Transcript Gemeenteraad 22.06.2023

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 22 juni 2023

1. Plenaire besluitvormende vergadering (Raadzaal) 1.1 Opening De voorzitter: Dames en heren. Ik open de vergadering van uw gemeenteraad. Het is een tijdstip waarop de reguliere raadsvergadering niet beginnen, maar er is ook een speciale dag, de behandeling van de kadernota, de beschouwingen van de politieke partijen daarover in het debat dat we vanavond daarover voeren en daarom beginnen wij al wat iets eerder dan het normale tijdsstip van half acht. Hartelijk welkom mensen die hier natuurlijk in de raadszaal aanwezig zijn, de publieke tribune, maar ook mensen die inmiddels meekijken, meeluisteren via de stream, Radio Hoogeveen en andere middelen die ter beschikking staan om deze vergadering te volgen. Ook van harte welkom. Wij beginnen elke raadsvergadering en dat doen we vanmiddag natuurlijk ook om even een moment van stilte. Dank u wel. Ik deel u mede dat met kennisgeving afwezig is de hier Vos en ik mis nog mevrouw Jansen, maar ik neem aan dat die, die is onderweg, dus … Ik zie haar al in mijn ooghoeken al binnenkomen, dus dat is goed. Dan is de rest van de raad ook aanwezig. Daarmee is de opening verricht. 1.2 Vaststelling agenda De voorzitter: En als eerste punt op de agenda staat het vaststellen van de agenda zoals we dat hier voorgesteld hebben. Ik zie geen woordmeldingen. Dan betekent dat wij hierover kunnen stemmen.

Dan kunt u alvast, de stemming is geopend, uw stem uitbrengen. Kunnen we de agenda zo vaststellen? Wacht even op mevrouw Jansen, nog even. Het gaat over het vaststellen van de agenda. Ja, dank u wel. Dan is de agenda met dertig voor, nul tegen unaniem vastgesteld. Dan volgen wij de agenda zoals die dus ook hier voorligt. 1.3 Sluiting besluitvormende ronde De voorzitter: En dan zijn we meteen, maar schrikt u niet, bij de sluiting van de besluitvormende ronde. Dat betekent niet dat we uit elkaar gaan, want we gaan meteen door naar de debatronde. 2. Debatronde 2.1 Opening De voorzitter: De debatronde over de strategische beschouwingen rond de kadernota, waar alle tien in deze raad vertegenwoordigde partijen hun beschouwingen op zullen houden. U heeft en dan is meteen de opening van deze debatronde ook gebeurd, u heeft de werkwijze ook aangetroffen bij dit agendapunt, maar ook voor de mensen die hier op de tribune zitten, maar ook meeluisteren en kijken, de afspraak is gemaakt dat alle partijen straks vijf minuten krijgen, dan zal degene die het woord voert, namens de partij ook hier bij het spreekgestoelte plaatsnemen.

We hebben afgesproken maximaal vijf minuten en daarna maximaal vijf minuten voor vragen dan wel opmerkingen die dan misschien daarna nog leiden tot een debatronde, maar dat is dan in de tweede instantie en dat duurt ook maximaal vijf minuten, zodat we per partijen zo'n tien minuten hebben. We zullen met de eerste vijf partijen beginnen. Dan zullen we een pauze hebben en dan na de pauze

de andere vijf partijen. De volgorde is op basis van de grootte, dus dan kunt u zich alvast voorbereiden welke partij als eerste en welke als laatste aan de beurt is. 2.2 Spreekrecht De voorzitter: Dan is er een spreekrecht bij 2.2 aangekondigd, maar er heeft zich niemand gemeld voor spreekrecht, dus dat komt niet in behandeling. 2.3 Strategische beschouwingen GB, CDA, PvdA, VVD en CU op de Kadernota De voorzitter: En zijn we meteen bij de strategische beschouwingen. En ik zal successievelijk de fractievoorzitters dan wel de woordvoerders van de fracties vragen om achter het spreekgestoelte plaats te nemen. We hebben enige tijd nodig. Neemt u even uw kaartje dan mee, want dan weet het publiek straks ook wie achter het spreekgestoelte staat. En als eerste geef ik het woord aan de fractie van Gemeentebelangen, mevrouw Hooijer. Ga uw gang. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja. Samen verbinden en verbeteren. Dat was en is de titel van het coalitieakkoord en dat vinden we gelukkig weer terug in de kadernota. In het coalitieakkoord waren vier onderwerpen waarmee we de komende jaren aan de slag zouden gaan. Voor Gemeentebelangen was een financieel gezonde gemeente de belangrijkste van de vier. Kijkend naar de stand van de algemene reserve, dan kunnen we zeggen dat we op weg zijn om weer een financieel gezonde gemeente te worden.

We vragen ons echter wel af of we het huidige spaartempo moeten aanhouden of als dat niet wat naar beneden kan om een aantal wensen te verwezenlijken. Er wordt al geld vrijgemaakt om een inhaalslag op onderhoud te maken. Dat is zeker geen overbodige luxe als we kijken naar het onderhoud van de wegen en fietspaden. Het afmaken van HoofdstraatZuid en een nieuwe brandweerkazerne staan gelukkig ook op de agenda. Daarnaast zijn er mooie plannen voor Het Podium en voldoende aandacht voor het unieke onderduikerscentrum De Duikelaar, waar we als gemeente trots op mogen zijn. Maar voor Gemeentebelangen zijn er nog meer wensen voor de inwoners, zoals een nieuw zwembad. Om over een paar jaar daar te kunnen zwemmen, zullen we nu al vast plannen moeten maken. Het sociale gezicht van Hoogeveen is een tweede onderwerp uit het coalitieakkoord, dat ook nu als rode draad door de kadernota loopt. Uiteraard doen we dat samen, zoals wij het als Gemeentebelangen vanzelfsprekend vinden om zaken aan te pakken. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Kansengelijkheid doen we onder andere binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe. Er wordt als doel gesteld dat de generatie die nu opgroeit in deze regio over dertig jaar dezelfde kansen heeft als leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Eigenlijk triest dat dit nog nodig is.

Dit is een goede ontwikkeling en laat zien dat het als gemeente belangrijk is om mee te doen in regionale verbanden. Enkele andere goede initiatieven zijn de voorschool Plusgroep, waarbij kinderen die extra begeleiding nodig hebben in hun eigen omgeving geholpen worden. Voor de oudere jeugd is er Masterkans, een goedlopend initiatief dat zijn vruchten afwerpt. Bij Schuldhulpverlening ligt de nadruk op het versterken van het voorliggende veld, waarbij de focus ligt op preventie en vroegsignalering. Een aantal jaren geleden waren we huiverig om geld uit te geven of te veel geld uit te geven aan preventie, omdat het zo moeilijk te meten was of het wel genoeg rendement opleverde. Inmiddels hebben diverse voorbeelden laten zien dat het in sommige gevallen heel verstandig is om wel te investeren aan de voorkant. Voorkomen is beter dan genezen. Ten aanzien van de Nota Jeugd hopen we dat deze nota niet lang meer op zich laat wachten, want aandacht voor jeugd werkt door in veel oplossingen van de problematiek in Hoogeveen. Laten we niet vergeten dat de jeugd de toekomst is. En we zijn daarom ook blij dat er een werkgroep is waar Gemeentebelangen ook in is vertegenwoordigd die probeert de jeugd bij de politiek te betrekken. Een andere opdracht was wonen. Genoeg huizen in fijne woonbuurten, in dorpen en wijken. Het college gaat aan de slag met nieuwbouw, met woningbouw, in en

aansluitend op de stad en de dorpen. Met name onze jeugd staat te trappelen om een woning te kunnen kopen. We zien ook dat de gemeente in gesprek gaat met bijvoorbeeld de dorpen, zodat er ook woningen gebouwd gaan worden waar behoefte aan is. Om de woonomgeving aantrekkelijk te maken of te houden, moet er wel een wisselwerking zijn tussen de gemeente en de samenleving. We hebben het vaak gehad over de kracht, de kennis en verantwoordelijkheid die er in de samenleving zit en die we moeten benutten. Ook de buurt- en dorpshuizen spelen nog steeds een belangrijke rol en moeten wanneer het nodig is, ondersteund worden. D’Olde Bieb is daar een goed voorbeeld van. Zij doen zeer goed werk, maar krijgen nu nog geen subsidie. Het Huis van de Buurt en de sociale wijkteams spelen een belangrijke rol als het gaat om ontmoeten en signaleren van kwetsbare inwoners en hulp te bieden waar dat nodig is. Belangrijk voor ons is dat er zorg op maat wordt geleverd. Wat heeft de inwoner nodig. In Hollandscheveld zijn ze zeer succesvol vanuit de dorpscoöperaties aan domeinoverstijgende samenwerking. Als Gemeentebelangen zouden we graag zien dat het niet bij uitbreiding naar één andere wijk gaat, maar dat het zich uit gaat breiden.

Naast het inzetten op meer groen in wijken en dorpen en plekken te creëren waar inwoners elkaar ontmoeten en bewegen, zijn we blij dat de speel- en sportvoorzieningen in het Zuiderpark gerenoveerd worden. Daarnaast zien we graag een uitbreiding op het gebied van sport en beleving, zoals beweegroutes, maar dan wel overal in de gemeente. Sport, spel en bewegen zijn behalve voor je lichamelijke gezondheid ook goed voor ontmoetingsplaatsen voor sociale contacten. Daarom vinden we dat van Gemeentebelangen dat het voldoende aandacht moet krijgen. En mede met het oog op duurzaamheid hebben wij dan ook een amendement ingediend om de verduurzaming van sportaccommodaties te versnellen. En wat duurzaamheid betreft, de Zonneroute A37 wordt ondersteuning gegeven om zoveel mogelijk lokale eigendommen te realiseren en wordt ruimte gegeven … De voorzitter: Mevrouw Hooijer, u hebt de vijf minuten … Mevrouw Hooijer-Everts: Aan bewonersinitiatieven. De voorzitter: De vijf minuten zijn … Mevrouw Hooijer-Everts: Ja. De voorzitter: Ja. Nu volgende. Mevrouw Hooijer-Everts: Nog één zin. Wat de Waterstofwijk betreft, vragen wij ons af of er nog voldoende animo is, omdat inmiddels de omstandigheden zijn gewijzigd in rente- en bouwkosten. Kort samengevat, we zijn blij met deze kadernota. Zal ik het stoppen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik even of er behoefte is aan reactie, vragen.

De heer Van Rijn en mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ik zag in mijn ooghoeken een vinger eerder omhoog gaan, dus ik was even ... De voorzitter: Ja maar het is toch heel fijn dat de voorzitter de volgorde mag bepalen. Mevrouw Rutgers: Ja dat is waar. En wat ik wilde … De voorzitter: Dit keer gun ik u de aftrap.

Mevrouw Rutgers: Wat ik wilde vragen is, mevrouw Hooijer, u stipt een heleboel zaken aan waar u blij mee bent, maar waar u graag nog een schepje bovenop zou willen. Ik hoor u echter maar op één plek volgens mij noemen dat daar een amendement op komt. Kunnen we nog meer verwachten? Mevrouw Hooijer-Everts: Zoals het nu lijkt niet. Wij vinden vooral de verduurzaming van de sportaccommodaties, ze stonden al op het programma. We willen ze graag wat naar voren halen. En als je daar toch mee aan de gang gaat, dan hebben we ook wel eens gezegd van fietspaden, als je daarmee aan de gang gaat dan moet je ook kijken, kun je dan ook beton of asfalt gebruiken, dus wel een combinatie van die. Dus zoals het nu lijkt, blijft het bij deze. De voorzitter: De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Dank u wel voorzitter. Ik lees in de bijdrage van Gemeentebelangen dat zij ook de wegen als een zorgpunt hebben. Dat hebben wij dus ook. U geeft wel aan dat het tijd wordt voor een inhaalslag voor het onderhoud van wegen en fietspaden. Maar voor de rest geeft u niet aan van nou wij willen daar toch even een tandje … Hoever wil Gemeentebelangen gaan als er voorstellen komen, als je zegt van nou wij willen gewoon daar gewoon een tandje bij. Andere partijen hebben dat ook allemaal genoemd. Wij willen dat ook graag in onze bijdrage hebben.

Hoever wilde gemeentebelangen gaan om ons even een tandje erbij voor de wegen en de fietspaden? Mevrouw Hooijer-Everts: Zoals wij het in deze kadernota gezien hebben, dan komt er al een tandje bij. Dus er wordt een inhaalslag gemaakt op dat punt. Dus zoals het nu lijkt, zijn wij daar tevreden mee. Want we willen ook nog andere dingen. We zijn ook blij, ik weet nog dat we hier een keer eerder gestaan hebben en dat ik de vraag kreeg maar wilt u dan of de brandweerkazerne of de Hoofdstraat-Zuid die afgemaakt wordt of een zwembad of. Nu blijkt toch dat de financiële situatie dusdanig is dat we toch meerdere mogelijkheden hebben. En dan zijn we blij dat zowel Hoofdstraat-Zuid afgemaakt kan worden, de brandweerkazerne, dat daar een nieuwe voor komt, dat het op de agenda staat en dat er toch ook zeker, want we hebben inderdaad wel de zorgen over de wegen, dat is ook denk ik wel de meeste klachten die we van inwoners krijgen over een hobbel of een gat in de weg. Dus ja, maar zoals het nu lijkt, komt daar al voldoende aandacht voor. Dus en het is ook niet zo dat we zeggen al het geld moet erheen om dat picobello te hebben, want wat heb je aan picobello wegen als je daar niet mee naar het zwembad kunt of naar de brandweerkazerne. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Ik heb twee vragen. Ik hoorde u iets zeggen over het spaartempo.

Dat mag wel iets anders. Kunt u daar iets meer toelichting op geven? En de tweede vraag is, ik proef eigenlijk ook wat vraagtekens bij de Waterstofwijk. Klopt dat? En hoe ziet u dat? Moeten we daar temporiseren of daarmee stoppen? Dat is mijn vraag. Mevrouw Hooijer-Everts: Om even met de laatste, zal het makkelijkste, zit nog het meest vers in het geheugen natuurlijk, de Waterstofwijk. Dat loopt natuurlijk al een hele tijd en omstandigheden zijn wel veranderd, dus de vraag is, onze vraag is gewoon een oprechte vraag van is er nog voldoende animo in de wijk? Want we willen wel graag dat zoveel mogelijk mensen meegaan. Dat is ook een voorwaarde. Anders kan het plan niet gerealiseerd worden. Maar ik neem aan dat als daar antwoorden op zijn dat men daarmee terugkomt naar de raad. De voorzitter: Spaartempo

Mevrouw Hooijer-Everts: Ja spaartempo. We waren goed op weg om hem goed te vullen. Maar ja het hoeft niet helemaal de berg op. We willen ook graag wat ruimte hebben om bijvoorbeeld de wegen of dat soort dingen en hier en daar bijvoorbeeld het sportcomplex of dat naar voren halen. Ja dan moet je misschien ietsje minder sparen, maar nog wel blijven sparen, want ja we krijgen ook nog een ravijnjaar. Daarvan weet niemand, komt hij er en hoe erg wordt het. Ik heb wel begrepen dat we er best wel goed voorstaan. Maar ja, er kan van alles tussenkomen. Dus iets minder sparen zou voor ons kunnen. De voorzitter: De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Ja, dank u voorzitter. Allereerst de SP kan zich echt wel grotendeels vinden in het hele betoog, dus dat is positief. De vraag is eigenlijk al gesteld ook over het sparen. Even heel concreet. Kunnen we dan ook niet gewoon net zo goed nu gelijk een afspraak gaan maken van we gaan dus inderdaad daadwerkelijk minder sparen en dat we daar ook gelijk die investeringen eraan gaan koppelen? Want we kunnen het er wel over hebben van we moeten die investeringen naar voren halen, maar dan moeten we dat ook daadwerkelijk gaan doen en dat ook wegzetten in de begroting. En daar ook aan gekoppeld, u bent ook heel positief over de revitalisering van Het Podium. Daar is de SP ook heel blij mee.

Maar dat betekent wel dat er mogelijk nog wat geld extra naartoe moet, dus het spaartempo zou alsnog omlaag moeten. Zouden we dan niet beter gewoon over twee weken kunnen zeggen van we gaan gezamenlijk een amendement indienen om het spaartempo iets omlaag te brengen en die investeringen daadwerkelijk naar voren te halen. Mevrouw Hooijer-Everts: Het lijkt mij goed om straks in de tweede ronde om over dit soort zaken het dan met elkaar te hebben en dan daarna ook eens misschien het college vragen waar die mogelijkheden zien, maar om er met de raad over te praten, daar lijkt mij die tweede ronde straks ook heel geschikt voor. De voorzitter: De heer Klok, VVD. De heer Klok: Dank u wel voorzitter. De heer Pomper maait een beetje het gras voor mijn voeten weg. Alleen ik zal die vraag willen omdraaien, want waar we het hier over hebben, we kunnen zoveel sparen omdat wij het geld van onze burgers, daar innen wij belasting van. Dus ja, we moeten daar heel zuinig mee zijn. Dan moeten we niet zomaar investeringen ophogen, omdat dat geld is van ons allemaal. En ik hoorde juist in de bijdrage iets anders van de financiële situatie is dusdanig hoor ik een aantal keer in de bijdrage en misschien kan de belasting wel allemaal wel een tandje minder hoor ik daar dan een beetje, kan de OZB misschien wel omlaag en ik hoor het allemaal heel voorzichtig.

Maar wanneer is dan het moment van wanneer kan het wel? Daar ben ik benieuwd naar. Dank u wel. Mevrouw Hooijer-Everts: Ik heb volgens mij niet gezegd dat de OZB naar beneden kan op de belasting. Ik had het over het spaartempo, maar ... De voorzitter: Dat is in ieder geval een duidelijk antwoord. Mevrouw Hooijer-Everts: Ik weet dat er mensen zijn die dat graag combineren. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even afrondend of er nog dringend een vraag ... Dat is niet het geval. Dan wil ik mevrouw Hooijer bedanken. En dan vraag ik aan mevrouw Koekoek, neem ik aan, om de bijdrage van de fractie van het CDA te laten horen. Het woord is aan mevrouw Koekoek.

Mevrouw Koekoek: Ja mag ik beginnen? Voorzitter, een goede kadernota dwingt een politicus om de waan van de dag voor een moment te laten rusten en terug te gaan naar de basis. Voor het CDA is dit het moment om na te denken over de ideale samenleving en de overheid die daarbij past. In de christendemocratie is ieder mens van betekenis, maar komt de mens pas echt tot bloei in relatie tot andere mensen. Mensen zijn van nature sociale wezens en verantwoordelijke wezens. Mensen zetten zich in voor elkaar en hun omgeving, oftewel we benne op de wereld om elkaar te helpen, nietwaar? Tot slot hebben mensen zingeving nodig. Zij willen van betekenis zijn via werk, kerk, verenigingsleven, vrienden, familie of zelfs via de politiek. Vanuit deze kijk op de mens streeft een CDA-politicus niet naar een samenleving die door de markt of door de overheid wordt vormgegeven. Het CDA wil een samenleving die door mensen en gemeenschappen wordt opgebouwd. In zo'n samenleving zijn de markt en overheid slechts instrumenten. Wij hoeven mensen niet te dwingen tot samenleven. We kunnen hen wel helpen. De overheid in deze samenleving heeft slechts drie taken. Allereerst het zorgen voor goede oplossingen voor problemen die de samenleving zelf niet kan oplossen. Het opstellen van rechtvaardige regels als tegenwicht tegen het noodlot en het recht van de sterkste.

Tot slot het omarmen van initiatieven uit de samenleving ten behoeve van een zinvol leven en een sterke samenleving. Bij deze drie taken is het steeds cruciaal dat we onze inwoners vanuit vertrouwen benaderen. Of met de woorden van Rutger Bregman te spreken, wat als we geloofden dat de meeste mensen deugen. Dan timmer je niet alles dicht, maar geef je ruimte. Dan denk je niet meer vanuit wat niet mag, maar vanuit wat wel kan. Dan ben je niet meer alleen de controleur, maar ook de adviseur van onze inwoner. Dan zie je geen inwoners die handelen vanuit eigen belang maar zie je het belang van de inwoner. Dan winnen we vertrouwen, besparen we geld en tijd en houden we er een betere samenleving op na. Recent schreef Frank de Grave van VVD-huize: een slagvaardige overheid doet een beperkt aantal dingen echt goed in plaats van alles half. De overheid heeft zichzelf een enorm takenpakket aangemeten en bovendien heeft het co… heeft Hoogeveen een ambitieus college. Dat is prachtig. Dat straalt een aanpakkersmentaliteit uit die het CDA kan waarderen. Maar al die ambitie in de kadernota, is dat nog realistisch? Kan dit allemaal daadwerkelijk gerealiseerd worden? In de jaarrekeningen zien we steeds stijgende overschotten. Moeten we dan niet constateren dat de wal het schip keert? We krijgen het werk niet meer weggezet. We kunnen niet meer alles doen.

We zullen een beperkt aantal dingen echt goed moeten gaan doen. Voorzitter, wij vragen het college in gedachten mee te gaan naar Oudejaarsavond 2024. U kijkt dan terug op het jaar dat achter u ligt. En onze vraag is dan, wanneer bent u dan echt tevreden? Wat moet er echt gerealiseerd zijn? Hebben we een aantal dingen echt goed gedaan of hebben we slechts aan heel veel dingen een beginnetje gemaakt? Het CDA komt vanavond met een motie om het college uit te dagen in opmaat naar de begroting haar topprioriteiten te bepalen om zodoende de begroting 2024 realistisch te maken, die uitvoerbaar is en ook haalbaar is. Daarbij geven we ter inspiratie uiteraard al graag onze topprioriteiten mee. Eén, over het belang van het door ons gevraagd actieplan Armoede waren we het al eens, maar aangezien het actieplan er nog steeds niet is, noemen we hier nogmaals als onze eerste topprioriteit en we gaan er nog graag over in debat. Vanuit het belang van verkeersveiligheid willen we prioriteit geven aan het onderhoud van onze wegen, fietspaden en bruggen boven nieuwe projecten. Daarover dienen we moties en amendementen in vanavond. We willen dat er prioriteit wordt gegeven aan de uitvoering van onze aangenomen motie ‘Onze oudere tellen mee!’ en hierover willen we ook in debat. Voorzitter, nog even terug naar de ideale overheid.

De overheid is ooit bedacht om als samenleving een aantal zaken gemeenschappelijk uit te voeren. Idealiter wordt ieder jaar precies berekend wat we nodig hebben en verdelen we die rekening zo eerlijk mogelijk over onze inwoners. Als we goed rekenen, komen we ieder jaar op nul uit. Als je aan het eind van het jaar geld overhoudt, was je rekening aan de inwoners te hoog en zouden de inwoners dat geld terug moeten krijgen. Dat zou mooi zijn, maar dat kan niet, hoor ik u zeggen. Maar laat ik u dan meenemen naar onze energiemarkt. Ieder van ons in deze zaal betaalt iedere maand een voorschot aan een energieleverancier. Dit is een inschatting van wat de leverancier nodig denkt te hebben om ons energie te kunnen leveren. Als aan het einde van het jaar blijkt dat we te veel hebben betaald, is er niets

aan de hand, dan krijgen we dat geld gewoon terug. Ziet u, het kan dus best. En volgens het CDA kan dit ook hier in Hoogeveen. Wij komen daarom met een amendement voor nieuwe uitgangspunten voor het begroten en verantwoorden. Bij het begroten mag de OZB-opbrengst hoog aangehouden worden, maar bij de jaarrekening gaan we verrekenen. Als dan blijkt dat we de OZB-opbrengsten niet nodig hadden, storten we deze terug naar onze inwoners. Wel net zo eerlijk en rechtvaardig wat ons betreft. Resume, voorzitter, wij willen dat het achterstallig onderhoud van wegen, fietspaden en bruggen weggewerkt wordt en daarom topprioriteit krijgt. Wij willen een realistisch en uitvoerbare begroting. Daarom dagen we het college uit om een prioriteitenlijst voorafgaand aan de begroting met ons te delen en hierover met ons in debat te gaan. Wij willen dat de factuur aan onze inwoners eerlijk en rechtvaardig is. Daarom pleiten wij ervoor dat de OZB die niet nodig was of gedeeltelijk wordt teruggegeven aan onze inwoners. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk wie … Ik zie de heer Klok van de VVD en de heer Van der Sleen in die volgorde. En de heer Van Rijn heeft zich ook gemeld. De heer Klok, VVD. De heer Klok: Ja, dank u wel voorzitter. Ik moet even terugdenken aan het citaat in het betoog. Ik weet even niet meer wie, maar het was een heel goed minister. Oh ja, Frank de Grave.

Nee maar die Frank de Grave of Frank de Grave zei doe een paar dingen goed en niet alles half. En dan hoor ik het verhaal over de OZB en het klinkt allemaal zo mooi. Maar ik hoor ook in het verhaal de capaciteit van de ambtenaren wordt minder en minder en dan gaan we dit vragen van de gemeente, van de ambtenaren. Is dit niet iets van moeten we dit wel willen, gaan we niet overvragen aan de gemeente, want ik … voor mij staat het tegenover elkaar. Ene kant vragen we heel veel capaciteit en aan de andere kant vraagt doe een paar dingen goed. Hoe ziet u dat in die verhouding? Dank u wel. Mevrouw Koekoek: Voorzitter, dank. Een goede vraag ook. Dat heeft ook alles te maken van waar leg je je prioriteiten neer. Ons speerpunt is ook namelijk dat de lokale lasten omlaag moeten, zo laag mogelijk moeten blijven. Dat betekent ook dat we vinden dat we als overheid ook niet alles moeten doen, dat we echt die keuzes moeten gaan maken, wat doen we echt goed en wat doen we niet goed. En dat betekent ook dat wij inzetten op die lage lasten en dat is dus in onze optiek ook gewoon uitvoerbaar, want als je een bepaald aantal capaciteiten hebt van de ambtelijke organisatie, moet je keuzes maken. En dan zeggen wij dan kiezen wij voor de OZB. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Sleen, Gemeentebelangen. De heer Van der Sleen: Ja dank u voorzitter.

Ik heb het stukje van het CDA gelezen, de algemene beschouwing. En het kwam bij mij behoorlijk poëtisch over en gevoelig. Ik denk nou die citeren een paar mensen die van het CDA zijn, maar nee. Frank de Grave kwam erin voor, Rutger Bregman in plaats van de tand des tijds van Buma en Balkenende werd niet genoemd. Maar waar het mij eigenlijk een beetje om gaat, dus de ideologie van het CDA. En mijn vraag is concreet jullie zeggen als CDA van we hebben respect, rentmeesterschap, goede verhouding sociaal zijn. Maar waarin onderscheidt het CDA zich daarin dan van andere partijen? Want in mijn beleving is de visie van andere partijen eigenlijk ook wel zo. En het tweede gedeelte, de OZB, komen we straks in de tweede termijn nog een keer op toe. Mevrouw Koekoek: Wat ik aan het begin van het betoog probeerde duidelijk te maken, is dat je mensbeeld bepaalt hoe je naar de overheid kijkt en naar de inrichting van de samenleving. En in de algemene of in de strategische beschouwing heb ik ook gezegd van als je de mens ziet als een zwak wezen, wil je die persoon beschermen. Dat betekent dat je een overheid wil die alles dicht regelt en vooral alle taken als het ware uit handen wil nemen van de mensen. Wij als CDA zeggen, tuurlijk zijn er voor de mensen die het niet op eigen

kracht kunnen, want er moet altijd een vangnet blijven en dan kunt u ook op ons rekenen. Maar wij gaan uit van de eigen kracht en van het feit ook dat mensen in gemeenschap tot bloei komen, dat er vanuit die gemeenschap ook hulp en alles wordt geboden. De voorzitter: De heer Van Rijn, SGP. De heer Van Rijn: Ja dank u wel voorzitter. Ook hier aan het CDA, u zegt het ook, dat het achterstallig onderhoud van wegen, fietspaden en bruggen weggewerkt worden en daarom topprioriteit krijgen. Gemeentebelangen net gehoord. Die vinden het voldoende. Maar goed. Heel groot gedeelte van het wegennet is nog niet op de basis, dus dat vinden wij ook. Hoever wil het CDA gaan? Kunnen wij ook gewoon een kader vaststellen van dit bedrag moet gewoon bij onderhoud wegen en alstublieft college, ga ermee aan de slag? Hoever is CDA bereid daarin te gaan? Mevrouw Koekoek: Dat is een goede vraag. We hebben ook niet voor niets een aantal moties en amendementen ingediend die ook voor de tweede termijn zijn. Ik zou zeggen laten we daar met elkaar integraal het debat over voeren. De voorzitter: De heer Sieders, Gemeentebelangen. De heer Sieders: Ja dank u wel voorzitter. Ik had heel even een verhelderende vraag over het stukje van de OZB wat u nu aankaart. Want u maakte correlaties naar de energierekening.

Alleen de energierekening is naar mijn idee altijd aan wat je hebt gebruikt en u geeft net zelf ook al aan dat eigenlijk we zien in begroting en jaarrekeningen vaak nog ook terugkomen dat eigenlijk taken nog niet uitgevoerd zijn, maar nog wel uitgevoerd moeten worden. Stelt u dan hier voor dat we het ene jaar 50 euro teruggeven waarvan we nu al weten dat we het volgend jaar wel willen uitgeven omdat die taken toch moeten worden uitgevoerd alsnog? Mevrouw Koekoek: Techniek is niet echt mijn ding. Nee, wat wij willen is dat we stabiele inkomsten krijgen, want dat niet elke keer die begroting fluctueert qua inkomsten. Dat betekent ook dat je na kunt denken met elkaar van wat zou dan mogelijk zijn om die fluctuaties die u terecht ook noemt op te kunnen vangen. En daarom hebben we ook vanavond dit idee of vanmiddag is het eigenlijk, dit idee gelanceerd om ook straks in het debat te kijken van wat zijn nog eventuele haken en ogen, wat zijn nog de goede suggesties vanuit de raad, zodat we ons voorstel ook definitief kunnen maken voordat ie op 6 juli in stemming wordt gebracht.

Het punt wat u noemde, dat zou je bijvoorbeeld op kunnen vangen door te zeggen nou laten we een soort graanfonds of iets dergelijks in het leven roepen om die fluctuaties ook op te kunnen vangen, zodat we niet alleen een voordeel terug kunnen geven aan in onze inwoners maar ook niet achteraf als we geld terug, dat we achteraf geld tekort komen dat we dan die rekening aan onze inwoners moeten verhogen. De voorzitter: Ik zie hier nog vier mensen die zich gemeld hebben en inmiddels hebben wel al vijf minuten een ronde gehad. Ik wil voorstellen om even na te denken van onderwerpen in debat komen straks natuurlijk nog weer terug. Inhoudelijke debat, misschien is het nu even, kijk even of het wat gerichte, korte vragen kunnen zijn. De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Ja dank u voorzitter. Wat ik wel opmerkelijk vind, CDA is nu sinds drie jaar geen collegepartij meer en u heeft het ook over we moeten weer gaan investeren in de wegen. Waar is het in het verleden dan zo erg misgegaan? Reflecteert het CDA daar ook over?

Mevrouw Koekoek: Als historicus is het natuurlijk heel verleidelijk om in het verleden te blijven hangen. Maar wij zitten hier in deze raad om vooruit te kijken en te kijken wat kunnen we in de toekomst doen om onze gemeente nog beter en nog mooier te maken. De voorzitter: De heer Van der Meer, GroenLinks. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Ja ik heb toch wel een vraag voor het CDA, ook naar aanleiding van een motie die wij vorig jaar gezamenlijk zelfs hebben ingediend, waar ik eigenlijk nu in uw bijdrage niet zoveel van terug hoor en zie en dat is de motie Brede welvaart. Hij wordt gerefereerd aan de humane economicus en vervolgens zie ik, daar wordt een mening over gevormd en vervolgens zie ik dat als topprioriteit achterstallig onderhoud van wegen, een realistisch uitvoerbare begroting en de factuur aan onze inwoners moet eerlijk zijn. Waar blijven de SDG-doelen? Mevrouw Koekoek: Kijk, als je een strategisch beschouwing schrijft dan is het heel verleidelijk om alles erbij te halen. En ik heb mij echt moeten beperken en ook moeten schrappen en je kunt heel veel onderwerpen benoemen, maar wij leggen liever de focus op een aantal onderwerpen om daar echt inhoudelijk het debat over te voeren. En scherp wat u zegt dat wij vorig jaar die motie al dan niet mede in hebben gediend. Dat betekent niet dat die op het netvlies verdwenen is bij het CDA.

De voorzitter: De heer Klok. De heer Klok: Ja, dank u wel, voorzitter. Hoe langer ik erover nadenk, hoe bijzonder ik het vind worden, ook weer naar aanleiding van de vraag van de heer Sieders, want volgens mij wat mijn afdronk is, is dat CDA is een doolhof aan het creëren, een administratief doolhof waar iedereen in verdwaalt. Want als u daar concreet op ingaat of zeg maar waarom maakt u … Ik zal er niet concreet op ingaan nu, maar dat is straks voor het debat. Maar waarom maakt u het zo lastig? Waarom houdt u het niet eenvoudig? Dank u wel. Mevrouw Koekoek: Als het gaat om de eenvoudigheid, we hebben een Belastingdienst hier die elk jaar hetzelfde trucje of hetzelfde doet en daar lukt het ook. Als het zelfs de Belastingdienst lukt, dan moet het ons heel zeker lukken. Maar wat wij ook willen, is met dit voorstel is om voor eens en altijd een einde te maken aan de discussie over de OZB. Dat zou u heel welgevallig moeten zijn, omdat we hiermee ook een soort correctie realiseren voor onze inwoners. De voorzitter: Ik stel voor dat we de andere onder… dit onderwerp komt natuurlijk echt wel in debat terug. Het is in ieder geval, los van het amendement, maar ook al aangekondigd dat we dat in het debat doen. Ik kijk of er echt nog even nu echt dringend nog even een vraag is. Ja, mevrouw Pullen.

Mevrouw Pullen-Muis: Ik heb op zich een hele korte vraag, want ik hoor en ik zie in de beschouwing dat het om drie prioriteit gaat, maar waar ... en dat het college of tenminste met deze kadernota niet zo ambitieus is. Maar waar liggen dan de … Wat moet er nou niet gebeuren in Hoogeveen? Wat vindt u niet goed? Dat is mijn concrete vraag. Mevrouw Koekoek: Die discussie kunnen we pas voeren in onze optiek als we ook duidelijk weten van wat is nou haalbaar en uitvoerbaar. Dan kunnen we met elkaar een politieke discussie voeren van kijk dit deel van de begroting zeg maar 60 of 70 procent is uitvoerbaar. Dan kunnen we een politieke discussie met elkaar voeren van kan je dit wel of dit niet en dat heeft alles te maken met hoe we naar de overheid kijken.

De voorzitter: Dank u wel. Dan rond ik deze bijdrage af. Dank mevrouw Koekoek voor de bijdrage van het CDA en ga ik het woord geven aan de fractie van de Partij van de Arbeid aan de heer Van Eck, die natuurlijk even tijd nodig heeft om zich te verplaatsen. De heer Van Eck. De heer Van Eck: Dank u voorzitter. Ik kijk even met een schuin oog naar de techniek. Daar is ie. Dit jaar is het het jaar van Van Gogh en er is een nieuw onbekend werk van hem ontdekt. Dat ziet u hier op het scherm, maar dat heet Kleur op de Hoogeveense wangen. Want de zon schijnt weer boven de gemeente Hoogeveen. De financiële crisis is zo goed als achter de rug. We hebben zelfs weer ruimte om te investeren en dat is ook hard nodig. Er is sprake van achterstallig onderhoud en dan hebben we het niet alleen over de fietspaden van het CDA, we hebben het niet alleen over schoolgebouwen, we hebben het niet alleen sportvoorzieningen. Het vertrouwen in de gemeente als betrouwbare partner, ook dat moet hersteld worden. En Hoogeveen moet weer kleur op de wangen krijgen als een sociale gemeente. Helaas, ook hebben we daar te maken met achterstallig onderhoud. Ik haal even uit onze beschouwing haal ik drie punten naar voren die wij de belangrijkste drie punten vinden.

Deze tekening, die staat wat ons betreft ook voor sociaal buiten de lijntjes kleuren, want waar de gemeente de wind weer in de zeilen heeft, geldt dat lang niet voor alle inwoners. Voor te veel inwoners duurt een maand nog steeds te lang. Te veel inwoners kunnen niet rondkomen, maken zich grote zorgen over de toekomst, kunnen geen passende woning vinden of hebben gezondheidsproblemen. En wat de PvdA betreft mag de gemeente, mag het college bij de genoemde en bij andere problemen ook buiten de lijntjes kleuren. Wat dat betreft zijn er mooie voorbeelden zichtbaar in de gemeente Utrecht als het gaat om schulden, bijstandsregels, jeugdhulp en ook de gemeente Enschede die heeft als het om de bijstand gaat gekozen voor een persoonlijke aanpak, mensen boven middelen. Niet de wet is leidend in deze en andere gemeenten, maar de inwoner, de behoefte van de inwoner is leidend. Wij zijn enthousiast over een dergelijke aanpak, mensen voorop. En voorzitter, wat ons betreft is er nu haast geboren in Hoogeveen en we zijn dan ook heel benieuwd naar de aanstaande Nota Schuldhulpverlening en Jeugd of die de toon zetten, de toon van buiten de lijntjes kleuren. De tekening staat ook voor de jeugd maakt de toekomst. De jeugd heeft niet alleen de toekomst, de jeugd maakt de toekomst.

Voor de PvdA was dat de reden om het initiatief te nemen tot de oprichting van een raadsbrede werkgroep Jeugd en Politiek. Iedereen heeft zijn of haar eigen talent. Het is belangrijk dat te herkennen en te erkennen. Wij gaan voor kansen voor iedereen. Niet allemaal gelijke kansen, niet allemaal dezelfde kansen, maar kansen op maat. Programma's als Talentherkenning en Masterkans verdienen onze steun, want investeren in de jeugd is investeren in de toekomst, in hun toekomst en in onze toekomst. En als je opgroeit, is het belangrijk om in aanraking te komen met cultuur, nog zo'n investering die zich dubbel en dwars terugverdient. Investeren in cultuur. Van Onderduikersmuseum tot Podium. Op deze tekening zien we twee kleuren blauw. Blauw is de kleur van water. Groen is de kleur van gras. Gras, een mooie ligweide. Geel, oranje, zon, zomer. Water, ligweide, zomer, zwemmen. Een nieuw zwembad. De discussie over een ijsbaan in Drenthe is op dit moment weer super actueel en een paar jaar geleden liep hier bijna de hele raad en het college in polonaise door deze raadszaal. Hoogeveen zou een overdekte ijsbaan krijgen. Niet iedereen liep mee in die polonaise. De PvdA liep niet mee. Wij waren en wij zijn van mening dat Hoogeveen meer, veel meer behoefte heeft aan een fatsoenlijk zwembad. In de winter is het altijd een drukte van belang op het dak van het huidige zwembad De Dolfijn.

Vogels warmen er hun pootjes op. Er wordt gestookt voor de buitenlucht. En alle inspanningen ten spijt om er vanbinnen iets moois van te maken, die inspanningen kunnen niet verhullen dat zwembad De Dolfijn hopeloos verouderd is. We kunnen niet langer volstaan het zwembad in de benen te houden met Ducttape en stopverf. En ja, met Schoonhoven en Nijstad hebben we mooie zwemvoorzieningen binnen onze gemeente. Maar Hoogeveen verdient zeker ook een nieuw zwembad. Een zwembad, compleet met een mooie glijbaan, een doelgroepbad en een wedstrijdbad en een zwembad waar het de hele dag goed toeven is voor het gezin en waar je ook een paar baantjes kunt trekken voor je gezondheid. Laatste punt over de kleuren. Met deze kleuren kun je een prachtige regenboog tekenen. En onze

gemeente is sinds 2016 een regenbooggemeente. We willen een inclusieve gemeente zijn, maar inclusie gaat veel verder dan ALI, Agenda Lokale Inclusie nu. Het is tijd voor LHBTI-beleid. De verschillende kleuren staan ook symbool voor de veelkleurigheid van de Hoogeveense samenleving. Jong, oud, generaties hier wonend en nieuwkomers, samen geven zij kleur aan Hoogeveen. De kleuren staan ook voor de samenstelling van de raad. De veelkleurigheid van de samenleving zie je terug in deze raad. Dat is ook de kracht van deze raad. Ik ben aan de afronding bezig, voorzitter. Samen als raad in samenwerking met het college, ambtenaren en niet de laatste plaats, de inwoners, kleuren we Hoogeveen verder in. Als laatste, één kleur wil ik er toch even uitlichten. De kleur rood. U kon het zien aankomen. De kleur van de PvdA, de kleur van de sociaaldemocratie. Wij laten ons leiden door het streven naar een sociale, eerlijke en duurzame samenleving voor iedereen, dus ook een beetje groen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel de heer Van Eck. Ik kijk even … Ja ik wacht even, want er zijn altijd even … De heer Van Rijn is altijd heel snel en ik neem aan dat hij weer gaat vragen over fietspaden of iets dergelijks, maar de heer Van Rijn, ga uw gang.

De heer Van Rijn: Dat was wel de bedoeling voorzitter, maar ik wil eerst eventjes zeggen dat sociaal buiten de lijntjes kleuren, daar ging mijn hart wel even iets sneller van kloppen, dus dank voor die opmerking en misschien nog een gevolg daaraan. Ik lees dus in jullie bijdrage dat jullie zeggen jullie waren wel een voorstander om dat onderzoek naar de Hoofdstraat-Zuid te doen. Je hebt er ook vragen bij gesteld in de technische vragen, die heb ik ook gelezen met die beantwoording … De voorzitter: Mijnheer Van Rijn, mag ik even … Het is jullie en je … De heer Van Rijn: Ja, maar … De voorzitter: Nee, maar het ging me even om de aanspreektitel. De heer Van Rijn: Excuus voorzitter. Ik was even de orde vergeten. Partij van de Arbeid, die heeft daar dus vragen over gesteld en hier komt … Dan is mijn vraag aan de Partij van de Arbeid, wij willen graag echt iets meer doen aan het onderhoud van de wegen. Die liggen zo allerbelabberdst erbij. We hebben al zoveel aan het onderhoud van de Hoofdstraat gedaan. Is de Partij van de Arbeid ook bereid om te zeggen van nou laten we die investering wat opschuiven en laten we dat geld nou benutten om ons wegennet op peil te brengen? Hoe ziet de Partij van de Arbeid dat? Dank u wel. De heer Van Eck: Dank u wel, mijnheer Van Rijn. U zet nu een investering, het onderhoud van wegen, naast het opknappen van Hoofdstraat-Zuid.

Ik zou daar nog eentje naast willen zetten, investeren in het zwembad. En wij willen een totaalafweging maken. Dat gaan we doen richting de begroting. U heeft kunnen lezen dat we na de zomer gaan kijken naar het zwembad. Wat willen we als raad, wat kunnen we als gemeente. Dan zullen we de afweging maken en reken maar dat wij een hele hoge prioriteit zullen geven op dat moment aan het zwembad. En nog één opmerking. Ik begon met het praten over het sociale gedeelte. Als je geen geld hebt om een fiets te kopen, dan heb je niks aan een super-de-luxe fietspad. Dank u. De voorzitter: Inmiddels kunnen andere partijen zich al voorbereiden op de volgende ronde, de vragen van de heer Van Rijn. Mevrouw Koekoek, CDA.

Mevrouw Koekoek: Ja voorzitter, dank. Een mooie uitspraak van de Partij van de Arbeid, mensen voorop. Daar ben ik het helemaal mee eens. En u noemt ook een aantal voorbeelden uit andere gemeentes en ik ben wel benieuwd of u daar ook handen en voeten aan wil geven hier binnen de gemeente Hoogeveen. De heer Van Eck: Wat ons betreft gaan we dat zeker doen. Ik weet niet, als de voorzitter het mij toestaat, wil ik een voorbeeld noemen van de gemeente Enschede. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Van Eck: Daar was een wethouder van CDA, die hanteerde de bijstandsregels zo streng dat de Nationale ombudsman heeft ingegrepen, dat heel veel inwoners gingen procederen. Nu is er een wethouder van de PvdA en nu wordt er niet meer geprocedeerd, omdat nu gekeken wordt van waar ligt de behoefte van de mensen. En één concreet voorbeeld. Er was een mevrouw die zat een maand in de bijstand, die zat een maand voor haar pensionering, een maand voor de pensionering ging zij verhuizen naar de gemeente Haaksbergen. Formeel naar de letter van de wet moet zij in Haaksbergen opnieuw een bijstandsuitkering aanvragen voor één maand. Gemeente Enschede heeft gezegd ja dat is gekke werk, je krijgt die extra maand van ons. Dat is buiten de lijntjes kleuren en die houding zouden we graag ook zien in Hoogeveen. Dat betekent wel dat onze ambtenaren de ruimte moeten krijgen om dat toe te passen.

De voorzitter: Ik kijk even, anderen nog? Dat is niet het geval. Dan dank ik de heer Van Eck voor zijn bijdrage en vraag ik de fractievoorzitter van de VVD alvast zich gereed te maken om naar het spreekgestoelte te gaan. De heer Klok heeft het woord. De heer Klok: Ja, dank u wel voorzitter. Wij zijn positief over de kaderbrief die voorligt. De kaderbrief laat zien dat Hoogeveen uit het diepe dal is geklommen en dat wij weer positief naar de toekomst mogen kijken. Met name op financieel vlak hebben we de wind weer in de zeilen. Dit zorgt voor een luxepositie, maar juist in deze luxepositie is het zorg dat we ons weerbaar maken voor de onzekere toekomst. Ondanks dat wij positief zijn over de kaderbrief, willen wij een paar punten uitlichten. Op het dossier wonen vinden wij dat het te langzaam en te traag gaat. Grote plannen blijven uit. Waar staan we bijvoorbeeld met de Tamboerpassage? En dan bijvoorbeeld Nijstad-Oost? Er wordt veel gepraat, maar niet gebouwd. We hebben geïnvesteerd in een Versnellingsteam Wonen en willen hiervan in 2024 de vruchten plukken. Een positieve ontwikkeling zien wij met betrekking tot de vitale vakantieparken. Hierin wordt daadkrachtig opgetreden en er lijkt schot in de zaak te komen. Een mooie oplossing om permanent wonen mogelijk te maken op de parken waar dit kan. Iets waar wij als Hoogeveen trots op mogen zijn, dat is het verenigingsleven.

Het verenigingsleven in Hoogveen floreert, eigenlijk altijd al. Elke Vereniging heeft haar eigen kracht. De krachten van deze vereniging worden vaak samen gebruikt. Een mooi voorbeeld is de lobby van vier verschillende voetbalverenigingen om versneld te verduurzamen. Wat vanuit deze fractie zeer wordt gewaardeerd is ten eerste dat de clubs samen hebben opgetrokken, ten tweede dat ze pleiten om de huidige prioritering van investeringen te behouden, dus HHC en VV De Weide eerst en tot slot dat de clubs als tegenprestatie zelf de handen uit de mouwen gaan steken. Voor wat, hoort wat. Wij vinden het een kerntaak van de gemeente om verenigingen zo goed mogelijk te faciliteren. Verenigingen zijn goed voor de gezondheid, sociale cohesie en persoonlijke ontwikkeling. En met name de sociale cohesie wordt binnen onze fractie belangrijk gevonden. Ook wel gezelligheid, of niet Wilco? Gezondheid van onze inwoners gaat ons aan het hart. Vandaar dat wij het onder andere van belang vinden dat er nu eindelijk eens beleid gemaakt wordt omtrent koffieshops. In andere grote Drentse gemeentes is dit al jaren een voldongen feit, maar de hoofdreden waarom wij pleiten voor beleid op koffieshops is dat wij vinden dat iedereen zelf keuzes mag maken. De overheid, wij als gemeenteraad, gaan niet over die persoonlijke keuzes. Dit net zoals de zondagopenstelling.

Inwoners zijn wijs genoeg om dit zelf te kunnen bepalen. Doordat

er de laatste jaren flink is bezuinigd, hebben we achterstallig onderhoud. Dit moet worden aangepakt. Dat lezen we ook terug in de kaderbrief. Naast het achterstallig onderhoud komen er nog twee grote investeringen op ons pad, de brandweerkazerne en het zwembad. De brandweerkazerne is inclusief het bedrag opgenomen in de kadernota. Voor het zwembad zien wij dit nog niet. Wanneer gaan wij hiermee aan de slag, is onze concrete vraag. Een belofte die is gemaakt door de gemeente is de vernieuwing van de Hoofdstraat-Zuid. Wij vinden het geweldig dat dit nu als post is opgenomen in de begroting en dat de ‘…’ zo voortvarend te werk gaan. Vertrouwen in de politiek is laag, dus des te belangrijker om beloftes na te komen. Tevens is het goed om het centrum bruisend te houden en de leefbaarheid te vergroten. Hoofdstraat-Zuid is een investering die door de gemeente eerder al beloofd is en waar nu invulling aan gegeven wordt. Maar het allermooiste is natuurlijk als andere organisaties in Hoogeveen willen investeren. Dit door ons aantrekkelijke klimaat. Neem bijvoorbeeld Fage, een bedrijf die wij aan onze gemeente moeten willen binden. Onze industrie is sterk, dit moeten wij koesteren en uitbouwen. Voor nu, maar ook voor de onzekere toekomst. Nu een sterke industrie betekent meer weerbaarheid richting de toekomst. Als laatste de OZB, altijd een heet hangijzer.

Ook dit jaar wordt de OZB geïndexeerd. Dit terwijl de reserves maar op blijven lopen. Hoe kunnen wij, wij als VVD, dit nou verantwoorden? Nou, voorzitter, dat komt doordat er in de vorige periode een roofbouw heeft gevonden op de begroting en we moeten nu alle hens aan dek zetten om dit te herstellen. Ondanks dat we in vroegere periodes de verantwoordelijkheid voor bepaalde keuzes niet droegen, voelen we nu wel de drang om dit op te lossen. Verantwoordelijkheid nemen, noemen we dat. En ja, voorzitter, u kunt van ons verwachten dat wij altijd kritisch zullen zijn op belastingen. Deze moeten altijd zo laag mogelijk zijn. OZB is namelijk geld van onze inwoners. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Klok. Ik geef het woord aan mevrouw Pullen, ChristenUnie. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel voorzitter. Ik heb twee vragen. Ik hoor de heer Klok spreken over het faciliteren van vrijwilligers. Dat moet zo goed mogelijk. Kunt u daar wat concreet over worden? Dus dat is mijn eerste vraag. En mijn tweede vraag is uw opmerking over de roofbouw in de afgelopen periode. Ik wil wel even … Ik zou van u willen horen hoe u dat kwalificeert in de zin van waar ziet u dan die roofbouw? Met name van voor 2020 moet ik zeggen dan. De heer Klok: Dan ga ik met de eerste vraag beginnen. De eerste vraag, faciliteren van vrijwilligers. Dat zei ik niet zozeer concreet.

Ik zei faciliteren van verenigingen en hoe moeten wij dat doen als gemeente. Dat voorbeeld heb ik al in mijn bijdrage genoemd. Bijvoorbeeld, wij moeten de verenigingen faciliteren die samen hun krachten bundelen om bijvoorbeeld verduurzamingsplannen naar voren te halen. Dat is onze taak van een gemeente wat ons betreft. En het tweede punt. Het tweede punt. De voorzitter: Roofbouw. Mevrouw Pullen-Muis: Over de roofbouw. De heer Klok: Oh ja de roofbouw. Ja. Mevrouw Pullen-Muis: Het is natuurlijk een kwalificatie, maar het lijkt me gewoon goed om dat even kort toe te lichten. De heer Klok: Ja ik kan dat vrij kort toelichten, want dan kijk ik naar het college en dan zie ik daar mijnheer Zwiers en mijnheer Reneman en die zijn hier niet voor niks gekomen. Ik ben blij dat ze er nog steeds zijn, maar

onze wethouders, de heer Zwiers en mijnheer Reneman zaten hier niet omdat het hier allemaal zo goed ging in Hoogeveen. Mevrouw Pullen-Muis: Maar dan wil ik wel van u horen wat u dan niet goed vond, heel kort. De heer Klok: Wat ik niet goed vond, was hoe de begroting werd vormgegeven. We zouden als we niks deden in het negatieve gaan en dat kan niet. De voorzitter: De heer Pomper. De heer Pomper: Dank u voorzitter. In het stuk wat de VVD heeft opgestuurd naar ons stond ook nog een stukje over de Fage, de grote zuivelfabriek. En daar maakt de VVD zich zorgen over. Want misschien komt hij er wel niet, want het staat allemaal op losse schroeven. De SP maakt zich juist zorgen om de komst van deze zogenaamde duurzame fabriek, die heel wat minder duurzaam blijkt te zijn. We hebben natuurlijk wel ingestemd, maar met de wetenschap van nu had de SP keihard tegengestemd. Wat de SP betreft, gaan we daar eigenlijk mee stoppen en dan gaan we juist … De voorzitter: De SP blijft in de gelegenheid … De heer Pomper: We gaan een vraag stellen. De voorzitter: In de gelegenheid om ‘…’ De heer Pomper: En dan gaan we echte duurzame economische activiteiten aantrekken. Hoe staat de VVD daarin? De heer Klok: In het eerste deel zeg ik een keiharde nee. Tweede deel ja. Want ik denk dat het verduurzamen van de industrie dat dat juist samengaat met de komst van Fage. De voorzitter: De heer Van Rijn, SGP.

De heer Van Rijn: Dank u wel voorzitter. Ik hoor de VVD net zeggen om de Hoofdstraat-Zuid nu zeg maar uit te voeren. Dat is een soort belofte van de gemeente. We moeten betrouwbaar zijn en zo. Maar wanneer krijgen al die andere inwoners de belofte van de VVD dat ook hun wegen voor hun deur en zo goed gaan worden, zodat zij niet hoeven te schamen in de gemeente Hoogeveen te worden over zulke slechte wegen te rijden. Dank u wel. De heer Klok: Laat ik met het eerste beginnen. Het was niet een soort belofte. Het was een keiharde belofte richting Hoofdstraat-Zuid en ten tweede, de belofte om wegen te verbeteren. Ik heb de kadernota gelezen en ik … We zijn daar als gemeente, het college is daar zeer actief mee bezig. En wat u bijvoorbeeld ook kan zien is ze zijn bijvoorbeeld met de Boekweitlaan zijn ze heel druk. En ja helaas kan ik niet toveren, want dan betekent niet dat die wegen er morgen liggen, maar wat mijn gevoel is, is juist dat ze er druk mee bezig zijn en hier hard mee aan de slag gaan. Dank u wel. De voorzitter: De heer Sieders, Gemeentebelangen.

De heer Sieders: Dank u wel voorzitter. Ik hoorde net zeggen dat we de wind in de zeilen hebben, een luxepositie, maar we moeten wel weerbaarder worden en weerbaar blijven. En daarnaast begint u ook wel over de OZB. Hoe moet ik dat verband zien? De heer Klok: Goede vraag. Nee dat verband … Zeg maar zoals afgelopen jaar wat we nu zien, is dat we 27 miljoen hebben gespaard. Nou dat vind ik een weerbare begroting en dat vind ik, dat kan wel een tikkeltje minder als de begroting op orde is. Dus ja die afweging zou je elk jaar moeten maken. Van wanneer vinden wij de begroting weerbaar genoeg en die zouden wij hier in de raad moeten maken en dan kunnen we elke keer die afweging maken. Maar stel, volgend jaar hebben weer zo’n begrotingsoverschot, dan kan ik het moeilijk, maar ik kan dan, kan ik mij voorstellen dat wij als raad zeggen van nou nu is het wel een keer goed, zo elk jaar 27 miljoen sparen is ons ook te gek. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? De heer Klok: De heer Kreuze heeft een vraag. De voorzitter: Ja, de heer Kreuze. Het CDA. De heer Kreuze: Voorzitter, dank u wel. Fijn dat collega Klok benoemt dat het OZB-geld is van onze inwoners. Die storten dat ook naar de gemeente, net alsof je een energierekening betaalt.

De vraag van het CDA is, kan die zeg maar OZB-betaler ook van de VVD in deze kadernota nog iets verwachten? De heer Klok: Iedereen die OZB betaalt is een inwoner, dus ja, elke inwoner kan wat betreft iets van de VVD verwachten en daar zijn we druk mee bezig om dat vorm te geven. In de zin van, want daar doelt u volgens mij op, OZB omlaag, dan zeggen wij dit jaar is wellicht nog te vroeg, maar we kijken wel met de blik naar de toekomst. Nu is de brug … Nu is het nog te precair om zulke ingrepen te doen, omdat we komen uit zo'n zware periode dat we nu nog moeten investeren om wat vet op de botten te krijgen. Maar, zo nu val ik een beetje in herhaling, zoals ik ook tegen de heer Sieders zei van dit als het elk jaar 27 miljoen overschot is, ja dan zullen we als raad en als VVD zijn we dan zeer kritisch op het spaartempo. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan dank ik de heer Klok voor zijn bijdrage en geef het woord aan de fractievoorzitster van de ChristenUnie, mevrouw Pullen. Mevrouw Pullen-Muis: Dank u wel voorzitter. Geacht college, beste collega's van de raad en de mensen in Hoogeveen, hoe ziet onze toekomst eruit. Een deel van onze inwoners hebben hier persoonlijke zorgen over. Onzekerheid, een nieuwe baan zoeken, zorg om gezondheid, een hoge energierekening.

De vraag naar hoop voor de toekomst raakt iedere bewoner, inwoner, want we hebben namelijk niet alles in onze hand. In onze samenleving is niet alles maakbaar en mag het minder consumptief gericht zijn. Wij werken als ChristenUnie met realisme en hoop en om Hoogeveen te laten bloeien. Tot zover de introductie van onze online bijdrage. Ik zal nu de belangrijkste punten herhalen van de ChristenUnie en dan ga ik reageren op een aantal bijdragen van de partijen. Maar eerst een compliment. In alle bijdragen lees ik een positief waarderende lijn over de kaderbrief. Het college constateerde dat ook al in de brief van dinsdag aanstaande aan de raad, zeker gezien waar we vandaan komen in 2020. Onze punten als ChristenUnie. We blijven zeggen dat financiële voorzichtigheid geboden is. Het sociale gezicht van Hoogeveen betekent dat we blijven helpen en zorgen waar nodig. Voorbeelden als Buurtgezinnen, Kledingbank dragen bij aan onze samenleving. Bestaanszekerheid wordt soms beoordeeld als een hangnet, maar is en blijft vooral een vangnet voor hen die in armoede leven. We zien een groeiende behoefte aan vrijwilligers. Tegelijkertijd zien we dat hun werk veel inzet van de

gemeente wordt voorkomen. Blijf zorgen voor ze en faciliteer waar nodig. Wees kritisch op het gebruik van onze ruimte. Bedrijven, huizen, boeren en natuur maken alleen, niet alleen … Nee. Bedrijven, huizen, boeren en natuur maken allemaal aanspraak op onze gezamenlijke ruimte. Dus niet alleen maar oog hebben voor economische groei. En als laatste punt, in het klimaatbeleid moeten we als overheid het goede voorbeeld zijn. Doe recht aan onze inwoners en de schepping. Dat is dus CO2-neutraal … Dat is dus de CO2-uitstoot verminderen onze gebouwen energieneutraal maken en onze inwoners helpen om hun energie naar gebruik naar beneden te brengen. Wij volgen met grote belangstelling de pilot Waterstofwijk en willen graag dat er verder wordt gegaan met de plannen ook voor andere wijken en dorpen. Wat vinden we hoopvol bij de andere partijen. De Nota Jeugd en een Nota Schuldhulpverlening komt eraan. Veel partijen benadrukken de noodzaak. Ook de SP en GroenLinks. We zijn erg benieuwd naar de uitvoering in samenwerking met de vrijwilligersorganisaties. We zien brede steun voor het zwembad en de brandweerkazerne bij Gemeentebelangen, VVD, Partij van de Arbeid en heel veel andere partijen. De investeringen ten aanzien van het zwembad vragen wel aandacht. Het zwembad moet komen, maar wanneer en hoe? Wat gaat het college de komende tijd hiervoor doen en wij ook? En betrek ons er als raad bij.

Gemeentebelangen vraagt aandacht voor natuurbegraven in het begraafplaatsenbeleid. Het CDA deed dat in het verleden ook al eens. Die wens groeit in onze samenleving en die steunen wij van harte. Achterstallig onderhoud, fietspaden, wegen, het is al een paar keer genoemd, is voor ons en veel andere partijen een aandachtspunt. Onze inwoners merken het direct. Wij snappen dat het CDA dit aangeeft als een van haar drie prioriteiten, maar wij laten de uitvoering en de planning graag over aan het college, passend bij de beschikbare capaciteit. Dit weekend fietste ik de Vincent van Gogh Route langs Nieuwlande met de Yad Vashem onderscheiding voor het dorp. Mooi zoals Partij van de Arbeid en Gemeentebelangen aandacht vraagt voor geschiedenis met een structurele subsidie voor het Onderduikersmuseum. We kijken uit naar het gesprek over Het Podium als belangrijke culturele speler. Cultuureducatie is dat ook. Wij delen de zorgen over de bibliotheek als toekomstbestendige plek in onze gemeente en als een belangrijke plek voor laaggeletterdheid om dat tegen te gaan. Ook voor jong en oud, SP. De VVD en Gemeentebelangen vragen aandacht voor veel sportverenigingen. We denken graag mee over duurzaam investeren, maar trek dat wel breder dan alleen de sportverenigingen. Betrek de ondersteuning van de vrijwilligers van alle verenigingen hierbij in onze samenleving.

Richting Forum zeggen we dat we vanuit het democratisch perspectief juist werken aan veranderingen in de samenleving. Wij zijn net als u een radertje in een groot geheel en vanuit onze eigen verantwoordelijkheid als ChristenUnie werken we daar elke dag aan. We lezen over financiële voorzichtigheid bij D66 en SGP. Wij steunen dat. Dan het CDA, die stelt voor om de OZB terug te storten aan onze inwoners als de jaarrekening positief is. Als we dat omkeren, moeten we bij een negatieve jaarrekening de OZB verhogen. De ChristenUnie vindt het goed, zoals het nu is voorgesteld in de kadernota vanuit onze voorzichtige financiële visie. Als laatste, het programma Veilig vraagt om meer handhaving met twee fte. In ons gesprek met jongerenwerkers hoorden we van de grote noodzaak om in gesprek te blijven met jongeren, vooral vanwege de groeiende criminaliteit in onze gemeente. Wat onze fractie betreft, moet dit verbreed worden naar het programma Welzijn. Wij overwegen nog een motie in te dienen, waarbij we het college oproepen met een breder plan van aanpak te komen dan alleen handhaving, zoals Gemeentebelangen voorstelt. Betrek welzijn erbij. Wil het college dit doen? Tot slot, dit alles overziende hopen we dat we zo blijven samenwerken aan een mooi Hogeveen met bloeiende gemeenschappen. Wij sluiten af met een compliment aan de raad met al haar verschillen.

We werken goed samen met het college en dat gaat niet altijd via coalitielijnen. Daarom wens ik namens onze fractie, het college en de raad ook voor deze toekomst voor de komende tijd, God zegent u. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer klok heeft zich gemeld, van de VVD.

De heer Klok: Ja dank u wel voorzitter. Ik hoor het verhaal over duurzaamheid en dat Hoogeveen CO2-neutraal moet zijn. En dan hoor ik ook de combinatie met de Waterstofwijk. Maar waterstof is natuurlijk niet de enige manier om een wijk of iets CO2-neutraal te maken. Bijvoorbeeld all-electric kan ook. Dus mijn concrete vraag is, wat nou als de meerderheid van de inwoners in de Erflanden zegt wij willen deze Waterstofwijk … wij willen geen Waterstofwijk, maar we zoeken liever een andere manier om dit te doen. Wat is dan de reactie van de ChristenUnie? Mevrouw Pullen-Muis: Kijk, de Waterstofwijk is een van de manieren om. Daar hebt u gelijk in. Het is een instrument. Er zijn natuurlijk veel meer manieren om CO2-neutraal te worden. Ik denk dat de stem van de inwoner heel belangrijk is. Dat proces is nog gaande, dus we wachten dat met onze grote belangstelling gewoon af en dan moeten we daarin besluiten. Maar de waterstof, als het toch breder kan worden, dan gaan we die weg op. De voorzitter: Misschien houdt u hem even vast en dan ga ik even, want ik kijk even, ook anderen de gelegenheid te geven, maar houd hem even vast. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel voorzitter. Ik had een vraag met betrekking tot laaggeletterdheid, want u geeft nu aan dat u blij bent dat daar een motie door de SP of een amendement door de SP op wordt ingediend. Daar zijn wij ook heel blij om.