Transcript gemeenteraad 1 februari 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 1 februari 2022

1. Informerende ronde (Raadzaal) 1.1 Opening De voorzitter: Dames en heren, ik heet u allen van harte welkom op dit informele blok, als zijnde een soort van inspreekavond. Ook alle luisteraars van harte welkom. Zelfs hebben we kijkers eventueel via de livestream, kunnen allemaal dit volgen. We hebben vanavond een aantal insprekers en die insprekers hebben we in groepen verdeeld. Zo ziet het programma er een beetje uit. Vanwege de natuurlijke corona, natuurlijk de coronamaatregelen moeten we even wat voorzichtig zijn en daarom hebben we ook even een tussenpauze voor wisseling van de groepen. Maar in ieder geval zijn we wel blij dat we vanavond fysiek kunnen vergaderen om elkaar met zo’n onderwerp in de ogen te kunnen kijken. Aan de orde vanavond is een informerend blok voor de vaststelling van het bestemmingsplan Buitengebied Noord en een deelplan duurzaam energiestation Green Planet. De insprekers hebben zich gemeld en de avond ziet er dan als volgt uit. Eerst zal de initiatiefnemer, de heer Doorten, een inleiding verzorgen, of nou ja, een soort van een toelichting op zijn plan. Daarvoor heeft hij tien minuten. De insprekers zijn er een kleine dertig. Die hebben allen, zoals in het reglement van orde is genoemd, allemaal drie minuten spreektijd. Vanwege het grote aantal moeten we natuurlijk nu daar heel erg strak op zijn en zullen we ook geen coulance hebben met de tijd.

Dus dan wordt u ook … Er zijn allerlei andere mogelijkheden om alsnog de tekst mee te geven aan de raadsleden, dus ik vind het wel belangrijk dat, de raad heeft alle informatie, maar ook belangrijk dat deze informatie. Vervolgens aan het eind van de avond heeft de raad nog de mogelijkheid vragen te stellen aan het college. En zoals ik heb vermeld, zijn alle stukken ter beschikking aan de raad en het is heel belangrijk dat de spreektijd benut wordt voor een toelichting op het waarom dit wel of geen goed plan is. Van der initiatiefnemer zullen we waarschijnlijk horen dat het wel een goed plan is en ik zou daar ook mee willen beginnen, met deze avond ook te starten, met de toelichting door de heer Doorten op het plan. En daarvoor krijgt hij dan precies tien minuten. Gaat uw gang, mijnheer Doorten. De heer Doorten: Ja. Voorzitter, dank u wel. Geachte raadsleden, geachte wethouder, geachte aanwezigen. Fijn dat ik hier in het midden mag zijn om het woord tot u te richten om wat nadere uitleg te geven over de bestemmingsplanwijziging. De plannen zoals wij die voor ons staan. En voordat we nu naar de toekomst toe kijken, wil ik eigenlijk eerst even een kleine, even terug in de tijd en dat is naar de opening van Green Planet in 2013. Er was toen ook niet zonder slag of stoot gegaan.

Er zijn we toen tien jaar mee bezig geweest om op deze locatie uiteindelijk Green Planet te kunnen realiseren en om het bestemmingsplan onherroepelijk te krijgen. In 2013 waar wij bijzonder, omdat wij daar beschikbaar hadden low emission brandstoffen voor personenauto’s. Low emission brandstoffen zijn brandstoffen met veel minder CO2-uitstoot dan de reguliere fossiele brandstoffen. In die tijd begonnen wij met E10, tien procent ethanol in benzine. Daar was men huiverig voor. En als je nu kijkt naar de dag van vandaag is alle benzine in Nederland, is tien procent ethanol. In 2013 begonnen wij met een nieuwere diesel, HVO, Hydrotreated Vegetable Oil. Negentig procent CO2reductie well to wheel. Vandaag de dag nog alle vrachtwagens op HVO gaan rijden. En we gaan die HVO ook binnenkort in gebruik nemen. Waar wij achter kwamen eigenlijk was de zichtbaarheid. Heel veel van de bezoekers zeiden ja weet je, we zien het gewoon niet, we zien het pas als we op het viaduct zijn. En daar zijn we toen mee aan de slag gegaan, met dat probleem. We zijn naar het gemeentehuis toe gegaan en we hebben dat probleem hier kenbaar gemaakt en met het bestuur en met het uitvoerende apparaat daarover gesproken

en daar waren we ook eigenlijk wel ontvankelijk. Ze begrepen dat ook wel en zijde van ja, daar moeten we mee. Van opzichten doelstellingen van Green Planet, die omarmen we. En we willen zo’n bedrijf ook zorgen dat het gezond blijft. Er werd toen eigenlijk gezegd van weet je, solitaire reclame zoals bij Fluitenberg staat, daar zien wij niks in op die plek. Hier moeten we wat moois van maken. Oké, en wat dan? En toen zeiden ze, ga eens kijken bij de Drentse koe in Ruinerwold. Iets wat lijkt voor gezinnetjes in Hoogeveen die daar plezier in kunnen blijven. Dus zowel dat het een combi wordt met ook een boven gemeenschappelijk karakter. En dat zijn we gaan doen. Ik ben daar geweest, ik heb daar gekeken, ik heb daar mijn ideeën opgedaan, ik heb met allerlei partijen om tafel gezeten. Dat heeft eigenlijk geleid tot deze plattegrond, waar je dus ziet de speelbossen, belevenisbos en de klimtoren in een geheel. En dat noemen wij green edge, living on the edge, tot het uiterste gaan van je kunnen in het groen. Mooi en leuk voor jong en oud. En diezelfde tijd of daarna, toen we een beetje in gedachten hadden, oké, als dat nou de lijn gaat worden om meer zichtbaar te gaan worden vanaf de A28, dan moeten we een volgende stap gaan maken. Low emission, dat was er. Nu de stap maken naar zero emission. Dat was onze ultieme droom natuurlijk. Geen uitlaatgassen meer in onze atmosfeer.

Geen verdere CO2 in onze atmosfeer. Geen stikstof meer in onze atmosfeer. En dan niet alleen voor personen, maar hoe gaaf zou het zijn als we een tankstation weten te realiseren waarbij niet alleen personenauto’s terechtkunnen, maar ook trucks terechtkunnen? En u ziet hier, dankzij de verklaring van geen bedenkingen die uw raad heeft afgegeven aan Green Planet, ziet u die ontwikkeling die nu geeffectueerd is. En deze maand nog gaat het snel laden voor trucks in gebruik genomen worden. En nog deze maand gaat de Hydrotreated Vegetable Oil, die HVO, die renewable diesel, die diesel met negentig procent CO2-reductie, gaat deze maand in gebruik genomen worden voor trucks. Met 130 liter per minuut kunnen ze hun tank vullen. En dan LNG, was een grote gok en zeker nu gas hartstikke duur is geworden. Maar die staat in bestelling en gaat in mei dit jaar komen. En voor waterstof voor trucks, ja, dat hebben we even on hold gezet, oké verwachtende wat hier uit gaat komen. Weer een forse investering in de toekomst. En ja, we moeten de investering natuurlijk ook kunnen betalen. Goed, mooi dat het allemaal beschikbaar is, al die brandstoffen. Maar ben je dan? Daar zijn we weer verder over na gaan denken. Nee, dan ben je er natuurlijk nog niet. Want brandstoffen ansicht of een tankstation ansicht, dat reduceert geen CO2. Dat reduceert ook geen stikstof. Je moet de hele keten compleet hebben.

Dus bij zo’n tankstation moeten waterstof auto’s komen, moeten elektrische auto’s komen, moeten waterstof trucks komen, elektrische trucks komen. En dat is onderdeel geworden van die keten. Maar er is natuurlijk ook aan voor nodig. Aanvoer van schoon, was we hebben gerealiseerd in Pesse met door 1400 zonnepanelen te gaan leggen en die met een dedicated elektriciteitskabel omdat Enexis vol zat onder de snelweg door naar Green Planet toe, die we daar opslaan in powerbanks. Maar ook een waterstof hub om waterstof toegevoerd te krijgen. Dus wat ze zijn gaan doen, is om ons heen gaan kijken en allemaal partners gezocht om samen die keten te gaan realiseren en samen te gaan zorgen dat al die trucks op de weg komen, al die personenauto’s op de weg komen, dat die waterstof hub gerealiseerd wordt. En dat zijn 73 partners. En met elkaar gaan we de komende jaren 41,5 miljoen aan investeringen doen. Dat zijn investeringen beslissingen die nu nog niet genomen zijn. Die moeten nog gaan genomen worden. Dus het is niet wat er nu gerealiseerd is. Dat moet allemaal nog gerealiseerd gaan worden. Wat we wel voor elkaar hebben gekregen de afgelopen jaren is dat we ondersteuning hebben gekregen vanuit eigenlijk alle lagen van de overheid, met 18.250.000 euro aan subsidie die we gaan verdelen met 73 partners. Deze subsidies staan op naam van Green Planet, laten we daar helder in zijn.

Green Planet was initiatiefnemer. Green Planet is de penvoerder. Green Planet is de coördinator. Green Planet doet de subsidieadministratie. Dat kunnen we alleen als we een gezond, groen, kloppend hart hebben om hier uitvoering aan te geven. Welke partners zijn daar zoal bij betrokken? Wie zijn nou die 73? Nou, hier staan de namen van een aantal van die 73 en we kennen ze denk ik wel vele van hun, want ze zijn lokaal, ze zijn regionaal, ze zijn ook zelfs nationaal. De band mag geloof ik zelfs koninklijk genoemd worden, alle partijen waar we dat mee samen doen. En dan moet ik zeggen, daar ben ik apetrots op. En dan komt natuurlijk die cruciale vraag, waarom dan de uitkijktoren? Nou,

omdat we reductie willen van broeikasgassen en stikstof. Dat is helder. Alle beleidsnotities zijn daarop gericht. En we hebben door laten rekenen, wat doet aan die uitkijktoren? En Panteia heeft dat gevalideerd. Die komt straks nog aan het woord. En alleen die uitkijktoren resulteert in 2030, het gaat stap voor stap omhoog, per jaar omhoog naar eind 2030, resulteert dat in 864 voetbalvelden met bomen aan CO2-reductie. En in 2030 betekent dat een stikstofreductie die tweemaal de Hoogeveense inwonersaantal gezinnen betreft. En waarom willen we dan nog meer die uitkijktoren? Omdat het noodzakelijk is. Wat ik net al zei, de gehele keten op gang te krijgen, dat kan alleen maar als die vraag wordt aangejaagd en als er ook een gezond Green Planet is. En natuurlijk, omdat er eigenlijk geen sprake meer is van overlast. We hebben zoveel concessies gedaan, aanpassingen gedaan, goed geluisterd naar wat er gezegd werd dat het model is aangepast. Zoals je links ook kunt zien, is het ontwerp een samenspel van B+O architecten met de stedenbouwkundige van de gemeente Hoogeveen. Begin december, afgelopen jaar, is er een laatste hand aan gelegd. En als je kijkt naar de rechterplaat, dan zoomen we in. Die schermen liggen verdiept weg gelegd. Ja, dan kan er niet veel licht meer een andere kant op dan naar de A28 toe. En hetzelfde geldt voor privacy.

Hij is zo dicht, die beker, je kunt niet naar het dorp Pesse kijken. En ook qua geluid remt die daarmee geluid. En uitzicht, we hebben natuurlijk geen recht op uitzicht. Maar goed, we kunnen natuurlijk als Green Planet wat doen als je er dan toch zicht op hebt, om dat nog wat iets groen te gaan plaatsen. En daar is twintigduizend euro voor gereserveerd. Afrondend, waar doen we dat nou allemaal voor? Doen we dat nou hier voor ons allemaal bij elkaar? Tuurlijk, we staan ergens voor. We willen iets bereiken, we willen die wereld beter wil doorgeven. Het gaat over rentmeesterschap. En aan wie dan? Aan deze generatie. Daar gaat het om. Deze generatie moet ruimte hebben om schone lucht te hebben. Die moet ruimte hebben om duurzame energievoorziening, wat bij herhaling is te produceren. Deze generatie moet niet langer afhankelijk zijn van een Putin die aan de gaskraan zit. En we zien allemaal alle ellende die het met zich mee kan brengen, hoe we daar mee worstelen. En dat kan als we die duurzame waterstofeconomie in Nederland aan gaan jagen. Deze generatie, daar doen we het voor. En wij zouden ontzettend graag er uitvoering aan willen gaan geven. Wij hopen wat dat betreft op de steun van uw raad. Ik dank u zeer voor uw aandacht. De voorzitter: Dank, mijnheer Doorten. Tot mijn verbazing zie ik op de telefoon dat u nog zes seconden over heeft.

De heer Doorten: Voorzitter, ik ben tien seconden later gestart. Ik heb er zestien nog over, maar … De voorzitter: Gezien uw reputatie vind ik dit een knappe prestatie. Laat ik het hier maar op houden. Ik ben in ieder geval van mening, nog even ter verduidelijking, het is een speciale inspraakavond voor een serieus onderwerp. En normaal gesproken geef ook meer ruimte aan de presentatie, maar ook meer ruimte aan de insprekers. We hebben ook dit ingekort naar de tien minuten en kunnen we helaas dus niet, moeten we ook hierop streng zijn. Wat dat betreft heeft u zich daar prima aan gehouden. Ik kan me voorstellen dat er wel enige verduidelijkende vragen zijn. Ik zie al een aantal handen. Ik begin bij de heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Doorten, dank u voor het heldere verhaal. Ik heb een viertal vragen. Kan dat, voorzitter? De voorzitter: Ik hoop wel dat we ons wel een beetje inachtneming met betrekking tot het aantal vragen, maar als ook de heer Doorten dan zorgt dat hij daar kort en bondig op antwoord, dan gaan we van start. En als het lastig wordt, dan zal ik me weer melden. De heer Bisschop: Dan grijpt u in, voorzitter.

De voorzitter: Ga daar maar van uit. De heer Bisschop: Er is sprake van dat de toren niet nodig is. Er schijnt een accountantsverklaring te zijn over dit onderwerp, dat een accountant onderzoek heeft gedaan nadat de toren eigenlijk gewoon niet nodig is. Kunt u aangeven hoe dat precies in elkaar steekt? Dat is vraag één. Ik zal even alle vier de vragen achter elkaar doen. De accountantsverklaring zit niet bij de stukken. Kunnen wij die als raad dan ook tot onze beschikking krijgen? Ja, zit er wel bij? Oké, dan heb ik hem … Sorry. De voorzitter: Ik wil daar toch wel even op reageren. Er zijn heel veel stukken maar toch heel veel vertrouwelijke informatie in staat. Ik hoop dat u daar ook rekening mee houdt. De heer Bisschop: Oké, ja. En u heeft het over toekomstige ontwikkeling. Als u niet mag bouwen, stel dat wij als raad geen … Wat lopen wij dan mis en hoe zit dat dan precies? En als laatste vraag, ziet u nog een mogelijkheid, want we zien hier echt als dat er twee partijen tegenover elkaar staan, ziet u nog een mogelijkheid om Green Planet nog tegemoet te komen of in gesprek met Green Planet te gaan voor eventueel besluitvorming? De voorzitter: De heer Doorten. De heer Doorten: Drie vragen. Om bij de eerste te beginnen, de noodzakelijkheid van de uitkijktoren voor de exploitatie en hoe het ook genoemd is.

Ik denk dat het in die zin, een accountantsverklaring zoals in de naam van de accountantsverklaring is er niet. Er is een brief opgesteld door Mulderij & Partners. Die is ter beschikking gesteld aan de gemeente in het proces van de omgevingsvergunning. Zoals het in de stukken staat, kan ik me er in verenigen, maar het heeft eigenlijk wel enige nuance wat dat betreft. In die brieven van Mulderij & Partners staat, het is flinterdun en u dient ervoor te zorgen om de afzet zo snel mogelijk omhoog te krijgen. En als u dat niet lukt, dan zal herfinanciering een probleem kunnen gaan worden. En daar hebben we mee te maken. Komt nog een keer bij dat de tijden niet makkelijker zijn geworden natuurlijk met corona. Ja, dat raakt ons allemaal. Geeft een blijvende verandering. Er zal minder gereisd gaan worden. Er zal steeds meer via Teams meetings gedaan worden, zoals ook vanavond. Dat is blijvend. Dus ja, de tijden zijn er niet makkelijker op geworden, laten we het daar op zeggen. En ik, de brief van Mulderij & Partners, dat is een belangrijke, dat klopt voorzitter, financiële informatie. Maar ik denk dat het in dit stadium toch goed is om die brief te delen. Die brief die valt eigenlijk normaal onder een soort embargo, maar gezien, ik wil daar openheid over geven, dus ik ben bereid die brief aan de gemeenteraad te delen.

De voorzitter: Die informatie is voor de gemeenteraad bekend, maar omdat het ook een openbare vergadering is, is de vraag van, in hoeverre gaan we hier in openbaarheid over spreken? Dan bedoel ik, laten we voorzichtig zijn met bedrijfsspecifieke informatie. De heer Doorten: De tweede vraag geen, moet ik even denken, toekomstige ontwikkelingen. Als er nieuwe gebouwen, hoe zit dat dan? Wat lopen we hier als Hoogeveen is? De heer …: Dat was mijn vraag. De heer Doorten: Kijk, als we niet tot een gezond, groen kloppend hart kunnen komen, dan is het schraalhanzen en dan is het de buikriem aantrekken en dan is het zien te overleven. Dan kunnen we de plannen zoals we die nu hebben opgetuigd, waar we heilig in geloven als Green Planet, waar we de kracht voor hebben om daar uitvoering aan te geven, ja, die kunnen we op onze buik schrijven. Dat kunnen wij niet

uitvoeren. En dan heb ik het over die 41,5 miljoen aan investeringen in de totale keten en het verzilveren van die 18.250.000 euro aan subsidie met alle partners. Dat gaan wij gewoon niet redden. Simpelweg omdat het optuigen van een subsidieproject, en er zijn acht grote energietransitie projecten, dan moet je een stuurteam voor opgericht, dan moet je een managementteam voor oprichten, daar moet je werkpakketten voor oprichten, daar moet je hele projectadministratie voor oprichten. Dat zijn eigenlijk allemaal kleine bedrijfjes op zich. Dat vergt gewoon heel veel van ons team. Dat kunnen wij, dat laten zien, elke dag. We hebben verschillende projecten afgerond met Europese controle, accountants er allemaal bovenop. Dat kunnen wij. Daar hebben we alle systemen voor in huis, de mensen voor in huis. Maar op het moment dat je financieel niet gezond genoeg bent, dan zul je moeten concentreren op je kerntaken en dat is dan eigenlijk gewoon de exploitatie van het tankstation. En dan blijft het andere, ja, blijft op de plank liggen en zal niet geëffectueerd gaan worden. De voorzitter: Dit waren uw antwoorden of mist u nog? Dan graag iets korter. De heer …: Een vraag.

Ik denk wel een hele belangrijke punten ziet u nog mogelijkheid om met Gien Planet, niet met Green Planet, maar Gien Planet, nog tegemoet te komen en met hen om tafel te gaan? De heer Doorten: Ja, de deur staat open daarvoor. Ik heb dat niet meer kunnen vertellen in mijn inleiding, maar als we kijken naar de samenwerking die we hebben met Gien Planet dan dondert dat best eens af en toe. Maar van goede onweersbuien klaart de lucht ook weer op en dan kom je toch ook weer bij elkaar. En laten we niet vergeten, we hebben heel veel bereikt. Er waren heel veel verschillende inzichten en angsten en die zijn toch allemaal duidelijkheid over komen en door aanpassing. Ik ben ook blij dat het actiecomité bereid is geweest om al die aanpassingen te aanvragen, waardoor eigenlijk één heikel punt overblijft en dat is die uitkijktoren. En ook die uitkijktoren, daar hebben wij een slanker en ranker model voor laten uitwerken, wat ik net ook vertelde. Stedenbouwkundige van de gemeente Hoogeveen is daarbij betrokken geweest. Het is een samenspel geweest. Maar de deur staat open. En tot op dit moment heeft het actiecomité gezegd van, wij willen het daar niet met jullie over hebben. Het is een no go area. Wij willen dit niet in onze achtertuin. Basta. En bij ons staat de deur open. De voorzitter: Het antwoord lijkt mij duidelijk.

Soms dan denk je wel eens, laten we toch hopen dat voor alle partijen het spreekwoord geldt, van zonder wrijving geen glans. Maar in dit geval denk ik dat er nog heel wat gesprekken gevoerd zullen gaan worden. De heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel voorzitter. Ik had ook de vraag over de accountants. Die hoef ik nu niet te stellen. Mijnheer Doorten, mooie bevlogen inleiding gehouden. Ik kan u als echt een bevlogen ondernemer die ook best soms even zijn nek uit durft te steken, maar geen onzinnige dingen gaat doen. Als nou de raad besluit van ja, uw plan is prima, maar die uitkijktoren, daar kunnen wij toch niet in meegaan, want een groot gedeelte van het dorp wil dat niet. Heeft u wel een plan B? De heer Doorten: Nee. De voorzitter: Dank u. De heer Doorten: Nou. De voorzitter: Het antwoord is duidelijk. Plan B is er niet. De heer Scheffers.

De heer Scheffers: Voor een deel is mijn vraag al beantwoord, voorzitter. Maar ik wil nog een klein vraagje daaraan. Hoe komt de berekening op tafel dat de uitkijktoren, wat was het, honderden, in ieder geval honderden tonnen aan CO2 reduceert voor elkaar krijgt? De heer Doorten: Voorzitter, ja? Het woord? De voorzitter: Ja, ga uw gang. De heer Doorten: Dat kan ik u vertellen. Straks komt ook nog de directeur van Panteia aan het woord. Die heeft die berekeningssystematiek gevalideerd, dus die kan daar ook nog nader op ingaan. De heer Scheffers: Dat is voldoende, hoor. Als hij er nader op in gaat, vind ik het goed. De heer Doorten: Nou, misschien toch nog even een kleine toevoeging. De principiële uitgangspunten daarvan. Kijk, wij verkopen nu een bepaalde plas aan brandstof. En laten we nou eens zeggen dat een derde deel daarvan groen is. Als die plas twee keer zo groot wordt en die uitkijktoren wordt ook het groene deel twee keer zo groot. Dat groene deel heeft minder CO2 en minder stikstofemissies. En dat is zeg maar doorgerekend ter energiedrager waar dat toe in resulteert. Dat zijn de principiële uitgangspunten en ook het uitgangspunt van ja, hoeveel meer afzet kun je dan gaan verwachten van zo’n uitkijktoren? Daar hebben we ook weer een bureau voor ingehuurd. Zo is het tot stand gekomen. Honderd procent gevalideerd. De voorzitter: Dank u.

Voldoende? Dan gaan we naar mevrouw Van Hien. Mevrouw Van Hien: Dank u wel, voorzitter. Ja, ook mijn dank mijnheer Doorten, dat u hier een toelichting komt geven. Er waren natuurlijk heel veel documenten en heel veel stukken bij dit hele verhaal van vanavond. Een van de stukken was onder andere het stuk van Gien Planet, die nog gereageerd had op het een en ander. En nou wil ik één puntje uithalen. Ik heb twee vragen en een puntje, een vraag gaat over de reactie van Gien Planet. Ik haal er een uit, maar er zijn er wel meerdere waar ik vragen bij heb. Maar een is, gaat met name over het planten van bomen op kosten van Green Planet. Er staat in dat u in de notariële akte heeft laten opnemen, dat die kosten voor uw rekening komen. En Gien Planet, het actiecomité, die zegt dat dat een soort van verrekening plaatsvindt met eventuele plantzadenvergoeding. Dat triggerde mij wel, dat er zo’n verschil ontstaat. Daar heb ik een vraag over van, hoe zit dat? Mag ik gelijk mijn tweede vraag stellen, voorzitter? Mijn tweede vraag is. We hebben ook allerlei brieven gekregen van samenwerkende partners van uw bedrijf, met uw bedrijf. En ja, die staan achter uw plannen, die ondersteunen u en dat willen ze kenbaar maken aan de gemeenteraad en alle andere. Ik las gister natuurlijk dat zij niet de direct omwonenden zijn, dus dat zij geen effect voelen van eventueel gevolgen van uw plannen.

Waar ik benieuwd naar ben van, stel dat het allemaal niet doorgaat onverhoopt, wat zijn dan gevolgen voor de samenwerking met deze bedrijven? Wat doet dat met uw bedrijfsomzet of wat dan ook als deze plannen niet doorgaan en dus de bedrijven … Ja, heeft dat gevolgen voor de samenwerking met deze bedrijven? Volgens mij zeg ik het zo goed. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Doorten, ga uw gang. De heer Doorten: Ja, dank u wel voorzitter. Om op de eerste vraag in te gaan. Hoe zit dat nu met die boscompensatie, die twintigduizend euro? En eventueel als er sprake is van plan schade, een verrekening? Nou, het klopt inderdaad in de notariële akte die wij op een gegeven ogenblik alle afspraken in hebben gezet die niet passen in het bestemmingsplan, om die toch goed te borgen, dat dat voor deze formulering daarin

staat. En ik wil hier aan de raad toe zeggen dat we dat gaan schrappen. Ja, dus die twintigduizend euro is die twintigduizend euro. Als er dan sprake is van plan schade, zullen wij die daarnaast ook betalen. De voorzitter: Voldoende? De heer Doorten: Dan was nog een tweede vraag. Wat gebeurt er nu als die niet doorgaat? Nou goed, ja, heel veel samenwerkingen zullen dan uiteindelijk gaan staken. De gevolgen daarvan zijn groot. Heel veel partners die ik hier op het scherm heb gezien zo straks kunnen hun projecten niet uitvoeren. Ja, dus die samenwerking moeten we ook stopzetten. Kijk, we hebben die uitkijktoren nodig. Daar knok ik al acht jaar lang voor om te zorgen voor een gezond, groen kloppend hart hebben zodat we uitvoering kunnen geven aan al die projecten waar we nu mee bezig zijn al, maar zeker voor wat er nog gaat komen. Want u ziet het verschil tussen 41,5 miljoen en 18.250.000. Dat is een gigantisch gat. Dat hoeven wij niet alleen te doen als Green Planet, absoluut niet. Met onze partners, maar ook wel een heel groot deel moeten we daarvan doen. Ja, dat zal allemaal niet meer gebeuren. Die keten gaat niet komen dan. De voorzitter: Dank u. Ik zie nog steeds handjes. Ik wil even aangeven dat we er even rekening mee moeten houden dat we ook nog heel veel andere sprekers hebben. Ik ga nu naar mevrouw Prins. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Voorzitter, dank u wel.

Mijnheer Doorten, er is gesproken over de … Hoor je me niet? Oh, excuus. Er is al gesproken over de accountantsverklaring en ik ben wel een beetje, nou, laat ik zeggen, verbaasd over het feit dat ik in drie stukken dat terug vindt over die accountantsverklaring, dat u voor uw core business, Green Planet, het niet nodig vindt dat er een toren komt. Toch zegt u dat u zelf. Ik snap de verhouding niet met wat we lezen aan feiten van een accountants. U heeft een heel verhaal daarover gehouden, maar voor mij strookt het niet. Ik lees het in drie stukken terug. Vind ik toch lastig om dat een plek te geven, zeg maar. De voorzitter: Het gaat om de vraag, mevrouw Prins, niet om de discussie, als dat lukt. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Ja, ik moet er even een vraag aan koppelen. U geeft nu aan zelf dat het niet uit kan bij voor uw bedrijfsvoering als er geen toren komt, terwijl eigenlijk de accountants anders zeggen. Kunt u dat uitleggen? De heer Doorten: De accountants schrijft in zijn brief op 28 augustus 2020, dan maar even vanuit gaan dat hij niet bij de openbare stukken zat, maar bij de vertrouwelijke informatie. En ik citeer uit dat laatste stuk onderaan bladzijde één: doordat de kasstroom positief blijft, achten wij de geplande investeringen bedrijfseconomisch verantwoord.

Door deze investeringen bent u klaar voor de toekomst en kan uw onderneming inspelen op de energietransitie die mede ingegeven is tijdens het klimaatakkoord in Paris en de recentelijke Green Deal. Ik ben nog niet … De voorzitter: Even geduld, mevrouw letterprins. Eerst de heer Doorten. De heer Doorten: Ondanks de positieve kasstroom adviseren wij u wel om uw aandacht te vestigen op verhoging van de afzet en daarmee de omzet. Door het verhogen van omzet zal het rendement verbeteren. Hierdoor kan de onderneming reserves opbouwen ten behoeve van toekomstige tegenvallers. Ook met het oog op eventuele toekomstige vervangingsinvesteringen en daarbij het aantrekken van financiering zal uw rendement moeten verbeteren. Onze verwachting is dat toekomstige financieringen het rendement zoals opgenomen in de bijgaande meerjaren begroting te dun vinden om financiering te verstrekken. Dat is wat daar

staat. Op basis daarvan is er besloten met het vooruitzicht en daaraan werken waar we al aan zijn begonnen voordat we de uitbreiding zijn gestart, hebben wij de sprong in het diepe gemaakt als Green Planet. Dat kon toen ook niet anders. U gaf een verklaring van geen bedenkingen af. Wij hadden geen zekerheid op de uitkijktoren. De enige zekerheid die wij hadden, als we toen niet zouden zijn begonnen met het waterstoftankstation te gaan realiseren en uitbreiding was het er nooit van gekomen, omdat de subsidies gewoon weg vragen. Daar zit een uiterste termijn op. Als het de uiterste deadlines op. Wij hebben onze nek uitgestoken, onze verantwoording genomen, omdat we vinden dat we dat als Green Planet moeten doen. De voorzitter: Dank u voor dit antwoord. Ik stel wel voor dat het wel vragenderwijze is en dat we het debat voor later bewaren. Mevrouw Prins. Zou u uw microfoon willen aanzetten? Mevrouw Prins-Vosmeijer: Nou, dat is goed. Ik wil alleen toevoegen dat in het raadsvoorstel iets anders staat. En daar staan namelijk dat u zelf heeft aangegeven dat de uitbreiding voor het energiestation en de klimtoren niet noodzakelijk is. Daar laat ik heb nu bij. Ik heb twee andere vragen. U heeft het over een investering van veertig miljoen en die gaan met name vooral aan emissie loze vrachtwagens en dergelijke.

Die trucks gaan daarna neem ik aan via een of andere leaseconstructie uiteindelijk de weg op. Hoeveel van deze investering vindt daadwerkelijk plaats binnen Hoogeveen? De heer Doorten: Nou, binnen Hoogeveen zijn allemaal, dat wil ik niet zeggen, maar in ieder geval de acht waterstuks in Heaven, die worden co-gefund door de provincie Drenthe, dus die moeten in de provincie Drenthe plaatsvinden. Als we kijken naar de partners zijn het ook voor een groot deel Hoogeveense bedrijven. Als we kijken naar het project zero emission bouwlocaties, dus alles wat wij nu na gevast hebben gerealiseerd om waterstof te kunnen tanken, te kunnen snel laden dan in semi mobile containers, niet bij grote dijkverzwaring een en woningbouwprojecten kunnen staan, maar door grote kranen die niet zomaar even vijf kilometer verderop kunnen gaan tanken ter plekke kunnen tanken, die dekt die zero emission doen we samen met HuneBouw, Zuidema en Bork onder andere. En wij gaan ervoor zorgen dat we de bestaande technieken waar we nu kennis van hebben opgedaan, wat we in Pesse doen, dat we die opnieuw in gaan zetten. En deze bedrijven die gaan er voor zorgen, Zuidema, Bork, dat machines, diesels eruit gehaald worden, geëlektrificeerd worden en met waterstof uiteindelijk naar zero emission toe gaan. En het grote voordeel daarvan is, is dat je dan geen stikstofuitstoot meer hebt.

Dus dan is er geen sprake meer van stikstofdepositie in het nabijgelegen natuurgebied, waar het dus niet stopgezet kan worden, ook voor de woningbouw. En we hebben natuurlijk een geweldige woningbouwopgave. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Mijn vraag is beantwoord. Dank u. Ik heb nog een andere vraag. Dat is de laatste kunt u bent inmiddels negen jaar bezig met Green Planet. Dat heeft u net zelf ook aangegeven. Hebt u zelf ook overwogen om onderzoek te laten doen? Want ik heb gezien dat u echt ontzettend veel onderzoek heeft laten doen naar allerlei onderdelen. Maar heeft u ook overwogen om onderzoek te laten doen naar bijvoorbeeld de digitale herkenbaarheid? Zo ja, waarom wel? En wat komt er dan uit? Zo nee, waarom niet? En heeft u eventueel ook nog andere mogelijkheden om uw herkenbaarheid te vergroten? En dan denk ik bijvoorbeeld, stunt u met benzine, of met, ik heb het over benzine, maar dat hebben we helemaal niet meer, brandstofprijzen bijvoorbeeld, ik noem maar wat? De voorzitter: De heer Doorten. De heer Doorten: U hebt het hier over, hebben wij onderzoek gedaan? Ja, dat hebben wij gedaan. Er is een rapport uitgebreid van bureau Stalijn, dat gespecialiseerd is in het in kaart brengen van de afzet van tankstations. In dat rapport voor die afzet staat ook een passage in, wat kun je nou als tankstation doen en

welk effect genereert dat nu? En daar staat ook in, ja, er zijn eigenlijk niet zo gek veel meer middelen als een landmark, een uitkijktoren of een reclamepaal, hoe je naar maar noemen wilt, om die mensen naar je toe te brengen. En dan nog even over het digitale. Dat is een interessant punt wat u zegt. Ja natuurlijk, als je elektrisch rijdt, dan heb je op je scherm staan, er zijn laadpalen. Dat klopt. En voor iemand die een waterstofauto koopt, ik kan u vertellen, die weet echt wel waar ze zitten, want er zijn er bijna maar een handjevol. Daar gaat het juist niet om. Het gaat om die grote groepen op die A28 die nog niks weten van verduurzaming, die nog niet behept zijn, die nog niet grondig zijn, die nog die stap moeten maken. Die moeten zien allemaal dat het kan. En het allermooiste is, zij komen bij Green Planet, ze zien dat het allemaal kan, maar ze kunnen een eigen brandstofmotor al vullen met schone brandstof waardoor met hun verbrandingsmotor al direct CO2reductie plaats gaat vinden. Dus het is voor iedereen. De voorzitter: Dank u, mijnheer Doorten. Kan ik nu de … Mevrouw Prins-Vosmeijer: Mag ik nog een antwoord op mijn laatste vraag ook? Of u weleens gedacht heeft om wat te gaan doen met die brandstofprijzen bijvoorbeeld. Want ik heb ze daar gezien, ik weet dat ze elders zijn. Is dat een optie voor u, om wat meer … Want ik zie dat in Hoogeveen ook.

We hebben daar een soort stunterij gehad en dat weet iedereen. De heer Doorten: Ja, ja. Nee, dat zouden wij heel graag weten. En dat is een spreekwoord, de massa maakt de kassa. Op het moment dat met de uitkijktoren die afzet omhoog gaat kunnen we meer inkopen, kunnen we ervoor zorgen dat de kostprijzen naar beneden toe gaan. En het is voor ons natuurlijk wel, en ik hoop dat u daar begrip voor heeft, een iets moeilijkere opgave om een prijsstunter te zijn, want wij moeten natuurlijk al die investeringen doen, al die operationele kosten. Dus dat maakt het wel lastiger. Maar ik heb er goede hoop op dat als wij de afzet van groene brandstof, en een heb ik nog maar even over de verbrandingsmotor, dat we daar echt nu volumes en kunnen gaan draaien dat we die prijzen naar beneden kunnen doen en misschien zelfs nog lager kunnen krijgen dan de traditionele brandstoffen. De voorzitter: Ik zie echt, we hebben hier heel lang over kunnen discussiëren, terwijl we vanavond een besluit moeten nemen over een bestemmingsplanwijziging. Dus dat breng ik even in. Maar aan de hand van dat bestemmingsplanwijziging is er heel veel discussie mogelijk en daar gaan we het ook nog op 17 februari over hebben. Ik heb de conclusie getrokken dat ik geen handjes meer zou voor de verduidelijkende vragen voor de heer Doorten. Dan wil ik u bedanken voor uw inbreng en mag u gaan zitten.

En dan gaan wij verder met het vervolg van de andere insprekers, waarbij mevrouw Van Dongen en mevrouw Koopman en de heer Mets een inspraak schriftelijk hebben gedaan en dus hier vanavond niet live zullen inspreken. Dan is numero vier. Dat is mevrouw Lara Boden. Mag ik u verzoeken, u mag blijven zitten op uw plaats. Microfoon aanzetten. In verband met de coronamaatregelen moeten wij dit doen. En dan ga ik de eerste groep straks vragen in de pauze om even de tafel met de doekjes schoon te maken, zodat het klaar is voor de volgende groep. Als dat mag, dan geef ik nu het woord aan mevrouw Boden. Gaat uw gang. Mevrouw Boden: Dank u wel, voorzitter. Als natuurliefhebber ben ik gek op groen. Ik hou van natuur, ik ben gek op bomen. Ik was ook erg blij met dit behang. Ik ben een groot voorstander van duurzaamheid en ik denk ook altijd groen bij Green Planet in Pesse. Toch zijn niet al deze plannen zo groen als door voorkomen en daar heb ik toch wel wat zorgen over die ik hier vanavond wel uitspreken. Voor deze groene plannen wordt steeds bos gekapt en dat begon al in 2011. Toen is er bos gekapt voor de aanleg van een tankstation en tot op heden is daar niets voor gecompenseerd. Dat is een gemiste kans, want het gecompenseerde bos had natuurlijk veel CO2 kunnen opnemen. Ten tweede, op de plankaarten die worden gepresenteerd wordt een ontzettend groen beeld geschetst van de omgeving.

En dit is veel groener dan de omgeving en werkelijkheid is. Het is een

kaal, verlicht terrein. In 2020 is zelfs wederom een bos gekapt, nu voor de aanleg van een parkeerplaats en voor de nieuwe waterstofpomp. En wederom is dit bos niet gecompenseerd. Weer een gemiste kans op groen. Nou, de provincie heeft al voorgesteld in 2018 om de bosranden in beheer te nemen. De provincie pleit namelijk wel voor een boscompensatie van 2,4 hectare waar dus nog niks van terecht is gekomen. Nou, de provincie wil dat zelf in beheer nemen, zodat ze dat beheer kunnen waarborgen. Alleen de gemeente heeft daar niet op gereageerd, wat mij nogal verbaasd. Dat vind ik jammer. Ook weer een gemiste kans en de compensatie is wederom naar achteren geschoven. Dus er wordt al ruim elf jaar niet gecompenseerd en wel gekapt. Uit de publicaties van Gien Planet blijkt dat de initiatiefnemer heeft gefraudeerd met stikstofberekeningen, zodat hij geen vergunning in het kader van de wetten natuurbeheer hoeft aan te vragen bij de provincie. Nou, frauderen met stikstof in deze tijd van klimaatverandering waar stikstof een groot probleem is, vind ik niet zo groen. In de plannen wordt gesproken over het aanleggen van een belevenissenbos. Ik vraag me af waarom. Er is heel veel natuur waar kinderen gratis kunnen spelen. Er is al eens een speelbos gesloten, omdat het niet veilig was. Ten tweede is de locatie niet geschikt, want er is amper groen en het is aan de snelweg.

Nou, de reactie van de gemeente was dat de locatie wel geschikt was, want er was namelijk een plan gemaakt door een architectenbureau om een bos aan te leggen. Nou, ik vind dit bijna een grap, want dat is ongeveer hetzelfde als de boswachter vragen om een huis te ontwerpen. In het belevenissenbos komt een klimtoren met lichtreclame. Nou, lichtreclame zorgt voor lichtvervuiling. Reclame zorgt voor consumeren, wat we minder moeten doen in het kader van duurzaamheid. Het zorgt natuurlijk ook voor lichtvervuiling en lichtvervuiling in de provincie Drenthe, de provincie Drenthe die de duisternis juist koestert. En het komt aan de rand van een Natura 2000 gebied. Nou, het licht is alleen maar aan van zeven tot elf en dat is zestien uur. Dat vind ik behoorlijk lang. Dus kortom, ik ben het niet eens hiermee. De tijdens om, voorzitter. Ik zal het zelf stoppen. Dank u. De voorzitter: Dank u, mevrouw Boden. Toch nog een aantal pittige uitspraken hierbij, maar ik kijk even of hier verduidelijkende vragen zijn. De heer Steenbergen. De heer Steenbergen: Voorzitter, dank u wel. Even reagerend op uw opmerking over de provincie. Wat vindt u niet goed aan de verwerking van het voorhofrecht met de provincie? Dat is vraag één, voorzitter. En vraag twee. U gebruikt nogal grote woorden van frauderen met stikstof.

Kunt u dat nader onderbouwen? Ik heb het gezien bij Gien Planet, maar ik vind dat nogal grote woorden. Mevrouw Boden: Vraag één was de plannen van de provincie. Nou, de provincie heeft sowieso vastgesteld dat er 2,4 hectare bos gecompenseerd moet worden. Tot op de dag van vandaag is er niet één enkele boom gecompenseerd. De provincie heeft dus voorgesteld in 2018 dat zij in de toekomst vinden dat dat bos wat eventueel het mooie Eslandschap zou moeten herstellen in beheer willen nemen en de gemeente is daar gewoon weg niet op ingegaan. Dus dat is meer mijn vraag aan u. Waarom wordt daar niet op ingegaan? Want volgens mij heeft de provincie best wel een goed plan. Dat verbaast mij enigszins. Ik zie daar niks in terug, in de reactienota uit 2019. Dus ik vind het fijn dat de provincie nog wel zich druk maakt om de belangen van de inwoners van Drenthe. Maar kennelijk vindt de gemeente niet belangrijk wat de provincie vindt. Ik weet niet. Dat is mijn vraag aan u. De voorzitter: In ieder geval uw opmerkingen, dat is ook de doelstelling van vanavond, uw opmerkingen worden meegenomen richting debat en eventueel worden er door de raadsleden aanvullende vragen gesteld als dit voor hun belangrijk is. Er was nog een tweede vraag als ik het goed begreep? Kunt u die even herhalen, mijnheer Steenbergen?

Mevrouw Boden: Nou, ik weten vraag, hoor. Ik wil er wel even op ingaan. Ik heb, zoals ik al zei, ik heb dat zelf niet ontdekt. Dat is gepubliceerd door Gien Planet, dus dat kunt u … Die komen vanavond, komt de heer Metselaar nog spreken, kunt u hem vragen. Die kan het uitleggen. Het is onderzocht en mag u hem om toelichting vragen. Ik heb dat zelf niet onderzocht. De voorzitter: Dank u. Ik kijk nog even rond. Iemand anders nog verduidelijkende vragen? Mevrouw Van Hien? Mevrouw Van Hien: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik heb een aantal vragen aan mevrouw Boden. Die heeft het over de compensatie, dat dat zou moeten plaatsvinden voor het kappen van de bomen en dat dat niet afgelopen jaar een gemiste kans is dat dat niet heeft plaatsgevonden. In de stukken staat ook, of tenminste als argument wordt genoemd dat omdat er nog werkzaamheden plaatsvinden dat de aanleg is uitgesteld tot die werkzaamheden zijn geweest, omdat nieuw groen kwetsbaar is en dus voortijdig of te vroeg aanleggen, dat weer effect kan hebben op het nieuwe groen. Hoe kijkt u tegen dat argument aan? Vindt u dat een geldige reden om die bos komt, of die aanleg van dat bos uit te stellen? Mevrouw Boden: Nee, vind ik een slecht argument. En als docent Nederlands kan ik zeggen dat ik heel veel argumenten bijzonder onder de maat vond. Ten eerste omdat, het is natuurlijk een groen plan.

En hoe kan je nou zeggen, we gaan geen bomenplanten? Er moet een belevenissenbos herrijzen. Zonder bomen? De voorzitter: Dank u. Verder geen verduidelijkende vragen dan? Dank u, mevrouw Boden, voor uw inbreng. En dan gaan wij naar de volgende. En ik begrijp dat dat de heer Bork is, die digitaal zal inspreken, dus hier hybride aanwezig is. De heer Bork: Ja, iedereen kan me horen? De voorzitter: Luid en duidelijk. De heer Bork: Hartstikke goed. Ja, Bork Groep is naast, net als Green Planet, een vooruitstrevend bedrijf. We zijn altijd bezig met innovatie, ook op het gebied van milieu, milieusaneringen. Denk aan Chroom 6 sanering, asbestsaneringen, zijn we ook heel erg bezig met duurzaam denken, duurzaam werken. Zo zijn wij aardig ver met en al heel vroeg bezig geweest met circulaire trajecten, kijken hoe circulair de bouw kan worden, hoe circulair met de grondstof om kunnen gaan, hoe we met recycletrajecten. We gaan net even een stapje verder dan het geijkte denken wij. En eigenlijk doen we dan een beetje hetzelfde als Green Planet. Wij waren ook erg blij dat, nou ja goed, we zijn als bedrijf bezig met proberen met, dus in sloop werken, zero emission uit te gaan voeren. Dat is ook een stukje toekomst denk ik waar het naartoe gaat, sowieso richting 2050.

Als een Europese doelstelling om een klimaat neutrale economie te hebben, als we dat willen realiseren, zal ongetwijfeld die vraag van zero emission werken. Dat wordt alleen maar meer en meer. Wij vonden het ook erg fijn dat wij mee aan konden sluiten in de proeftuin, waar Green Planet de penvoerder is. De grote machines die in de toekomst en ook de vrachtwagens die in de toekomst op alternatieve brandstoffen moeten gaan draaien, waarbij wij heel erg geloven in waterstof, ook elektrificatie middels batterijen, maar waterstof wordt ongetwijfeld op grote bouwmaterieel. Dus wij zijn ervan overtuigd een must. En samen met Green Planet hopen wij om die proeftuin, dat het een kans van slagen kan krijgen, dat er een subsidietraject komt, dat wij die subsidie kunnen krijgen, zodat we die plannen die wij hebben liggen, dat we die kunnen realiseren. En een kunnen wij in ieder geval de stap naar de toekomst wat versnellen. Procedures die kosten gewoon heel veel tijd, doorzettingsvermogen van de initiatiefnemers. Daar zijn wij al achter. Ik zal nog eens denken, 25 jaar geleden ongeveer heeft Edward ooit eens een keer het plan Green Planet aan ons gepresenteerd. Dan denk ik, 25 jaar geleden, dat is best een hele lange tijd. Ik doe er nog eens 25, dertig jaar bij, dan zijn we al in 2050. Dan

denk ik van, wat moet er allemaal nog wel niet gebeuren? Ik denk dat we daar ook eens aan moeten realiseren van, zaken op dit gebied, we willen graag een groene economie, groene omgeving, toekomst voor onze jeugd. Maar dat mag allemaal wel wat sneller. En ook procedures kunnen ons daarbij helpen. Wij als bedrijf lopen er ook heel erg tegenaan, tegen procedures. Nou, als daar wat eenvoudiger … Ben ik er al doorheen, door de tijd? Want ik heb geen klokje. De voorzitter: Drie seconden. Twee, één. De heer Bork: Dan stop ik nu. De voorzitter: Dank u, mijnheer Bork. Sorry dat ik er soms een grapje over maak, maar dat kan een avond ook nodig hebben. Zijner verduidelijkende vragen? Ik zie de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel mijnheer Bork. U zegt dat u subsidie kunt krijgen in de samenwerking met Green Planet. Is dat de enigste optie voor u, om subsidie te krijgen om uw plannen te verwezenlijken om uw machinepark nul zero te krijgen of zero te krijgen? Nul en zero is hetzelfde, hè? Ja. De heer Bork: Nou, kijk … Ja? Op dit moment wel. En vooral in de versnelling naar die plannen.

Kijk, wij houden er ook van om … Wij zijn heel, nou ja, we willen graag leren van de mogelijkheden, maar die mogelijkheden kosten onverantwoord veel geld als je die uit eigen portemonnee moet betalen en zijn ook vaak not done om uit te voeren en ook gewoon niet verantwoord voor je bedrijfsvoering. Dus ja, op dit moment is er bijvoorbeeld een shovel of een kraan op waterstof te laten draaien is niet verantwoord om, vooral niet op het hele machinepark. En de subsidie is ook niet geëind op dit stadium en op het hele machinepark. Het gaat puur om onderzoek op een shovel of op een kraan om te kijken van, wat doet dit? Maar subsidie in dit stadium is zeker een must. De voorzitter: Dank u, mijnheer Bork, voor het antwoord. De heer Bisschop. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Mijnheer Bork, een vraag eigenlijk die ik net ook heb gesteld. U heeft het over het grote plaatje. Hoe zit dat grote plaatje waar u het over heeft? En wat missen wij als Hoogeveen als wij als raad tegen dit plan stemmen? De heer Bork: Nou, goed … De voorzitter: De heer Bork. De heer Bork: Ja, sorry. Dit plan, zou je denken, wij zien het wat breder. Kijk, het is voor ons een hele mooie samenwerking, lokale samenwerking. Wij zien dit natuurlijk wel gewoon landelijk breed en dat dit heel breed getrokken kan worden.

Wij vinden het gewoon heel prettig dat je dit lokaal met lokale partners die elkaars taal spreken, dat je hiermee aan de slag gegaan. En dat is een mooie binnen Hoogeveen, om dat te realiseren. De voorzitter: Dank u. Dat was voldoende? Dan gaan wij … Dank u, mijnheer Bork, voor deze inspraak en dan gaan wij door met mevrouw Ria Boden. Mevrouw Boden: Ik ben niet Ria, maar ik ben Roelie. De voorzitter: Excuus. Ik heb het idee dat ik dat zou hebben kunnen weten.

Mevrouw Boeren: Ja. Oké. Drieënhalf miljard jaar geleden is er leven begonnen op aarde. Toen hadden we donkere nachten en lichte dagen, zoals het eigenlijk hoort te zijn in de natuur. Maar langzaamaan kwam er verlichting en werd het steeds lichter, meer en meer. Ook in de nacht. Het licht is de laatste dertig jaar enorm toegenomen. Soms handig, wat verlichting, maar te veel is niet goed, want het wordt nu lichtvervuiling en dat is slecht voor mens, dier en natuur. Mensen krijgen last van depressies, auto-immuun ziektes en hart- en vaatziektes. En de natuur wordt verstoord. Dit is wetenschappelijk vastgesteld. Dus vraag ik mij af, hoe kan het bestaan dat één man een grote lichtboom van 37 meter hoog midden in het dorp aan de rand van een Natura 2000 gebied zou mogen plaatsen? Hier zitten de meeste dorpelingen niet op te wachten. Wij hebben in Pesse en Eursinge al last van luchtvervuiling en enorm veel geluidsoverlast van de A28 en dat is al meer dan genoeg overlast. Dan willen we nu ook nog niet eens lichtvervuiling bij ervaren. Bovendien vinden er op de A28 veel verkeersongelukken plaats ter hoogte van Pesse. Zo’n beetje een keer per maand. En dat is een recht stuk weg waar op het oog niets aan te doen is. Niets te doen is, sorry. Kennelijk verliezen mensen hierdoor de kijk op de weg.

Als daar ook nog een grote afleider in de vorm van een reclametoren bijkomt, dan laat het zich beraden wat had met het aantal verkeersongelukken gaat doen. Afgelopen weekend was het weer raak. Edward vindt dat hij niet zichtbaar is vanaf de A28, terwijl dit voor de aanleg van zijn tankstation in een mooi landschap, een Eslandschap, al bekend was. Hij heeft hier zelf voor gekozen. Ook toen was er weerstand bij de bevolking. Een tankstation midden in een dorp? Eursinge en Pesse zijn een dorp, altijd al geweest. Hoe haal je het in je hoofd? Zelfs over de zogenaamde onzichtbaarheid valt te twisten. Een blauw bord naast de snelweg waarop aangegeven wordt dat er naast de snelweg een tankstation is, is net zo effectief. En eigenlijk wat hij zegt te willen, zichtbaar worden. De reden om een lichtsprong met reclame te plaatsen midden in het dorp en aan de rand van een Natura 2000 gebied draait natuurlijk alleen maar om geld voor Edward. Edward de lusten en de inwoners en het dorp de lasten. Dit moet en mag niet gebeuren. Wij wonen hier ook. De voorzitter: Dank u, mevrouw Roelie Boeren. Mevrouw Boeren: Heel goed. De voorzitter: Zijn hier verduidelijkende vragen? Uw drie minuten was ook voorbij trouwens. Geen verduidelijkende vragen? Dan wil ik in ieder geval bedanken voor de voordracht. Ik zal wel adviseren om de tekst mee te geven aan de gemeenteraad om in ieder geval dit te delen.

Dan gaan wij, de volgende insprekers de heer Tom Bode. De heer Bode: Dank u, voorzitter. Geachte raad, wij zijn voor groene energie, maar tegen een als uitkijktoren verkleedde reclamemast, horecavoorzieningen en klimpark. Na twee schriftelijke zienswijzen mag ik na twee jaar eindelijk mijn zorgen uitspreken. Ik maak mij met name zorgen over de enorme reclametoren die er eventueel gebouwd gaat worden. In uw reactie spreekt hij over aanpassingen die naar aanleiding van de gesprekken met de omgeving zijn gerealiseerd. De reclametoren is ineens van cilinder naar cornetto gegaan, maar bereikt nog steeds een gigantische hoogte van 37 meter en draagt een scherm van zeven meter twintig bij acht meter. Nou, ik kan u vertellen dat ik als directe omwonende niets gemerkt heb van de gesprekken met de omgeving en vraag me dus ook hard op af wie hier allemaal over heeft meegedacht. Wie heeft er voor mij bedacht dat er nog steeds een enorme toren in mijn directe omgeving moet komen? Maar dan wel in de vorm van een cornetto. Ik vind het schandalig dat ik als burger zo weinig heb te zeggen over mijn directe leefomgeving en dus mijn woon- en leefklimaat. Wij hebben in 2018 de keus gemaakt om het huis van mijn opa te kopen, dat in 2025 honderd jaar in de familie is.

We waren op zoek naar rust en vrijheid in een landelijke omgeving, wat nu resoluut gaat worden verstoord door een enorme toren met led schermen. Ik heb nu al last van de nieuw aangelegde trip-parking, omdat deze extreem fel is verlicht. Ik kan het vanuit mijn

woonkamer zien. Niet te vergeten, tot voor kort was dit gewoon een stukje bos. Wij koesteren net als de provincie de ruimte en de duisternis. De provincie wil de duisternis zoveel mogelijk behouden en dan met name rond Natura 2000 gebieden. Nou, laten wij nou net naast een van de mooiste natuurgebieden van Nederland worden. Ik kan me nog niet voorstellen dat dit nu door de gemeenteraad wordt goedgekeurd. Ook de horeca, evenementen en recreatievoorzieningen kunnen mijn goedkeuring niet verdragen. Het past dan eerste niet in onze stille en landelijke omgeving en daarnaast vind ik het nu al erg rommelig, rommelig rond het tankstation. Naast het gesloten speelbos en het zeer slecht onderhouden fietspad is er ook dagelijks nogal wat zwerfafval te vinden. Door dit soort voorzieningen bij te bouwen zal verrommeling waarschijnlijk alleen maar toenemen, waardoor ons fraaie, Drentse landschap en het uitzicht vanuit mijn woning naar de knoppen gaat. De geplande verhoogde windmolens en de hordes recreanten zullen hier zeker een bijdrage aan leveren. Ik mag nog hopen dat er een enorme groene muur tussen mij en Green Planet geplaatst gaat worden door middel van een boscompensatie die nog gerealiseerd zou moeten worden. Ik wil u danken voor uw tijd. De voorzitter: Dank u, mijnheer Bode. Een verduidelijkende vraag zie ik bij mevrouw Prins. Mevrouw Prins-Vosmeijer: Dank u wel, voorzitter.

Mijnheer Bode, ik hoor u met heel veel passie praten over heel veel onderdelen waar u eigenlijk moeite mee hebt. Volgens mij als ik goed geluisterd heb, eigenlijk zo’n beetje op het hele plan wat er ligt. Mag ik vragen wat uw grootste bezwaar is? De heer Bode: Nou, het grootste bezwaar is natuurlijk de toren waar we heel veel last van gaan krijgen en daardoor wordt mijn uitzicht ook gewoon verstoord. Eursinge is een buurtschap, landelijke omgeving. Ja, dan zit je natuurlijk helemaal niet te wachten op een toren in de vorm van een cornetto of wat dan ook. Daar hebben we helemaal geen zin in en die horeca ook niet. De voorzitter: Dank u. Dan de heer Meesters. De heer Meesters: Ja, mijn vraag is dan ik al deels beantwoord door de heer Bode zelf. U geeft aan inderdaad, ik ben niet gehoord, ik woon in de omgeving. Nou, u wordt hier in ieder geval gehoord, dus dat mag al enige geruststelling zijn. Maar ik was toch even benieuwd, u geeft aan niet gehoord te zijn, maar waar woont u ten opzichte van, ik vraag niet naar uw privéadres hoor, maar waar woont u ten opzichte van de toren? Welk uitzicht heeft u vanuit welke hoek? De heer Bode: Eursinge, wonen wij. Dus vanuit Eursinge is dat te zien. Hij wordt 37 meter hoog, hè. U kunt zich wel voorstellen hoe hoog dat is, denk ik. Ga er maar eens een keer op staan. De heer Meesters: Ik kan me prima voorstellen. De heer Bode: Dat denk ik wel.

Ik denk dat iedereen hem kan zien, dus ik denk dat de hoek niet zoveel uitmaakt. De heer Meesters: Maar u geeft aan, ik ben niet gehoord. Ik ben wel even benieuwd, bent u dan niet op de hoogte geweest dat daar allemaal actie werd gevoerd door Gien Planet en dat soort dingen? De heer Bode: Zeker, zeker, zeker. De heer Meesters: Want het is natuurlijk niet alleen maar vrijblijvend informatie moet naar mij toe komen. U kunt zelf ook …

De heer Bode: Nee, dit komt uit het antwoord op mijn zienswijze wat ik heb gekregen. De voorzitter: En dat was uw vraag. De heer Bode: Dat is in samenspraak, de aanpassing is gemaakt. Nou, met mij is geen samenspraak geweest. Ook niet over de aanpassing, niet over het cornettomodel, niet over een cilindermodel, niet over geen enkel model. De heer Meesters: Dan is in ieder geval uw reactie mij helder. Dank u wel. De heer Bode: Dank u. De voorzitter: Dank u. In ieder geval Google Maps kan u ook helpen om even goed naar de omgeving te kijken en Eursinge te vinden in ieder geval. Dank u, mijnheer Bode, voor uw inbreng. Dan gaan wij naar de heer Menist namens Panteia. De heer Menist: Goedenavond eenieder. Mijn naam is Menno Menist, directeur Panteia. Misschien heel kort. Panteia is een onafhankelijke, wil ik wel even benadrukken, onderzoek- en adviesbureau. Actief op het transportenmobiliteit, economie en arbeidsmarkt. Wij zijn ook dataspecialisten en modellenexperts. En we hebben op vele gebieden meer data in huis dan wie dan ook in Europa letterlijk. Gewoon databoeren. Ja, ben ik trots op. Wij werken voor de Europese Commissie. Wij werken voor nationale ministeries, voor provincies, voor brancheorganisaties en voor private partijen. En een bekende hier in de buurt, al meer dan dertig jaar werken wij voor en met TVM op allerlei gebieden.

Voor Green Planet hebben wij de gebruikte data en de gebruikte modellen getoetst. Die gebruiken zij weer voor hun broeikas- en stikstofberekeningen. En die data en modellen hebben wij gevalideerd. En dat doen we niet zomaar als ‘…’ er maar aan verbinden, dan staan wij erachter. Is ook de reden dat ik hier ben. Als je kijkt naar mobiliteitsbeleid dat gericht is op het faciliteren, stimuleren van slimme en schone mobiliteit en dat is waar Green Planet ook mee bezig is. En een hele hoop andere partijen gelukkig ook, want die noodzaak is er. Dat draagt ook expliciet bij aan het verminderen van stikstofdepositie. Recent hebben wij dat ook voor Gelderland eens in beeld gebracht. We hebben ook voor een tiental andere provincies, waaronder Drenthe ook, vergelijkbare onderzoeken gedaan naar dit soort relaties en uitkomsten. En wij zien ook dat de activiteiten die een partij als Green Planet doet daar ook aan bijdragen en ook serieus aan bijdragen. Hoe meer Green Planet gebruikt met alles eromheen en niet alleen nogmaals Green Planet, ook vergelijkbare initiatieven, des te minder CO2 en NOX uitstoot zal gaan ontstaan. En ja, dat is gewoon nodig. Ook minder lawaai door dieselmotoren. Ik rij zelf nu elektrisch en je wordt alleen nog mijn banden over de weg. Dus er is geluidsreductie uiteindelijk als er meer gebruik gemaakt gaat worden van faciliteiten als Green Planet.

Dit soort initiatieven leiden er ook toe dat er meer ruimte komt voor woningbouw, wijkverzwaring en dergelijke. Ook daar worstelen we mee. De hele ellende rond de stikstofdiscussies, het is voor ons een bron van inkomsten, maar we zijn een van de weinigen die er blij van worden soms. Eigenlijk ook niet. We doen dit soort werk ook in Europa. Wij zijn een van de hoofdrolspelers in het verbeteren van de Europese verbindingen. De Corridor verbindingen heet dat, zowel goederen- als personenvervoer gebied. En ook daar zien we dat een activiteit a la Green Planet op dit moment uniek is in de positieve zin van het woord en dat er een noodzaak is voor veel meer Green Planet achtige initiatieven. De commissie zet daar ook volop in. En ik hoorde net al wat verhalen over geld. Ja, er zit heel vaak een onder rendabele piek aan dit soort initiatieven. De voorzitter: Kunt u afronden?

De heer Menist: Een Green Planet heeft in mijn ogen een katalysatorrol en een expliciete voorbeeld rol voor de regio en zelfs voor Nederland en voor Europa. Heel groot, maar daar geloof ik echt in. U heeft een groene parel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u voor de informatie. Ik zie een vraag bij de heer Van Rijn. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel. Mijnheer Menist was het geloof ik, hè? De heer Menist: Menist, net als … De heer Van Rijn: Oké. U zegt, wij hebben die berekeningen gedaan en u heeft dat gevalideerd. U staat er dus achter met uw bedrijf. Wat ik niet helemaal begrijp uit uw verhaal, is dat ook dat u de toekomstige stikstofreductie daarin mee berekend hebt. Of is het alleen exact de bouw en alles? Of heeft u ook gezegd van ja, maar luister, als dit nu vijf jaar draaiend is hebben we zoveel stikstofreductie, dus dat mag ik ook meetellen in deze berekening? Dat bedoel ik even. De heer Menist: Nee, wat wij hebben laten zien, is de wisselwerking tussen de voertuigbewegingen en het gebruik van energie en de stikstofreductie. Dus niet de bouw van faciliteiten. Wij hebben de link gelegd. Dat is onze niche waarin wij acteren. Als er minder, als er zoveel trucks rijden of zoveel personenauto’s rijden met deze brandstof leidt dat tot een bepaalde reductie in stikstof ten opzichte van diesel. De voorzitter: Dank u. Een verduidelijkende vraag bij de heer Meesters.

De heer Meesters: Ja, de berekening wat u nu aangeeft, want dat traject maar even. Dat geeft dus niet aan, het effect van wel of geen reclamemast? Want daar splitst het zich een beetje op. U geeft aan, zoveel auto’s minder is al veel CO2-reductie. Die berekening kan ik volgen. Maar de effectiviteit van de mast zeg maar, de mast met een Green Planet logo, de heer Doorten noemt het net als van een Van der Valk, die herken je dan op die manier van de snelweg. Heeft u die effectiviteit ook bepaald, welk effect daaruit komt? De heer Menist: Nee, dat zijn andere bureaus die dat kunnen. Wij kunnen dat niet. Ja, we kunnen misschien wel, maar daar zijn wij geen experts. De heer Meesters: Helder, dank u wel. De voorzitter: Dank u. Voldoende? Een volgende vraag bij de heer Bisschop. Dan gaat dat snel. De heer Steenbergen. De heer Steenbergen: Voorzitter, ik had ongeveer dezelfde vraag. De heer Menist: Kijk. Ik denk dat ik ongeveer hetzelfde antwoord heb. De voorzitter: Maar er is nog een kans, er is nog een kans. De heer Otten. De heer Otten: Ja, ik was nog een keer op een informatieavond in Pesse en toen zei iemand tegen mij van ja, maar die bureaus zijn allemaal ingehuurd door Doorten en die betaalt ze en dan komt het rapport zoals dat goed uitkomt. Wat vindt u van zo’n opmerking?

De heer Menist: Het is emotie. Daar heb ik geen oordeel over. Ik zal het ten alle tijden ontkennen. Wij zeggen niet wat de klant wil horen. Wij zeggen wat wij denken wat de waarheid is, wat we kunnen onderbouwen. En dat is ook de reden dat ik hier durf te verschijnen en dat zal ik overal doen. Wij zijn mensen, dus we zullen ongetwijfeld fouten maken. Maar wij denken dat wij zijn eerlijk en objectief en onafhankelijk mogelijk zijn. Het is ook onze marktniche, anders worden wij niet meer ingezet. De voorzitter: Dank u. De heer Prakken. De heer Prakken: Ja, ik had een korte vraag. Ik zie niet echt waar u zit, maar … De heer …: Uit beeld zit die. De heer Prakken: Ja, oh nou ja, er tussen. Ja, u heeft vermindering van stikstof gemeten van diesel ten opzichte van waterstof. Maar zouden er ook andere brandstoffen kunnen zijn waardoor vermindering gerealiseerd wordt? De heer Menist: Absoluut. De heer Prakken: Kunt u een voorbeeld noemen? De heer Menist: De HVO, maar zelfs het alweer achterhaalde LNG is al een dichterlijke vermindering. Ten opzichte van waterstof is de droom op dit moment. De realiteit is dat daar een behoorlijke hoeveelheid werk nog omheen zit, want je hebt de discussie, wordt het groene waterstof. Nou, daar is Green Planet volop op aan het inzetten, want als je met blauwe of grijze waterstof bezig bent, heb je weer ander soort berekeningen.