Ruimtelijke onderbouwing zonnepark Kerkweg 4, Pesse

Voor de ruimtelijke inpasbaarheid is de constructie van de zonnepanelen van belang, welke is weergegeven in afbeelding 11. De tussenafstand tussen de panelen is 1,51m. Hierdoor wordt maar 80% van de normale bedekkingsgraad aangehouden. Dit om de ondergrond en de beoogde biodiversiteit meer op de voorgrond te zetten.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 28

10 juni 2021

Afbeelding 11: doorsnedes van de basisconstructie Blijvendelandschappelijkeimpuls De nieuw aan te leggen wandel/recreatieroute (natuurpad) die in het gebied wordt aangebracht zal samen met de nieuwe waterpartij permanent blijven. Deze is direct aan de westzijde van het zonnepark gelegen, tussen het boscomplex van Stichting het Drents Landschap en het zonnepark.

4.4

Conclusie

De inpassing van het zonnepark sluit aan op de locatiekenmerken van het jong ontginningslandschap. Het plaatsen dan wel versterken van de erfbeplanting zorgt ervoor dat de karakteristieke landschapskenmerken behouden blijven. De landschappelijke inpassing is in een inpassingsplan bijgevoegd als Bijlage 3 Landschappelijke inpassing. Tevens worden er landelijke natuur en landschappelijke doelen behaald en wordt er geluisterd naar input van omwonenden.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 29

10 juni 2021

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 30

10 juni 2021

Hoofdstuk 5 5.1

Omgevingsaspecten

Inleiding

Om te beoordelen of de aanleg van het zonnepark in overeenstemming is met alle wet- en regelgeving wordt hier ingegaan op de verschillende onderwerpen die daarbij van belang zijn.

5.2

Bodem

Bij de toetsing of een project uitvoerbaar is moet worden nagegaan of er mogelijk sprake is van bodemverontreiniging. Bij functiewijzigingen en nieuwe ontwikkelingen dient daarom te worden bekeken of de bodemkwaliteit past binnen het toekomstige gebruik van de bodem en of deze optimaal op elkaar worden afgestemd. Er is ter plaatse van een naastgelegen perceel een bodemonderzoek uitgevoerd door Eco Reest (kenmerk: 020123, 18 februari 2002) waaruit blijkt dat de grond licht verontreinigd was met koper en EOX. Het grondwater was licht verontreinigd met chroom en zink. Dit geeft geen actueel beeld, enkel een historisch inzicht over de mogelijke historische verontreinigingen. Toetsing van de ontwikkeling Het gebied ligt in een ontginningslandschap gelegen op zandgronden, geologisch onderdeel van een historisch gevormde grondmorene. Gezien de beperkte bodemroering (alleen de basisconstructies voor de zonnepalen en de stations) en het huidige agrarische gebruik is de kans zeer gering dat er bodemverontreinigingen aanwezig zijn en dat ze door de aanleg van het zonnepark verstoord worden. Ook in de bodemfunctiekaart van de Gemeente Hoogeveen is te zien dat voor de huidige projectlocatie de kans op bodemverontreiniging zeer gering is – de projectlocatie valt onder de categorie 'overig' en is daarmee niet gelegen in gevoeligere zones zoals stedelijk of industrieel gebied.

Zonnepanelen worden niet als bodembedreigend beschouwd. Transformator huisjes worden wel als bodembedreigende activiteiten gezien. Ter plaatse van de drie geplande transformatorhuisjes wordt er een nul situatie onderzoek uitgevoerd. Tevens kunnen de eerdere slootdempingen en (puin)weggetjes mogelijk een negatieve invloed hebben gehad op de milieu hygiënische kwaliteit van de bodem. Er wordt derhalve door RUD Drenthe geadviseerd een milieu hygiënisch bodemonderzoek volgens NEN 5740 en eventueel de NEN 5707/5897 (asbest in bodem/puin) uit te laten voeren op de locatie. Dit onderzoek wordt uitgevoerd voor de bouw van start gaat. Dit is eveneens noodzakelijk voor de werkzaamheden van de netbeheerder.

Afbeelding 12: bodemfunctiekaart Gemeente Hoogeveen Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 31

10 juni 2021

5.3

Archeologie en cultuurhistorie

Op grond van het Verdrag van Malta en de daaruit voortvloeiende Wet op de archeologische monumentenzorg, dient te worden gekeken naar de archeologische waarden in het plangebied. De archeologische beleidskaart van Hoogeveen telt 5 legenda-eenheden: waarde archeologie 1 t/m 5. De gehanteerde beschermingsregimes variëren van 'geen archeologisch onderzoek nodig' (reeds onderzochte terreinen en gebieden met een lage archeologische verwachting of waarvan de bodem reeds verstoord is) tot 'streven naar behoud in situ' (bekende, behoudens waardige vindplaatsen). Op basis van deze kaart zou iedere burger of andere partij zelf in hoofdlijnen moeten kunnen bepalen of voor een geplande ingreep op een bepaalde locatie een archeologisch onderzoek nodig is. De exacte vorm van het onderzoek dient door het uitvoerende archeologische onderzoeksbureau bepaald te worden.

Afbeelding 13: Archeologische beleidskaart gemeente Hoogeveen Toetsing van de ontwikkeling Archeologie Voor de projectlocatie gelden twee archeologische verwachtingswaarden. Een klein deel van de planlocatie heeft de 'waarde - archeologie 2' en het overige gebied 'waarde - archeologie 3'. Omdat de ingreep groter is dan 100 m2, moet voorafgegaan worden d.m.v. een archeologisch onderzoek de bodemopbouw en de aanwezige resten in kaart gebracht en gewaardeerd worden. In september 2019 is archeologisch onderzoek uitgevoerd door Laagland Archeologie. Uit het archeologisch bureau onderzoek blijkt dat met de te verwachten kleine ingreep/impact geen vervolgonderzoek noodzakelijk is. Het complete onderzoek is toegevoegd in Bijlage 4 Archeologisch onderzoek. Bij de bouw van het zonnepark blijft de totale oppervlakte aan bodemverstoring zeer gering. De grootste bodemverstoring wordt veroorzaakt door de kabelgeulen, deze zijn 0,6 meter breed en hebben een diepte van 1 meter. De overige bodemverstoring bestaat uit het plaatsen van de transformatorstations, het hekwerk en de onderconstructie die met palen in de grond staat. Voor de palen van de onderconstructie is gekozen voor een U-profiel waardoor het oppervlakte aan bodemverstoring zeer minimaal is (0,0007935m² per paal). Werkzaamheid Onderconstructie Kabelgeulen

Aantal 8929 2682

Bodemverstoring m2 0,0007935 0,6

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

Totaal m2 7,08 1609,30 NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01

32

10 juni 2021

CCTV Hekwerk (palen) Center station Totaal

10 550 1

0,0625 0,01 18

0,63 5,50 18,00 1640,51

Naast bovenstaande werkzaamheden worden er ook nog een drietal transformatorhuisje geplaatst. Deze hebben een oppervlakte van 64,3m2 per stuk en worden gefundeerd op een basis van maximaal 0,3m diep, en zijn daardoor vanuit het oogpunt archeologie/impact bodemingrepen niet relevant. Cultuurhistorie Op de locatie heerst de waarde 'respecteren' (zie afbeelding 14), hiermee wordt aangeduid dat voor dit gebied lage cultuurhistorische waarden zijn. Deze basiswaarde draagt mede bij aan het beeld van de ontwikkelingsgeschiedenis van de gemeente in landschap en stedenbouw. De waarde van deze cultuurhistorische objecten en gebieden is echter minder hoog, bijvoorbeeld omdat er onderdelen zijn verdwenen in de loop van de jaren.

Afbeelding 14: Cultuurhistorische kernkwaliteitenkaart provincie Drenthe Landschap De ontginning, zorgde ervoor dat vrijwel het gehele gebied in zo'n honderd jaar werd omgezet in landbouwgebieden, civieltechnisch ondersteund middels het graven van sloten, de aanleg van de spoorweg. De heidevelden werden omgezet, deels in productiebos. Een stimulans was de uitvinding van kunstmest, enorme arealen konden snel in productie genomen worden. Om de waterhuishouding geregeld te krijgen, want het water werd niet meer vastgehouden, werden beken rechtgetrokken/ genormaliseerd. Cultuurhistorisch zijn van belang voor Pesse en omgeving, de lange rechte wegen in de jonge ontginningen, veelal beplant met eiken, maar veel randen van (zand)paden zijn bezet met zaailingen van berk, eik en lijsterbes. Door structuurmatig aan te haken op bestaande ecologische verbindingen met het boscomplex zal er geen afbreuk worden gedaan op het cultuurhistorische landschap. Het plangebied is vrij toegankelijk voor fauna en de bodem komt tot rust doordat er niet meer bemest wordt. Lijnvormig worden de randen van het zonepark aangezet met beplanting en haakt daarmee aan met het bos. Daar het zonnepark voor een periode van 25 jaar de beoogde percelen "vast zet", en er voorts niet Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 33

10 juni 2021

tot nauwelijks grondroering plaatsvindt, is deze waarde gewaarborgd en wordt er geen afbreuk gedaan op de aanwezige waarden. Afbeelding 15 laat tevens zien dat het plangebied niet in een cultuurhistorisch geografische waarde ligt.

Afbeelding 15: Cultuurhistorische beleidskaart gemeente Hoogeveen

5.4

Water

In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is het verplicht ruimtelijke plannen te 'toetsen op water', de zogenaamde watertoets. De watertoets is een waarborg voor water in ruimtelijke plannen en besluiten. De digitale watertoets is uitgevoerd op 26-11-2019. Uit de watertoets is gebleken dat de normale procedure van toepassing is. Zodra WDO Delta zijn beoordeling en eventuele maatregelen kenbaar heeft gemaakt zullen deze verwerkt worden in het plan. Er worden echter geen grootschalige ingrepen in de waterhuishouding in en rondom de planlocatie gedaan tijdens de bouw en gebruiksperiode van het zonnepark. Zo wordt de waterstand niet verlaagd en wordt er ook geen water geloosd. Verwachting is dat er geen problemen ontstaan op het gebied van waterhuishouding. In het voorliggende plan grenst een secundaire watergang nabij het zonnepark. Zolang deze watergang intact blijft heeft waterschap WDO Delta geen bezwaar en is er geen watervergunning nodig. In voorliggend plan blijft de watergang intact en is dus geen watervergunning nodig.

5.5

Natuur en ecologie

Sinds 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht geworden met de provincie als bevoegd gezag. Deze wet omvat zowel de soortenbescherming als bescherming van (Europese) natuurgebieden, waarbij met het voorliggende project rekening gehouden dient te worden. Toetsing van de ontwikkeling Op de planlocatie is een ecologische quickscan uitgevoerd (veldbezoek door EcoNatura op 19-09-2019, bijgevoegd als Bijlage 5 Ecologische Quickscan). Er wordt o.a. geconcludeerd dat het plangebied geen onderdeel vormt van een Natura 2000 of NNN (voorheen EHS) gebied.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 34

10 juni 2021

Uit de quickscan is de volgende eindconclusie gekomen: "Met betrekking van de ecologische effecten die bij de aanleg en werking van een zonnepark komen kijken valt in de huidige setting geen conflicten te constateren tussen de ontwikkeling van het onderhavige zonnepark met het behoud van beschermde natuurwaarden die nabij het plangebied zijn aangetoond of aannemelijk voorkomen. Belangwekkende of beschermde planten- en diersoorten ontbreken in het intensief gebruikte en bemeste landbouwperceel waarin het zonnepark wordt aangelegd. Het zonnepark in werking zal geen negatieve of slechts een zeer beperkte uitstraling uitoefenen op het dierenleven in het naastliggende bos met heideveldje als de meest noordelijke transformator tegen het bos aan naar een andere locatie in het plangebied wordt geplaatst in verband met dassenactiviteit in dat deel van het bos." Daarnaast wordt ter bevordering van zowel flora- als faunasoorten enkele aanbevelingen gedaan die worden toegepast in het zonnepark: Het weglaten van nacht- en kunstverlichting; Het hekwerk wordt integraal op 10cm hoogte van het maaiveld geplaatst; Aanlegwerkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen van broedvogels, in dit geval alleen in de late herfst- en winterperiode.

Er is een Aerius berekening gemaakt welke is bijgevoegd in Bijlage 6 Aerius berekening. Hieruit blijkt dat er geen depositieresultaten zijn boven 0,00 mol/ha/jaar.

5.6

Geluid

In de Wet geluidhinder, en de daarbij behorende Besluiten en Regelingen, is bepaald dat bij de beslissing op een aanvraag voor een omgevingsvergunning waarbij wordt afgeweken van het bestemmingsplan op binnen de onderzoekzones van industrieterreinen, wegen en spoorwegen te realiseren geluidsgevoelige gebouwen of terreinen de waarden uit de Wet geluidhinder in acht dienen te worden genomen. Toetsing van de ontwikkeling Omdat een zonnepark geen geluidgevoelig gebouw of terrein is, blijft verdere toetsing aan de Wet geluidhinder achterwege. De geluidsproductie van een zonnepark is enkel terug te leiden tot het koelen van de transformatoren (omvormers). De geluidsproductie die hierdoor ontstaat valt echter in een zeer lage categorie, vergelijkbaar met het geluidsniveau dat 's nachts in een landelijk gebied heerst en de transformatoren worden zo ver mogelijk van (bewoonde) bebouwing geplaatst. Het geluidseffect van het zonnepark op de omgeving wordt in paragraaf 5.8 (milieuzonering) meegenomen. Kronos Solar maakt voor het zonnepark gebruik van Power Electronics Inverters. Een specificatieblad waar de geluidsproductie van deze transformatoren en vergelijkbare transformatoren te zien is, is bij deze ruimtelijke onderbouwing bijgevoegd. Hieruit wordt opgemaakt dat van geluidshinder boven het gangbare geluidsniveau geen sprake is.

Daarnaast wordt eventuele geluidshinder door middel van extra filtervoorzieningen weggenomen. Het aspect geluid is daarom geen belemmering voor de uitvoerbaarheid.

5.7

Geur

Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dienen te worden getoetst aan de normen uit de Wet geurhinder en Veehouderij. Als gevolg van deze wet worden normen gesteld voor de bouw van nieuwe geurgevoelige objecten (zoals woningen). Er dient voor deze objecten sprake te zijn van een goed woon- en leefklimaat. Daarnaast mag geen inbreuk ontstaan op de milieuruimte van omliggende veehouderijen. Toetsing van de ontwikkeling Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 35

10 juni 2021

Een zonnepark is geen geurgevoelig object. Daarmee blijft verdere toetsing aan de Wet geurhinder en Veehouderij achterwege en vormt het aspect geur geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het project.

5.8

Bedrijven en milieuzonering

Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering verstaan we het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: 1. 2.

het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam en onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen.

Voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt in eerste instantie doorgaans de VNG-uitgave 'Bedrijven en Milieuzonering' uit 2009 gehanteerd, waarin richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar zijn opgenomen. Toetsing van de ontwikkeling De voorgenomen inrichting van de betrokken gronden als zonnepark levert geen hinder of gevaar op voor omliggende gevoelige functies. Wel worden transformators en omvormers geplaatst. Deze worden echter niet aan de randen van het plangebied gesitueerd. In de VNG-uitgave 'Bedrijven en milieuzonering' valt dit onder de activiteit 'elektriciteitsdistributiebedrijven met transformatorvermogen tussen de 10 en 100 MVA'. De grootste richtafstand is die van geluid en bedraagt 50 meter. Voor de drie omvormers is de vergelijking gemaakt met de activiteit 'elektriciteitsdistributiebedrijven met transformatorvermogen tot 10 MVA'. Voor deze activiteit staat in de richtafstanden tabel voor het aspect geluid 30 meter. In het voorliggende plan liggen de dichtstbijzijnde woningen op een afstand van meer dan 200 meter van de transformatoren (zie afbeelding 16). Omdat het zonnepark de meeste tijd gedurende de operationele fase niet bevolkt is, is er geen sprake van een omgekeerde werking welke in acht dient te worden genomen. Hiermee wordt voldaan aan de richtafstanden.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 36

10 juni 2021

Afbeelding 16: plattegrond afstand tranformatoren t.o.v. woningen

5.9

MER

Op 1 april 2011 is het gewijzigde Besluit milieueffectrapportage in werking getreden. Een belangrijke wijziging betreft het indicatief maken van de drempelwaarden in onderdeel D (betreft de m.e.r.- beoordeling) van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage. Concreet betekent dit dat het bevoegd gezag zich er nog steeds van moet vergewissen of activiteiten geen aanzienlijke milieugevolgen kunnen hebben (ook wel genoemd de 'vergewisplicht'). Het komt er op neer dat voor elk besluit of plan dat betrekking heeft op activiteiten die voorkomen op de D-lijst er moet worden nagegaan of er voor activiteiten en projecten beoordeeld moet worden of er een m.e.r. gemaakt moet worden. Voor projecten of activiteiten die beneden de drempelwaarden vallen moet een toets worden uitgevoerd om te zien of belangrijke nadelige milieugevolgen kunnen worden uitgesloten. Voor deze toets wordt de term 'vormvrije m.e.r.-beoordeling' gehanteerd.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 37

10 juni 2021

Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling leidt tot één of twee conclusies: belangrijke nadelige milieugevolgen zijn uitgesloten: er i s geen m.e.r. beoordeling noodzakelijk; belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zijn niet uitgesloten: er moet een m.e.r.-beoordeling plaatsvinden of er wordt direct gekozen voor m.e.r.

De toetsing in het kader van de vormvrije m.e.r.-beoordeling dient te geschieden aan de hand van de selectiecriteria in bijlage III van de EEG-richtlijn milieueffectbeoordeling. In deze bijlage staan drie hoofdcriteria centraal: de kenmerken van het project; de plaats van het project; de kenmerken van de potentiële effecten.

Voor het initiatief zal de digitale module van het Activiteitenbesluit doorlopen moeten worden via www.aimonline.nl. Als blijkt dat het om een 'type A inrichting' gaat hoeft er niet gemeld te worden. Als het een 'type B inrichting' is dient de melding wel te worden ingediend bij de gemeente. Toetsing van de ontwikkeling De ontwikkeling betreft de realisatie van een zonnepark op agrarische gronden. De realisatie van zonneparken wordt niet in het Besluit milieueffectrapportage genoemd. Een grondgebonden zonnepark leidt wel tot herinrichting van een stuk landelijk gebied en kan vallen onder categorie D9 of D22.1. Ten aanzien van categorie D9 wordt echter gesteld, dat dit plan met een omvang van 10 ha ver onder de drempelwaarde van 125 ha voor landinrichtingsprojecten uit het besluit m.e.r. valt. Onder categorie D22.1 vallen projecten of installaties voor de productie van elektriciteit, stoom én warm water. Aangezien een zonnepark slechts één van deze drie opwekt, elektriciteit, voldoet het project daarmee ook niet aan categorie D22.1. Een vormvrije m.e.r. beoordeling is daarmee niet aan de orde.

5.10

Luchtkwaliteit

Het wettelijk stelsel voor luchtkwaliteitseisen is geregeld in hoofdstuk 5, titel 5.2 van de Wet milieubeheer en onderliggende algemene maatregelen van bestuur en ministeriële regelingen. Luchtkwaliteitseisen vormen geen belemmering voor ruimtelijke ontwikkelingen indien: er geen sprake i s van feitelijke of dreigende overschrijding van de grenswaarde; een project, a l dan niet per saldo, niet leidt tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; een project 'niet in betekenende mate' bijdraagt aan de luchtverontreiniging; een project i s opgenomen in een regionaal programma van maatregelen of in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL).30.

Toetsing van de ontwikkeling De beoogde ontwikkeling leidt vanwege de zeer geringe uitstoot niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit. Gedurende de aanlegfase (circa 12 weken) is er een beperkte toename in verkeersbewegingen en in de gebruiksfase zal er zeer incidenteel verkeer zijn in verband met beheer en onderhoud. In vergelijking met het huidige grondgebruik, waar met regelmaat tractoren over het perceel rijden, is de impact van verkeer nihil. Daarnaast is een Aerius berekening gemaakt, waaruit blijkt dat er geen depositieresultaten zijn boven 0,00 mol/ha/jaar. Luchtkwaliteit is daarmee geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het project.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 38

10 juni 2021

5.11

Externe veiligheid

De externe veiligheid doelt op het beheersen van de veiligheid van personen in de omgeving van activiteiten met gevaarlijke stoffen. Het externe veiligheidsbeleid richt zich daarom op het voorkomen en beheersen van risicovolle bedrijfsactiviteiten en van risicovol transport (onder andere van gevaarlijke stoffen). Het gaat daarbij om de bescherming van individuele burgers en groepen tegen ongevallen met gevaarlijke stoffen of omstandigheden. Risicobronnen zijn onderverdeeld in risicovolle inrichtingen (onder andere lpg-tankstations), vervoer van gevaarlijke stoffen (via wegen, spoorwegen, waterwegen) en leidingen (onder andere aardgas, vloeibare brandstof en elektriciteit). Om voldoende ruimte te scheppen tussen risicobron en de personen of objecten die risico lopen (kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten), moeten vaak afstanden in acht worden genomen. Toetsing van de ontwikkeling De beoogde ontwikkeling omvat een kwetsbaar object in de vorm van een hogedruk aardgasleiding. In overleg met de Gasunie is deze zone vrij van panelen gelaten en zullen ten tijde van de bouw de nodige aanvullende maatregelen en metingen verricht worden. Op enige afstand westelijk van de projectlocatie loopt de A28. Het gevaar in deze situatie is een kans op kettingbotsingen en de daarmee gepaard gaande eventuele chaos, paniek, brand en de mogelijkheid tot het vrijkomen van gevaarlijke stoffen.

De kleinste afstand van het zonnepark tot de A28 bedraagt ruim 630m. Doordat het zonnepark na afloop van de constructieperiode slechts sporadisch wordt bezocht voor onderhoud en beheer, is de veiligheid van personen in het park in relatie tot de risico's van de A28 voldoende gewaarborgd. Het park wordt doelmatig geaard en elektriciteitskabels worden op voldoende ondergrondse diepte aangelegd. Daarnaast blijkt uit de Risicokaart Nederland (afbeelding 17) dat er zich in de directe omgeving van de projectlocatie geen risicovolle objecten bevinden waarvan de contouren over het plangebied liggen. Het plangebied ligt buiten de belemmeringenstroken van de drie in noordelijke richting liggende hoge druk aardgastransportleidingen. Externe veiligheid is dan ook geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het project.

Afbeelding 17: Uitsnede Risicokaart Nederland

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 39

10 juni 2021

5.12

Verkeer en Parkeren

In de Milieuvisie van de gemeente Hoogeveen wordt gesproken over verkeer waar het gaat om geluidsoverlast en uitstoot. In paragraaf 5.7 is op het onderwerp geluid in meer detail ingegaan. In paragraaf 5.10 wordt verder gesproken over het onderwerp van uitstoot. Op beide punten worden geen problemen verwacht omdat de invloed die het zonnepark in zowel de aanleg- als operationele fase heeft op deze aspecten zeer klein is. Tijdens de bouw wordt de projectlocatie frequenter aangereden, na ingebruikname wordt het zonnepark incidenteel bezocht in het kader van beheer en onderhoud. Voor zover er al sprake is van verkeersaantrekking, is deze beperkt. Het zonnepark wordt ontsloten via de Kerkweg. Zowel de emissiewaarden als de geluidsoverlast kunnen gedurende de bouwperiode tijdelijk hoger uitvallen dan in de normale uitgangssituatie waarbij het akkerland regelmatig door tractoren bereden wordt. Deze zullen echter drastisch afnemen bij ingebruikname van het park, waarbij de incidentele onderhoudsbezoeken in sterk contrast staan tot het intensieve landbouwprogramma dat voorheen op de gronden werd uitgevoerd. Over de gehele projectduur genomen, zullen emissiewaarden en geluidsoverlast door het zonnepark afnemen t.o.v. de huidige situatie. Het uitgangspunt is dat een ontwikkeling voorziet in de eigen parkeerbehoefte.

Op het park is voldoende parkeergelegenheid aanwezig voor het eerdergenoemde incidentele bezoek. Daarnaast is een Aerius berekening gemaakt, waaruit blijkt dat er geen depositieresultaten zijn boven 0,00 mol/ha/jaar.

5.13

Kabels en leidingen

Voor het voorliggende projectinitiatief is een KLIC-verzoek ingediend. Op basis hiervan zijn enkele relevante leiding- en kabeltracées aangetroffen. Deze leidingen zijn veelal in bezit en beheer van het Waterschap WDO Delta. Hiervoor is middels de watertoets overleg en beoordeling aangevraagd.

5.14

Duurzaamheid

Met de aanleg van het zonnepark wordt invulling gegeven aan de ambitie om te komen tot 14% duurzaam opgewekte energie in 2020. Gedurende een periode van 25 jaar kan het aflaten van mestgebruik ervoor zorgen dat de projectlocatie kan herstellen en er een ecologisch uitgebalanceerd gebied ontstaat. De transformatie van een intensief gebruikt landbouwgebied naar een zonnepark met ontwikkeling van inheemse bloem•] of kruidenrijke graslanden met verschralingsbeheer kan in zekere mate ecologische winst opleveren ten aanzien van de huidige landbouwkundige situatie. Ontmanteling Afgeschreven zonnepanelen vallen onder de EU-wetgeving voor elektronisch afval, zoals die geldig is voor bijvoorbeeld televisietoestellen en magnetrons. De wet schrijft voor dat leveranciers verantwoordelijk zijn voor de afvoer en verwerking van afgeschreven panelen. Bij de ontmanteling van het zonnepark zal gebruik maken van de afval-verwerkingsdiensten van PV Cycle, een non-profit organisatie dat volledig voor en door de zonnepanelen energie sector opgericht is. PV Cycle is een Europese non-profitorganisatie die zich volledig richt op het duurzaam ontmantelen en recyclen van (gebruikte) zonnepanelen. Met vertegenwoordigers en vestigingen in en buiten Europa, vormt PV Cycle één van de grootste organisaties die zich bezig houdt met het recyclen van afvalmaterialen van specifiek zonnepanelen.

Mocht ten tijde van de ontmanteling van het zonnepark PV Cycle niet meer actief zijn, dan committeert Kronos Solar zich te verbinden aan een vergelijkbaar recyclingbedrijf.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 40

10 juni 2021

5.15

Lichtreflectie

Bij de plaatsing van een zonnepark is de lichtreflectie richting de omgeving vaak een punt van aandacht dat door omwonenden wordt genoemd. Van enige lichtreflectie richting de omgeving is echter geen sprake. De schittering en reflectie van een PV-systeem zijn aanzienlijk lager dan de schittering en reflectie die wordt gegenereerd door standaard glas en andere veelvoorkomende reflecterende oppervlakken in de directe omgeving van een PV-systeem. Een efficiënte productie van zonne-energie hangt direct samen met het absorberen van zoveel mogelijk licht en tegelijkertijd het minimaliseren van reflectie. Daardoor leveren standaard zonnepanelen veel minder schittering en reflectie dan het glas van een doorsnee raam. De schittering en reflectie van zonnepanelen is te vergelijken met dat van vlak water. In de onderstaande grafiek zijn de percentages aan gereflecteerde energie van de zon te zien ten opzichte van oppervlakken die veel voorkomen in woon/werkgebieden. De legenda aan de rechterkant laat de verschillende oppervlakken zien, waarbij de bovenste het meest reflecteert.

Grafiek 1: Vergelijking in reflectie voor veel voorkomende oppervlakken. Bron: SunPower Corporation: "PV Systems: Low Levels of Glare and Reflectance vs. Surrounding Environment" provided with information e.g.by the University of Minnesota. Door de beperkte schittering en reflectie zijn zonneparken vaak terug te vinden in de directe omgeving van vliegvelden en snelwegen, zoals zichtbaar is in de onderstaande voorbeelden. Een eventuele overlast door schittering en/of reflectie wordt daarom niet verwacht.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 41

10 juni 2021

Afbeelding 18: Zonnepark op Airport Weeze, Duitsland

Afbeelding 19: zonne installatie langs de 'Brennerautobahn' in Italië

Afbeelding 20: Zonne installatie langs de a94 dicht bij Toging

5.16

Elektromagnetische straling

De uitzending van elektromagnetische velden door technische apparatuur heeft effect op mens en omgeving. Elektromagnetische velden worden door alle elektrische apparaten geproduceerd en zijn in elk huishouden aanwezig. Om de emissie hiervan zoveel mogelijk te beperken zijn tal van studies uitgevoerd en internationale en Europese richtlijnen opgelegd voor de productie van technische apparatuur. Binnen de context van elektromagnetische emissie is vooral de volgende richtlijn van belang: "EN61000-6-4:2007 Electromagnetic compatibility (EMC) - Part 6-4: Generic standards - Emission standard for industrial environments (IEC 61000-6-4:2006 + A1:2010)" Kronos Solar maakt bij de bouw van zonneparken enkel gebruik van zogenoemde 'industrial grade' componenten en elektronische apparaten die voldoen aan de Europese en internationale normen en richtlijnen, en zijn daardoor als veilig voor gebruik aangemerkt. Het Fraunhofer Institute (Europa's grootste organisatie voor toegepast wetenschappelijk onderzoek) heeft de volgende tabellen gepubliceerd waarin de elektromagnetische emissie van PV-Systemen wordt geïllustreerd. Fluxdichtheid van een fotovoltaïsch systeem Bron van emissie Enkel aderige kabel, gelijkstroom, 3 Ampère Enkel aderige kabel, gelijkstroom, 3 Ampère

Afstand 10 cm

Fluxdichtheid (uT) 6

1m

0,6

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

Type Gelijkstroom magnetisch veld Gelijkstroom magnetisch veld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 42

10 juni 2021

Enkel aderige kabel, wisselstroom 0,3A/0,03A Enkel aderige kabel, wisselstroom 0,3A/0,03A

10 cm

0,6/0,06

1m

0,06/0,006

Wisselstroom magnetisch veld Wisselstroom magnetisch veld

Tabel 1: Fluxdichtheid van een PV systeem (vertaald naar NL) Bron: Fraunhofer Institute, Germany, Christian Märtel, www.Photovoltaik-Web.de In Nederland is het advies dat de fluxdichtheid niet hoger dan 0.4 ìT mag liggen in gevoelige gebieden. Tabel 1 laat zien dat zodra de afstand groter wordt, de emissie zeer snel afneemt. Op 1 meter afstand zijn de waardes reeds zo laag dat ervan wordt uitgegaan dat de emissie buiten het park nihil is. Het dichtstbijzijnde emissiepunt ligt 5 meter binnen het hekwerk van het park. Veldsterkte van een fotovoltaïsch systeem Bron van emissie Afstand Zonnepaneel oppervlak, 10 cm tranformator loze omvormer Zonnepaneel oppervlak, 1m transformator loze omvormer Zonnemodule gebied, 10 cm omvormer met transformator Zonnemodule gebied, 1m omvormer met transformator

Veldsterkte (V/m) 350 17

Type Wisselstroom electrisch veld Wisselstroom electrisch veld

18

Wisselstroom electrisch veld

0,8

Wisselstroom electrisch veld

Tabel 2: elektrische velden van een PV-Systeem (vertaald naar NL) Bron: Fraunhofer Institute, Germany, Christian Märtel, www.Photovoltaik-Web.de Voor elektrische velden bij wisselspanning is de toegestane kracht maximaal 10V/m gedurende de nacht in een slaapomgeving, en 20V/m gedurende de dag. Tabel 2 laat zien dat zelfs in de directe omgeving van de elektrische componenten deze waarden reeds zeer laag zijn (1 meter – 17V/m). Buiten het park zijn deze waardes nihil, doordat de afstand vanaf het dichtstbijzijnde elektronische component +/- 50 meter is. De elektromagnetische straling van een zonnepark is enkel afkomstig van de inverters. De overige componenten in het park leveren geen significante straling. Marktleider SMA Solar Technology heeft een onderzoek laten uitvoeren om inzicht in het stralingsniveau van omvormers (de transformatorhuisjes die in een zonnepark worden geplaatst) te krijgen. De omvormers in een zonnepark zijn enkel gedurende de dag in gebruik en worden niet in de nabijheid van mensen 'gebruikt'. Over het algemeen gedragen PV-omvormers zich niet anders dan typische elektronische huishoudelijke apparaten (zie hiervoor ook onderstaande grafiek).

De PV-omvormers die Kronos gebruikt voldoen daarnaast altijd aan de strengste eisen (EG richtlijn van 12 Juli, 1999 betreffende de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden van 0 Hz - 300 GHz4 ).

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 43

10 juni 2021

Diagram 1: stralingsbelasting van verschillende elektrische apparaten. Bron: SMA Solar Technology AG 'Electromagnetische (Umwelt-)Verträglichkeit' In de bovenstaande grafiek zijn enkele elektrische apparaten met elkaar vergeleken op basis van de procentuele straling. De twee geteste inverters zijn aangegeven als Sunny Boy en Sunny Beam, twee omvormers die door marktleider SMA Solar Technology veelvuldig worden gebruikt voor zonneparken. Ook onafhankelijke studies hebben deze uitkomsten bevestigd.

5.17

Brandveiligheid

In het uiterst zeldzame geval van de uitbraak van een brand in het zonnepark, zal de brandhaard hoogstwaarschijnlijk in de transformatorstations gelegen zijn. Deze stations worden altijd individueel en geïsoleerd van de panelenconstructie van het zonnepark geplaatst, en staan tevens op een betonnen ondergrond. Daarnaast is er op elke omvormer een noodschakelaar aanwezig en zijn de omvormers in brandwerend materiaal uitgevoerd. Daarom is het brandgevaar binnen een zonnepark veelal terug te dringen tot een individueel transformatorstation. De brandweer kan deze brandhaard blussen of alternatief de transformator gecontroleerd laten uitbranden. Het risico op brandgevaar is daarmee verhoudingsgewijs klein te houden, er bestaat een zeer kleine kans op verspreiding van de brand naar andere delen van het zonnepark of buiten de grenzen van het zonnepark. Het park is via de normale onderhoudswegen toegankelijk voor de brandweer, daar de nieuwe aangelegde wegen in het zonnepark geschikt zijn voor motorvoertuigen met een massa van ten minste 14.600kg en 4,5m breed zijn. Deze wegen worden ook gebruikt voor de aanlevering van bouwmaterialen in de bouwfase, waarbij is uitgegaan van vrachtverkeer met een gewicht van 40.000kg. Daarmee kunnen de transformatoren in geval van brand direct bereikt worden.

Doordat gebruik kan worden gemaakt van de interne wegen is ook zeker gesteld dat de afstand tussen de transformator/omvormer stations en de opstelplaatsen niet groter dan 160m zullen zijn.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 44

10 juni 2021

Hoofdstuk 6 6.1

Maatvoorschriften

Technische maatvoorschriften voor het zonnepark

Het zonnepark is vanuit technisch oogpunt op bepaalde punten aan bepaalde voorschriften gebonden. Deze voorschriften zijn in het tekstverloop van voorliggende ruimtelijke onderbouwing benoemd. Hieronder worden de belangrijkste technische aspecten opgesomd: Constructiegebied: 10,000 m2 Aantal modules: 17.580 Aantal transformatorstations: 3

Met daarnaast de volgende constructievoorschriften: maximale hoogte van het zonnepark bedraagt 1,80m; maximale hoogte van de transformatorstations bedraagt 2,30m; maximale hoogte van het klantstation van de netbeheerder bedraagt 3,51m; hoogte van het hekwerk bedraagt 2,00m; hoogte van de geplaatste veiligheidscamera's bedraagt maximaal 3,00m.

Bij voorliggende ruimtelijke onderbouwing zijn de technische tekeningen en doorsnedes met nadere informatie over de individuele onderdelen van het zonnepark ter inzage bijgevoegd.

6.2

Landschappelijke maatvoorschriften voor het zonnepark

Zoals in hoofdstuk 3.4 beschreven, wordt ervoor gezorgd dat het zonnepark op een passende manier wordt opgenomen in het landschap en deze in stand te houden gedurende de operationele fase van het zonnepark. Het inpassingsplan is gebaseerd op de volgende kernpunten: afstand tot woning zuidelijk gelegen; open zicht vanaf westelijk gelegen woonkern Santbrinck; aanbreng van 3-10 meter struweelhaag aan noord-, oost- en zuidzijden van de projectlocatie; aanbreng meerjarig wildmengsel in de 5 meter zone tussen het hekwerk en de opstelling van de modulen; ree-vriendelijk hekwerkconstructie met houten palen en grofmazig raster; gebruik van schutkleuren voor de transformatorstations en het centrale omvormstation; behoud en versterking van bestaande landschappelijke waarden d.m.v. bovenstaande maatregelen; toelaatbaarheid van het zonnepark voor kleine zoogdieren en marterachtigen iiddels een integraal gelicht hekwerk met open mazen (10cm).

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 45

10 juni 2021

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 46

10 juni 2021

Hoofdstuk 7 7.1

Uitvoerbaarheid

Economische en financiële haalbaarheid

Wanneer er sprake is van een bouwplan als bepaald in de ruimtelijke wetgeving dan moet hiervoor in beginsel een exploitatieplan worden vastgesteld. Hiermee worden de gemeentelijke kosten geborgd. Hiervan kan worden afgezien als het kostenverhaal op een andere manier verzekerd is. De realisatie van een zonnepark is geen bouwplan als bepaald in de wet (het gaat om een bouwwerk, geen gebouw). De vaststelling van een exploitatieplan is bij de omgevingsvergunning dus niet vereist. Daarnaast wordt er een overeenkomst gesloten tussen gemeente en ontwikkelende partij waarin het kostenverhaal (waaronder planschade) is geregeld. De financiële haalbaarheid van het plan wordt daarmee gewaarborgd. Kronos Solar werkt samen met gerenommeerde financiers. De middelen worden beschikbaar wanneer duidelijk is dat de benodigde vergunningen afgegeven zijn en de SDE+ subsidie verkregen is. Voor dat laatste is het eveneens noodzakelijk dat de gemeentelijke vergunningen zijn afgegeven. Om die reden wordt de gemeente verzocht de betaling van de bouwleges te verplaatsen naar het moment dat daadwerkelijk met de bouw van het project gestart wordt.

7.2

Handhaving

De Gemeente Hoogeveen voert haar handhavingstaak uit op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2016 De Gemeente Hoogeveen stelt in haar kadernota Toezicht & Handhaving (2010): 'Het collegeprogramma 2010-2014 van Hoogeveen is in sterke mate gericht op de gezamenlijke verantwoordelijkheid die overheid, burgers en bedrijven hebben voor een leefbare gemeente. Naast het "samen verantwoordelijk" zijn heeft de gemeente als taak handhavend op te treden daar waar wet- en regelgeving wordt overtreden. Daar waar noodzakelijk wordt door ons een passend regie gevoerd op individuele en/of groepen burgers.' Voor deze taak stelt zij de volgende doelstellingen en uitgangspunten: De gemeente Hoogeveen geeft het goede voorbeeld; Handhaven dient altijd een doel; Geen onnodige regels; Regels zijn na te leven en handhaafbaar; Door samenwerking het naleefgedrag verbeteren en problemen oplossen; Proactief toezicht; Repressief optreden daar waar het moet.

De gemeente Hoogeveen wil ook meer het accent leggen op eigen verantwoordelijkheid en ruimte voor eigen initiatief. Daarnaast richt het handhavingsbeleid zich ook op de kanteling van handhaving naar preventie, waarbij de gemeente door middel van voorlichting en informatievoorziening vroegtijdiger wil kunnen bijsturen in ontwikkelingen die voorzienbaar problematisch kunnen worden.

7.3

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Draagvlak & Procesparticipatie Kronos Solar heeft veel ervaring met de activatie en communicatie voor een goede uitrol van de burgerparticipatie. Belangrijk is dat het project goed lokaal onder de aandacht komt.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 47

10 juni 2021

Naast vormen van participatie werkt Kronos Solar in een vroeg projectstadium actief aan het creëren van draagvlak voor het zonnepark voor de directe omwonenden van het park. Kronos Solar zet in samenwerking met de grondeigenaar van de voorgestelde percelen een plan op om omwonenden zo vroeg mogelijk te informeren en te betrekken bij het initiatief. Voor de naastgelegen percelen is er tevens geen nadelig gevolg bij de komst van het zonnepark. Om voldoende draagvlak te verkrijgen voor het zonnepark is het belangrijk dat er in een vroeg stadium overleg plaatsvindt met buurtbewoners. Hiervoor hanteren wij de volgende vier stappen, welke alle ook al in uitvoering zijn gebracht. Deze stappen sluiten natuurlijk niet uit dat er tussentijds nog, indien nodig/gewenst, overleg plaatsvindt. Verslaglegging van het gehele participatietraject tot nu toe (stand juni 2021) is in een separaat participatieoverzicht bijgevoegd in Bijlage 7 Participatie overzicht. In wat volgt zal dit middels het stappenplan kort worden samengevat: Voorafgaand aan het opstellen van een participatietraject worden de omwonenden rondom het plangebied geïdentificeerd. Op basis hiervan wordt het vervolgtraject verder ingevuld en samen met de betreffend grondeigenaar vormgegeven. In totaal zijn er 10 directe omwonenden geïdentificeerd. 1.

Aanwonenden die directe impact van het zonnepark zouden ondervinden worden persoonlijk benaderd en uitgenodigd voor een overleg. Op 15 januari 2020 is er in de kantine op Kerkweg 4 te Pesse reeds een inloop bijeenkomst georganiseerd voor omwonenden en belanghebbenden waarbij Kronos Solar zich kon voorstellen, het plan gepresenteerd is en er vragen gesteld konden worden. De aanwezigen zijn persoonlijk uitgenodigd door de betreffend grondeigenaar en per brief door Kronos Solar. Voornaamste vragen waren de gevolgen voor het milieu, hoe de afspraken geborgd worden, welke participatie mogelijkheden er zijn en welke inspraak omwonenden hebben. Er waren zowel kritische als positieve reacties op het plan, n.a.v. deze avond heeft de grondeigenaar de volgende dag persoonlijk met een aantal omwonenden gesproken voor verdere toelichting. Middels een persoonlijke brief zijn omwonenden en belanghebbenden hiervoor uitgenodigd, de gemeente was uiteraard ook aanwezig. 2. Informatie avond voor een breder publiek waaraan alle geïnteresseerden deel kunnen nemen. In de periode dat bijeenkomsten vanwege het Covid-19 virus niet mogelijk was, is gezocht naar andere mogelijkheden om actief informatie en vragen over de status van ontwikkelingen uit te wisselen. Via de website is de mogelijkheid gegeven het voorlopig ontwerp en inpassing van het park in te zien.

Op de website worden veel gestelde vragen beantwoord, kunnen er overige vragen gesteld worden en wordt de gelegenheid gegeven om een persoonlijke afspraak met Kronos Solar te maken. Middels een persoonlijke brief zijn omwonenden geïnformeerd over de website en ontwikkelingen. In een later stadium zijn er met individuele buren gesprekken geweest over de inpassing en invulling van het park. Middels een enquete op de website is gevraagd naar de voorkeur qua participatie. Directe omwonenden zijn hier voor uitgenodigd middels een brief. Uiteindelijk zijn deze voorkeuren besproken met Pesse Neutraal. In juli is er eveneens nogmaals een advertentie in de Hoogeveensche Courant gezet waar in is aangegeven dat er participatie mogelijkheden zijn en dat er meer informatie op de website te vinden is. Hier is door enkele mensen op gereageerd met de vraag om meer informatie te ontvangen, of om op de interesse-lijst gezet te worden. 3. Mogelijke aanpassingen doorvoeren In navolging van de persoonlijke gesprekken met de betrokkenen partijen, alsmede de informatiebijeenkomst, worden de mogelijke aanpassingen aan het plan doorgevoerd om zo het draagvlak te vergroten en gehoor te geven aan eventuele bezwaren vanuit de omgeving en/of gemeente. Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 48

10 juni 2021

Tot op heden heeft op het thema landschappelijke inpassing en/of landschap niemand van de omwonenden of inwoners van de gemeente Hoogeveen een terugkoppeling, wens of idee kenbaar gemaakt aan Kronos Solar. Wel hebben er in mei 2020 gesprekken plaatsgevonden over de participatie voor directe omwonenden. Hieruit is voortgekomen dat directe omwonenden zonnepanelen schenkt van in totaal 140 stuks. Ook is er op de website een poll geplaatst waarin de voorkeur voor financiële participatie aangegeven kan worden. Daarop is tot heden 1 reactie gekomen, waaruit een voorkeur voor collectieve inkoop van zonnepanelen blijkt. Verder hebben in juni en juli 2020 gesprekken plaatsgevonden over de financiële participatie, met name omdat de online poll te weinig output opleverde. De details en afspraken hiervan zijn in onderstaande paragraaf financiële participatie nader toegelicht. Naar aanleiding daarvan is een uitnodiging tot participatie is vervolgens op 15 juli 2020 gepubliceerd in de Hoogeveensche Courant. 4. Eventuele aanpassingen worden ter goedkeuring voorgesteld aan de gemeente. Planaanpassingen zijn in direct overleg met de gemeente tussentijds voorgelegd. Deze hebben uiteindelijk geleid tot voorliggend plan. Drents Landschap In het proces van de stappen 1 en 2 is tevens Het Drents Landschap benaderd.

Er is, samen met de grondeigenaar van de planpercelen, diverse malen overleg geweest met het Drents Landschap over het project. Ook de directie is hierbij aangesloten. Het plan is op basis van de wensen en ideeën van het Drents Landschap nader aangepast, waarna het ter goedkeuring weer is voorgelegd. Daarnaast is door Kronos aangeboden om het Drents Landschap een actieve rol in de planontwikkeling te geven (co-creatie, vormgeving van de landschappelijke inpassing). Hier heeft het Drents Landschap zich echter niet in willen mengen. Website Deze website zal gedurende het gehele verdere proces in de lucht blijven en geactualiseerd worden, tot na de in bedrijfname van het zonnepark. Zo zal bijvoorbeeld ook de bouwagenda gepubliceerd worden en kan iedereen inzicht krijgen in het bouwproces. Meer info: www.zonnepark-pesse.nl. SROI Tijdens de aanleg van het park en tijdens het daarna volgende beheer, wordt de mogelijkheid geboden om lokale bedrijven, en waar mogelijk ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, via SROI (Social Return On Investment) te betrekken. Hiermee pleit Kronos Solar voor een positieve bijdrage aan de lokale samenleving en bieden wij persoonlijke gesprekken aan met de gemeente en lokale belanghebbende organisaties die eventueel eigen ideeën of projecten willen voorleggen ter discussie.

Tenslotte dient vermeld te worden dat Kronos Solar, in tegenstelling tot vele andere (Nederlandse) projectontwikkelaars, gedurende het gehele proces van projectontwikkeling nauw betrokken blijft bij haar individuele projecten. Doordat Kronos Solar haar projecten na de ontwikkeling in eigen beheer tracht te houden, blijft de projectontwikkelaar na de constructie van het park aanspreekpartner voor grondeigenaren en omwonenden, maar ook voor de gemeente en alle inwoners die participeren in het zonnepark, tot het zonnepark ontmanteld en het perceel in zijn oorspronkelijke staat opgeleverd wordt. Dit levert voor alle betrokken partijen transparantie en een heldere communicatievorm op en illustreert het grote engagement van Kronos Solar voor het welzijn van haar projecten en klanten. Financiëleparticipatie Het belangrijkste uitgangspunt is dat er door belanghebbenden een manier wordt gekozen die het Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 49

10 juni 2021

beste aansluit bij de wensen en behoeften. Kronos Solar staat open voor nieuwe initiatieven en denkt graag mee in nieuwe situaties in het belang van de gemeente en omwonenden om 50% van het zonnepark in eigendom te krijgen van omwonenden. Om de lokale belangen goed inzichtelijk te krijgen, wordt bij Kronos Solar de voorkeur gegeven aan een samenwerking op lokaal niveau, mogelijk in de vorm van een energie coöperatie. Hierover zijn reeds diverse gesprekken met Pesse Neutraal geweest. Middels een energie coöperatie wordt op lokale schaal informatie over de wensen en voorkeuren van participatie gewonnen worden. Een tweede voordeel is dat de uiteindelijke uitrol van het participatieaanbod via de energie coöperatie efficiënt en met lokale partners op een transparante manier uitgevoerd wordt. In totaal is 50% van het zonnepark beschikbaar voor financiële participatie. De initiatiefnemer is in een vergevorderd stadium van gesprek met de energiecoöperatie Pesse Energie Neutraal (PEN). PEN is in maart 2021 officieel opgericht als energiecoöperatie. De energiecoöperatie heeft voor het verwerven van het draagvlak voor de energietransitie en de participatie contact met de lokale belangenvereniging, de VVOP (ondernemers) en de omwonenden van het zonnepark. PEN heeft als doel om voor 45% lokaal eigenaar te worden van het zonnepark Kerkweg 4, Pesse.

PEN heeft samen met de coöperatieve ontwikkelaar en de gemeente al enkele keren overleg gevoerd met de initiatiefnemer over de participatie en over de voortgang van het zonnepark. Het overleg verloopt in een constructieve sfeer met respect voor elkaars belangen bij de realisatie van het zonnepark. PEN en de initiatiefnemer zijn door deze gesprekken nader tot elkaar gekomen. Hierdoor is er door PEN een intentieovereenkomst getekend om te streven voor 45% te participeren in het zonnepark. PEN wil voordat zij een definitieve overeenkomst aangaan met de initiatiefnemer zich verdiepen in de business-case. De uitkomsten hiervan zullen de komende weken vorm krijgen. De initiatiefnemer gaat een terugvalscenario uitwerken op het moment dat er geen akkoord bereikt wordt tussen PEN en de initiatiefnemer. Echter streven beide partijen naar een akkoord. Advertentie Tegelijkertijd is op 15 juli 2020 een nieuwe advertentie gemeente breed in de Hoogeveensche Courant geplaatst met de uitnodiging tot participatie (afbeelding 21). Er zijn naar aanleiding daarvan 6 nieuwe reacties via de website bij Kronos binnengekomen waarop wordt ingegaan op de mogelijkheid tot participeren. De vragen via deze reacties variëren van vragen over de voorwaarden van de participatie, het rendement tot ook algemene informatie over de participatie en het aangeven van belangstelling voor financiële participatie.

Kronos heeft hier vooralsnog een eenduidige reactie op terug gestuurd dat de belangstelling wordt meegenomen en meegewogen in de beslissing voor een uiteindelijk participatiemodel, al dan niet samen met een energie coöperatie georganiseerd.

Afbeelding 21: advertentie hoogeveensche Courant 15 juli 2020 Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 50

10 juni 2021

Zodra de vergunning en subsidieverlening afgegeven is en de cijfers m.b.t. voorwaarden en het rendement beschikbaar zijn, zal dit kenbaar gemaakt worden aan een ieder die belangstelling heeft getoond voor financiële participatie. Wanneer er vanuit de lokale partijen via bovenstaande opties geen of onvoldoende animo bestaat tot financieel participeren, zijn er twee alternatieve opties die onderzocht kunnen worden: Crowdfunding kan als laatste optie via particuliere regelingen een crowdfundingsactie tot participeren opzetten. Middels crowdfunding investeert men als particulier direct mee in het project. Dit vindt plaats op basis van obligaties die over de looptijd van 15 jaar worden terug betaald. Elk jaar ontvangt men een rente percentage over het uitstaande bedrag. Dit rente percentage past zich aan o.b.v. de hoeveelheid opgewekte energie. Natuurlijk is ook sprake van zo genaamde floor en een cap, hierdoor beweegt het rente percentage zich altijd binnen deze marge. Maximaal bedrag €250.000. Omgevingsfonds Door omwonenden wordt vaak aangegeven dat er een behoefte is aan bijvoorbeeld bredere natuurontwikkeling in de omgeving. Kronos Solar biedt daarop aan een bedrag te doneren aan een bestaand of door de buurt opgericht omgevingsfonds voor de stimulering van natuurontwikkeling in de omgeving.

Andere voorbeelden zijn het aanplanten van verbindingswegen en erven of op agrarische gronden van lokale grondbezitters, mits de grondbezitters hier voor open staan natuurlijk. Naast bovengenoemde opties tot financiële participatie biedt Kronos standaard de volgende participatie opties aan. Op deze opties is vanuit de omgeving ook reeds gehoor aan gegeven: Collectieve inkoop Daarnaast wordt de mogelijkheid geboden tot collectieve inkoop, voor wie overweegt zonnepanelen op zijn eigen dak te leggen. Deze regeling geldt voor de inwoners van Pesse, woonachtig binnen een straal van 0,5 km rondom het zonnepark, waarbij de panelen zullen worden verkregen via een lokale energie coöperatie. Als Kronos de panelen voor het park besteld, zullen de inwoners meeliften op de bestelling en worden zonnepanelen tegen inkoop-kostprijs geleverd. Donatie Uit gesprekken met omwonenden is gekomen dat Kronos in elk geval aan vijf huishoudens zonnepanelen schenkt van in totaal 140 stuks. Educatie Kronos Solar biedt de scholen in Pesse educatieve faciliteiten aan over duurzame energie. Gedurende de eerste tien jaar kan één dag per jaar worden besteed aan educatieve doeleinden zoals lessen op school, of voor het rondleiden van schoolklassen bij het zonnepark. Daarbij zal dan ook aandacht worden geschonken aan onderwerpen als de ecologische waarde en biodiversiteit van het zonnepark.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 51

10 juni 2021

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 52

10 juni 2021

Hoofdstuk 8

Inspraak en vooroverleg

Bij de verlening van een omgevingsvergunning die strijdig is met het geldende bestemmingsplan is wettelijk vastgelegd welke stappen doorlopen moeten worden. Vooroverleg Een permanente vergunning wordt eerst ter vooroverleg verstuurd. De reacties van de vooroverlegpartners en de reactie van de gemeente zijn verwerkt in Bijlage 8 Vooroverleg reactienota. Zienswijzen De ontwerp omgevingsvergunning heeft vervolgens van 4 februari 2021 tot en met 18 maart 2021 terinzage gelegen. Een ieder is in die periode in de gelegenheid gesteld zienswijzen in te dienen. Op de ontwerp omgevingsvergunning zijn tien zienswijzen ingediend. De zienswijzen zijn van een gemeentelijke reactie voorzien in Bijlage 9 Reactienota zienswijzen zonnepark Kerkweg 4, Pesse. Na het verlenen van de vergunning kan beroep worden ingesteld bij de rechtbank tegen de verleende vergunning. Tot slot kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 53

10 juni 2021

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 54

10 juni 2021

Hoofdstuk 9

Afweging en eindconclusie

De aanleg van een zonnepark aan de Kerkweg nabij Pesse is strijdig met het geldende bestemmingsplan omdat het niet past binnen de huidige agrarische bestemming. In deze ruimtelijke onderbouwing is onderzocht of de gewenste ontwikkeling past binnen de wettelijke en beleidsmatige kaders. Met het initiatief wordt bijgedragen aan de doelstelling om in 2040 energieneutraal te kunnen zijn. Daarnaast past het binnen de aangegeven ruimtelijke kaders en sluit de inrichting van het terrein aan op de cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Met betrekking tot het Afwegingskader Zonne-energie wordt het volgende gesteld: 1. Het beoogde zonnepark is niet gelegen in één van de uitzonderingsgebieden in de Gemeente Hoogeveen waar zonneparken niet toegestaan zijn. 2. De beoogde locatie is gelegen op jonge veldontginningen en bedraagt 10 hectare. Afstanden tot omliggende objecten zijn daarbij vrij. Middels een omvangrijk landschappelijk inpassingsplan wordt daarnaast gewerkt aan structureel behoud en herstel van bestaande landschapswaarden en elementen aanwezig in en rondom de planlocatie. 3. Het beoogde project is op behoorlijke afstand van de dorpskern Pesse gelegen. Directe omwonenden zijn vanaf een vroeg stadium bij het project betrokken. Eerste gesprekken met directe omwonenden rondom het park hebben reeds plaatsgevonden.

Een informatieve informatieavond wordt na de indiening van een vergunningaanvraag georganiseerd. Daarnaast biedt Kronos diverse opties voor de invulling van participatie voor omwonenden en de inwoners van Pesse en/of Hoogeveen die voor draagvlak zorgen. Zo kan bijvoorbeeld op het dak van een verenigingsgebouw in Pesse zonnepanelen geplaatst worden om het gebouw van zonne-energie te voorzien. Er is dus reeds draagvlak voor het zonnepark verkregen en er wordt momenteel actief aan de nadere uitwerking van de participatiemogelijkheden gewerkt waardoor draagvlak vergroot wordt. Intentieverklaringen zijn reeds aanwezig. 4. Het zonnepark en het daar omliggende hoogwaardige hekwerk wordt grotendeels afgeschermd middels de aanplant van een bosstrook (aan zijde Drents Landschap) en struweel (aan de oost, zuid en noordzijde) die geleidelijk over gaat in de bestaande landschapselementen die reeds rondom de projectlocatie aanwezig zijn. Ook zal er middenin het zonnepark een waterpoel aangebracht worden, welke aan ecologische verbetering van de flora en faunastand bijdraagt. Tevens dient deze als drinkpoel voor schapen. De bestaande greppel aan de westzijde van het zonnepark blijft behouden en wordt middels een natuurlijke oever verder versterkt en ecologisch aantrekkelijker gemaakt. 5. Op de projectlocatie zelf wordt op meerdere manieren ingezet op meervoudig ruimtegebruik.

Enerzijds door het laten grazen van schapen op het terrein, anderzijds door het plaatsen van bijenkasten bij het park. Ter bevordering daarvan wordt de zone tussen de panelen en het hekwerk ingezaaid met een kruidig bloemenmengsel. Het (tijdelijk) opgeven van intensieve landbouw en bemesting van de grond levert daarnaast ecologisch herstel op. Hierdoor zullen bestaande ecologische en landschappelijke waarden toenemen en ontstaat een aantrekkelijke habitat voor gebiedseigen flora- en faunasoorten. Hiermee is duidelijk dat, op uitzondering van het verkrijgen van draagvlak op niveau van de direct omwonenden, op alle bovenstaande punten aan het Afwegingskader Zonne-energie voldaan wordt. Vanuit Kronos Solar is er alles aangedaan, ook op direct niveau van omwonenden, overeenstemming en daarmee draagvlak te verkrijgen. Ook op breed niveau is, en wordt continue, aan draagvlak gewerkt. Alle andere eisen en richtlijnen als opgenomen in het Afwegingskader worden middels het beoogde initiatief volledig nagevolgd. Voorts zijn vanuit andere ruimtelijke en/of milieutechnische aspecten bij de aanleg van het zonnepark ook geen bezwaren. De locatie is geschikt omdat de ontwikkeling niet wordt belemmerd door reeds aanwezige beperkende milieuaspecten en het geen hinder veroorzaakt voor de Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 55

10 juni 2021

omgeving. Er zijn concrete opties om burgers mee te laten participeren en de wettelijke procedures worden doorlopen waardoor zienswijzen, bezwaar en beroep ingesteld kunnen worden. Op basis van het bovenstaande is de conclusie dat met de aanleg van het zonnepark wordt voldaan aan de criteria voor een goede ruimtelijke ordening.

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 56

10 juni 2021

Bijlagen

Buitengebied Noord Hoogeveen, zonnepark Kerkweg 4, Pesse vastgesteld

NL.IMRO.0118.2021PB9006006-VG01 57

10 juni 2021

Bijlage 1

Toelichting netaansluiting