Raadsvoorstel woonwagenbeleid

Gemeenteraad Hoogeveen Onderwerp Actualisatie woonwagen- en standplaatsenbeleid Wij willen Voorzien in de kwalitatieve en kwantitatieve woonbehoefte van woonwagenbewoners Wij besluiten 1. Het woonwagen- en standplaatsenbeleid vast te stellen Want 1a. Op basis van internationale verdragen is de gemeente verplicht om beleid vast te stellen dat voorziet in voldoende woonwagenstandplaatsen. In diverse (internationale) gerechtelijke uitspraken is geoordeeld dat het leven in een woonwagen essentieel is voor de culturele identiteit van de woonwagenbewoners. De overheid heeft op basis van internationale verdragen de verplichting om deze cultuur te beschermen en te faciliteren. Dit betekent onder andere dat de overheid ervoor moet zorgen dat woonwagenbewoners binnen afzienbare tijd kans maken op een standplaats. 1b. Het huidige beleid omtrent woonwagens en woonwagenstandplaatsen sluit niet aan bij de gebleken kwalitatieve en kwantitatieve behoefte uit het onderzoek. Het beleid omtrent woonwagens en standplaatsen is vastgelegd in de Woonvisie Hoogeveen 2017-2020. Hierin is vastgelegd dat de identiteit en de woonstijl van de woonwagenbewoners wordt gerespecteerd. Ten aanzien van het aantal standplaatsen is het huidige beleid dat het bestaande aantal woonwagenlocaties gehandhaafd blijft.

Dit sluit niet aan bij de behoefte aan standplaatsen, als aangetoond in het woonwagen behoefteonderzoek. Daarnaast is in de Woonvisie aangegeven dat er in het verleden stenen woningen met de uitstraling van een woonwagen zijn gerealiseerd. Het huidige beleid is dat wij een verdere “verstening” van woonwagenlocaties ondersteunen. Dit sluit niet aan bij de kwantitatieve behoefte. Uit het behoefteonderzoek blijkt dat er geen vraag is naar “versteende” woonwagenlocaties.

Pagina 1 van 3

1c. Het beleid vormt de kaders voor de realisatie van nieuwe standplaatsen. Het voorliggende beleid is erop gericht te voorzien in de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan woonwagens en standplaatsen. Het geeft weer wat de belangrijkste opgaven zijn en op welke manier de gemeente hieraan invulling wil geven. Dit beleid biedt de kaders voor de realisatie van nieuwe woonwagenstandplaatsen. 1d. Op basis van geactualiseerd beleid kan de gemeente prestatieafspraken maken met woningbouwcorporaties en huurdersorganisaties. De gemeente maakt jaarlijks prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en huurdersorganisatie. Daarin leggen wij vast welke bijdrage de woningcorporatie levert aan de gemeentelijke volkshuisvestelijke opgaven. De woningbouwcorporaties zijn daartoe verplicht op basis van de Woningwet 2015, mits de gemeente beschikt over een actueel woonbeleid. Aangezien het huidige woonwagenbeleid niet actueel is, ontbreekt de wettelijke basis om over dit onderwerp prestatieafspraken te maken. Uit het woonwagen behoefteonderzoek blijkt dat een groot deel van de behoefte aan woonwagens en standplaatsen valt binnen de doelgroep van de woningbouwcorporaties. Door het beleid te actualiseren zorgen wij voor een basis aan de hand waarvan wij prestatieafspraken kunnen maken.

Maar Het actuele beleid ten aanzien van woonwagens en standplaatsen staat in de Woonvisie Hoogeveen 2017-2020 en is vastgesteld door de gemeenteraad. Vooralsnog was er geen budget beschikbaar om de Woonvisie te actualiseren. Inmiddels is wel een wens uitgesproken om de Woonvisie te actualiseren. Het woonwagen- en standplaatsenbeleid kan daarin opgenomen worden. Gelet op de gebleken behoefte aan standplaatsen is een actualisatie van het beleid op korte termijn noodzakelijk. Daarom herzien wij eerst alleen het beleid ten aanzien woonwagens/woonwagen standplaatsen. Het geactualiseerde beleid vervangt het woonwagenbeleid uit de huidige Woonvisie. Bij de actualisatie van de woonvisie kan dit beleid als integraal onderdeel worden opgenomen. Naast de behoefte aan woonwagenstandplaatsen is er op dit moment ook sprake van krapte op de rest van de woningmarkt. De behoefte aan standplaatsen kan daarvan niet los gezien worden. De behoefte aan standplaatsen moet daarom als integraal onderdeel van de volkshuisvestelijke opgaven worden beschouwd. Achtergrond In diverse (internationale) gerechtelijke uitspraken is geoordeeld dat het leven in een woonwagen essentieel is voor de culturele identiteit van de woonwagenbewoners. De overheid heeft op basis van internationale verdragen de verplichting om deze cultuur te beschermen en te faciliteren.

Dit betekent onder andere dat de overheid ervoor moet zorgen dat woonwagenbewoners binnen afzienbare tijd kans maken op een standplaats. De gemeente Hoogeveen heeft onderzocht wat de behoefte aan standplaatsen binnen de gemeente is. Uit het onderzoek blijkt dat er in de gemeente Hoogeveen naar verwachting een aanvullende behoefte is van circa 30 standplaatsen tot 2025 en circa 45 standplaatsen tot 2030. Ten opzichte van het huidige aantal standplaatsen (102) gaat het dus om een toename van circa 30-45%. Naast de kwantitatieve behoefte is ook de kwalitatieve behoefte onderzocht. De behoefte aan woonwagenstandplaatsen sluit niet aan bij het huidige gemeentelijke beleid. Het beleid omtrent woonwagens en standplaatsen is vastgelegd in de Woonvisie Hoogeveen 2017-2020. Ten aanzien van het aantal standplaatsen is het huidige beleid dat het bestaande aantal woonwagenlocaties gehandhaafd blijft. Dit sluit niet aan bij de behoefte aan standplaatsen, als aangetoond in het onderzoek. Daarnaast is in de Woonvisie aangegeven dat er in het verleden stenen woningen met de uitstraling van een woonwagen zijn gerealiseerd. Het huidige beleid is dat de gemeente een verdere “verstening” van woonwagenlocaties ondersteunen. Dit sluit niet aan bij de kwalitatieve Pagina 2 van 3

behoefte. Uit het onderzoek blijkt dat er geen vraag is naar “versteende” woonwagenlocaties. Gelet op de gerechtelijke uitspraken, het landelijke “Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid” en de resultaten van het behoefteonderzoek is het noodzakelijk het gemeentelijke woonwagen- en standplaatsenbeleid te herzien. Dit beleidskader is erop gericht te voorzien in de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte aan woonwagens en standplaatsen. Het geeft weer wat de belangrijkste opgaven zijn en op welke manier de gemeente hieraan invulling wil geven. Dit beleid biedt de kaders voor: Het maken van prestatieafspraken omtrent woonwagens en woonwagenstandplaatsen met de woningbouwcorporaties en de huurdersorganisaties. De ontwikkeling van huidige en nieuwe woonwagenlocaties. Dit beleidskader vervangt het woonwagenbeleid als opgenomen in de huidige Woonvisie Hoogeveen 2017-2020. Bij de actualisatie van de Woonvisie wordt het voorliggende beleidskader opgenomen als integraal onderdeel de Woonvisie. De financiële gevolgen zijn Het vaststellen van het woonwagen- en standplaatsenbeleid heeft geen financiële gevolgen. De uitvoering van het beleid past binnen de reguliere werkzaamheden. Bij de realisatie van nieuwe standplaatsen moet de grondexploitatie positief zijn. Dit sluit aan bij de huidige werkwijze, die ook geldt voor reguliere woningbouw.

Alternatieven De actualisatie van het beleid is noodzakelijk om te voldoen aan de kwalitatieve behoefte van woonwagenstandplaatsen. De noodzaak om te voorzien in deze behoefte vloeit voort uit (internationale) mensenrechtelijke verdragen en is daarmee een wettelijke vereiste. Het is daarom geen alternatief om het huidige beleid te handhaven. De rol van de gemeente in het voorliggende beleidskader is beperkt tot hetgeen noodzakelijk om aan de wettelijke eisen te voldoen. Een alternatief kan zijn om als gemeente een grotere rol te nemen. Dit kan bijvoorbeeld door als gemeente ook huurstandplaatsen te realiseren. Dit ligt echter niet voor de hand, omdat deze verantwoordelijkheid wettelijk gezien ook ligt bij de woningcorporaties. Bovendien heeft dat financiële consequenties. Het woonwagen- en standplaatsenbeleid zou ook kunnen worden meegenomen bij de actualisatie van de Woonvisie. Gelet op de gebleken behoefte aan standplaatsen is een actualisatie van het beleid op korte termijn noodzakelijk. Het voorliggende beleid kan bij de actualisatie van de Woonvisie opgenomen worden als integraal onderdeel van de Woonvisie. Bijlagen 1. Woonwagen- en standplaatsenbeleid Hoogeveen, Burgemeester en Wethouders van Hoogeveen,

Jan Scholten secretaris a.i., Pagina 3 van 3

Karel Loohuis burgemeester