Transcript gemeenteraad 28 maart 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 28 maart 2022

1.

Plenaire besluitvormende vergadering (Raadzaal)

1.1 Opening besluitvormende vergadering De voorzitter: Dames en heren, ik open deze laatste vergadering in deze bestuursperiode van uw raad. Zoals u van ons ook gewend bent, heet ik u natuurlijk van harte welkom hier, maar ook, mag ik dat zo zeggen, eindelijk weer de publieke tribune, die wij lang op deze manier hebben moeten missen. Want dit is de eerste keer sinds langere tijd weer dat we in deze samenstelling zo hier zitten. We hebben dat nog een keer in de afgelopen twee jaar meegemaakt, maar één vergadering, maar dan ook nog zonder publiek, maar wel als raad in deze setting. Daarna moesten we alweer alles uit elkaar plaatsen. Deze laatste vergadering van deze raad in deze bestuursperiode is wel een beetje een historische vergadering, niet alleen daarom, maar ook om het feit dat we weer, mag ik het dan maar zo voorzichtig zeggen, in normale posities weer teruggekeerd zijn in deze raad. Ook hartelijk welkom aan de mensen die via de stream, Radio Hoogeveen, de Lokale Omroep Hoogeveen, meeluisteren en meekijken. Ook van harte welkom. Voordat wij echt helemaal beginnen met deze vergadering, vraag ik u even een moment van stilte ter overdenking. Dank u wel. Ik deel mede dat met kennisgeving afwezig zijn twee leden van uw raad. Dat is de heer Oosterlaak en mevrouw Jansen. Die zijn vanavond afwezig. Ik heb wel begrepen dat ze beiden de stream zullen volgen.

Zij gaan zeker volgen wat hier gezegd wordt en aan de orde is. Maar hier in deze vergadering zijn ze formeel afwezig. Dan is de opening daarmee verricht. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: Komen we bij agendapunt 1.2, het vaststellen van de agenda. Mevrouw Pullen heeft het woord. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben deze avond een bijzondere avond. Het afscheid van de raad. Maar we hebben ook een motie vreemd aan de orde van de dag ten aanzien van de tijdelijke verordening winkeltijden. Onze fractie heeft daar bezwaar tegen om dit op deze vergadering te bespreken. Wat onze fractie betreft komt het gehaast over en vinden we het ook echt niet passen in de overgangssituatie van een oude en de nieuwe raad. We willen voorstellen om dit agendapunt van de agenda te halen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Pullen. Dit is een punt van orde. Betekent dat ik ook even op dit moment u in deze betrek. Het voorstel van de fractie van de ChristenUnie om dat vanavond niet te behandelen, maar van de agenda af te halen. Ik geef natuurlijk andere partijen de gelegenheid om daar iets van te vinden. De heer Kreuze, CDA. De heer Kreuze: Het CDA sluit zich volledig aan bij deze stellingname van de ChristenUnie. De voorzitter: De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Voorzitter, het is een half minuutje voor twaalf voor deze oude raad.

Om dan nog deze beslissing te nemen, die eigenlijk helemaal niet zoveel haast heeft, vinden wij ook onverstandig, ook gelet op de inhoud. Laten we het gewoon doorschuiven naar de nieuwe raad. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. Het is ook een half minuut voor twaalf, gezien de inhoud van deze motie. Ik kan best wel begrijpen dat de indieners de motie vandaag ingediend willen hebben. Ik kan me ook voorstellen dat ze zeggen, we willen het uitstellen naar 7 april, maar dan zou er wel een toezegging moeten komen vanuit het college dat de winkels in ieder geval tot die tijd de openingstijden mogen handhaven, zoals die nu nog zijn. De voorzitter: Een van de anderen? De heer Bisschop, VVD. De heer Bisschop: Het is wat de heer Pomper zei, dit gaat natuurlijk om vijf voor twaalf, ook voor de besteding van de tijd tot 31 maart. Daarom hebben we ervoor gekozen om dat in deze periode nog te doen en deze motie nu in te dienen en niet te wachten tot 7 april, omdat dat domweg gewoon na 1 april is. De voorzitter: Mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer-Everts: Ik kan mij aansluiten bij de heer Bisschop van de VVD. Het is bijna zover dat het gaat veranderen en daarom komen we ook met deze motie. Dit is gewoon nog een reguliere raadsavond. Staat niet voor niks op de agenda dat dat ter sprake kan komen. Wat ons betreft kan hij gewoon doorgaan. De voorzitter: De heer Scheffers, D66. De heer Scheffers: Voorzitter, wat ons betreft kan dit gewoon doorgaan. Dit punt op de agenda houden. De voorzitter: Mevrouw Schonewille, Partij van de Arbeid.

Mevrouw Schonewille: Dank u wel. Mevrouw Hooijer van Gemeentebelangen heeft het prima uitgelegd hoe wij erin staan. De voorzitter: Mevrouw Van Hien, Lijst van Hien. Mevrouw Van Hien: Ik sluit mij aan bij de woorden van de voorgangers, zoals Gemeentebelangen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even rond of er nog iemand een reactie … Mevrouw Pullen van de ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Ik hoor de VVD zeggen dat ze … Dat was de VVD toch? O nee, dat was mijnheer Pomper van de SP. Over hoe het college daarin staat. Ik ben eigenlijk nog wel even benieuwd naar de reactie van het college daarop. De voorzitter: Dan kijk ik even naar de kant van de college, de heer Zwiers. De heer Zwiers: Ik weet niet of ik helemaal aan de beurt ben, maar mijnheer Bisschop wil misschien nog eerst even het woord, voorzitter. De voorzitter: Ik had de heer Bisschop even net het woord gegeven, maar ik kijk even of hij daar nog een aanvulling op heeft. De heer Bisschop?

De heer Bisschop: Ik reageer op de opmerking van mevrouw Pullen. Dit is aan de raad volgens mij, de agenda en niet aan het college. De voorzitter: Maar goed, daar zal mijnheer Zwiers denk ik ook wel wat over zeggen. De heer Zwiers. De heer Zwiers: Kijk, met een vraag of we als college daar een toezegging in kunnen doen. Ik kan daar eigenlijk heel simpel op antwoorden. Dat kan niet. Waarom niet? Omdat wij niet, wanneer er gevraagd wordt om handhaving, kunnen zeggen, dat doen we niet. Want de regels zijn de regels. Wij zullen dan, op last van wat er gevraagd wordt, moeten gaan handhaven. Als u mij vraagt om een toezegging, dan kan ik die niet geven. De voorzitter: Dat is denk ik een voldoende antwoord op dit moment. Ik kijk nu even terug naar diegene die het voorstel deed, mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Wij kunnen tellen. Ik begrijp dat de SGP en het CDA, wij, de enige zijn die dit van de agenda willen halen. De voorzitter: Dat constateer ik ook. Maar dan nog kunt u zeggen, ik wil daar stemming over. Of u zegt van, het is voor mij duidelijk dat het … Mevrouw Pullen-Muis: Het is voor ons duidelijk nu. De voorzitter: Het is wel duidelijk. Dat betekent dat u het voorstel niet in stemming laat brengen, maar dat u uit de discussie de conclusie heeft getrokken dat dit geen meerderheid haalt en derhalve op de agenda blijft staan. Dat is dan daarmee ook vastgesteld.

Dan is de agendavaststelling zoals hij nu voorligt. Dat is het geval. 1.3 Motie vreemd aan de orde van de dag De voorzitter: Dan zijn wij bij agendapunt 1.3 Daar werd net al aan gerefereerd. De motie vreemd aan de orde van de dag, tijdelijke verordening winkeltijden. Deze motie is overigens een vraag vaak. Een vraag, in dit geval ook, aan het college. Dat zult u ook horen. Ik denk dat u het ook wel in beeld gaat zien, als het om de tekst gaat. Dat vraagt aan het college om een bepaald iets te doen. Dat wordt allemaal toegelicht, denk ik, door de indieners. In dit geval kijk ik even eerst naar de heer Bisschop van de VVD. De heer Bisschop, Ga uw gang. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Tot ons zijn een aantal berichten gekomen van ondernemers, maar ook van winkelend publiek over de coronamaatregelen en opschorting van de tijdelijke maatregel per 1-4 en dat daarna de winkeltijden gewoon weer in de oude situatie terechtkomen. Dat is van twaalf uur tot zes uur. In de verruiming van de coronamaatregelen was het van tien tot zeven. Corona is nog niet uit de wereld. Besmettingshaarden zijn er nog steeds. Voor de winkeliers, maar ook voor het publiek is het, denk ik niet, maar weet ik wel zeker, goed om toch wel die spreiding te houden in de winkelopeningstijden.

Daarnaast vragen we ook het college, dat is punt twee in de motie, om te gaan kijken naar een structurele aanpassing van de winkeltijden van tien tot zeven op de zondag. Te kijken en onderzoek te doen bij de ondernemers, maar ook inwoners, om te kijken van, is daar draagvlak voor om dat te verruimen en met een concreet voorstel te komen in de loop van het jaar. We hebben de aanpassing tot 1-7 gedaan. We hopen ook dat het college dan voor 1-7 met een concreet voorstel gaat komen richting de raad om dat tot besluit te laten komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Kijk ik even naar de andere indieners. Fractie van D66, de heer Scheffers.

De heer Scheffers: Voorzitter, ik hoef er eigenlijk niks meer aan toe te voegen, aan de woorden van de heer Bisschop. De voorzitter: Fractie van de Partij van de Arbeid, mevrouw Schonewille. Mevrouw Schonewille: Datzelfde geldt voor ons. De heer Bisschop heeft luid en duidelijk uitgelegd hoe we erin staan. De voorzitter: Fractie van Gemeentebelangen, de heer Steenbergen. De heer Steenbergen: Voorzitter, dank u wel. Wij kunnen ons eigenlijk ook volledig aansluiten bij mijnheer Bisschop. Even wel een kleine aantekening, wat ik wel leuk vind, ik ben ooit filiaalleider geweest van het eerste filiaal wat op zondag openging. Dat is wel een leuke bijkomstigheid. Maar wij steunen dit volledig. De voorzitter: Dank u wel. De Lijst van Hien aanvullingen? Mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Nee, ik heb geen aanvulling, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik voor een reactie naar de kant van het college. De heer Zwiers. De heer Zwiers: U bent van ons gewend om op een bepaalde manier naar moties te kijken. Dat is de ene keer misschien toch nog even iets anders dan de andere keer. Ik heb inderdaad ook zelf wel wat signalen gehad, maar goed, u gaat erover, heb ik al eerder gezegd. U kunt ook het college daartoe oproepen. Deze motie is uitvoerbaar.

Wat ik wel graag zou willen overleggen met u, als raad, is dat we nog even met een brief komen om de planning helder te maken van wanneer u iets van ons zou kunnen verwachten. Dat gaat met name dan over punt twee. Mocht u deze motie omarmen met elkaar, dan zou ik daar graag in ieder geval de ruimte voor willen. De motie is uitvoerbaar, maar voor het overige, of het verstandig is, dat laat ik graag aan u als raad. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik eerst even naar de fracties die niet tot de indieners van dit voorstel, of van deze motie, hoorden. Ik geeft het woord aan de heer Kreuze, CDA. De heer Kreuze: Voorzitter, ik ben misschien een beetje laat, maar ik wilde de motie-opstellers nog vragen waarom zij gekozen hebben voor deze groep, de toenmalige essentiële winkels, supermarkten, slagers, poeliers, bakkers. Er zijn natuurlijk veel meer winkels die dit betreft. Ik was wel benieuwd waarom slechts deze groep daarin betrokken werd. De voorzitter: We zullen het zo horen. De fractie van de SGP, de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: We hebben net het antwoord van de wethouder gehoord. Dat hij zegt, ik kan dat niet zomaar even doen. Maar als deze motie, zoals deze, die verzoekt het college ook iets om te gaan doen. Geldt dan in een keer die verordening niet? Hoe moeten we dat duiden? Misschien kunnen we daar een antwoord op krijgen. De voorzitter: Dank u wel.

Mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Wij hebben niet zozeer vragen. Het zal duidelijk zijn dat wij tegen deze motie zijn, ook omdat dat voorbijgaat aan de al vastgestelde winkeltijdenverordening die we ooit in 2016, 2017 hebben vastgesteld. Dat is al een proces geweest wat voor de ChristenUnie moeilijk was. Nu wordt de

coronawetgeving veranderd, is veranderd. Het is hier en daar het oude normaal. Wat ons betreft hanteren we dat ook voor deze situatie. Kijk, het is nu een roep van enkele ondernemers die dit nu naar voren hebben gebracht en via de partijen hier op deze tafel leggen. We snappen dat proces op zich wel. Maar wij zijn er hier in de raad voor om grenzen te stellen. Zeker ook ten aanzien van de winkeltijden hebben wij gewoon een verordening. Daar willen we ons als fractie en als … In ieder geval vanuit de ChristenUnie aan houden. Zeker ook omdat wij een andere visie op de zondag hebben. Dat zal verder op zich wel bekend zijn. Het gaat ons ook om een stuk rust. Dat is de keuze die wij maken. Wij zullen sowieso tegen deze motie stemmen. We wachten even op de antwoorden van het college nog. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Dank u, voorzitter. Mijn voorgangers hebben al een paar interessante vragen gesteld, want inderdaad waarom alleen een select groepje winkels, terwijl eigenlijk iedere winkel zelf zou mogen beslissen of ze zondag al dan niet open zijn. De SP is jarenlang, of eigenlijk al sinds haar bestaan, tegen de 24 uurseconomie geweest. Wij hebben de vorige keer ook tegen de zondagsopenstelling gestemd. Echter, we zijn wel een partij die ook wel meegaat met de tijd.

We zien ook dat zowel ondernemers als het winkelende publiek baat bij hebben aan een zondagsopenstelling van in ieder geval die genoemde winkels, zoals de supermarkten, slagers, maar ook wel winkels die bijvoorbeeld stoelen verkopen. Bouwmarkten zijn overigens geopend, zegt mijn buurvrouw. De SP is op zich wel voor de verruiming van de openstelling, maar dat moet dan ook voor alle winkels kunnen gelden. We vinden ook dat de ORT, de onregelmatigheidstoeslagen, niet in gevaar mogen komen, want dat mag geen reden zijn om dat eraf te halen, terwijl je winkel wel gewoon extra opengaat. De voorzitter: Ik kijk even naar een reactie van de indieners op deze verhalen. De heer Bisschop, VVD. De heer Bisschop: Ik zal eerst even die vraag over die groep, die daar staat. De tijdelijke steunmaatregel voor de verruiming van winkelopeningstijden op zon- en feestdagen, dat was een coronamaatregel. Dat gold voor supermarkten, slagers, poeliers en bakkers. De levensmiddelenwinkels. Daarom is dit ook vanuit de insteek, zoals we de motie hebben neergezet, zo neergezet. Als je breder gaat kijken, dan kom je in een verordening. Dat is natuurlijk een heel ander verhaal. Wij verzoeken nu het college om die tijdelijke steunmaatregel te verlengen tot 1-7-2022. Dan vervolgens te gaan kijken, samen met de ondernemers, of er een noodzakelijke aanpassing van de verordening moet komen.

Dat willen we graag dan voor 1-7 op ons bord hebben gehad en als besluitvorming hebben gehad. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even naar andere partijen die mede-indiener zijn, om daar aanvulling op te geven. De heer Scheffers, D66. De heer Scheffers: Voorzitter, ik vind nog steeds dat de heer Bisschop het fantastisch verwoordt. De voorzitter: Ik zou ze even inlijsten, deze woorden, straks. Gaan we doen. Ik kijk naar anderen, of er aanvullingen nodig zijn. Dat is niet het geval. Kijk ik weer … O, de heer Kreuze. De heer Kreuze: Voor de tweede termijn, voorzitter, mag dat? De voorzitter: Als u even … Misschien is het goed dat we even … Want er waren nog een of twee opmerkingen richting de wethouder, dat we die meteen even meenemen. De heer Zwiers, namens het college.

De heer Zwiers: Het is correct verwoord dat de eerste bullet, bij één, verzoekt het college, dat die niet over de verordening gaat, maar dat die over de tijdelijke verlenging van steunmaatregelen gaat. Dat hebben we als college al eens een keer eerder besloten, ook in deze formulering, volgens mij, op 7 december vorig jaar om dan te verlengen tot 1-4-2022. Het is zo dat u ons kunt oproepen om die maatregelen te verlengen. Het college zal zich niet verzetten tegen het besluit of het verzoek van de meerderheid van uw raad. Dat even ten aanzien van het verzoek onder punt één. Ik weet niet of ik nu nog iets vergeten ben, voorzitter? Of er nog een andere vraag resteert? De voorzitter: Ik zie niemand reageren. De heer Zwiers: Ik dacht het niet. De voorzitter: Dan kijk ik even naar de fractie van het CDA. De heer Kreuze: Voorzitter, ik had eigenlijk alleen nog maar een vraag gesteld en nog niet het standpunt van het CDA toegelicht. Dat wilde ik nog graag doen, als dat mag. Twee lastige jaren liggen achter ons. De verruiming van de winkeltijden ter spreiding van een groep mensen, die gaf ook veel discussie over wie nu wel, wie nu niet, supermarkten, winkeliers, horeca, steeds weer verwarring. Frustraties ook. Dat blijkt ook uit de notitie, dat er sprake was van een tijdelijke maatregel. Wat ons betreft ligt die tijd achter ons. Tijdelijke maatregelen lopen af.

Terug naar gelijke monniken, gelijke kappen. Terug naar wat eerder is vastgesteld, wat betreft het CDA. Het CDA stemt niet in met de verlenging van deze crisistijden, want er is geen crisissituatie meer. Het CDA zou wel graag met de raad en lokale ondernemers in gesprek gaan om te kijken hoe je meer kunt doen in een evenwichtiger situatie, om die lokale economie weer stimulans te geven na corona. Daar hebben we ook eerder al vragen over gesteld. Wij sluiten ons aan bij de ChristenUnie wat betreft ons standpunt. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Voorzitter, ik wilde graag even een stemverklaring afgeven. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Van Rijn: De SGP betreurt het dat de openstelling van winkels telkenmale weer aan de orde komt. De christelijke en joodse traditie in Nederland wordt daar telkens mee verder achteruit gedreven. De God van de christenen die zegt gewoon, op zondag moet je niet gaan winkelen. Vandaar zullen wij tegen deze motie zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De ChristenUnie voldoende ingebracht? Dan stel ik voor, we hebben nu een aantal rondes gehad, de meningen zijn wel op tafel gekomen. Ik zou nu over willen gaan tot stemming. Ik kijk nog even. Een stemverklaring van de SP. De heer Pomper. De heer Pomper: Dank u, voorzitter.

Zoals net ook in de eerste bijdrage aangegeven, de SP was aanvankelijk tegen zondagsopenstelling. Maar goed, wij gaan ook met de tijd mee en we kijken ook naar de toekomst. De SP zal voor stemmen. Nog een kleine opmerking. In mijn eerste bijdrage benoemde ik de ORT, onregelmatigheidstoeslag. Ik hoorde linksom ergens iemand zeggen, daar gaan we niet over. Dat klopt. Maar onze achterban van onze vakbonden en wat dan ook gaat daar vast wel over. Onze connecties in Den Haag

gaan daar vast wel over. Ik wil ook de raadsleden allemaal oproepen om in ieder geval je hard te blijven maken, ook voor de onregelmatigheidstoeslagen. Maar dat terzijde. De SP zal voor stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dan stel ik voor dat wij gaan stemmen over deze motie. Zoals u al aangekondigd hebt gekregen, het gaat toch echt gebeuren, in de laatste vergadering van uw raad in deze bestuursperiode. U hoort dames en heren en u ziet al enige beroering ontstaan. Niet zozeer dat men hier heel blij is of niet blij is dat men tot stemming moet overgaan, maar het gaat digitaal gebeuren. Daar is al eerder gebruik van gemaakt. Nu mag men opnieuw het gaan proberen. Maar ik wil wel wijzen van, even wachten met drukken. Gaat u niet meteen van start, want dan weten we zeker dat straks iemand zegt, maar ik had het anders bedoelt. Maar u moet u wel even concentreren. Dat betekent dat wij in stemming brengen deze motie. Op het moment dat de stemming open gaat, houdt u even uw handen niet bij de knoppen, dan kunt u straks een rood of een groen lampje zien. Tenminste als het goed gaat. Nog niet drukken graag. Het mag? Oké. Dan is rood tegen en groen voor deze motie. Groen is voor en rood is tegen. Ga uw gang. Stemming afgesloten. Dat betekent dat voor deze motie negentien leden hebben gestemd en tegen tien. Daarmee is deze motie aangenomen.

Maar we zijn wel met een vergadering bezig, dames en heren. Ik vind het mooi dat u allerlei gesprekken tussendoor gaat voeren, maar dat is ook voor de mensen buiten deze raadzaal niet meer te volgen als we dat allemaal gaan doen. Ik zou u willen voorstellen dat niet te doen. U bent hoorbaar en zichtbaar. 1.4 Verslag commissie geloofsbrieven en toelating nieuw gekozen raadsleden De voorzitter: Dat gezegd hebbende, dames en heren, zijn wij toe aan een belangrijk moment. Want de verkiezingen zijn vorige week geweest. We zijn nu bij agendapunt 1.4, verslag van de commissie voor de geloofsbrieven en toelating nieuw gekozen raadsleden. Want bij die verkiezingen zijn er ook weer 31 raadsleden aangewezen. Die hebben allemaal hun formulieren ingevuld. Dat is even een aantal handelingen die moeten gebeuren. Dat hebben ze allemaal gedaan. Maar er moet natuurlijk wel gecontroleerd worden of dat goed gegaan is en of ook alle leden die op die lijst staan, alle 31, ook toegelaten kunnen worden tot uw raad. Daarvoor wordt er meestal een commissie uit uw midden gekozen, of aangewezen moet ik eerlijkheidshalve zeggen. Dat is ook bij deze gebeurd. Er is een commissie voor de geloofsbrieven ingesteld. Die bestond, bestaat uit de heer Warrink, de heer Scheffers en mevrouw Prins. Deze drie raadsleden vormen de commissie voor de geloofsbrieven. Mevrouw Prins is voorzitter.

Zij hebben inmiddels ook al de taak gehad en ook uitgevoerd om die controles uit te voeren. We zijn ook als raad natuurlijk benieuwd wat de bevindingen van de commissie zijn. Mevrouw Prins, aan u het woord. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Dank u wel, voorzitter. Het was weer een eer, moet ik zeggen, om de geloofsbrieven te mogen inzien. Dit keer niet een paar, maar het waren er alle 31. We hebben als commissie niets onoorbaars kunnen vinden. We gaan akkoord met de benoeming van deze 31 nieuwe raadsleden. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Prins en u, de commissie die dat werk voor ons heeft gedaan en voor uw raad gedaan heeft. Want wat de commissie nu aangeeft, is dat wat haar betreft deze leden ook tot de gemeenteraad van Hoogeveen toegelaten kunnen worden. Dat is een stemming, want u moet u daarover uitspreken als gemeenteraad. Jawel, hoe blij zijn we, we mogen voor de tweede keer vanavond daar digitaal stemmen. Ook over deze ronde zal gestemd worden. Betekent straks voor is dat u het groene knopje voor toelating en rood is tegen toelating. We wachten even tot de stemming opengesteld wordt over de toelating van de nieuw gekozen raadsleden. U kunt gaan stemmen. Dat was de stemming. Dat betekent dat 29 raadsleden voor toelating hebben gekozen en nul tegen. Daarmee zijn alle raadsleden die nieuw gekozen zijn, die onderzocht zijn, door uw raad toegelaten.

Daar komen we natuurlijk aanstaande woensdag weer op terug, want dat is het moment waarop dan de nieuw gekozen raadsleden zullen worden beëdigd. Dat is ook weer

zo’n moment. Dat begint om half acht. U bent natuurlijk ook daar allen weer bij van harte welkom. Daarmee hebben we agendapunt 1.4 ook gehad. 1.5 Afscheid zittende raadsleden De voorzitter: Gaan wij over naar 1.5, het afscheid van zittende raadsleden. Dat zijn er nogal wat, dames en heren, want dat zijn er namelijk welgeteld vijftien. Dat betekent dat bijna de helft van deze raad niet meer terug gaat komen in de nieuwe raad. Dat betekent veranderingen. Dat betekent ook dat een aantal mensen, of heel veel mensen bewust gekozen hebben om deze periode af te ronden, maar ook een aantal misschien niet meteen. Daar komen we zo nog wel op terug. Wat wij willen doen is, ik zal zo mijn plaats veranderen. Dan ga ik even achter het spreekgestoelte staan. Dan zal ik drie blokken … Maar we zullen wel de tijd in de gaten houden, zodat we niet u nog een paar uur zo laten zitten. Maar in drie blokken zullen wij het afscheid vormgeven, of ik in ieder geval. Dat is één door kort stil te staan bij het afscheid van de opvolgers, de raadsopvolgers, want er zijn er ook een aantal die daarvan stoppen. Vervolgen zullen wij, laat ik het maar zo zeggen, een behoorlijk blok raadsleden hebben die op wat korte, middellange termijn in deze raad hebben gezeten.

Een laatste blok zal bestaan uit een aantal raadsleden die, mag ik rustig zeggen langere tijd, dan noem ik even drie periodes en meer, in deze raad gezeten hebben. Dat is een beetje de onderverdeling. Wat ik ga doen zo, is ik begin zo met een algemeen verhaal. Dan het afscheid van de opvolgers. Die vraag ik dan ook even dat scherp in de gaten te houden. Daar wordt nog even wat aandacht aan besteed. U gaat niet helemaal met lege handen naar huis. Daarna zal ik de raadsleden één voor één kort toespreken. Als dat gebeurd is, zal ik het raadslid ook vragen om even het geschenk en de bloemen in ontvangst te komen nemen. Tegelijkertijd, als men daar behoefte aan heeft, het moet niet, het hoeft niet als u dat niet wilt, maar als u wilt, mag u dan ook even een paar woorden tot de raad richten. Behalve bij mevrouw Prins, die zal ik persoonlijk naartoe komen, want die is met een blessure opgezadeld. Die loopt wat moeilijk. Die service gaan we haar natuurlijk absoluut verlenen, dat zij op haar plaats mag blijven zitten. Even ter bewijs wordt de kruk nog even omhoog gehouden dat het ook echt zo is. Dat het niet verzonnen is, maar dat het ook echt zo is. Bij de laatste groep, dat is niet helemaal misschien een verrassing, maar er komen nog wat speciale momenten bij die even wat handelingen vereisen. Daar komen we nog op terug.

Ik zal niet al die drie blokken achter elkaar doen, maar probeer er ergens tussenin ook nog wel even een moment, dat we even tien minuten, kwartier pauze hebben, zodat u even naar het toilet kunt dan wel even wat water of wat anders kunt pakken. Maar dat houden we in de gaten. Anders houdt u mij wel in de gaten en gaat met gebaren aanwijzen van, nou is het een keer genoeg. We moeten even stoppen, want er nood aan de man of vrouw. Ik verplaats mij even naar het spreekgestoelte daarvoor. Dames en heren, beste leden van de raad, zoals ik al gezegd heb, vanavond nemen wij afscheid van de raadsperiode 1918-2022, 2018-2022. Mooi, ze zijn nog wakker. Ik was al bang dat ze nu al in slaap gevallen waren. Het is vanavond een speciale avond, laten we eerlijk zijn. Het is een avond om even toch bij stil te staan. Doen we ook. Want ik zei het al, na de raadsverkiezingen die gehouden zijn vorige week maandag … Nee, op de 14e, 15e en 16e maart, maandag, dinsdag, woensdag, treedt vanavond de zittende raad af, om dan ook plaats te maken voor de nieuw gekozen volksvertegenwoordigers. Daarmee nemen we ook afscheid van een aantal van u. Vijftien zei ik al. Best wel een behoorlijk aantal. U ziet het in de loop van de afgelopen jaren, als er weer raadswisselingen zijn, toch wel weer stijgen. Het is even een feit. Het zijn er vanavond vijftien.

Dames en heren, dat er verkiezingen zijn geweest dat hebben heel veel van u meegemaakt. Natuurlijk is het jammer dat ook hier het opkomstpercentage onder de vijftig procent is gezakt. Daar zullen we met zijn allen nog wel bij stilstaan en ook wel wat mee moeten gaan doen in de komende tijd. Maar daar komen we te zijner tijd nog wel weer op terug. Maar ik denk dat onder de streep wel mag overheersen de dankbaarheid dat wij een democratie hebben. Een staatsvorm die toch het volk wel invloed geeft op het bestuur. Daarvan is deze raad wel de spil, als het om de lokale democratie gaat. U vertegenwoordigt toch het volk. De stem van de

burgers klinkt in uw mond. Als gemeenteraad, zo wordt het ook vaak gezegd, in de staatsinrichting bent u het hoogste bestuursorgaan in de gemeente. Dat is, dat maken we toch elke dag weer mee als we naar de televisie kijken en de reportages en ook naar de oorlog in de Oekraïne, absoluut niet vanzelfsprekend. Heel dicht bij ons worden democratische beginselen regelmatig met voeten getreden. Helemaal nu in het oorlogsgebied in de Oekraïne. We kunnen het denk ik ook niet vaak genoeg zeggen. Wij beschouwen het als vanzelfsprekend, sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog dat wij in vrijheid en in vrede leven. We zeggen ook elk jaar bij de Nationale Herdenking of de herdenking hier en de Bevrijdingsdag van, beste mensen, pas op, het is niet zo vanzelfsprekend dat de democratie zomaar bestaat. Daar moet je één wel wat voor doen, maar twee, je moet ook elke keer er weer bij stilstaan en ook aan die democratie blijven werken. Het is niet zo dat het een vast gegeven is. Dat het heel snel kan verdwijnen, dat het heel snel iets anders kan betekenen, dat zien we natuurlijk niet zover hier vandaan. Ondanks alle kritiek, laten we eerlijk zijn, maar ook ondanks alle mankementen die in ons systeem zitten of in ons democratisch staatsbestel aanwezig zijn, is het eigenlijk nog steeds het beste systeem om onze verworven rechten, plichten, maar ook vrijheden te beschermen.

De afgelopen jaren is het werk van een volksvertegenwoordiger, gemeenteraadslid er echt niet makkelijker op geworden. Het is ook zwaarder geworden. Er zijn taken bijgekomen van de gemeente. We zijn met vele miljoenen meer in de begroting verdergegaan. Na de stelselwijziging en de decentralisatie van de zorg, participatie jeugdhulp, noem maar op, zijn er ook belangrijke punten, belangrijke beleidsvelden bijgekomen waar u iets van moet vinden namens de vertegenwoordiging, namens de kiezers die u in de raad hebben neergezet. Dat is niet makkelijk. Soms leidt dat tot grote dilemma’s, persoonlijke dilemma’s, maar ook politieke dilemma’s die u moet afwegen. Aan de buitenkant wordt daar nog weleens gemakkelijk tegenaan gekeken. We hadden het net nog even aan de tafel erover met een aantal mensen, maar je moet ook oppassen dat je niet in je eigen bubbel gaat leven. Dat wij hier het idee hebben dat wij hier de hele wereld maken en vertegenwoordigen, terwijl buiten misschien er op hele andere manieren worden gereageerd. Ook dat zullen we in ogenschouw moeten nemen. Maar dat maakt de taak van u niet gemakkelijker, want u heeft niet meer het alleenrecht, u weet niet alles beter, u weet niet altijd wat de waarheid of A of B is.

Dat betekent dat u veel meer dan vroeger, waar er veel meer zekerheden waren, tenminste dat dachten we toen, op zoek moet naar wat de samenleving beleeft, maar natuurlijk ook verbindt. Daar zult u meer naar op zoek moeten. U heeft in ieder geval met zijn allen, hebben we kunnen constateren, uw werk serieus genomen de afgelopen vier jaar. U bent wel allemaal mensen die als ze A zeggen ook B zeggen. Dat gebeurt, dames en heren, dat werk voor de raad, veelal naast ook ander werk. Het zorgde dat u met twee benen in de samenleving staat. Ik blijf me er altijd over verbazen dat heel veel drukke mensen, want u bent over het algemeen hele drukke mensen, toch weer tijd vinden om daarnaast nog weer heel veel drukke dingen te doen. Dat zie je ook bij heel veel verenigingen en heel veel dorpen en heel veel organisaties in onze gemeente gelukkig ook. Maar dat is ook nodig, want u heeft dat contact zo nodig. O ja, we zijn natuurlijk wel weer in de val getrapt van heel veel intern vergaderen en heel veel beleidsstukken lezen, heel veel details op tafel leggen. Ik geef het toch maar even mee, dat is altijd voor u lastig, maar dat wordt straks voor de nieuwe raad ook lastig. Want u zult echt prioriteiten moeten stellen.

U heeft dat gedaan, maar u bent ook allemaal toch wel voor een deel weer in diezelfde valkuil getrapt, die ik heel goed herken, van, maar u moet ook echt alles weten als je hier zit. Terwijl buiten misschien wel het echte leven, het echte werk doorgaat. Komen we daar nog wel op terug. Het was ook een pittige raadsperiode, laten we daar ook eerlijk over zijn. U maakte een grote ontwikkeling door. De raadsperiode kenmerkte zich door een val van een college, komst van een zakencollege. Er was onderling wantrouwen. Er waren persoonlijke tegenstellingen. Maar uiteindelijk heeft de raad zich wel herpakt en kwam er ook weer ruimte voor dialoog en respect en vertrouwen. Je mag zeggen dat ook het gemeenschappelijk belang, we hebben de laatste vergaderingen dat vaak ook in de partijen gezien, dat dat het algemeen belang, het gemeenschappelijke belang weer naar boven kwam drijven, ondanks al die lastige dossiers die er geweest zijn. Laten we ook niet vergeten, u bent de allereerste gemeenteraad in de geschiedenis van de gemeente

Hoogeveen, die in plaats van fysiek te vergaderen in de Raadzaal door de uitbraak van corona ook genoodzaakt werd om digitaal te gaan vergaderen. Dat was voor sommigen een makkie, maar voor anderen een hele opgave om daar aan te wennen. Maar we kunnen constateren, fysiek, hier offline, of digitaal, online, de democratie bleef overeind. Want hoe je het wendt of keert, vier jaar lang deze raadsperiode, waren wel twee jaar met corona. Dat heeft natuurlijk absoluut zijn stempel gedrukt op de verhoudingen binnen de raad, het elkaar vaker kunnen zien of het juist niet vaker kunnen zien, maar ook in de contacten naar buiten. Ik denk als je terug zult kijken dat deze raadsperiode, ik ben zelf historicus, ik moet oppassen dat ik niet meteen over deze periode nu oordelen ga, dat kun je pas over tien jaar goed doen als de mensen wat meer kunnen terugkijken. Maar volgens mij gaat hij toch wel de geschiedenis in als hectisch, soms on-Hoogeveens, maar uiteindelijk met een herpakking van de raad in het belang voor haar inwoners. Daarmee mag je ook zeggen dat de raad als een feniks is herrezen. Dat vasthouden, dames en heren, dat zal straks ook de boodschap worden voor de nieuwe raad. Ik wil u allen bedanken voor uw inzet, betrokkenheid bij de onderwerpen die in de achter ons liggende periode voor Hoogeveen en haar omgeving van belang zijn geweest.

Want u heeft die dankbaarheid wel verdiend, ondanks politieke verschillen die er zijn, ondanks dat er ook verschillende karakters in deze raad zijn. Maar het is een werk waar vaak niet altijd met de juiste waardering, dan praat ik niet over geld, maar wel in aandacht en aanzien, over gesproken wordt. Vanavond afscheid in drie blokken. Ik zei het net al. Ik zal beginnen met degenen die opvolgend raadslid zijn geweest. Dat zijn er een aantal die ook hier aanwezig zijn. Harry Baalman van de SP, Jan Alting van Gemeentebelangen, Goos Engels van de SGP en Johannes Prakken, ik had hem net nog niet gezien, hij is inmiddels gearriveerd. Johannes ook welkom. Johannes Prakken van D66. Opvolgend raadslid. We hadden het net al een beetje over de ondergewaardeerde positie van raadsleden, maar daar heb je als opvolgend raadslid nog meer last van. Want die mensen, dames en heren, doen veel werk voor hun respectievelijke fracties. Zeker degenen die een kleinere fractie vertegenwoordigen, want die nemen niet alleen deel aan alle fractievergaderingen, maar die kunnen ook nog ingezet worden voor een informerende ronde of ook een discussieronde, een debatronde in de raad. Dat betekent dat zij ook, naast de raadsleden, al die relevante stukken wel moeten inzien, meelezen en kennen. Je ziet ze ook nog eens regelmatig terug bij bijeenkomsten in de samenleving.

Natuurlijk geeft elk opvolgend raadslid daar weer een eigen invulling aan. Als ik naar Harry kijk, de rust, maar ook die nonchalante nuchterheid en slimheid die hem altijd kenmerkt. Jan Alting als oude rot in het vak, met een enorme portie ervaring als raadslid in zelfs meerdere gemeenten. Niet alleen maar in Hoogeveen, maar ook al voor de herindeling in andere gemeenten, die toen er nog bestonden. Johannes met zijn preciesheid, met zijn oog voor de vele details, met die kritische, mag ik het zeggen, accountantsblik. Goos met zijn rustige, altijd, aardige en telkens weer bereid zijnde houding om te leren. Jullie bedankt. Bedankt voor het zijn van opvolgend raadslid. Nogmaals, in mijn ogen een vaak ondergewaardeerd fenomeen. Maar alle vier hebben jullie echt daar vorm en inhoud aan gegeven en ontzettend veel tijd ingestopt. Natuurlijk ook plezier uitgehaald. Ik hoorde Goos dat net zeggen, ik heb ook veel geleerd de afgelopen tijd. Het was ook in die zin een hele waardevolle periode. Maar toch, jullie hebben het allemaal gedaan. Ik zou jullie willen vragen om hier naar voren te komen, want dan kan ik jullie verblijden met een bloemetje. U mag applaudisseren. Als u toch applaudisseert, geeft u ook even een applaus aan Jacobien, want die is vandaag jarig.

Nog even overlegd, want we hebben natuurlijk gezegd, als er nog mensen zijn die iets willen zeggen, Johannes wilde graag nog wat zeggen onder het mom, pak elk moment die je kunt gebruiken. Johannes, ga je gang. De heer Prakken: Het is natuurlijk alleen al vanwege het feit dat ik hier achter het katheder kan staan, want het is mij in acht jaar niet gelukt. De eerste keer achter dit katheder in acht jaar. Dat is alleen al een reden om een afscheidsspeech te houden. Mijn advies aan de nieuwe raad, maak er vooral gebruik van. Ik ben zelf geen groot spreker, maar iedere voordracht wordt er beter van. Op deze plek kan je op zijn best laten zien dat je motie of het amendement het voor stemmen waard is. Acht jaar opvolgend raadslid. Ik heb weleens gehoord

dat je doel zou moeten zijn een echt raadslid te worden. Maar ik heb mij in die rol altijd prima gevoeld, mede vanwege mijn drukke werkzaamheden als ondernemer. Ik zou zeggen, een doel van de raad zou moeten zijn, van een opvolgend raadslid een zo volwaardig mogelijk lid van de raad te maken, met uitzondering van het stemmen en de beloning, maar inclusief een afscheidsspeech. Ik denk dat ik daar in de afgelopen periode in ieder geval een stap voor heb gezet. Opvolgende raadsleden zullen ook nu een eed of belofte afleggen en mogen deelnemen aan besloten vergaderingen. Mocht een raadslid, of erger nog een wethouder daarover beginnen te sputteren, verwijs dan rustig naar het reglement van orde dat afgelopen najaar is vastgesteld. Misschien dat alleen de naam opvolgend raadslid nog eens tegen het licht gehouden kan worden. Bijvoorbeeld fractievertegenwoordiger of zoiets. Maar goed, dat is aan jullie, niet meer aan mij. Mijn doel voor 2022-2026 was onder andere meer grip te krijgen op de gemeenschappelijke regelingen. Ik had daar structureler aan willen werken. Nu ik dat niet meer kan doen in de rol van opvolgend raadslid, vertrouw ik erop dat jullie daarvoor zorgen. Ik wens deze raad succes en veel verbinding met de inwoners van onze gemeente.

Ik ga er ook vanuit dat iedere motie of amendement die getuigt van xenofobie, racisme, ongrondwettelijkheid of eenvoudig domheid zonder veel omhaal van woorden naar de prullenbak verwijst. Ik dank u voor uw aandacht. Het is goed bevallen. Misschien kom ik nog een keer als inspreker op deze plek. De voorzitter: Johannes, dank. We wisten wel dat er toch altijd nog wat boodschappen in moesten zitten die ook voor de opvolgers van belang zijn om toch even gehoord te hebben. Wat jou betreft nu uiteraard ook ernaar te handelen. Dan het afscheid van een aantal van u, een behoorlijk aantal van u. Ik doe het in willekeurige volgorde, anders gaan de mensen toch denken van, dat gaat van langstzittend naar kort zittend of van kort zittend naar lang zittend of van A naar Z of van Z tot A. Het is in willekeurige volgorde. U moet maar afwachten wanneer uw naam aan de beurt komt. Omdat je het zo zegt, Catharina, ik begin bij jou. Want ik wist wel, die gaat toch reageren. Dat bruggetje krijg ik vanzelf, hoef ik niet af te spreken, dat gebeurt wel. Mevrouw Van Hien, want zo was het altijd in de officiële vergadering. Eigenlijk, het is nog steeds een officiële vergadering, maar vanavond gaan we daar toch een uitzondering voor maken. Beste Catharina, je bent één periode raadslid geweest.

Dat was een bijzondere binnenkomst, vier jaar geleden, mag je wel zeggen, via voorkeurstemmen op de lijst van GroenLinks. Dat is natuurlijk niet een geheim, want dat heeft natuurlijk iedereen mee kunnen maken. Dat gaf nogal wat reuring. Niet zozeer in de samenleving, maar wel binnen de partij. Dat is zijn gangetje gegaan, maar heeft uiteindelijk wel jou ertoe besloten om ook toch uit die sfeer te komen en je toch wel weer kunnen concentreren en te focussen op je raadswerk. Om niet meer door te gaan als vertegenwoordiger voor GroenLinks, maar op basis van de lijst Van Hien. Ik vond het altijd wel leuk klinken. De Lijst van Hien, mevrouw Van Hien, zo werd dat dan altijd gezegd. Dan hoor je je naam twee keer. Best slim, want dan word je nog bekender dan je al was. Laat ik zeggen, dat zal ook iedereen denk ik wel beamen, jij bent niet het prototype van een doorgewinterde, geslepen politica. Als je dat idee van jezelf had, dan besef ik mij dat ik dat volkomen de grond in boor. Maar ik vond dat juist jou wel sieren dat je dat niet bent en dat je daar ook voor uitkwam en dat je dat ook zei van, ik weet het ook nog niet en ik weet ook niet of ik het wel kan, maar ik ga het wel proberen. Als er wat is, help mij daar dan ook bij. Ik heb ook gezien dat ook heel veel collega’s jou daar in de loop van de jaren hebben bijgestaan. Je bent wars van machtspolitiek.

Als je daarover begint, ik zal niet naar de rode vlekken kijken die ergens ontstaan, daar heb je een hekel aan. Zeker aan zogenaamde politieke spelletjes. Bij jou is het, zoals de Engelsen dat zo mooi zeggen, what you see is what you get. Geen politieke opsmuk, helemaal niet nodig, maar wel eerlijk, open en betrokken en betrouwbaar politiek bedrijven. Dat past bij jou. Dat heb je ook uitgestraald in al die jaren. Bijvoorbeeld, echt, dat was ook heel duidelijk te zien bij jou, betrokkenheid bij de hulp aan de Molukken na die verwoestende aardbeving. Ook niet altijd even gemakkelijk, ook politiek niet altijd even gemakkelijk, maar daar heb je wel je ziel en zaligheid ook ingestort. Dat bleek ook uit het feit dat je echt geraakt kon zijn, dat kun je ook aan jou zien, door spanningen in de raad en bijvoorbeeld als het ging om besparingen op het sociaal domein. Dan zie je toch bij jou ratio en

gevoel, dat is toch een beetje yin-yang. Het hoort bij elkaar. Het is niet het een of het ander, het bepaalt het leven, maar het bepaalt ook het leven van het raadslid, zoals jij erin staat, maar het bepaalt ook de mens die je bent. Ik zei het al, je bent daarna gegroeid. Je hebt een enorme groei doorgemaakt. Laten we daar eerlijk in zijn. Ik bedoel, als je ziet van waar je kwam in 2018 naar vandaag de dag, dan heb je een enorme groei doorgemaakt. Dat is niet alleen door dat voetenbankje wat jij gebruikt om wat hoger op te zitten. Dat heeft er helemaal niks mee te maken. Want als groentje begonnen, ben je toch tot een volwaardig raadslid uitgegroeid dat krachtig, begrijpelijk en soms ook recht in het hart mensen kon raken. Jouw betogen waren kort, maar gingen meteen ook naar de kern van de zaak. Het is jammer, dat meen ik oprecht, dat je na één periode ons weer gaat verlaten. Maar ik kan me zo voorstellen dat je na een periode van betrekkelijk politieke rust nu, want je gaat even met een politiek pensioen, zullen we maar zeggen … Niet dat je daar meteen een hele grote uitkering van krijgt of van kan leven, dames en heren, laat daar geen misverstand over ontstaan. Maar je gaat eventjes een stapje terug doen. Maar ik kan me niet voorstellen dat jij nog tien jaar buiten die gemeentelijke politiek in Hoogeveen blijft.

Ik zie het nog weleens een keer aankomen dat je ergens jou wel weer terugziet of opduikt. Moeten we maar zien waar. Dat kan ik allemaal niet voorspellen. Maar ik zie het wel gebeuren in de komende tijd nog een keer. Bedankt namens ons, maar ook bedankt namens mij voor jouw meelevendheid, jouw opbouwende kritiek, maar vooral jouw medemenselijkheid. Dank je wel. Je mag naar voren komen. Ik heb al gezegd, ik doe het maar bij één raadslid niet, dat is Ina Prins. De rest moet toch echt even in beweging komen, deze kant op. Catharina, nogmaals van harte dank. Eigenlijk weet je wel een beetje wat erin zit. Het is het bekende. Iedereen krijgt hetzelfde cadeau. Er zit ook geen verrassing in. Behalve Wolter Dekker, daar komen we zo nog op terug. Die krijgt nog een speciaal cadeau. Alsjeblieft. Namens ons allen. Geef het een mooie plek. Met een bos bloemen. Mevrouw Van Hien: Is hij aan? Ja, hè? De voorzitter: Ja. Mevrouw Van Hien: Dank u wel, voorzitter. Ik wist dat de heer Loohuis zou zeggen dat ik het kort en bondig hou. Ik denk, dit is mijn laatste keer, ik ga even afwijken van mijn korte en bondigheid. Maar troost je, het duurt niet de hele avond. Beste mensen, zo’n vier jaar en pakweg vijftien kilo geleden stond ik hier geheel onverwachts als kersvers raadslid en fractievoorzitter. Waarom onverwachts? Mijnheer Loohuis zei het net al.

Omdat vaak de lijsttrekker raadslid wordt na de verkiezingen en ik op dat moment niet de lijsttrekker was van de partij waarvoor ik al jaren actief was, maar de nummer twee. Met voorkeurstemmen in de raad. Ik zei het toen al in mijn maidenspeech, de kiezer heeft altijd gelijk. Dat was zo, dat is zo en dat zal altijd zo blijven. Tenminste, in een correct functionerende democratie. Ondanks dat het onverwachts was, nam ik de verantwoordelijkheid op me om raadslid en fractievoorzitter te worden. Ik vond het spannend en ook een beetje eng. Maar ik vond ook dat ik de 479 mensen die toen op me hadden gestemd niet in de steek kon laten. Natuurlijk was ik trots. Zonder rare fratsen, zonder mensen om te kopen hadden die mensen de moeite genomen om te stemmen, hun huis te verlaten, naar het stembureau te gaan en op een stemformulier het vakje met mijn naam rood te kleuren. Daar zou je als partij blij mee moeten zijn. Helaas bleek dat niet het geval. Net zo onverwachts als ik toen vier jaar geleden achter het spreekgestoelte stond, omdat ik toen startte, sta ik hier nu ook weer vrij onverwachts, omdat ik nu stop. Vier jaar later, wijzer en grijzer en in vele opzichten gegroeid. Het waren bonte jaren. Het waren pittige jaren. Niet alleen omdat we de eerste jaren als oppositiepartijen weinig voeten aan de krijgen bij de coalitiepartijen.

Steeds weer was daar het gevoel dat we als oppositie niet meetelden en dat de coalitie de gelederen steevast sloot waardoor er een soort blok ontstond waar je niet doorheen kwam. Dat was lastig. Hoe vervelend het ook was, er moest iets gebeuren om dat blok te doorbreken. Dat gebeurde uiteindelijk ook. Niet prettig, wel noodzakelijk. Hoe we daarna als raad

in staat waren om gezamenlijk toch weer nieuwe keuzes te maken en beslissingen te nemen, hoe lastig het soms ook was en hoe moeizaam de verhoudingen soms ook waren, dat dat toch lukte, daar ben ik heel trots op. Het kostte mij, het kostte ons als raad in de zomer van 2020 onze broodnodige rust, omdat we in plaats van reces hebben gewoon keihard doorwerkten om de boel weer op de rails te krijgen en de voorbereidingen te treffen voor het aanstellen van een nieuw zakencollege. Wij waren in staat om de ego’s aan de kant te zetten en te gaan voor het algemeen belang. Ook waren we in staat om een zakencollege te selecteren. We hebben, wat mij betreft, daarin een perfecte combinatie weten te vinden. Ook daar ben ik trots op. Het was een keerpunt. Het zakencollege, het college van burgemeester en wethouders, functioneert weer als een tierelier. Er zijn weer normale, prettige werkverhoudingen en het draait weer om waar het om zou moeten draaien. De energie zit weer in het gezamenlijk besturen van de gemeente. Daarvoor zijn we hier. Voor de inwoners. Tijd en energie wat ging zitten in andere dingen, dat was jammer en zeker niet de bedoeling, maar dat ligt achter ons. Nu breekt weer een nieuw tijdperk aan. Er zullen straks nieuwe mensen, andere mensen, plaatsnemen in de raad. Ik en nog een aantal andere mensen nemen afscheid. Terugkijken is soms goed.

Vooral om te weten waar het nu mis ging. Daar lering uit trekken en erop verdacht zijn niet weer in dezelfde valkuilen te stappen. Dat lijkt me een passende boodschap voor de nieuwe raad. Al heb ik er niets over te zeggen, omdat ik nu vertrek, ik hoop oprecht dat de nieuwe raad zal overwegen dit zakencollege nog aan te houden. Ik schetste net de situatie zoals het was voordat het vorig college viel. Er was namelijk best veel mis. We zijn nog steeds bezig met een hersteloperatie. Alleen al daarom, om die taak die ook de nieuwe raad staat te wachten, namelijk weer zorgen dat Hoogeveen in alle opzichten, zowel bestuurlijk als financieel, weer functioneert zoals zou moeten, gezond en met perspectief, is mijn advies, laat dit zakencollege afmaken waar het aan begon. Of laat ze in ieder geval nog even verder bouwen. Laat ze nog even verder bouwen tot de basis meer stabiel, meer stevig en meer solide is. Ik had een stukje, dat ging mijn persoonlijke partijperikelen, maar die sla ik toch maar even over. De heer Loohuis zei net al dat ik in het laatste jaar van deze raadsperiode opereerde als Lijst van Hien. Voor mij persoonlijk was er de afgelopen raadsperiode een dubbele last. Binnen de raad en binnen de partij liep het niet lekker. Dat bezorgde me veel grijze haren. Dan was er ook nog de Grondwet die zegt dat een volksvertegenwoordiger zonder last en ruggenspraak handelt.

Er was ook nog zoiets als intern partijbeleid dat mij als raadslid volledig gelijk gaf. Hoe vreemd en energierovend is het dan wel niet om te moeten vechten voor je plek, zoals ik de afgelopen jaren heb meegemaakt. Dat is iets wat ik niet graag zou overdoen. De rest wel. Ik heb het raadswerk altijd heel boeiend en interessant gevonden, ook al kost het veel tijd en een sociaal leven. Vier jaar lang deed ik het voornamelijk vooral alleen, zonder opvolgend raadslid. Gelukkig had ik een paar loyale, trouwe en betrouwbare steunfractieleden, Nico, Martin en Esmeralda, op wie ik wel kon bouwen. Daar ben ik zeer dankbaar voor. Voor nu ben ik even klaar met het raadswerk. Al vraag ik me soms wel af hoe het was gelopen als ik wel een normale, interne ondersteuning had gehad. Dan had ik vast meer kunnen doen voor de inwoners van Hoogeveen. Ik leerde over mezelf dat ik bestand was tegen een collectieve tegenwerking. Alles wat je over jezelf leert, is winst. De laatste jaren heb ik het veel gehad over het belang van diversiteit en inclusiviteit. Dat zijn geen loze kreten. Dat zijn geen loze modewoorden. Hoe meer diversiteit, hoe meer invalshoeken, hoe bredere perspectieven.

Hoe kun je een goede volksvertegenwoordiger zijn als je een beperkte kijk op de zaken hebt? Als je alleen in je eigen bubbel beweegt, weet je dan wel voldoende wat er verder nog speelt? Mis je dan niet de behoefte en belangen van anderen die anders leven dan jij? Ik hoop dat ik met mijn aanwezigheid binnen deze raad de afgelopen vier jaar iets heb teweeggebracht. Laatst hoorde ik dat ik anderen inspireer. Daar ben ik heel blij mee. Zo vernam ik bijvoorbeeld dat iemand zelfs, dankzij mij, ook in de politiek is gegaan, omdat, ik citeer “ik had aangegeven dat als iets niet klopt, je er iets aan moet doen.” Dat ik anderen mag inspireren, daar word ik heel blij van. Sommigen zeggen, ongetwijfeld goed bedoeld, ik zie geen kleur als ik naar mensen kijk. Zie het maar wel. Want mensen van kleur hebben zo hun eigen ervaringen. Ieder mens van kleur weet namelijk hoe het voelt als je weer eens te horen krijgt, ga toch terug naar je eigen land, zelfs al ben je een geboren en getogen

Nederlander. Dat laat een wond achter. Elke keer als er sprake is van racisme of discriminatie, bij een ander of bij jezelf, dan springt die wond weer open. Het heelt nooit. Omdat je de pijn nooit helemaal hebt verwerkt, maar omdat je de pijn van afwijzing alleen al op basis van je huidskleur, nog voordat je maar iets hebt gedaan of gezegd, omdat je die pijn parkeert en het liefst negeert. Want daarmee zegt die ander dat je nooit voldoende zal zijn. Zie mijn kleur maar. Zie het belang van diversiteit, van inclusiviteit. Dat iedereen het recht heeft om op een gelijkwaardige en volwaardige manier mee te draaien in deze samenleving. Ik had de pech terecht te komen bij een afdeling van een partij die mij niet als gelijkwaardig beschouwde, met alle gevolgen van dien. Zo makkelijk kan dat gaan. Zo snel komt dat voor. Ik hoop oprecht dat dat ook een eyeopener is voor anderen. Zie wat er gebeurt en kijk niet weg. Een nieuwe raad, een nieuwe samenstelling. Ik ben benieuwd hoe dat zal gaan. Om toch met een ietwat vrolijke noot te eindigen. Ik heb enorm genoten van deze raadsperiode. Ondanks alle perikelen heb ik toch altijd wel een goed contact en een goede samenwerking gehad met andere fracties en raadsleden. Hartelijk dank daarvoor. Ook veel dank aan het college, griffie, alle bodes en ambtenaren van de gemeente Hoogeveen. Het ga jullie goed.

Ik sluit af met een filmquote, passend bij de recente Oscaruitreiking. I’ll be back. De voorzitter: Mijn toespraak toch nog met terugwerkende kracht even veranderen, want waar stond jouw bijdragen zijn kort, hoort er even een komma, maar soms zijn ze wat langer, maar wel heel veel veelzeggend en noodzakelijk. Dank je wel. We hebben in deze raad twee Steenbergens zitten. Je moet ook altijd zeggen, de heer Steenbergen van die fractie of de heer Steenbergen van die fractie, want dat waren toch twee zelfde namen, maar volgens mij niet directe familie en ook niet politiek met elkaar direct verwant. Daar moest je altijd het verschil tussen maken. Maar ik begin mar bij de eerste Steenbergen. Niet in volgorde van belangrijkheid enzovoort. Maar ik begin bij jou, Jan. Dat is de heer Steenbergen van Gemeentebelangen, voor iedereen die dat nog niet weet. Als er iemand een lange zittingsperiode in deze raad achter zich heeft, dan ben jij dat wel. Daar is overigens op andere momenten alweer uitgebreider bij stilgestaan. Want je bent, als ik het allemaal bij elkaar optel, veertieneneenhalf jaar raadslid geweest. Daarnaast natuurlijk wethouder. Een lange periode daarvoor ook al actief in de politiek en in de fractie. Lang. Je bent raadslid geweest. Je bent wethouder geweest. Daarna weer raadslid geweest.

Plaatsvervangend raadslid al een tijdje, ook direct na de herindeling al hier in de gemeente Hoogeveen. Je bent ook, hoe je het ook wendt of keert, lang het uithangbord, zal ik maar zeggen, maar ook het gezicht van Gemeentebelangen geweest, in goede, en zo hoort dat nou eenmaal in de politiek, ook in minder goede tijden was dat zo. Want hoe je het ook wendt of keert, dat overkomt iedereen die langere tijd in de politiek actief is. In die zin lijkt het ook wel een beetje op het echte leven. Maar jij zegt het zelf weleens. Meerdere keren herhaald ook. Dan citeer ik jou. “Als je je mond opendoet en verantwoordelijkheid neemt en keuzes moet maken, dan kan het niet anders dat je het niet iedereen naar de zin kunt maken.” Dat is gewoon zo. Anders moet je gewoon niet in dit vak gaan zitten. De laatste jaren heb jij vooral een coachende rol vervuld binnen de fractie. Was ook bewust zo een keuze die je daarvoor gemaakt hebt. Kenmerkend voor jou is natuurlijk dat jij vergroeid bent met Fluitenberg. Het is nu een beetje afgesloten nog van deze kant. Ik vind dat wel grappig, want er zijn mensen die heel snel de weg naar Fluitenberg … Maar die vinden allemaal die tussenpaadjes die wij al jarenlang hebben geprobeerd te blokkeren en weet ik allemaal niet meer, maar die zijn nog steeds open, dames en heren. Als u snel naar Fluitenberg komt, dan kunt u dat nog steeds doen.

Maar gelukkig niet voor groot vervoer, alleen maar met de fiets natuurlijk uiteraard. Want anders moet je echt een heel eind omrijden. Maar nog een paar weken, dan is dat ook weer voorbij. Dat dorpshuis in Fluitenberg, ’t Overschotje, dat gaat je ook na aan het hart. De klootschietvereniging, ik kom daar zo nog wel even op terug, want je bent echt een klootschieter. Dat is een geuzenterm, dames en heren. Dat is helemaal niet negatief bedoeld, maar dat weet Jan ook wel dat dat een geuzennaam is. De smederij, de feestcommissie. Weet je, we hebben in heel veel hoedanigheden jou in Fluitenberg op diverse plekken leren kennen. In eerste instantie, dat is gewoon zo, je komt echt wel een beetje als een stoere, bonkige kerel over.

Daar heb je wel voordeel bij, bij dat klootschieten. Want dames en heren, ik ken het klootschieten natuurlijk wel uit Twente, uit mijn geboortestreek. Maar ik kan echt zeggen, ik ken maar weinig mensen die zo hard een kloot kunnen schieten als Jan Steenbergen. Dat is echt ongelofelijk wat een kracht die man in zijn … Ik weet niet of hij het uit zijn biceps haalt of uit zijn polsen, dat moet ik altijd nog leren. Maar het is echt … Ik kom een keer langs om dat te doen, Jan, want dat is echt waar. Daar zit dat sterke, stoere, bonkige wel in. Maar Jan heeft absoluut ook een andere kant. Dat noemen we dan altijd zijn kleine hartje. Want hij kan echt met passie en enorme toewijding en ook loyaliteit, vergeet dat niet, ook belangrijk in de politiek, ergens bij betrokken raken. Dat vind ik wel een heel sterk pluspunt van jou, Jan. Soms vond ik het weleens jammer dat je liever dat eerste liet zien, dat stoere, dat bonkige, dat mij maken ze niks. Wat minder dat laatste, want dat hoort er toch wel een beetje bij. Dat zie je wel vaker bij mensen in de politiek, dat eerste dat laten ze altijd naar buiten zien en dat laatste bewaren ze dan toch maar voor het thuisfront. Dat is jammer, want het is soms nodig om overeind te blijven in het politieke strijdtoneel. Dat weet jij als geen ander, om toch het eerste te laten zien. Maar ik ben wel blij dat je het tweede ook nog hebt.

Ik hoop dat je het toch vasthoudt. Jan, wij hadden afgesproken, ik ga geen lange verhalen meer houden. Dat hebben we bij allerlei gelegenheden gedaan. Ga ik ook niet doen. Maar ik wil jou, namens iedereen, wel hier bedanken voor je inzet en voor je loyaliteit, maar ook je collegialiteit. Dank je wel. Het ga je goed. Ook jij blijft op de achtergrond ergens wel dingen doen. Daar ben ik van overtuigd. We komen je echt ergens tegen. Nogmaals, maar voor al die jaren, echt al die jaren, want je hebt veel jaren in deze raad gezeten, ontzettend bedankt. De heer J.H. Steenbergen: Hij doet het weer. Voorzitter, dank u wel. Ho, dat is de kracht waar Karel het net over had schijnbaar. Voorzitter, dank u wel voor de toch nog lovende woorden. 24 jaar, om precies te zijn, heb ik hier in de Hoogeveense politiek mogen zitten. Begonnen na de herindeling, toen we bij de gemeente Hoogeveen kwamen. Aanleiding is ook geweest dat ik mij voor de herindeling heel sterk heb verzet tegen de annexatie van Ruinen door Hoogeveen. Toen ben ik schijnbaar wel enigszins opgevallen binnen de partij Gemeentebelangen. Dat is toen aanleiding geweest om mij te vragen toch maar actief te worden binnen Gemeentebelangen. Dat heb ik geweten. Ik heb het 24 jaar volgehouden met zijn ups, maar ook met zijn downs. Ik heb eigenlijk alles meegemaakt wat je in de politiek kan overkomen.

In eerste instantie, dat is helaas ook breed uitgemeten in de pers, dat is dan nog een leerpuntje voor onze partij denk ik, was ik ambitieus om door te gaan, maar na wat geluiden vanuit de partij heb ik toch maar gezegd van, ik ga ermee stoppen. Dat nu overdenkende, genomen de afgelopen maanden, is dat ook terecht. Mijn THT, om in supermarkttermen te spreken als raadslid, is over. Maar ik kan terugkijken op 24 jaar, als je het overall bekijkt, van hele mooie jaren, met heel veel mooie politiek en waarin ik heel veel heb geleerd, ook wat voor de mensen heb kunnen doen. Onze partij is heel sterk in het juist individueel ook helpen van de mensen. Ik denk dat we daar heel goed in slagen en geslaagd zijn en ook zullen blijven slagen. Ik hou het kort. Ik heb alleen nog een paar tips voor de nieuwe raad. Als eerste, behandel elkaar in alle omstandigheden met respect. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen. Behandel elkaar met respect. De tweede die ik mee wil geven, kijk toch nog eens goed naar de vergadersystematiek. Ik moet daarbij terugdenken aan de periode toen er nog geen dualisme was. We hoeven niet terug naar zonder dualisme, maar toen werkten we nog met commissies. Dat was toch een periode dat je heel intensief met de wethouder in gesprek kon en ook de zaken goed kon doorlichten. Dat is na die tijd toch allemaal wat minder.

Je kunt wel altijd bij een wethouder binnenlopen, maar het is dat het toen gebeurde. Kijk nog eens goed naar de vergadersystematiek. Wat dat betreft, dit was het Karel. Allemaal bedankt. Ik zie jullie vast weer terug. Bedankt. De voorzitter: Het is natuurlijk geen nieuws meer, maar als je de fractie van Gemeentebelangen binnenkomt als man moet je minimaal Jan heten. Dat gaat trouwens in de nieuwe raad veranderen. Tenminste, ik dacht daar heel slim in te zijn, maar toen werd er gezegd, er komt nog een Geert Jan. Er komt nu gewoon nog wel