Transcript Gemeenteraad Hoogeveen 04.12.2024

van de afvalstroom, de duurzame recyclebare grondstoffen, niet heel veel uitmaakt, en bovendien, de technische ontwikkeling in het recyclen van afval, die blijft maar doorgaan. Zo heeft bijvoorbeeld ook Attero nieuwe machines of een nieuwe afvalstroomlijn die de recyclebaarheid van afval in nascheiding ook voor PMD echt sterk vergroot. Om te komen tot een goede afweging, dank ik dat het goed is dat daar gewoon eigenlijk een beetje weer opnieuw onderzoek naar komt of nascheiding en dat daar nog even door het college goed naar gekeken worden, ook in het licht, ten opzichte van die technologische ontwikkelingen, zodat we ook een goede keus kunnen maken. En nou gaf de wethouder ook nog aan: het zit hem ook … Waarom bronscheiding, in milieukosten en milieubewustzijn. Kijk, milieukosten blijken uiteindelijk, als je goed aan de achterkant nascheidt en dat goed gaat inrichten, blijkt dat echt mee te vallen. En verder geldt over het milieubewustzijn, dat is bij PMD misschien op dit moment nog wel wat hoger. Maar we zien ook, naar aanleiding van de beantwoording van technische vragen van het college, dat de laatste batches PMD, de hoge percentages, tegen bijna 40 procent aan, uit mijn hoofd, zijn afgekeurd. Dus dat milieubewustzijn dat is op dit moment ook nog niet zo hoog en dat helpt er ook niet bij om via bronscheiding het ook voor inwoners effectief te laten zijn.

Wij denken dat het goed is niet alleen oproepen in het college, ik wil daar ook met andere fracties van gedachten over wisselen van hoe kijken we tegen die nieuwe technologische ontwikkeling aan, rondom nascheiding, dat er veel meer mogelijk is? Willen we die opdracht nog aan het college geven om dat echt mee te nemen bij de analyse om te komen tot een goed beleidsplan. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dat is de concrete vraag aan de debattafel. De heer Van Dijk, die wil daar graag op reageren. De heer Van Dijk: Dank, voorzitter. Ik zou daar graag drie dingen over willen zeggen. Om daarmee te beginnen, ik denk dat we wat te ver zijn om dit punt nog weer uitgebreid te gaan bespreken. Juist omdat we in de uitgangspuntennotitie als raad al met overweldigende meerderheid hebben gekozen voor bronscheiding. Dan punt twee, ik noemde dit ook al in mijn bijdrage, bij nascheiding maken we onszelf afhankelijk van een heel select groepje nascheiders in Nederland en de kop van RTV Drenthe over dat nieuwsartikel van Tynaarlo, wat u aanhaalde, vat dat, wat mij betreft, wel mooi samen. Namelijk: Tynaarlo vertrouwt op Attero. Met andere woorden, je maakt jezelf in de toekomst kwetsbaar als je op een systeem overstapt dat maar weinig wordt aangeboden in Nederland.

En dan ten slotte, en ik heb de website van Milieu Centraal er nog maar eens even bij gepakt, die zegt dat bronscheiding ervoor zorgt dat er minder restafval en viezigheid vastplakt aan het plastic, waardoor meer plastic geschikt is voor recycling. Kortom, dat sluit uitstekend aan bij onze doelstelling om meer te gaan recyclen dan dat we nu doen. Met andere woorden: wij blijven voorstander van bronscheiding. De voorzitter: De heer Pomper van de SP. De heer Pomper: Daar staat de SP ook wel achter. Kijk, de heer De Weerd houdt van hardop denken. Gelukkig dat mijn microfoon net niet aanstond, want ik dacht ook al van Attero, die zegt natuurlijk van ja, wij hebben nou nieuwe machines. Dat kunnen we veel beter. Dat zal ongetwijfeld ook, maar zij zullen daar ook uiteindelijk een financieel gewin bij hebben. Kijk, en ik denk ook, wanneer wij uiteindelijk zelf als gemeente ook beter aan de bronscheiding doen, dus ook een schoner PMD product aanleveren, dat wij daar als gemeente meer aan over kunnen houden dan wat Attero aan ons kan bieden wanneer wij volledige nascheiding gaan doen. De voorzitter: De heer De Weerd, u had uw hand omhoog, toch? Ga uw gang. De heer De Weerd: Dan heb ik straks de hele tijd mijn hand omhoog. Ik wil wel even reageren op wat er nu door Van Dijk en de heer Pomper gezegd is.

Het is niet zo, even voor het beeld, het is niet zo dat wij als CDA tegen bronscheiding zijn. Absoluut niet. Of dat we heel erg pro nascheiding zijn, absoluut niet. Maar we willen

gewoon dat het goed onderzocht wordt en dat we daarbij goed beslagen ten ijs komen. Als ik de heer Van Dijk zeg dat we te ver zijn, ja, wij zagen nu ook dat er nieuwe ontwikkelingen zijn en dan spreek je eens wat mensen en ‘…’ standpunt hebben wij natuurlijk aangegeven bronscheiding verder uitwerken. En dan komen de nieuwe ontwikkelingen en daar moet je je ook toe verhouden. Ja. Attero gaat voor financieel gewin. Ja, maar goed, als ons dat als gemeente helpt, dan is het zeker interessant om dat onderzoeken als dat voor de inwoners is. Maar ik wil nogmaals even aangeven dat het niet de discussie is van gaan we voor bronscheiding of nascheiding? Daar gaat het om CDA helemaal niet om. Het gaat er ons om dat beide scenario's goed zijn uitgewerkt, goed zijn onderzocht en dat we dan komen tot de conclusie wat voor de meeste inwoners het meest geschikt is. En ik ben het dan niet helemaal met de heer Van Dijk eens dat we dan te laat zijn, dat we al stappen gezet hebben. Maar die ontwikkeling gaat door, dus we moeten daar echt goed toe verhouden. Dus dat wou ik nog even rechtzetten van het gaat ons er niet om het een of het ander, maar we willen gewoon een goede keuze maken. Dus beide moeten afgewogen worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Weerd. Gaan we verder met de heer Sieders van Gemeentebelangen. De heer Sieders: Ja, dank u wel, voorzitter.

Ik zal toch de heer De Weerd op een klein gedeelte steunen. Als we kijken wat voorligt, zijn jullie niet te laat. Maar eerder juist te vroeg. Want de gemeentes die u opnoemt, die dus weer overgaan op een nascheiding, dat zijn wel allemaal gemeentes die de eerste stap al hebben genomen die wij nog niet hebben genomen. En dat is het reduceren van de totale hoeveelheid afval wat per persoon wordt aangeboden. Tynaarlo zit al rond de 100 kilo per persoon en qua doelstelling komen die nu ook verder omlaag en dan uiteindelijk kun je dan het punt maken dat bronscheiding en nascheiding, dat dat even duur is en uiteindelijk voor de inwoner uiteindelijk dus nascheiding goedkoper. Maar daar zijn we nu nog niet. De voorzitter: De heer Prakken, D66. De heer Prakken: Zijn we te vroeg of te laat? Beide komen naar voren, ook wel grappig. Ik herinner mij dat wij in 2016 hier in de raad het erover hadden en toen werd het maar overlegd en nog een keer overlegd en nog een keer overlegd en het ging naar 2017, 2018, 2019. Ik denk dat we een besluit moeten maken. Wat de heer Van Dijk gezegd heeft, daar kan ik mij volledig in vinden. We kunnen het wel weer vooruitschuiven, maar dan zijn we zo een jaar verder. Moeten we niet doen. De voorzitter: Ik kijk nog even rond. Is er ook nog een reactie vanuit het college te verwachten of zegt u van, laat het aan de raad.

Wethouder Westendorp: Voorzitter, dat is altijd verstandig, maar het lijkt me niet verstandig om een compleet nieuw onderzoek te gaan doen. Ik heb aan de heer De Weerd specifiek aangeboden, als hij nog aanvullende vragen heeft, dan kan hij die stellen, maar we gaan geen nieuw onderzoek doen. Daar staat al heel veel over online en op verschillende websites. De voorzitter: Oké. Aan de heer De Weerd, ik hoop dat dit helpt om het standpunt van het CDA te bepalen. Dan gaan we verder met het volgende debatpunt, dat is ingebracht door Gemeentebelangen, dat gaat over de financiële prikkel. Moet hij nou vooraf of achteraf? Ik wou de heer Sieders vragen om dat nader toe te lichten. De heer Sieders: Ik zal deze keer, voorzitter, het kort willen houden. Ik heb eigenlijk net al toegelicht. Willen we naar een positieve beloning en dat is dat je geld terugkrijgt of wil je dat je achteraf moet bijbetalen? En ik denk, als je een beleid neerzet wat uitgaat van een financiële prikkel, dat je dan moet kijken naar een beloning. Dat is het meest efficiënte, dat is effectief, dat is ook wat uit onderzoeken die we in de

klankbordgroep en alles hebben meegekregen, naar voren gekomen. Dus ik zou ook voorstellen om juist een financiële prikkel positief te maken, dus achteraf geld terug, voor minder aanbieden van de container. De voorzitter: U vraagt aan de andere collega's: bent u het daarmee eens of niet eens? Ik zie de heer Prakken. De heer Prakken: Positieve prikkel of negatieve prikkel, het is een prikkel wat voorgesteld wordt. Zoals het voorgesteld wordt, dus achteraf rekenen, dat is het meest eenvoudig. Anders moet je vooraf een inschatting maken wat het gemiddeld wordt weggebracht of je moet de mensen in eerste instantie eigenlijk te veel laten betalen en een prikkel, ja, iedere keer als je iets wegbrengt of laat ophalen, dat dat geld kost, dat is ook een prikkel. En dat lijkt mij wel verstandig. Dus het beleid zoals dat voorligt, zou ik steunen dus niet achteraf of vooraf in rekening brengen. De voorzitter: De heer Sieders wil daar even op reageren. De heer Sieders: Dank u wel, voorzitter. Wat de heer Prakken aangeeft, is dat we achteraf opeens nog dingen moeten berekenen. Dat is niet zo. Dat doen we nu ook. We gaan er nu ook vanuit dat mensen het komend jaar een bepaalde hoeveelheid afval gezamenlijk heenbrengen. Dus we maken nu op basis daarvan ook al een tarief. Dus we hoeven straks niet achteraf opeens te gaan rekenen wat de rest dan nog extra zou moeten bijbetalen.

Dat weten we van tevoren. Die tarieven staan vast. Het enige wat het is, als je bijvoorbeeld nu twintig keer de container aanbiedt, betaal je sowieso een x-bedrag en daar kan je nog moeten bijbetalen en in mijn geval, hoe ik het voorstel, is we betalen allemaal een x-bedrag en heb je het netjes gedaan, dan krijg je daar een stukje van terug, omdat je netjes gedrag hebt geleverd. Dat vind ik een positieve prikkel. De voorzitter: De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. Ik zit wel een beetje in dubio in deze, want ik begrijp beide heren in deze wel. Enerzijds, als je naar de supermarkt gaat, ga je ook achteraf afrekenen. Aan de andere kant, als ik bijvoorbeeld mijn nutsvoorzieningen bekijk, ik vind het eigenlijk altijd best wel mooi, stiekem, dat ik nog een xbedrag terugkrijg. Dus daar zit wel degelijk wat in. Ik heb bij de informatieronde wel van de wethouder begrepen dat er wat ogen en haken aanzaten. Ik zou eigenlijk willen weten, ook van de wethouder, van wat nou als we gewoon dit van tevoren gaan doen, is dat nou echt een groot probleem of kunnen we dat gewoon doen? De voorzitter: Een concrete vraag aan de heer Westendorp. Voor de beantwoording. Wethouder Westendorp: Voorzitter, dank u wel. Er is welgeteld één gemeente die het systeem hanteert, wat de heer Sieders voorstelt.

De rest van alle gemeentes van Nederland, die hanteren het principe dat je eigenlijk gaat verrekenen op basis van gedrag. Wat het voorstel is van het college, dat doen ze trouwens ook in andere gemeenten, ook Area gemeenten. Dus het is niet zo dat wij dit helemaal alleen verzinnen, is dat je alleen het eerste jaar van invoering 2026 betaalt voor het vaste deel. Dan weet je het afvalscheidingsgedrag en dan ga je in 2027 het afvalscheidingsgedrag verrekenen met het variabele deel wat dan in rekening wordt gebracht. Je kunt dat trouwens gewoon gedurende het jaar volgen met je app, net zoals je misschien een energierekening hebt. Dan kun je ook daadwerkelijk meteen zien wat het voordeel is van het jaar daarop ten opzichte van het gemiddelde. Dus er is wel degelijk mogelijkheid. Het is gewoon veel beter uitvoerbaar, zoals dat nu wordt ingeregeld. Wat de heer Sieders aangeeft: het kan wel. Echter, wij zeggen dus, het voordeel is wel degelijk nog steeds een positieve prikkel als je ook met het systeem werkt, zoals het wordt voorgesteld door het college.

De voorzitter: Dank u wel, de heer Westendorp. De heer Van Dijk van de ChristenUnie, had ook nog een bijdrage. De heer Van Dijk: Dank, voorzitter. Wij snappen wel het punt wat de heer Sieders namens Gemeentebelangen hier maakt. Tegelijkertijd zijn we het eigenlijk wel eens met de wethouder dat het huidige systeem ook al voldoende positieve prikkels biedt. En er zitten in de uitvoering, volgens mij, gewoon best wel wat haken en ogen aan. Dus de fractie van de ChristenUnie houdt graag vast aan het bestaande voorstel. De voorzitter: De heer Klok, VVD, wil ook nog een bijdrage doen. De heer Klok: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn het in de basis eens met de heer Sieders. Wij voelen ons meer senang bij het achteraf teruggeven in plaats van dus positieve prikkel dan een negatieve prikkel. Maar we horen ook het college en we horen hier ook de gemeenteraad, dus wij zijn zeer benieuwd naar de uitwerking hiervan en als de heer Sieders met een uitwerking komt die uitvoerbaar is, daar willen wij graag zeker in meedenken en ook wel wellicht voorstemmen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Hoorn van GroenLinks. De heer Van Hoorn: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor heel vaak positieve prikkel als je dan achteraf wat geld teruggeeft. Maar volgens mij, als ik het goed begrepen heb, dat geld is in principe al van die burger, want ze hebben dus nergens voor betaald dan.

Dat komt op mij een beetje over, ik heb ook vroeger in de energiebranche gewerkt, dan deze vaak dat je de termijnbedragen hoger moet zetten, dan krijg je aan het eind van het jaar nog geld terug, maar dat is gewoon omdat ze dat gewoon niet hebben gebruikt. Dat geld krijgen ze niet terug, dat geld was al voor hen, wij moeten dat gewoon teruggeven. De voorzitter: Helder. De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Misschien zit er nog wel een dilemma aan vast. Kijk, bij mij gaat het overigens allemaal met automatische betaling, ik zou niet meer weten wanneer de heffingen worden betaald, maar straks ga je wel de eerste keer twee keer een heffing betalen, kort achter elkaar. De vraag is: kunnen mensen dat dan ook dragen? Want je gaat van 2025, dan betaal je begin 2026 de eindafrekening en dan zal je dus voor 2026 alvast van tevoren gaan betalen. De voorzitter: Is dat een vraag aan de wethouder of aan de heer Sieders? De heer Pomper: Nou, is daarover nagedacht? De voorzitter: De heer Sieders. De heer Sieders: We hebben nu nog geen naheffing, de eindrekening die we anders verrekenen dan wat we nu doen. En anders, u kunt altijd met een tussenoplossing werken. We gaan over naar nieuw beleid, dus daar is altijd een mouw aan te passen. Als laatste, van mijn kant, tenminste, ik zag dat de rest niets meer had.

De voorzitter: De heer De Weerd had nog een kleine bijdrage, maar hij … De heer Sieders: Laat de heer De Weerd dan maar even. De voorzitter: Ga uw gang.

De heer De Weerd: Dank u wel, voorzitter. Heel kort even. Ik was gewoon even nieuwsgierig, de heer Klok doet gewoon een interessante handreiking richting de heer Sieders die ons als CDA misschien ook wel interesseert. Dus als de heer Sieders daar in het slotbetoog ook nog even op wil reflecteren, dan hou ik het hierbij. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Weerd. De heer Sieders. De heer Sieders: Dank u wel, voorzitter. Ik heb iedereen gehoord. Ik zou kijken als we kunnen komen, ik zal ook bij de ambtenaren even vragen, als die willen zitten om te kijken tot een uitvoerbaar beleid daarin. Daarmee wel in het achterhoofd dat met mijn belastingaangifte, ik het nog nooit een positieve prikkel heb gevonden dat ik geld moest betalen en altijd wel blij was dat ik toch geld terugkreeg, wat ik eigenlijk toch eigenlijk niet … Wat ze eigenlijk niet hadden moeten hebben. Dus in die mate, ik kom met iets, hoop ik, en ik hoop dat de rest dan meegaat. De voorzitter: Ja. Dan gaan we naar het volgende debatpunt en dat was de afvalcoach, het aantal uren afvalcoach ook ingebracht door Gemeentebelangen. De Sieders leidt het in. De heer Sieders: Dank u wel, voorzitter.

Wat ik ook mijn korte inleiding hiervoor heb aangegeven, is dat we over de afvalcoach vragen hebben gesteld ook over hoe zetten we hem straks in, hoe worden nu ingezet, is die 500 uur dan nu echt al te kort en wat gaan we met de overige uren doen? Wij hebben daar in die mate geen bevestigend antwoord op gekregen dat die uitzetting in fte nodig is. Zolang dat niet is aangetoond, vinden wij dat we het bij 500 uur moeten houden, totdat wij weten of dat echt daadwerkelijk nodig zal zijn. De voorzitter: De heer Van Dijk, ChristenUnie. De heer Van Dijk: Dank, voorzitter. Wat ons betreft is deze tafel prima geschikt om de doelstelling van zo’n afvalcoach, om daarover te debatteren. Maar ja, goed. We hebben het hier over een uitzetting van 25.000 euro op een begroting van meer dan 200 miljoen. Volgens mij moeten we dat niet willen, om op dat detailniveau hier te spreken. De voorzitter: De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Bovendien ook, we moeten nog verder gaan uitzetten wat de afvalcoach precies gaat doen. De SP heeft er wel al heel veel vertrouwen in. Er komt mogelijk over twee weken dus ook een amendement, een aangepast amendement, om in 2028 te evalueren. Dus ik wil u ook vragen van geef het in ieder geval tot 2028 ook om te zien welk effect een afvalcoach heeft. Dat geldt overigens voor ons allemaal. Geef het een kans. De voorzitter: De heer Sieders mag daarop reageren.

De heer Sieders: Ik wil even reageren op de heer Van Dijk. Ik zit al een paar jaar nu in de raad. We hebben het hier over 25.000 euro, een paar jaar terug hadden we het over 400 euro en dan wel meerdere bedragen. Schone lei, benoem ik hierbij. Als wij terug gaan kijken en met elk voorstel niet ook kijken, echt specifiek, waarvoor geld bedoeld is, zitten we over een aantal jaar weer op dezelfde manier hoe we hier vijf jaar terug ook zaten. Dat wil ik niet. Dus ook 25.000 euro lijkt me af en toe goed om over te praten. De voorzitter: De heer Van Dijk heeft daar een reactie op.

De heer Van Dijk: Daarom, de heer Sieders, de uitnodiging: laten we het dan over de inhoud van die afvalcoach hebben en de doelstelling daarvan. Dat lijkt me zinvoller dan de hoeveelheid uren die we daar op dit detailniveau aan besteden. De voorzitter: Ik kijk nog even rond of er van anderen nog inbreng te verwachten is. Van de heer Prakken, D66. De heer Prakken: Dank u, voorzitter. Het lijkt ons eigenlijk zonneklaar dat bij zo'n forse wijziging van beleid, dat daar meer begeleiding, meer communicatie en ook meer afvalcoach bij nodig is. Hoeveel uren dat nu precies zijn, nou ja, dat is wat anders. Maar dat het meer zal zijn, dat lijkt ons duidelijk. De voorzitter: De heer De Weerd, het CDA. De heer De Weerd: Eigenlijk even twee vragen aan, ook aan het college is van, één, ook de heer Sieders, die heeft ook niet duidelijk wat een afvalcoach doet. Dat hebben wij ook nog steeds als CDA, misschien dat dat ook technisch nog terug kan komen van wat hij nou echt doet. En de tweede vraag is: wat zijn de ervaringen van andere gemeenten die misschien al jaren met afvalcoach werken en hoe werkt dat dan? Misschien dat de wethouder daar nog even op kan reflecteren. Dank u wel. De voorzitter: De heer Westendorp, wilt u dat doen? De voorzitter: Voorzitter, gezien de tijd wil ik ook wel schriftelijk terugkomen bij de vraag. Dat is misschien nog het meest praktisch.

De voorzitter: Dat lijkt me heel verstandig. Dan kijk ik nog even rond. Volgens mij hebben we alle debatpunten gehad. Daarmee is dit debat beëindigd. 2.4 Sluiting debatronde en vergadering De voorzitter: Dan sluit ik ook de vergadering.