkt u daar tegenaan? Mevrouw Pullen-Muis: U hebt gelijk dat er meerdere risico's zijn.

Wij focussen nu gewoon alleen op dit onderwerp en als u komt met ook een toevoeging ten aanzien van ontwikkeling in de zorg, dan gaan we daar van harte in meedenken. De voorzitter: Dank u wel. Behoefte aan een vervolg? De heer Van der Meer: Nou, ik wou zeggen, voorzitter, het lijkt wel of ik op mijn werk ben, want als je een suggestie doet, heb je ook die aap op je schouder. Mevrouw Pullen-Muis: We luisteren goed naar mijnheer Van der Meer. De voorzitter: Anderen nog met vragen voor de ChristenUnie. Dat is niet het geval. Dan dank ik u voor uw bijdrage en gaan we door naar de VVD. De heer Klok: Dank u wel, voorzitter. Onze bijdrage bij de kadernota van begin dit jaar begon met de zin: voor ons staat één ding zo vast als een huis en dat is een financieel degelijke begroting. Bij de kadernota was er nog geen vuiltje aan de lucht, maar nu, een paar maanden later, pakken de wolken zich samen. Vanaf 2025 geven we jaarlijks 5 miljoen meer uit dan dat er binnenkomt. De reserve gaat van meer dan 72,5 miljoen naar ongeveer 60 miljoen euro. Hierop schrijft het college dat er voorbereidingen worden getroffen voor eventuele bezuinigingen en lastenverhogingen. Dat is wat ons betreft een compleet verkeerd signaal. De gemeente zal allereerst moeten kijken naar bezuinigingen en dan pas naar lastenverhogingen.

Eerst kijken wat de gemeente zelf kan en dan pas bij inwoners of organisaties aankloppen. Graag willen wij de gemeente in herinnering brengen dat er in 2021 nog 180 miljoen werd uitgegeven en dat dit volgend jaar meer dan 233 miljoen is. Een stijging van 30 procent in vier jaar. Dat is iets wat de gewone Hoogevener niet in één keer extra kan ophoesten aan lastenverhogingen. Hierop zullen wij een amendement indienen. Deze roept om eerst naar bezuinigingen te kijken en dan pas eventueel naar lastenverhogingen. Wij draaien dit graag om. Het afgelopen jaar hebben we ons hardgemaakt voor lagere lasten voor sportverenigingen. Hierop is een onderzoek gestart en de uitkomsten zijn meer dan duidelijk. Juist bij de grootste sport, voetbal, maar ook atletiek, zijn de tarieven het allerhoogst ten opzichte van andere gemeenten. Waar een gemiddelde gemeente 3.500 euro vraagt voor een voetbalveld, vraagt Hoogeveen bijna 9000 euro aan huur per jaar. Sport verbroedert, stimuleert een gezonde levensstijl en houdt mensen aangesloten. Daardoor is het van belang om tarieven voor verenigingen zo laag

mogelijk te houden. Juist in Hoogeveen, waar het percentage mensen die niet sporten erg hoog ligt. Juist in Hoogeveen zijn sportclubs zoveel meer dan alleen sportclubs. Sport moet zo toegankelijk mogelijk zijn voor iedereen. Kan het college aangeven hoe de gereserveerde 50.000 euro wordt ingezet? Kan het college aangeven waarom het verschil bij een voetbalveld zo groot is? Indien nodig zullen wij een motie of amendement indienen om sportclubs betaalbaar en toegankelijk te houden. Om Hoogeveen en het dorpen leefbaar te houden, is één ding van groot belang. Dat is dat jongeren en gezinnen hier kunnen blijven wonen. De laatste jaren groeit het aantal inwoners in onze gemeente, plus, er leven gemiddeld minder mensen in één huis. Oftewel: we hebben snel meer huizen nodig. De enige remedie hiervoor is bouwen, bouwen, bouwen. In de eerste helft van dit jaar zijn er slechts tientallen woningen gebouwd. Dit is veel te weinig, we moeten honderden huizen bouwen. Het duurt te lang.

Een aantal vragen die wij hebben: wanneer gaat het woningbouwversnellingsteam leveren? Wanneer wordt de hoogbouwnotitie geüpdate? Wanneer gaat nou eindelijk de schop in de grond bij Nijstad Oost? Wanneer gaan we de dorpen in om met hen te praten over woningbouw? Hoe houden we jongeren hier in dorpen, maar ook in Hoogeveen? Wanneer wordt het schijnwonen op vakantieparken opgelost? Graag horen wij van het college hoe we de woningbouw op korte, maar ook op lange termijn gaan versnellen. Wij willen ons hardmaken voor de hardwerkende Hoogevener. Zoals u weet, hebben wij een initiatiefvoorstel ingediend om werken in de bijstand te laten lonen. Dat wanneer een inwoner in de bijstand zit er tot een bepaalde hoogte bijverdiend mag worden. Met als een van de grote doelen om mensen uit de bijstand te helpen en zelfredzamer te laten worden. Maar dit is niet enkel waar wij op willen inzetten, wij zetten ons in voor al die hardwerkende Hoogeveners die op dit moment al hard werken of hard hebben gewerkt. Dus wij zijn voor lage gemeentelijke lasten, zodat inwoners zelf mogen bepalen waar verdiend geld heen gaat. Tot slot, voorzitter. Wij zijn content met de begroting die voorligt, maar zien wel de nodige uitdagingen. We zijn content omdat we niet in één keer hoeven te bezuinigen of nu keuzes hoeven te maken. We kunnen hier de tijd voor nemen.

Dat is te danken aan het beleid van de afgelopen jaren. We zijn tegen lastenverhogingen en vinden dat de gemeente eerst kritisch naar haar eigen uitgaven moet kijken. We zijn voor het versnellen van de woningbouw in Hoogeveen en in de mooie dorpen die wij hebben. Met versnellen bedoelen we dan honderden huizen per jaar, niet tientallen. We zijn voor de verlaging van huur van de sportvelden, dit om het verenigingsleven in Hoogeveen te laten bloeien en sport zo toegankelijk mogelijk te houden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Vragen aan de VVD? De heer Van Rijn, ik zag u als eerst. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Het gaat even over, uw zienswijze over geen lasten verzwaren, maar bezuinigen. Helemaal eens. Er staat ergens in de begroting van, nou, dan gaan we eind 2025 het gesprek aan over bezuinigingen. Dat vinden wij onvoldoende. Wij willen straks de toezegging van het college dat we daar bij de kaderbrief mee willen beginnen. Dus ik zou graag vragen: hoe zien jullie dat, vinden jullie het ook belangrijk om vroeg genoeg daarmee te beginnen zodat wij ook de goede bezuinigingen kunnen bespreken met elkaar? De heer Klok: Nou, dat is een makkelijke vraag, want dan ben ik met u eens. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. D66, de heer Prakken. De heer Prakken: Een vraag. Ik hoor dat bij de kadernota er nog niets aan de hand was.

Nou ja, nu kom ik net kijken, natuurlijk. Ik was daar niet bij. Maar het woord ravijnjaar, dat komt me toch nog heel bekend voor. Was er toen nog niets aan de hand? Volgens mij wel.

De heer Klok: Dank u wel, voorzitter, voor het woord. Maar toen bij de kadernota stonden er nog geen structurele minnen in de begroting en dat is nu wel het geval. De voorzitter: D66, een vervolgvraag, misschien? De heer Prakken: Ja, ik hoorde nog iets over dat de VVD er is voor de hardwerkende Hoogevener en voor de Hoogevener die hard heeft gewerkt, maar is de VVD'er niet voor jongeren die nog niet hebben kunnen werken of mensen in de zorg die nooit hebben kunnen werken? De heer Klok: Hard werken … Ja, nogmaals dank. Een hardwerkende Hoogevener, dat gaat niet bij per se om een betaalde baan. Een hardwerkende Hoogevener is ook iemand die heel druk is in het vrijwilligersveld, een hardwerkende Hoogevener kan ook een jongere zijn die heel hard werkt op school om zo uiteindelijk daarna hard te kunnen werken in de samenleving. Maar het gaat niet puur om het betaalde werk, het is zoveel breder dan alleen dat. De voorzitter: Dank u wel. De heer Prakken: Dan ben ik blij dat u voor alle Hoogeveners bent. De voorzitter: Een retorische vraag ook beantwoorden. Gemeentebelangen, Sieders, gaat uw gang. De heer Sieders: Ja, dank u wel, voorzitter. U heeft het erover dat 50.000, waar dat aan besteed wordt. Volgens mij staat er juist benoemd dat dat wordt besteed aan het verlagen van het tarief voor de buitensport verenigingen.

Dus ik vraag me even af hoe de vraagstelling naar het college is op dit gebied. Bedoelt u daarmee van komen we dan op het gemiddelde uit, van wat uit het onderzoek is gekomen of bedoelt u: misschien is het wel meer of minder? De voorzitter: De heer Klok, gaat uw gang. De heer Klok: Ik dacht: ik wacht even. Nee, de vraag is eigenlijk, zoals we lazen in het onderzoek van de tarieven, was dat er best wel veel verschil staat tussen sporten. Je zag dat voetbal, maar ook atletiek, die betalen best relatief veel in de gemeente Hoogeveen en andere sporten, buitensporten, die betalen gemiddeld, zeg maar. Dus wij zijn benieuwd: hoe gaat het college dit invullen? Is het echt gericht op voetbal en op atletiek of gaat die 50.000 euro over al die clubs? Dus dat is eigenlijk de vraag: hoe wordt die 50.000 euro ingezet? De voorzitter: De heer Sieders, een vervolgvraag. De heer Sieders: Het is meer dus eigenlijk de vraag hoe de verdeling is van die 50.000. Gaat het naar, hoe het onderzoek, de uitkomst van het onderzoek of wordt het evenredig veel? Dat is, denk ik, straks dan de vraag. Klopt dat? De heer Klok: Het is ook breder dan dat, natuurlijk, maar in principe komt daar de vraag, als je hem helemaal platslaat, daarop neer. Maar die 50.000 euro kan natuurlijk op … Tarieven kunnen worden verlaagd, maar er kan ook meer mee worden gedaan.

Dus wij zijn zeer benieuwd wat het college daarmee van plan is. De voorzitter: Het college gaat straks ongetwijfeld vertellen hoe ze denken die 50.000 in te zetten. Ik ga naar de fractie van de ChristenUnie, de heer Meesters, nadat ik de heer Van Dijk welkom heb geheten.

De heer Meesters: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, mijnheer Klok, u heeft het over de prijzen, 2021, de begroting 180 miljoen, nu 233 miljoen, en u stelt eigenlijk gewoon van nou, dat is 30 procent meer uitgegeven. Heeft u daarbij ook rekening gehouden met de extra taken die de gemeente heeft gedaan? Heeft u die ook daarin meegenomen? Want er zijn extra taken op ons afgekomen. En laten we ook niet vergeten dat de indexatie, ik heb nu even een snel rekensommetje gedaan, ongeveer achttien procent sowieso al is. Dus in die zin, het wordt een beetje appels met peren vergelijken op het moment dat we alleen die getallen zo kaal neerzetten. Bent u dat met me eens? De heer Klok: Ja, dat ben ik deels met u eens. Maar zo vaak als het gaat, als je in één keer een forsere, dikkere begroting krijgt en er moet meer uitgegeven worden, dan komt de focus daarop te liggen en soms is het goed om te kijken, waar hebben we die extra, die 30 procent extra nou allemaal aan uitgegeven en is dat nog steeds hoe het moet zijn? Dus wij vinden het zeer verstandig om dat eerst onder de loep te nemen en dan pas te kijken naar lastenverhogingen. Het een sluit het ander niet uit, in de zin van met betrekking tot die bredere begroting. Het is in één keer wel 50 miljoen wat extra wordt uitgegeven. Doen we dat nog steeds op de juiste manier? Dank u wel. De voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Meesters: Nou, eens om kritisch te blijven zijn, hoor, op geld dat je uitgeeft. Vraag twee: u zegt lagere gemeentelijke lasten, zodat mensen zelf kunnen bepalen waar hun geld heen gaat. Dat vind ik leuk, maar de meeste mensen die zelf minder geld uitgeven, gaan het niet steken in het asfalt. Hoe ziet u dat? De heer Klok: Nee, dank u wel, voorzitter. Dank u wel, voorzitter. Ik hou er mee op, ik hou er mee op. Even kijken, nu moet ik weer even graven. Nee, natuurlijk, er is een soort basisvoorziening wat de gemeente moet organiseren en van de ozb, dat is ongeveer tien procent van de begroting wat wij ontvangen. Dus wat wij willen zeggen is: wij zijn voor een kleine overheid en dat moet de gemeente zo goed mogelijk faciliteren. Dus dat is waar wij voor zijn. We zeggen niet dat alle lasten maar in één keer weg moeten, maar wij zijn voor zo laag mogelijke lasten om de basisvoorzieningen op orde te krijgen en te houden. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer De Goede nog. De heer De Goede: Ja, dank u, voorzitter. Even kijken, mijnheer Klok, u had het zonet over die 30 procent extra die zijn uitgegeven. Ik heb even nagezocht en de cumulatieve inflatie bedraagt, zoals de heer Meesters al zei, bijna negentien procent. Is dat dan, die 30 procent, wel zo raar, want we zaten natuurlijk rond 2020, 2021, zaten we in een situatie waarin er verschrikkelijk veel bezuinigd is.

Dus de vraag is: is dan die 30 procent zo raar? De heer Klok: Wat wij zeggen, wij weten niet of die 30 procent zo raar is, alleen wat wij zeggen is we hebben wel 30 procent meer uitgegeven en dat is wel goed om daar kritisch naar te kijken. Want die 30 procent, om dat naar euro's terug te brengen, dat is 50 miljoen euro en die 50 miljoen euro, dat is een heel fors bedrag, wat best wel eens scherp onder de loep mag worden genomen. De voorzitter: Oké, ik denk voldoende, want u heeft die 30 procent gebruikt als een soort opmaatje naar de motie, zeg maar, of amendement. Dus dat komt later ook nog wel terug. De heer Klok: Dank u wel, voorzitter, zullen we dan wisselen straks?

De voorzitter: Wie weet, wie weet. Goed, dank u wel. Dank voor uw bijdrage. We gaan door naar de Socialistische Partij en daarbij luisteren we naar de heer Baalman. Gaat uw gang. De heer Baalman: Dank u, voorzitter. Voor ons ligt de programmabegroting 2025-2028. Een heel mooi, lijvig document is het geworden. We bedanken dan ook het college en de ambtenaren welke er weer heel veel werk in hebben zitten. De gemeente, die heeft afgelopen jaar gelukkig heel veel kunnen sparen en daardoor kunnen we de aankomende jaren een aantal heel mooie investeringen doorzetten. In het algemeen even. De SP, die vindt het belangrijk dat de gemeente mensen helpt die in de armoede leven en of schulden hebben. De gemeente doet dit door hulp te bieden bij het omgaan met schulden en ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen in de samenleving, dat vinden we een goede stap. Maar er zou nog meer kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld met voorlichting, bijvoorbeeld met het Nibud Geldplan, beter rondkomen en na een schuldsaneringstraject een verplichte voorlichting daarin. Ook deze van als je uit de schuld kwam, weet je zelf niet meer wat je vaste lasten zijn. Dat is heel erg vervelend. De SP wil dat het er meer betaalbare huizen zijn voor mensen met een laag inkomen. De plannen van de gemeente om meer sociale woningen te bouwen, bijvoorbeeld een Zeeheldenbuurt, passen goed in wat de SP belangrijk vindt.

Maar we vinden wel dat er meer starterswoningen en sociale huurwoningen moeten komen, bij in- en uitbreiding, want als ik nu een woning wil huren en ik schrijf me vandaag in, moet ik bijna zes jaar wachten tot ik ergens bovenaan die lijst sta en dat is veel en veel te lang. De SP vindt dat elk kind gelijke kansen moet krijgen om zich te ontwikkelen. De gemeente wil dat scholen samenwerken om ervoor te zorgen dat kinderen zonder achterstand naar school gaan. De SP steunt dit, omdat onderwijs een belangrijke manier is om ongelijkheid te bestrijden. De SP vindt het belangrijk dat iedereen die zorg nodig heeft, die ook kan krijgen en ook in de buurt. De gemeente zet in op zorg die goed bij mensen past en wil zorgen voorkomen door snel hulp te bieden. De SP maakt zich hier wel zorgen over, gezien de geplande bezuiniging van onze regering en maakt zich ook zorgen over de acute zorg in de nacht. De gemeente wil dat huizen duurzaam worden en dat mensen minder energie verbruiken. SP steunt deze plannen, omdat we willen dat mensen minder betalen, helemaal voor energie en dat de gemeente duurzamer wordt. Daar zetten we heel erg in op koopwoningen. Ja, we hebben ook wel contact met de verhuurderscorporaties, maar lang niet met alle.

Wij willen dat meer en meer ingezet wordt bij de verhuurcorporaties op duurzamer maken van de woningen, maar ook de grotere verhuurders van woningen in Hoogeveen meer aanspoort op dit onderwerp. De SP Hoogeveen is blij met de focus op betaalbare huizen, zorg en hulp voor mensen met schulden, maar we willen dat de gemeente hier nog meer aandacht aan besteedt om ongelijkheid nog beter aan te pakken. De SP vindt het belangrijk dat mensen werk hebben en een eerlijk inkomen verdienen. De gemeente helpt mensen zonder werk om weer een baan te vinden, vooral jongeren en mensen met een beperking. De SP steunt dit, omdat we willen dat iedereen een eerlijke kans krijgt om mee te doen in de samenleving. De SP vindt dat de gemeente meer moet doen om ervoor te zorgen dat iedereen gezond kan leven. De gemeente heeft plannen om mensen te helpen met mentale gezondheidsproblemen, zoals eenzaamheid en depressie. Wij vinden dit goed, omdat we willen dat iedereen de zorg krijgt die nodig is en ‘…’ blijven, maar het geeft ook zorgen, want onze overheid wil daar heel erg op bezuinigen. De gemeente wil dat iedereen een kans krijgt om te sporten en bewegen, bijvoorbeeld door goede sportvoorzieningen en veilige speelplaatsen voor kinderen te maken. Wij vinden dat heel belangrijk. Sport is niet alleen gezond, maar helpt ook om mensen bij elkaar te brengen en is ook goed voor geestelijke gezondheidszorg.

Wij willen dat de inwoners meer samenwerken en naar elkaar omkijken. Dat doen ons goed. Dat doen we door buurt- en wijkcentra te ondersteunen en we vinden dat er nog veel beter en meer mag. Kortom, de SP Hoogeveen zal veel van deze plannen in deze begroting ondersteunen. Vooral de aandacht voor zorg, armoedebestrijding, betaalbare woningen, gelijke kansen voor iedereen. Tegelijk zullen we vragen om nog meer actie om ongelijkheid aan te pakken en de sociale voorzieningen verder te versterken. We maken

ons zeker zorgen om al deze plannen, of die uitvoerbaar zijn in combinatie met de bezuinigingen welke ons kabinet uitspreekt op het moment. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage, de heer Baalman. De heer Meesters, gaat uw gang. De heer Meesters: Ja, mijnheer Baalman, ik hoor een aantal heel mooie plannen over wat u meer wil in de gemeente. Ik heb op dit moment nog niet iets zien van moties of amendementen. Bijvoorbeeld de verplichte voorlichting van de Nibud voor mensen in de schuldsanering. Kunnen we daar ook op termijn nog een motie of amendement op verwachten? De heer Baalman: Nou, ik ben momenteel alleen en ik hoop dat volgende week mijn collega er weer is en dan zullen we daar zeker over spreken en we zullen hem waarschijnlijk wel in gaan dienen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jansen, CDA. Mevrouw Jansen: Dank u wel, voorzitter. Ja, mijnheer Baalman, ik hoor u iets zeggen over zorg en acute zorg en zorgen. Nou hebben we hier in Hoogeveen een heel mooie nota Volksgezondheid. Die hebben wij ook vastgesteld met elkaar en daar is ook een amendement in verwerkt van het CDA die gaat over deze zorg en acute zorg, ondanks dat we daar als gemeente eigenlijk heel weinig zeggenschap over hebben. Daar staat ook specifiek iets in over samenwerking en de partners met wie we in gesprek zijn, met wie het college in gesprek is.

Ik krijg het gevoel dat de SP niet het idee heeft dat misschien niet voldoende wordt gedaan? De heer Baalman: Ja, wij vinden het wel voldoende, alleen we hebben wel onze zorgen van als ik vannacht na elf uur, geloof ik, problemen krijgt met mijn gezondheid, dan moet ik naar Emmen of naar Assen toe. Dan heb ik een autootje, maar als ik ziek ben, kan ik niet autorijden en dan? Mevrouw Jansen: Mag ik daarop reageren, voorzitter? Ja, maar als er echt acute problemen zijn ’s nachts, dan bel je 112. De heer Baalman: Ja, maar er zijn ook een tussenstap en dat zijn wel acute zorgen en dan moet je dus bellen en dan moet je dus of naar Emmen of naar Assen gaan. Mevrouw Jansen: ‘…’. De voorzitter: Goed, dank u wel. SGP, Van Rijn. De heer Van Rijn: Goede bijdrage van de SP. Voor de SGP een heleboel herkenbare punten erin, sommige ook weer niet zo voor ons geschikt, natuurlijk, maar dat hoort nou een keer zo. Maar u zegt dat de gemeente meer moet doen om gezond leven te stimuleren. Ik zou graag een paar voorbeelden van u willen horen om wat kan de gemeente doen om gezond leven nog meer te stimuleren als dat er nu is? Dank u wel. De heer Baalman: Nu wordt er heel veel gedaan op het veld van gaan sporten, maar er zijn natuurlijk heel veel mensen die niet kunnen sporten, maar op een andere manier wel gezonder kunnen leven.

Een stukje voorlichting over voeding, bijvoorbeeld, kan al heel veel doen. De voorzitter: Dank u wel. VVD, Klok.

De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. U geeft aan dat uw visie is dat er meer sociale huur moet komen. Nou, wij zijn het daar eigenlijk met u eens, maar wij vinden daarbij ook: er moeten meer koopwoningen komen en eigenlijk in het hele brede scala aan woningen moet er meer gebouwd worden. Bent u dat met mij eens? De heer Baalman: Jazeker ben ik dat met u eens, maar ik heb even gekeken, als ik naar Funda kijk en ik kijk naar Hoogeveen, dan staan er behoorlijk wat woningen te koop momenteel. Kijk ik naar huurwoningen, dan moet ik zes jaar wachten en dat is toch een heel groot verschil. Daarom hebben wij gezegd van: wij willen dat er meer aandacht is voor starterswoningen en huurwoningen. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. Maar waarom stemt u dan bijvoorbeeld afgelopen jaar wel tegen bepaalde stukken die langskomen die juist koopwoningen wil voorzien in de gemeente Hoogeveen, waar u dan tegenstemt? Hoe rijmt dat dan met elkaar? De heer Baalman: Soms moet je politieke keuzes maken. Wij willen graag meer en meer huurwoningen en dan moet je soms keuzes maken dat je even tegen het koopgebeuren stemt. De voorzitter: De heer Klok, tot slot. De heer Klok: Ja, dank u wel, tot slot. Maar u was het toch net met mij eens dat het en, en, en is? Dat vinden wij wel.