Rapport onderzoek Toegankelijkheid voor Elkaar

Terug te vinden in WMO beleid en nadere regels WMO Nee Nee Nee Nee Ja Ja Nee Nee Alleen sportrolstoelen Nee Nee

De doelgroep wordt expliciet genoemd bij de zaken betreffende het bevorderen van zelfstandig wonen, stimuleren van deelname aan de maatschappij, sport (alleen het bekostigen van een sportrolstoel), bevorderen persoonlijke mobiliteit en het beschikbaar stellen van hulpmiddelen, toegang tot de gezondheidszorg en de ondersteuning van families en inwoners. Er wordt niet gerept over deelname aan het culturele leven voor de doelgroep. Voor vrouwen en kinderen binnen de doelgroep is geen aparte aandacht, meer dan het noemen van huiselijk geweld, beschermd wonen en de samenhang met het beleidsterrein jeugd.

30 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Kortom: In de uitvoeringsplannen die er zijn (alleen de nadere regels WMO) zijn geen verwijzingen naar het inclusiebeleid opgenomen, en zijn geen verwijzingen naar het Verdrag Gehandicapten opgenomen. De uitvoeringsplannen zijn niet in lijn met het verdrag, en nog niet in lijn gebracht met de (nog concept-) HATI.

31 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

4. Garandeert de gemeente Hoogeveen personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen toegang? Deze paragraaf behandelt deelvraag 3a van het onderzoek: Garandeert de gemeente Hoogeveen personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen de toegang tot de fysieke omgeving, tot vervoer, informatie en communicatie, met inbegrip van informatie- en communicatietechnologieën en –systemen, en tot andere voorzieningen en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek, in zowel stedelijke als landelijke gebieden. De RKC heeft op 16 maart 2020 het Gehandicaptenplatform Hoogeveen gevraagd dit onderdeel uit te voeren. De RKC heeft een aselecte steekproef gedaan, en het format rapportage aangegeven. Het gehandicaptenplatform heeft dit uitgevoerd in de periode maartjuli 2020, op basis van de selectie gemaakt door de onderzoeker, geaccordeerd door de RKC. Deze selectie is ad random gemaakt, met gebruik van telefoongids en googlemaps. Elke categorie van de het VN Verdrag en de daarop gebaseerde VNG index is meegenomen, en verdeeld over stad en buitengebied. Er is getoetst op fysieke, mentale/verstandelijke en zintuigelijke/visuele handicap. Vanwege de situatie rondom Corona zijn sommige zaken helaas niet gekeurd (sportpark en dorsphuis). De toets ten aanzien van bus- en treinstation wordt nog geleverd.

Uit het verslag van het Gehandicaptenplatform Hoogeveen blijkt dat voor de geselecteerde onderdelen de aanpassingen voor de visuele handicap de beste score geeft, en er goede voorbeelden zijn van toegankelijkheid (waar op alle drie de categorieën handicap een goede score is, dit zijn de kringloopwinkel en de begraafplaats; deze even goed bereikbaar voor mensen een beperking als voor mensen zonder beperking). Opgemerkt wordt dat de bieb een goede toegankelijkheid heeft, echter geen goede uitgankelijkheid (nooduitgangen). Echter het beeld op basis van alle geselecteerde onderdelen is, dat op bijna alle geselecteerde punten de toegankelijkheid voor mensen met een handicap minder is dan voor mensen zonder beperking. De fysieke toegankelijkheid scoort het slechtst. Qua toegankelijkheid van de digitale diensten wordt de huisartsenpost positief genoemd in verband met het kunnen inspreken van plaatsnamen. De website van de gemeente scoort slecht, met dien verstande dat deze ook slecht scoort voor mensen zonder beperking.

Kortom, getoetst hebbend de toegang tot de fysieke omgeving, tot vervoer, informatie en communicatie, met inbegrip van informatie- en communicatietechnologieën en –systemen, en tot andere voorzieningen en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek, in zowel stedelijke als landelijke gebieden, inclusief maatregelen, die mede de identificatie en bestrijding van obstakels en barrières voor de toegankelijkheid omvatten, ten aanzien van • gebouwen, wegen, vervoer en andere voorzieningen in gebouwen en daarbuiten, met inbegrip van scholen, huisvesting, medische voorzieningen en werkplekken; en • informatie, communicatie en andere diensten, met inbegrip van elektronische diensten en nooddiensten, 32 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

kan gesteld worden dat de gemeente Hoogeveen personen met een handicap grotendeels niet op voet van gelijkheid met anderen de toegang tot en in gebouwen, wegen, vervoer met inbegrip van scholen, huisvesting, medische voorzieningen en werkplekken garandeert. De gemeente Hoogeveen garandeert personen met een handicap ten aanzien van de eigen website grotendeels niet op voet van gelijkheid met anderen de toegang tot informatie, communicatie en andere diensten.

33 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

5. Neemt de gemeente Hoogeveen passende maatregelen om te voldoen aan artikel 9 lid 2 van het verdrag? In deze paragraaf worden de bevindingen weergegeven die antwoord geven op deelvraag 3b: neemt de gemeente Hoogeveen passende maatregelen om te voldoen aan artikel 9 lid 2 van het verdrag? De RKC Hoogeveen heeft voor de gegevensverzameling twee wegen toegepast. Allereerst zijn ad random 12 organisaties geselecteerd om te toetsen in hoeverre in de gemeenschap Hoogeveen sprake is van passende maatregelen. De aanpak is aangepast gezien de Coronamaatregelen: de organisaties zijn telefonisch en per mail (enquête) benaderd met een vragenlijst. Dit betreft geen wetenschappelijk representatieve steekproef, maar is bedoeld om een zo getrouw mogelijk beeld, als mogelijk via een quickscan, te genereren.

De selectie is als volgt uitgevoerd: - De organisaties op de adressenlijst, verkregen van de werkgroep HATI8 zijn verdeeld over organisaties er wel en niet de Thermometer Toegankelijkheid en Inclusie (deze heeft de werkgroep opgesteld en verspreid over alle genodigden destijds) ingevuld hebben (dit waren er uiteindelijk 7) en deze gelijkelijk verdeeld per categorie - organisaties op het terrein van openbaar vervoer toegevoegd - organisaties die door het GHP worden getoetst niet nogmaals geselecteerd gelet dat organisaties genoemd in interviews in onderdeel 1 in positieve en negatieve zin gelijkelijk verdeeld zijn - dekking gehele praktijkdeel (toegankelijkheidstoets GHP en bevraagde organisaties) gegarandeerd voor alle relevante aspecten (dat wil zeggen: onderwijs (en kinderopvang); gebouwen (cultuur, sport, ondernemers, kerken, politie, bibliotheken, wonen, uitzendbureaus (i.h.k.v. werken) en winkels; openbaar vervoer en medisch/welzijn. Daarnaast zijn ambtenaren die in de uitvoering van • communicatiebeleid, • openbare ruimte, • voorlichting, • gebouwen, • personeelsbeleid,

8

Dit betrof ruim 100 organisaties die uitgenodigd zijn door de werkgroep, voor de eerste bijeenkomst in 2017 (let op: de lijst betrof organisaties alleen in de stad Hoogeveen, en omvatte geen organisaties in de sector openbaar vervoer)

34 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

▪

functies met contacten met private instellingen (bijv. als BCP) en/of andere organisaties zoals bibliotheken, consultatiebureaus e.d. ▪ facilitaire zaken (bewegwijzering, braille e.d.), ▪ ICT, ▪ Onderwijs(huisvesting), ▪ woningbeleid (contacten met de woningcorporaties), ▪ werk en inkomen, ▪ recreatie en toerisme, ▪ burgerzaken,verkiezingen/stembureaus, ▪ (doelgroepen)vervoer, CJG, en ▪ WMO werkzaam zijn, via een enquête benaderd. Er is getoetst is of er sprake is van maatregelen, zijnde: 1. de implementatie van minimumnormen en richtlijnen voor de toegankelijkheid van faciliteiten en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek, te ontwikkelen, af te kondigen en te monitoren; 2. te waarborgen dat private instellingen die faciliteiten en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek aanbieden, zich rekenschap geven van alle aspecten van de toegankelijkheid voor personen met een handicap; 3. betrokkenen te trainen inzake kwesties op het gebied van de toegankelijkheid waarmee personen met een handicap geconfronteerd worden; 4. openbare gebouwen en andere faciliteiten te voorzien van bewegwijzering in braille en in makkelijk te lezen en te begrijpen vormen; 5.

te voorzien in vormen van hulp en bemiddeling door mensen, met inbegrip van begeleiders, mensen die voorlezen en professionele doventolken om de toegang tot gebouwen en andere faciliteiten, die openstaan voor het publiek te faciliteren; 6. andere passende vormen van hulp en ondersteuning aan personen met een handicap te bevorderen, teneinde te waarborgen dat zij toegang hebben tot informatie; 7. de toegang voor personen met een handicap tot nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en -systemen, met inbegrip van het internet, te bevorderen; 8. het ontwerp, de ontwikkeling, productie en distributie van toegankelijke informatie- en communicatietechnologieën, en communicatiesystemen in een vroeg stadium te bevorderen, opdat deze technologieën en systemen tegen minimale kosten toegankelijk worden. Het beeld van buiten … De RKC heeft 12 organisaties ad random geselecteerd en een enquêteformulier toegestuurd. Van zes van de aangeschreven organisaties heeft de RKC een ingevulde enquête teruggekregen. Eén organisatie van de 12 is niet vindbaar meer gebleken. En twee organisaties zijn gefuseerd. Dat betekent dat zes van de uiteindelijk 10 bereikte organisaties de enquête hebben ingevuld. Van de zes organisaties staan er drie op de lijst van de werkgroep HATI. Deze lijst was bedoeld om organisaties te bereiken voor de bijeenkomsten in 2017 en het invullen/gebruiken van de TTI.

35 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

De uitkomst van de enquete is als volgt: ➢ Vijf van de zes organisaties die gereageerd hebben, zijn bekend met het VN Verdrag. Eén organisatie is voor een beetje hiermee bekend geraakt dankzij de gemeente, maar met name door het ministerie van Binnenlandse Zaken. ➢ Vier van de organisaties heeft aandacht voor het onderwerp ‘toegankelijkheid voor personen met een handicap’, waarbij de gemeente een rol speelde bij één organisatie. Er wordt ook door sommige organisaties aangegeven dat ze aandacht hebben voor het onderwerp ‘ondanks de gemeente’ . ➢ Twee van 6 zegt dat een training gevolgd of aangeboden te hebben gekregen, op het terrein van (bewustwording van) toegankelijkheid voor personen met een handicap. Bij geen van de organisaties is dat via of door de gemeente geregeld. Veel andere aanbieders van trainingen zijn genoemd (zoals MEE, Iederin, Movisie, Kennisplatform) en 1 organisatie in Hoogeveen ontwikkelt zelf trainingen en geeft dit aan afdelingen van de gemeente (m.n. bij Openbare Ruimte9) ➢ Eén organisatie zegt aanwezig te zijn geweest bij de bijeenkomsten die de werkgroep van de gemeente georganiseerd heeft /TTI heeft ingevuld. Dat is opvallend, omdat er drie organisaties op de lijst van de werkgroep HATI als zodanig vermeld staan. Over de bijeenkomsten en de TTI is de organisatie die aangeeft daar aanwezig te zijn geweest overigens zeer negatief.

De gemeente verbood naar zeggen van deze organisatie zelfs om acties te maken die deze organisatie op dit terrein kon doen. ➢ Vier organisaties werken met minimumnormen voor toegankelijkheid. Waarvan door gemeente: 0. Organisaties geven aan zelf initiatief te hebben genomen en gebruik te maken van VNG, Iederin, e.d. 1 organisatie geeft aan dat geen enkel contact met de gemeente hierover mogelijk is ➢ Eén organisatie werkt met minimumnormen voor aannemen van arbeidsgehandicapten. Waarvan door gemeente: 0 Deze organisatie geeft aan met vele gemeenten wel vruchtbaar samen te werken op dit terrein maar dat met de gemeente Hogeveen geen contact is, en sinds 2019 ook niet meer mogelijk is contact te krijgen. ➢ Eén organisatie heeft braille en bewegwijzering; dit is gebeurd op eigen initiatief; aangegeven wordt echter dat braille een misverstand is als zijnde hetgene dat toegankelijkheid verschaft voor visueel gehandicapten. ➢ Vier organisaties faciliteren cliënten. Waarvan door gemeente: 0. Aangegeven is dat men zich met name baseert op landelijke organisaties (stichting lezen en schrijven, en eigen initiatief (audiodescriptie en voice over). ➢ Drie organisaties ondersteunen cliënten om toegang hebben tot informatie.

Twee daarvan bevorderen ook de toegang tot nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en -systemen, en/of treft maatregelen om toegankelijke informatie- en communicatietechnologieën, en communicatiesystemen in een vroeg stadium te bevorderen.

9

Doordat vanuit dit beleidsterrein gen respons is gegeven aan de vragen van de Rekenkamercommissie kan dit niet gestaafd worden

36 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Eén organisatie geeft overigens aan dat zij werken aan ontwikkelingen op nieuwe technologieën betreffende communicatie of toegankelijkheid, organisatie van mini symposia om deze ontwikkelingen te delen met anderen. Bij de ontwikkelingen worden naar hun zeggen ervaringsdeskundigen, professionals, studenten, bedrijfsleven en belangstellenden betrokken. Verschillende initiatieven kunnen naar hun zeggen ingezet worden ten behoeve van de inclusieve samenleving. Hiervoor hebben zij naar hun zeggen met verschillende gemeenten contacten. Gemeente Hoogeveen staat naar hun zeggen niet open voor gesprekken over welke inzet dan ook, uitgaande van de eigen kracht binnen de gemeente zelf en de eigen netwerkcontacten (vraagapp, van taal naar beeld, middels virtual reality zelfstandig reizen bevorderen) Uit de analyse van de reacties ontstaat het beeld10 dat de organisaties bekend zijn met, en aandacht geven aan toegankelijkheid, maar dat dat maar zeer beperkt te danken is aan de contacten met of initiatieven vanuit de gemeente. Minimumnormen voor toegankelijkheid worden door meer dan de helft van de organisaties toegepast, die organisaties die er wat mee doen hebben dit zelf opgepakt. Die minimumnormen komen voort uit landelijke wettelijke normen, NEN en CROW en handboeken. Minimumnormen voor het aantrekken van arbeidskrachten met een handicap wordt weinig toegepast.

Organisaties geven in meerderheid aan cliënten te faciliteren in het verkrijgen van informatie, op eigen initiatief, en met eigen toepassingen of toepassingen die landelijk ontwikkeld zijn. Het punt van de toegang voor personen met een handicap tot nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en -systemen, met inbegrip van het internet, bevorderen ligt moeilijker. Ook het bevorderen van ontwerp, de ontwikkeling, productie en distributie van toegankelijke informatie- en communicatietechnologieën, en communicatiesystemen opdat deze technologieën en systemen tegen minimale kosten toegankelijk worden voor mensen met een beperking wordt weinig gedaan. Het beeld (bij drie of meer organisaties met eenzelfde antwoord is er sprake van een beeld), dat de organisaties van de gemeente geeft is: de gemeente speelt geen rol, is niet aanwezig. Eén organisatie is van mening dat de invloed van de gemeente op de ontwikkeling van initiatieven op het terrein van toegankelijkheid sinds 2019 negatief is. Het beeld van binnen… Er zijn ingevulde vragenlijsten ontvangen van uitvoerend ambtenaren, vanuit de beleidsterreinen communicatie, voorlichting, gebouwen, personeelsbeleid/HRM, facilitaire zaken, ICT, Recreatie en Toerisme, Onderwijs, W&I, WMO, Jeugd en Burgerzaken/stembureaus en telefoonteam. Er is geen antwoord gegeven aan de vragen door Openbare Ruimte, en (doelgroep)vervoer. Analyse: 1.

Burgerzaken, het CJG, HRM, Facilitaire zaken, Sport, W&I en ICT dragen bewust zorg voor toegankelijkheid (bij woningen niet) en het onderwerp heeft bij BZ, 10

Vanwege anonieme verwerking wordt in dit rapport niet (liëerbaar) geciteerd

37 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Woningen, CJG en WMO (in de vorm van de voorzieningen) aandacht bij de uitvoering van de werkzaamheden. Het CJG geeft aan dat het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) veel cliënten heeft met een verstandelijke beperking. In mindere mate is er sprake van cliënten met een lichamelijke beperking. Zij zorgen dat er expertise in huis is als het gaat om samenwerken met mensen met een beperking, letten op taalgebruik voor het geval iemand laaggeletterd is en zijn flexibel waar ze met cliënten afspreken. Vanuit WMO geeft men aan dat men dit doet met als focus de woonomgeving van de cliënten, niet op het gemeentehuis. Communicatie doet niets met toegankelijkheid, het onderwerp is niet bekend en heeft geen aandacht. Onderwijs geeft aan vanuit de gemeente hier niet mee bezig te zijn. Vanuit de gemeente is hier niet speciaal aandacht voor. Organisaties hebben dat zelf wel, is aangegeven. Voor scholen is toegankelijkheid geregeld in regels over huisvesting. De bibliotheek neemt dit mee in haar eigen beleid (toegankelijkheid gebouw, aandacht voor visueel gehandicapten. Ook recent bij het inrichten van de Ontdekhoek is gekeken naar toegankelijkheid voor alle kinderen). Dus aandacht vanuit de rol vanuit de gemeente wordt als niet nodig gezien. Vanuit Sport/Volksgezondheid wordt aangegeven dat zowel in de uitvoering als het beleid ervoor gezorgd wordt dat iedereen kan meedoen.

Men geeft aan te streven naar een inclusieve samenleving en dat de groep mensen met een handicap daarin speciale aandacht heeft. Ook in de realisatie/aanpassing van gebouw komt standaard de vraag terug hoe gebouwen voor mensen met een handicap ingericht moeten worden om toegankelijkheid en gebruik te faciliteren. 2. Bij BZ is er voorlichting vanuit BiZa gegeven als training. Bij het CJG krijgt men training, en daarnaast zijn medewerkers geschoold op dat gebied als onderdeel van de opleiding tot maatschappelijk werker. Bij WMO, HRM, W&I, woningen en FZ/ICT is er geen training geweest. Vanuit Sport/Volksgezondheid geeft men aan dat men zich afvraagt of training nodig is omdat de organisatie naar hun zeggen hier kennis en expertise voor in huis heeft en hiervoor wordt ingezet. Daarnaast betrekken ze, zo geven ze aan, de doelgroep zelf bij de behandeling van vraagstukken, omdat daar de meeste expertise aanwezig is. 3. In de uitvoeringsplannen van BZ voor wat betreft de stembureaus maakt men gebruik van de landelijke richtlijnen met betrekking tot toegankelijkheid; bij het telefoonteam, WMO, FZ/ICT, W&I, HRM, gebouwen en het CJG kent men geen verwijzingen in de uitvoeringsplannen naar het VN Verdrag. HRM geeft aan dat elk personeelslid voor hen hetzelfde is, en waar nodig maatwerk toe te passen 4.

BZ werkt met maatregelen die (mede) de identificatie en bestrijding van obstakels voor gehandicapten omvatten. Bij de receptie van het gemeentehuis zijn er rolstoelvriendelijke balies, en krijgen de receptionistes instructies hiertoe. In de gebouwen wordt er gekeken naar de toegankelijkheid voor minder validen, bijvoorbeeld door middel van automatische deuren, liften, mindervalidentoilets, kleurschakeringen op trappen, dovenlussen, voldoende brede toegangsdeuren, voldoende verlichting of juist weer niet op werkplekken. De websites moeten voldoen aan de webrichtlijnen. Hierin staan ook regels die betrekking hebben op het gebruik door minder validen. Het CJG werkt niet met dergelijke maatregelen. HRM geeft aan zelf niet met maatregelen te werken, maar samen met facilitair bij een herinrichting te kijken naar obstakels voor mensen met een handicap en zaken praktisch op te lossen zodat iedereen bij de gemeente kan werken. De rest van de beleidsvelden , voorzover bekend, treft dergelijke maatregelen geheel niet. 38 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

5. Bij de stembureaus en bij WMO (met betrekking tot leefomgeving cliënt) wordt gewerkt met minimumnormen en instructies voor toegankelijkheid, bij de rest van BZ en het CJG en andere beleidsterreinen niet. Voor gebouwen hanteert men het handboek voor Toegankelijkheid en richtlijnen uit de NEN 1814. 6. Vanuit BZ, W&I, onderwijs en het CJG worden, waar dat al van toepassing kan zijn, aan externe organisaties geen normen of richtlijnen meegegeven. Vanuit WMO wel (per situatie geven ze aan wat het doel is, waarom en waar het aan moet voldoen). Gebouwen geeft aan architecten, aannemers en project- en adviesbureaus de wet- en regelgeving volgens bouwbesluit mee. 7. Of vanuit de gemeente gezien wordt/bevorderd wordt dat bij externe partijen rekenschap geborgd is of er minimumnormen/richtlijnen zijn voor de inhuur van arbeidsgehandicapten geldt het volgende: binnen het gebouw van de gemeente bevindt zich ook het Werkplein (Treve), de afspraken met hen zijn via de WMO gemaakt, meldt BZ (vanuit WMO is dit beeld bevestigd, WMO geeft aan te zorgen dat zorgaanbieders en leveranciers zich rekenschap geven van toegankelijkheid middels de contractafspraken); gebouwen geeft aan dat bij dorps- en buurthuizen soms de toegankelijkheid geborgd wordt. Er worden geheel geen minimumnormen gekend of aan externe partijen gegeven met betrekking tot het inhuren van arbeidsgehandicapten. 8.

In de stembureaus worden conform de landelijke richtlijnen mensen met een beperking gefaciliteerd met behulp van begeleiders, bij de balie van de gemeente niet. Het CJG geeft aan dat het CJG toegankelijk wil zijn voor álle ouders en álle kinderen. Zij scholen zich (bij) op dit gebied, werken samen met organisaties als Pento waar nodig, elke ouder en elk kind mag een vertrouwenspersoon meenemen naar gesprekken (bijvoorbeeld in de vorm van een begeleider) en het CJG zorgt ervoor dat ze concreet taalgebruik nuttigen. HRM faciliteert met maatwerk. W&I biedt ondersteuning middels samenwerking met maatschappelijk werk en het verrichten met iedere cliënt van maatwerk. Mocht het nodig zijn, kunnen de consulenten hulp inschakelen, geeft men aan. Tot op heden is de vraag er niet geweest. Het is goed, zo wordt aangegeven, om de consulenten wel meer inzichten te geven om cliënten met een handicap te bedienen. 9. Bij de stembureaus worden passende vormen van hulp en ondersteuning aangeboden conform de landelijke richtlijnen (zoals leesloupes, grootletter- en braillekandidatenlijsten kunnen ingezien worden op 2 lokaties in de gemeente). Bij de balie volgt met de landelijke richtlijnen en geeft men hulp en tijd, en verwijst men indien nodig door naar stichting welzijn. Het CJG checkt of ouders en/of kinderen hulp nodig hebben in de vorm van een cliëntondersteuner.

Vanuit WMO zet men begeleiding in. HRM past maatwerk toe. 10. Bij BZ geeft men aan maatregelen te treffen om de toegang tot nieuwe technologieën voor mensen met een beperking te bevorderen, dat doet men door: - De website is ingericht op toptaken dus zijn de meest voorkomende diensten gemakkelijk te vinden. - De website is geformuleerd in B1 en daarmee in begrijpelijke taal opgesteld en is intuïtief ingericht. - Er wordt vanuit vanuit cliëntenondersteuning, formulieren brigade, bibliotheken ondersteuning geboden aan onder andere deze doelgroep. - Op basis van de toegankelijkheidsrichtlijnen is continue aandacht voor deze doelgroepen. Uit onderzoek blijkt, geeft BZ aan, dat zij zelf 39 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

beschikken over vele hulpmiddelen die aansluit op wat een individu heeft - Hulp wordt tevens geboden in de gemeentewinkel en werkplein - Het CJG checkt ook wat dit betreft of ouders en/of kinderen hulp nodig hebben in de vorm van een cliëntondersteuner. Vanuit WMO zet men begeleiding in. FZ/ICT geeft aan deze maatregelen te treffen middels het voldoen aan de webrichtlijnen. HRM past maatwerk toe. De rest van de beleidsvelden doet hier, voorzover bekend, niets mee. 11. Maatregelen tot het vroegtijdig bevorderen van de toegankelijkheid van informatie- en communicatietechnologieën is niet bekend bij W&I, WMO en heel BZ. Voor de website geeft men aan dat in de Strategie voor Online digitale toegankelijkheid expliciet is opgenomen, deze is van toepassing op alle digitale uitingen van de gemeenten. In het webbeleid (dat verstrekt wordt bij alle inkoop van digitale diensten) staat dit verder uitgewerkt. Specifiek is hier genoemd de toepassing van de toegankelijkheidsnorm WCAG 2.1, niveau A + AA die volgt uit de Europese Richtlijn EN 301 549 en het VN Verdrag Gehandicapten. Dit wordt jaarlijks getoetst en gepubliceerd in de toegankelijkheidsverklaring op de gemeentelijke websites (deze stap maakt onderdeel uit van Webproject Fase 2). Het CJG treft hiertoe wel maatregelen, geeft men aan. HRM past maatwerk toe.

Opvallend is, dat “Gebouwen” werkt op basis van het handboek voor Toegankelijkheid en richtlijnen uit de NEN 1814. Onderwijs geeft aan dat er niets wordt gedaan vanuit de gemeente. Bij navraag is er aangegeven: “Een schoolgebouw dient voor eenieder toegankelijk te zijn, ook voor mensen met een handicap c.q. beperking. Voor het onderwijs betekende dit dat indien er geen gehandicapte leerling op school zit er geen aanpassing(en) noodzakelijk waren. Zodra zich een gehandicapte leerling zou aanmelden was de school verplicht de noodzakelijke aanpassingen aan te brengen: toegang en toilet. De scholen krijgen hiervoor een vergoeding via de materiële instandhouding (onderdeel partiele aanpassing). Daarom vallen het aanbrengen van een invalidentoilet en het toegankelijk maken van het gebouw voor gehandicapten niet tot voorzieningen in de huisvesting (artikel 92, lid 2 sub.b.1 van Wet Primair Onderwijs). Met ingang van 1 januari 2003 is op schoolgebouwen niet meer het Bouwbesluit Basisonderwijs van toepassing maar het nieuwe Rijksbouwbesluit. Daarin staan bepalingen waaraan (algemeen toegankelijke) gebouwen moeten voldoen. De nieuw te bouwen scholen moeten toegankelijk zijn voor gehandicapten. Voor oude schoolgebouwen geldt nog steeds dat alleen bij aanmelding van een gehandicapte leerling het gebouw moet worden aangepast (rekening schoolbestuur).

Vanaf 2017 is de Wet Toegankelijkheid Bedrijven en Gebouwen 2017 van toepassing. Schoolgebouwen moeten ook aan deze wet voldoen.” Het lijkt erop dat Gebouwen verouderde regels toepast. Onderwijs geeft als geldende regels nml Rijksbouwbesluit 2017 aan; vanaf 2017 is de Wet Toegankelijkheid Bedrijven en Gebouwen 2017 geldend.

40 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Woningbeleid (contact met woningcorporaties) geeft enkel aan “In het Woonbeleid is de ambitie vastgelegd om te komen tot “Een steeds toegankelijker woonomgeving”. Verder wordt er niets gedaan met toegankelijkheid

Samengevat op basis van de informatie uit de ambtelijke organisatie en de steekproef onder Hoogeveense organisaties: 1. De gemeente zelf heeft voor haar eigen gebouwen en websites aandacht voor toegankelijkheid. Landelijke richtlijnen worden gevolgd. Met name het CJG neemt maatregelen voor de implementatie van minimumnormen en richtlijnen voor de toegankelijkheid van faciliteiten en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek. Dit is in uitvoerende zin en niet in de zin van het ontwikkelen, afkondigen en monitoren. 2. De gemeente neemt geen maatregelen om te waarborgen dat private instellingen die faciliteiten en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek aanbieden, zich rekenschap geven van alle aspecten van de toegankelijkheid voor personen met een handicap; buiten het meegeven van de landelijke richtlijnen waar van toepassing. 3. De gemeente neemt binnenshuis bijna geen, en buitenshuis geen maatregelen om betrokkenen te trainen inzake kwesties op het gebied van de toegankelijkheid waarmee personen met een handicap geconfronteerd worden; 4. De gemeente neemt geen maatregelen om openbare gebouwen en andere faciliteiten te voorzien van bewegwijzering in braille en in makkelijk te lezen en te begrijpen vormen, buiten de eigen organisatie.

Binnen de eigen organisatie is het gebaseerd op de WMO, vertaald in contractafspraken; verder is het binnen de gemeentelijke organisatie met name op basis van pragmatisch maatwerk 5. De gemeente neemt bijna geen maatregelen te voorzien in vormen van hulp en bemiddeling door mensen, met inbegrip van begeleiders, mensen die voorlezen en professionele doventolken om de toegang tot gebouwen en andere faciliteiten, die openstaan voor het publiek te faciliteren; alleen binnen eigen kring en met name bij CJG, werkplein, gemeentewinkel. 6. De gemeente neemt, waar dat landelijk is voorgeschreven wel, maar verder bijna geen maatregelen om andere passende vormen van hulp en ondersteuning aan personen met een handicap te bevorderen, teneinde te waarborgen dat zij toegang hebben tot informatie. De gemeente doet dit waar het al gebeurt alleen binnen eigen kring. Ook niet ten aanzien van de inhuur van arbeidsgehandicapten. 7. De gemeente neemt maatregelen om de toegang voor personen met een handicap tot nieuwe informatie- en communicatietechnologieën en systemen, met inbegrip van het internet, te bevorderen binnenshuis met betrekking tot de website, ook door het CJG; 8.

De gemeente neemt geen maatregelen het ontwerp, de ontwikkeling, productie en distributie van toegankelijke informatie- en 41 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

communicatietechnologieën, en communicatiesystemen in een vroeg stadium te bevorderen, opdat deze technologieën en systemen tegen minimale kosten toegankelijk worden.

Kortom: de gemeente Hoogeveen neemt bijna geen passende maatregelen conform art 9 lid 2 van het verdrag Gehandicapten. Daar waar de gemeente maatregelen neemt of bevordert, is dat alleen binnen de gemeentelijke organisatie.

42 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

6. Analyse

Nr 1

Norm De Hoogeveense agenda is in lijn met het VN Verdrag.

Oordeel Voldoet (nog) niet

2a

In de beleidsdocumenten zijn verwijzingen naar het inclusiebeleid opgenomen, zijn verwijzingen naar het Verdrag Gehandicapten opgenomen, en de beleidsdocumenten zijn in lijn met het verdrag en de agenda HATI.

Voldoet (nog) niet

2b

In de uitvoeringsplannen zijn verwijzingen naar het inclusiebeleid opgenomen, zijn verwijzingen naar het Verdrag Gehandicapten opgenomen, en de beleidsdocumenten zijn in lijn met het verdrag en de agenda HATI. De gemeente Hoogeveen garandeert personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen de toegang tot en in gebouwen, wegen, vervoer met inbegrip van scholen, huisvesting, medische voorzieningen en werkplekken. De gemeente Hoogeveen garandeert personen met een handicap de toegang op voet van gelijkheid met anderen tot informatie, communicatie en andere diensten, inclusief elektronische- en nooddiensten.

Voldoet niet

De gemeente Hoogeveen neemt passende maatregelen conform art 9 lid 2 van het verdrag Gehandicapten

Voldoet grotendeels niet

3a

3b

Voldoet grotendeels niet

Bij deze analyse is enige contextduiding op zijn plaats: ➢ De HATI is er nog niet. Op moment van schrijven (juni 2020) is het onduidelijk wanneer deze voor college en raad voorgelegd gaat worden. ➢ De beleidsdocumenten in het Sociaal Domein zijn van voor 2016, m.u.v. Jeugd. Logischerwijs kunnen deze documenten nog niet in lijn zijn met het VN Verdrag en de HATI. ➢ De gemeente kiest een rol als spelverdeler/middenvelder en laat de energie in de gemeenschap leidend zijn. 43 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

44 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Bijlagen bij NvB:

45 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

A. Tijdlijn 2001 Hoogeveen neemt kennis van, en past (naar zeggen van de organisatie), de Agenda 22 toe. Dit is een handleiding voor gemeenten om de voorganger van het VN Verdrag Gehandicapten, de 22 regels, te implementeren. Agenda 22 is gebaseerd op de 22 VN Standaardregels voor Gelijke Kansen uit 1993 voor alle mensen met een handicap: lichamelijk, zintuiglijk, verstandelijk, geestelijk, chronisch en verborgen. De Agenda 22 is een methode voor alle belangenorganisaties om in eigen omgeving gelijke rechten te bereiken. De 'handicap' wordt daarin niet gezien als een gebrek van een persoon, maar als een gebrek in de fysieke en maatschappelijke omgeving. De Agenda 22 wijst op het belang van een apart beleidsplan om gelijke rechten te creëren en benoemt het belang van beleid op de terreinen van: - Bewustwording - Medische zorg - Revalidatie en reïntegratie - Toegankelijkheid - Onderwijs - Werk en inkomen, en sociale zekerheid - Gezin en thuis - Cultuur, sport en recreatie - Religie 2016 Nederland ondertekent het VN Verdrag Gehandicapten. Na een motie van de raad, overgenomen door het college, waarin aandacht gevraagd is voor de implementatie van het Verdrag VN, informeert het college de raad in november. Het college meldt met een plan van aanpak om te komen tot een Agenda Inclusie.

Inclusie staat voor zowel fysieke toegankelijkheid van ruimten en voorzieningen voor mensen met een beperking, als voor een volwaardige deelname aan het maatschappelijke leven: gelijke toegang, gelijke kansen en gelijke vrijheid. Toezegging: de eerste agenda inclusie zal in juni 2017 aan de raad aangeboden worden. 11 Wethouder Giethoorn geeft een presentatie op 24 november in de gemeenteraad. In de WMO raad is op 15 december een presentatie houden. Basis hiervan is o.a. ‘Plan van Aanpak Hoogeveense Agenda Volwaardig Deelnemen’. Dit plan gaat uit van het implementeren van het VN Verdrag cfrm de raadsmotie van 2016, met als doel om in 2017 de Hoogeveense Agenda te kunnen aanbieden aan de raad. De “flexibele procesorganisatie’ zou gaan bestaan uit:

1.

11

Coördinerend wethouder: Erik Giethoorn. Taken:

Bron: raadsbehandeling motie d.d 24-11-2016

46 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

2.

3.

a. Formuleren van de opdracht en deelopdrachten. b. Bewaken van de voortgang. c. Voorbereiden van de besluitvorming door B&W en Raad. Deze taken worden uitgevoerd binnen de Trojka Zorg op Maat. Ambtelijk procescoördinator: SBC. Taken: a. Voorzitten van de werkgroep. b. Bewaken van de voortgang. c. Schrijven van adviezen en notities. Terugkoppeling naar de Trojka Zorg op Maat. Werkgroep. Bestaande uit: a. De ambtelijke procescoördinator. b. Vertegenwoordigers van de doelgroep (voorgedragen door de Wmo-raad en het Gehandicaptenplatform). c. Professionals van betrokken instellingen en/of gemeentelijke afdelingen (afhankelijk van de actiepunten). Taken: a. Betrekken van de doelgroep bij de beleidsvoorbereiding en –uitvoering. b. Meedenken en voorstellen doen over de inrichting van de verschillende procesfasen. c. Meedenken en voorstellen doen over de inhoud van de agenda, uitwerkingsnotities en evaluaties. d. Meedenken over en meewerken aan de uitvoering van de actiepunten.

Middelen werden gehaald uit het budget WMO. Op 17 november 2016 wordt het plan van aanpak om te komen tot een agenda inclusie (dat is dus volledige inclusie en meer dan alleen (fysiek) toegankelijkheid) gedeeld met de raad. Wethouder H.B. Giethoorn informeert de raad over het plan van aanpak om te komen tot een agenda inclusie. Er wordt door een raadslid tijdens de behandeling gemeld dat dit plan niet (voldoende) met de doelgroep is afgestemd. Wethouder Giethoorn zegt toe: * In juni 2017 komt de eerste Agenda Inclusie ter kennisname naar de raad. * De suggestie om ook te kijken naar de effecten voor de omgeving van de mensen met een beperking en om niet te spreken over beperkingen maar over kansen worden overgenomen.

2017 In maart 2017 besluit de raad opnieuw tot een motie waarin het College tot vaart wordt gemaand om te komen tot een lokale inclusie-agenda. De werkgroep HATI wordt vervolgens samengesteld. De eerste bijeenkomst is op 29 maart met het GHP, de WMO-raad, de WAC en het seniorenplatform. De tweede bijeenkomst is op 19 april, met als bijgeleverde documentatie de quickscan van stichting Zet, de Agenda 22 en een presentatie waarin de aanpak (deze behelst een interne quickscan, een quickscan van professionals, een quickscan van ervaringsdeskundigen, prioritering en opstellen agenda) en de taken van de gemeente, benoemd zijn: 47 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Domein

VN-verdrag

Maatschappelijke ondersteuning

Zelfstandig wonen (art. 19)

Jeugdbeleid

Kinderen met een handicap (art. 7) en vrijheid van de persoon (art. 14)

Werk, inkomen, Participatiewet

Werk en werkgelegenheid (art. 27)

Verkeer en vervoer

Persoonlijke mobiliteit (art. 20)

Veiligheid (zoals brand en calamiteiten)

Risicovolle situaties (art. 11)

Bouwen, wonen, openbare ruimte

Toegankelijkheid (art.9) en zelfstandig wonen (art. 19)

Openbare gebouwen

Toegankelijkheid (art.9)

Communicatie en beeldvorming

Bevorderen bewustwording (art. 8), toegankelijkheid (art.9), vrijheid van meningsuiting (art. 21)

Verkiezingen

informatie (art. 9 en art. 21), toegankelijke stemfaciliteiten (art. 29)

Cultuur, recreatie en sport

Deelname aan cultuur, recreatie, sport (art. 30)

Er wordt vervolgens maandelijks vergaderd door de werkgroep, gecoördineerd vanuit de gemeente, met agenda en verslaglegging. In juni is de interne scan van de gemeente besproken. De scan geeft aan wat de gemeente heeft gedaan op de punten op het terrein van bewustwording, fysieke en sociale toegankelijkheid en informatievoorziening, beleidsvorming, participatie, veiligheid, WMO, vervoer, Jeugd, arbeid. Plan was om dit te doen over alle 10 afdelingen/beleidsvelden van de gemeente. Er zijn 7 scans ingevuld. Twee leden nemen niet meer deel; het betrof hier leden van de Wmo-raad en het WAC. Deze waren al voldoende vertegenwoordigd in de werkgroep. De werkgroep gaat aan het werk met het opstellen van de Thermometer Toegankelijkheid en Inclusie (TTI). In eerste instantie is deze opgesteld door het GHP Hoogeveen op basis van de quickscan inclusief beleid van de Stichting Zet uit Tilburg d.d. november 2016. De door het GHP opgestelde TTI is door de werkgroep specifiek gemaakt voor grote bedrijven, MKB, scholen, welzijnsorganisaties en individuen; en verspreid onder de voor de bijeenkomst van oktober 2017 uitgenodigde organisaties en personen, ter invulling. Voor deze bijeenkomst zijn 100 organisaties aangeschreven en uitgenodigd, en er zijn zo’n 50 (organisaties en individuen) aanwezig geweest.

Er is bewust geen druk uitgeoefend vanuit de gemeente om aanwezig te zijn: dat is vrijwillig en de gemeente volgde het aanwezige enthousiasme. Uiteindelijk is de TTI ingevuld 48 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

door 18 organisaties. Daarnaast hebben enkele ervaringsdeskundigen de lijsten ingevuld. De opbrengsten van die ingevulde lijsten zijn in november gepresenteerd. De feedback leverde niet direct concrete ideeën voor concrete maatregelen op. Vooral zorgaanbieders, scholen gaven waardevolle feedback en concrete wensen. Bij de het Gehandicaptenplatform groeit vanaf deze periode ongenoegen; het platform vindt dat ze onvoldoende gehoord worden, dat de diepgang en kwaliteit van de scans te laag is, het tempo van de voortgang te laag ligt, de vertegenwoordiging en voorbeeldfunctie van de gemeente te mager is, en de aanjaging en sturing door de gemeente te wensen over laat. Samengevat lopen verachtingen van het platform en de insteek van de werkgroep uiteen lopen. In september 2017 wordt de eerste bijeenkomst voorbereid met concepten van scans voor bedrijven, onderwijs, welzijn en ervaringsdeskundigen. Er is een voortgangsbericht voor de wethouder opgesteld ter informatie van de Trojka Zorg op Maat. (De trojka is een bestuurlijk overleg en vloeit voort uit de programmastructuur van de gemeente Hoogeveen. De programma’s worden gestuurd via de trojka’s, waar aan naast de wethouder, ook twee programmaregisseurs deelnemen).

Op 30 oktober 2017 is er door de werkgroep een startbijeenkomst georganiseerd, met aanwezigheid van een doventolk, waar de TTI is gepresenteerd aan ruim 100 Hoogeveense organisaties. Doel van de bijeenkomst is om de organisaties kennis te laten nemen van de TTI en samen het hen te komen tot de HATI 2018. Er wordt ingegaan op de zaken die ‘Den Haag’ regelt en die de gemeente regelt in de uitvoering van de door Den Haag gestelde regels. Hier zijn genoemd: sociaal, fysiek, arbeidsmarkt en dienstverlening. In de presentatie is gemeld dat de gemeente de rol van spelverdeler/middenvelder heeft. Er zal aan een geleidelijke invoering van het Verdrag gewerkt worden. In november 2017 is er een vervolgbijeenkomst geweest met zo’n 40 deelnemers, waar resultaten en bevindingen doorgenomen zijn. Van 18 deelnemende personen en organisaties zijn de ‘uitdagingen’ opgenomen. Door 5 ervaringsdeskundigen zijn op de aspecten bewustwording, fysiek, sociaal, beleid, participatie, voorzieningen, vervoer, veiligheid, activiteiten en diensten, jeugd, passend onderwijs en arbeidsmarkt opletpunten benoemd. Door betrokkenen wordt aangegeven dat de respons “matig en eenzijdig” was. Er vindt in december een presentatie aan de raad plaats over de aanpak om te komen tot een “Hoogeveense agenda toegankelijkheid en inclusie” (HATI).

Hierin worden als uitdagingen voor de gemeente, ‘fysiek’, ‘communicatie’, ‘beleid’ en ‘inzet van medewerkers met beperkingen’ genoemd. Er is toegezegd dat in het begin van het 2e kwartaal van 2018 een concrete agenda gereed zal zijn. Op 18 december wordt de eerste versie van de houtskoolschets HATI besproken in de werkgroep.

2018 49 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Tot maart 2018 wordt er minder regelmatig en minder frequent vergaderd. Vanaf 2018 worden er geen verslagen meer gemaakt. In maart 2018 staat op de agenda van de werkgroep de vraag of Hoogeveen zich wil aanmelden als koploper bij de VNG. Op 28 maart staat een tweede versie van de houtskoolschet op de agenda. Op 18 april een 3e versie. Op 6 juni staat tevens op de agenda: voorstel ongehinderd.nl en verzoek van de provincie cursus digitale toegankelijkheid. Bij het Gehandicaptenplatform is men ontevreden over het feit dat de Agenda 22 niet gebruikt zou zijn en dat men zich geconfronteerd voelde met de aanvraag bij ongehinderd.nl. Ongehinderd.nl heeft in een voorstel aangegeven wat de kosten zijn van een abonnement: dit komt neer op 30.000 euro + 10.000 euro per jaar. Het platform heeft in 2017 en 2018 naast en als vervanging van verslagen, 11 praatstukken opgesteld. In juni geeft het Gehandicaptenplatform aan, dat de veranderende agenda, opzet en werkwijze hen steeds meer tegen de borst stuit. Door gebrek aan vertrouwen en de uitwerking van HATI is één lid (van de twee) uit de werkgroep gestapt, geeft het platform aan. In juli 2018 wordt het collegevoorstel HATI met bijbehorende houtskoolschets (4e versie, 1e versie met naam ‘richting definitief) besproken. Deze houtskoolschets is voorgelegd voor advies aan de adviesraad Sociaal domein.

De adviesraad heeft op 4 juli jaar advies aan het college gestuurd. De adviezen zijn verwerkt in de 2e versie ‘Houtskoolschets richting definitief’ (6e versie van de houtskoolschets) gedateerd januari 2019. (de begin 2020 geleverde stukken aan de RKC zijn hieraan identiek, red). Op 17 oktober 2018 is de daaropvolgende werkgroepvergadering gepland met dezelfde agenda als in juli. Ondertussen is er vertraging door ontwikkelingen met het GHP. Dit leidt ertoe dat er niet meer vergaderd wordt. Ambtenaren geven aan dat zij de overige leden van de werkgroep willen bijpraten op 6 december. 8 november 2018 Wethouder Slomp meldt, dat het plan “Hoogeveense Agenda voor Toegankelijkheid en Inclusie (HATI)” in concept klaar is en in januari/februari 2019 naar de raad toe zal komen. 15 november 2018 Het Gehandicaptenplatform trekt zich terug uit werkgroep HATI. De raad krijgt hierover een brief van het platform, waarin het platform de raad informeert over hun beslissing en hun overwegingen daartoe. 2019 Eind januari melden de ambtenaren aan de werkgroep HATI dat de ontwikkelingen rond het gehandicaptenplatform hebben geleid tot enige vertraging, en dat ze op dat moment bezig zijn met een collegevoorstel. Ze verwachtten dat het plan van aanpak begin februari 2019 door het college zou worden vastgesteld. Vervolgens zou de gemeenteraad aan zet zijn.

Ze geven aan dat, zodra ze een reactie van het college hebben, de werkgroep zullen informeren.

11 april 2019 Mevrouw Van den Oord (SP) vraagt wanneer de Hoogeveens Agenda Toegankelijkheid en Inclusie gereed is en naar de raad komt. Daarnaast stelt zij vragen over de betrokkenheid van het Gehandicaptenplatform bij projecten en irritaties rond het betrekken van dit platform bij 50 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

de herinrichting Hoofdstraat. Wethouder Slomp antwoordt dat de verwachting is dat de Agenda voor de zomer naar de raad komt. Hierbij wordt eerst advies gevraagd aan de Adviesraad Sociaal Domein. Verder geeft de wethouder aan niet op de hoogte te zijn van irritaties rond het betrekken van het Gehandicaptenplatform bij de herinrichting Hoofdstraat. Hij noemt ook dat het Gehandicaptenplatform bij de plannen rond het project ijsbaan-zwembad wordt betrokken. Leden van de werkgroep vragen in april via mail aan de ambtenaren hoe het nu staat. Men mist informatie en aansluiting en vragen weer betrokken te worden. In januari 2019 is de eerste houtskoolschets opgesteld. Deze is in april 2019 ter advies aan de adviesraad sociaal domein voorgelegd. Deze heeft op 4 juli haar advies vastgesteld. In juni 2019 is de houtskoolschets aangepast op basis van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein. (De versie ’houtskoolschets juni 2019’ is het concept dat de RKC verschaft is en waar dit RKC-onderzoek mee gestart is). Per ommegaande antwoorden de ambtenaren:” Zoals al eerder vermeld, ontstond er enige vertraging door het wegvallen van het gehandicaptenplatform. Daarnaast vinden we het van belang dat het college de middelen beschikbaar stelt om de plannen tot uitvoer te brengen. Het college heeft daar nog geen besluit op genomen.

Tot slot heeft het college besloten eerst advies te vragen aan de adviesraad sociaal domein. Die aanvraag gaat morgen de deur uit. We hebben de raad toegezegd voor de vakantie met een voorstel te komen. Ik ga in ieder geval morgen een overleg met jullie inplannen voor de tweede helft van mei” . In december 2019 melden de ambtenaren aan de werkgroepleden: 1. De gemeenteraad heeft met het vaststellen van de programmabegroting 2020-2023 besloten om € 50.000,- beschikbaar te stellen voor een personele capaciteit, € 28.000,- voor de aanschaf van een monitoringsinstrument en € 9.000 voor de jaarlijkse onderhoudskosten daarvan. Dat is goed nieuws! Het betekent dat we ook daadwerkelijk de noodzakelijke impuls kunnen geven aan de uitwerking van de agenda. In januari zullen we daartoe een collegevoorstel opstellen. 2. De Rekenkamercommissie Hoogeveen gaat een onderzoek doen naar de Implementatie van het VN Verdrag Gehandicapten in Hoogeveen. Hieronder treffen jullie het plan van aanpak aan. Ik ben voor het onderzoek de contactpersoon. Ik verwacht dat ook de Hati betrokken wordt bij het onderzoek. 3. Gelet op al deze ontwikkelingen wil ik jullie graag uitnodigen voor een overleg op woensdag 22 januari van 15:00- 16:30. Graag hoor ik het of het past.

10 oktober 2019 De Hoogeveense Agenda Toegankelijkheid Inclusie, HATI, “ligt klaar voor besluitvorming” zo is door het college aan de raad gemeld. Leden van de werkgroep gaan zelf naar 2e netwerkbijeenkomst ‘gelijk is gelijk’ in Utrecht en informeren elkaar daarover. Zij hebben de laatste versie van de HATI of een preadvies aan het college nog niet gezien. 14 januari 2020 51 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

De RKC Hoogeveen start met dit onderzoek. De HATI is nog niet gereed. De RKC spreekt af met de betrokken ambtenaren, dat de bevindingen ten aanzien van de eerste vraag van het onderzoek: ‘voldoet de HATI aan het Verdrag?’ wordt gedeeld met het college zodat deze de bevindingen kan verwerken in de HATI die aan de raad voorgelegd gaat worden. Februari 2020 De bevindingen van de RKC Hoogeveen, de uitkomst van deelvraag 1, is verzonden aan het College. De aanbevelingen van de RKC zijn nog niet overgenomen, aangezien er nog geen HATI aan het College en de Raad wordt voorgelegd (d.d. juli 2020). In februari 2020, nadat de RKC de bevindingen t.a.v. deelvraag 1 gestuurd had naar college en ambtenaren, is namelijk duidelijk geworden dat de bij PB gereserveerde middelen zijn vervallen in de bezuinigingen. Daarmee is de ook het besluitvormingsproces van de HATI stil gezet.

52 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

B. Brief aan college bevindingen deelvraag 1

53 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

54 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Dit is wel als prioriteit opgenomen voor de gemeente; maar er zijn nog geen concrete, resultaatgerichte, maatregelen benoemd (wel procesmatige, en het plan voor om een week van de toegankelijkheid te organiseren) -

Zij n er inst rum ent en voor fysieke t oegankelij kheid van eigen gebouw en en locat ies, en in het publieke dom ein; en t oegank elij kheid van digit ale inform at ie van de gem eent e en in het hele publieke dom ein , opgenom en? Nee, nog niet concreet. Het terrein van digitale toegankelijkheid is nog geheel niet benoemd.

Wij bevelen u daarom aan, om alvorens u de HATI aan de raad voorlegt, de volgende zaken op te nemen: 1. een passage dat huidig en nieuwe beleid moet voldoen aan het Verdrag; 2. overkoepelende maatregelen voor alle 8 doelgroepen/beleidsvelden (onderwijs, thuis, werk & inkomen, vrije tijd (m.n. nog op het terrein van cultuur en recreatie), vervoer, welzijn, vrouwen en kinderen); 3. digitale toegankelijkheid 4. concrete(re) maatregelen op het terrein van bewustwording en communicatie

Mr. A.H. Teeuw Voorzitter

BIJLAGE:

Weergave scan

55 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

C. Rapportage Scan Dit is een uitgebreid exceldocument; indien gewenst op te vragen bij RKC

56 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

D. Documentatielijst -

Houtskoolschets HATI versie 1 t/m 6; inclusief ‘versie naar definitief’ januari 2019 en juni 2019 def Voorstel B&W Uitnodiging bijeenkomst 30-10-17 TTI Uitnodiging oktober 2017 werkgroep HATI, presentatie thermometer voor organisaties Advies Houtskoolschets HATI adviesraad SD juli 2019, inclusief bijlagen Kadernota decentralisaties 2014 Verordening en Beleidsplan Jeugd 2017 Aanvullende beleidsregels en uitvoeringsplannen Jeugd Verordening en Beleidsplan WMO 2015-2018, Nadere regels 2019 Verordening 2020 en Beleidsplan participatie (oude, nieuwe in de maak) Aanvullende beleidsregels en uitvoeringsplannen Participatie Rapport ombudsman participatiewet Presentaties Raad (maart en dec 2017) TTI, inclusief presentaties oktober en november 2017 en deel- TTI’s Quickscan Inclusief Beleid, Stichting Zet Raadsstukken met betrekking tot de stand van zaken met betrekking tot de lokale inclusie-agenda, de HATI.

Rapportages van het Toezicht Sociaal Domein (gezamenlijke Rijksinspecties) naar toegankelijkheid voor licht verstandelijk gehandicapten, bij 5 gemeenten in 2017/2018 NVRR Doe Mee-onderzoek: aanpak en rapport Verdrag van de rechten van de Mens 22 regels (“Hoogeveense agenda 22 voor gemeenten”; voorloper van het verdrag van de rechten van de mens Gehandicapten 2016) Factsheet VNG Index VNG Visie onderwijshuisvesting Visie zorg (idem) Visie Sociaal Domein (idem) Programmabegroting 2020 Collegeakkoord 2018-2022 Rapporten ISZW en RK Zaltbommel Agenda’s, praatstukken en verslagen werkgroep HATI 2017-2020 Diverse mails werkgroep HATI Brief aan de raad van het GHP dd okt 2017 Subsidiebeschikking GHP 2020

(*) cursief = niet aangetroffen in het onderzoek

57 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

E. Lijst geïnterviewden Onderdeel 1. Beleid

2. Uitvoering

3. Bestuurlijk

Geinterviewden Werkgroep Gehandicaptenplatform Beleidsambtenaren

Personen 12 3 3 2

Toelichting 3 maart 2020 3 maart 2020 27 februari 2020

Ambtenaren: (middels vragenlijst)

11

Uitgestuurd 14-4 ; ontvangen tot 6-6

Organisaties: (middels vragenlijst)

12 (effectief 10; 1 niet meer bestaand; 2 gefuseerd )

Uitgestuurd 14 en 15 en 16-4, ontvangen tot 6-6

Wethouder

1

Bij aanbieding concept bestuurlijk rapport wordt gelegenheid aangereikt in bestuurlijke reactie evt. aanvullingen te geven Na vastgestelde NvB kan deze vertrouwelijk bijgesproken worden

Raad

12

De namen van geïnterviewden zijn bekend bij de RKC. In het kader van de AVG worden deze niet vermeld in de openbare rapportage.

58 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

F. Verslag praktijkdeel

Categorie

Gebouwen

Te toetsen faciliteit

Scholen

Oordeel15 zintuigelijke handicap

minder

minder

even goed

Raadhuis

minder

Even goed

even goed

even goed

Hoofdstraat Hoogeveen

minder

minder

even goed

Dorpsstraat Pesse

minder

Minder

minder

Fluitenbergseweg

minder

minder

Minder

RSG Wolfsbos: 1. De Groene Driehoek 2. Harm Smeenge

minder

minder

Minder

Roelof v Egten College

minder

minder

minder

minder

minder

minder

minder

minder

minder

even goed

Treinstation Hoogeveen Route 3 stadsbus de Bij

Te hoge en dik hekwerk voor de rolstoel balkons ontnemen het vrije zicht op het theaterpodium. De rolstoelplaatsen zijn enkel middels 1 te kleine lift bereikbaar en geen GPP’s. De ingang voor mensen met beperking is 60m verwijderd van de hoofdingang middels een intercom, niet vrij toegankelijk. De raadzaal is middels een lift welke alleen de bode kan bedienen. De uitgankelijkheid is idem dito beperkt.

Geen contact even goed

Basisschool de Palm Elim

Toelichting

Geen contact

even goed

“De Eduwiek” aan de Voltastraat

Vervoer

Oordeel14 toegankelijkheid mentale /verstandelijke handicap

De Tamboer

Sportpark Hollandsche Veld Dorpshuis het Knooppunt Kringloopwinkel Het Goed Wegen

Oordeel13 toegankelijkheid fysieke handicap

even goed

Ondanks de betrokkenheid bij de herinrichting zijn er punten in de uitvoering anders welke de toegankelijkheid schaden. de is stoep smal, niet overal begaanbaar. Bushalte is aangepast middels geleidestrook. Vervelend zijn de watergeulen bij oversteken, zo wel met rolstoel als met stok. het eerste stuk op fietspad goed te doen. Daarna is het op weg of stoep. Stoep is te smal en loopt scheef. Voor alle hoofdingangen liggen grote roosters, en zijn de drempels te hoog en m.u.v. locatie Harm Smeenge geen een automatische deur binnen is geen rekening gehouden met mensen met een visuele beperking. In locatie Groene Driehoek is een verlaagd gedeelte in een kantine. De bestrating voor de ingang is doorgezakt, en op glazen deuren, de glazen panelen en trappen zijn geen strips. Deuren zijn niet te openen door iemand in rolstoel of scootmobiel. de nooduitgangen niet uitgankelijk. Er is een blinden geleidelijn naar de ingang. De schuifdeur automatisch enkel is voor een slechtziende niet zichtbaar. De glazen deuren en .. panelen zijn niet voorzien van strips. de lift voldoet niet. De drempel is te hoog, de glazen deuren niet bestickerd, het invalidentoilet is beter in te richten en vol met opgeslagen goederen de nooduitgang (de uitgankelijkheid) voldoet niet.

Niet alle bushaltes zijn in de buurt en goed bereikbaar met een hulpmiddel

13

even goed of minder dan voor personen zonder fysieke beperking even goed of minder dan voor personen zonder mentale/verstandelijke beperking 15 even goed of minder dan voor personen zonder zintuigelijke beperking 14

59 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

Medische en welzijnsvoorzieningen

Busstation Hoogeveen Pulledagen (zijn pas in de zomer maar ik hoor graag jullie ervaring) Begraafplaats Hoogeveen

Communicatie

Huisartsenpost Hoogeveen Website van de gemeente Bibliotheek Krakeel

even goed

even goed

even goed

Fluitenberg is nieuw en even goed In Hoogeveen graspaden, niet altijd makkelijk in de buitendorpen zijn met zandpaden en ontoegankelijk Goed bereikbaar middels inspreken van plaatsnamen Een valide burger heeft er al moeite mee, een beperkte helemaal

60 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief

G. Tekst VN Verdrag Gehandicapten Op te vragen bij RKC; tevens te vinden op: https://wetten.overheid.nl/BWBV0004045/201607-14#Verdrag_2 Bijbehorende regels en wetten: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/rechten-vanmensen-met-een-handicap/gelijke-behandeling-mensen-met-beperking-of-chronische-ziekte

61 Eindrapport Quick Scan Onderzoek Implementatie VN Verdrag Gehandicapten; “Toegankelijkheid voor Elkaar” Versie: Definitief