Raadsvoorstel transformatie GR GKB naar stichting

Gemeenteraad Onderwerp Transformatie GR GKB naar Stichting GKB Wij willen 1. Continuering van de 2e lijns schuldhulpverlening voor onze inwoners Wij besluiten 1. Akkoord te gaan met de transformatie van de GKB naar een stichting en daarom geen wensen en bedenkingen in te dienen tegen het voornemen van het college om deel te nemen aan een nieuw op te richten stichting die de taken op het gebied van schuldhulpverlening gaat uitvoeren (stichting GKB). 2. Geen zienswijze in te dienen op de begroting 2025 van de GR GKB Want 1.1

Voorstel om geen wensen en bedenkingen tegen het voornemen om deel te nemen aan de stichting in te dienen Op grond van artikel 160 lid 2 van de Gemeentewet stelt het college de raad in de gelegenheid om wensen en bedenkingen over dit voorgenomen besluit kenbaar te maken. In dit geval is het advies aan de raad om geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het ingezette transformatieproces is de enige manier om de GKB te laten voorbestaan als organisatie en de kwalitatief goede dienstverlening van de GKB voor onze inwoners te kunnen blijven borgen. De huidige gemeenten met een dienstverleningsovereenkomst met de GR GKB hebben aangegeven enkel bereid te zijn om deel te nemen aan een nieuwe stichting, niet aan een andere rechtsvorm. De ingezette koers is daarmee de enige mogelijkheid. Het college heeft de raad in het informerende blok van 13 juni meegenomen in het hoe en waarom van het transformatieproces rondom de nieuwe uitvoeringsorganisatie, met het doel om de raad te voorzien van zoveel mogelijk informatie.

1.2

De GKB kan met de verzelfstandiging naar een stichting voortbestaan als organisatie De GKB is nu een Gemeenschappelijke Regeling van de gemeenten Assen, Hoogeveen en Meppel. Er zijn twee knelpunten die maken dat er een nieuw toekomstperspectief nodig is voor de GKB. Op dit moment voldoen we met de GR GKB niet aan de aanbestedingsregels. De GR GKB voert naar verhouding te veel diensten uit voor 11 gemeenten die niet deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling. Verder rust er nu een te zware financiële verantwoordelijkheid op de 3 gemeenten die deelnemen aan de GR GKB (Assen, Hoogeveen en Meppel). Hoewel de GR GKB momenteel aan in totaal 14 gemeenten diensten levert, dragen alleen de 3 GR gemeenten de financiële risico's. In het proces om te komen tot een nieuw toekomstperspectief voor de GKB zijn verschillende scenario's onderzocht. Het heeft de voorkeur om de GKB als organisatie in stand te houden omdat hiermee de kwalitatief goede dienstverlening van de GKB voor onze inwoners kan blijven en de gevolgen voor het personeel beperkt zijn. Uiteindelijk blijkt een verzelfstandiging in de vorm van een stichting de enige mogelijkheid om dit te bereiken. Bijna alle gemeenten die nu alleen diensten afnemen bij de GR GKB zonder hieraan deel te nemen, zijn namelijk bereid om aan te sluiten bij de op te richten stichting.

Pagina 1 van 5

Een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle verzelfstandiging is dat zoveel mogelijk gemeenten aansluiten. Alleen dat is de stichting GKB robuust genoeg om financieel gezond te blijven en kunnen we voldoen aan de aanbestedingsregels, zie voor meer informatie het onderzoek van Pels Rijcken (bijlage 6). 1.3

Met de verzelfstandiging van de GKB blijven onze inwoners verzekerd van adequate tweedelijns schuldhulpverlening Uitgangspunt bij de transformatie is dat onze inwoners die zijn aangewezen op tweedelijns schuldhulpverlening geen hinder ondervinden van de transformatie van de GKB. Door de overgang naar een stichting die alle activiteiten van de GKB naadloos overneemt, is dit gewaarborgd.

1.4

De stichting GKB heeft een gezond financieel perspectief We hebben onderzoek gedaan naar de financiële haalbaarheid van de stichting GKB. Uit dit onderzoek blijkt dat de stichting een positief resultaat kan halen. Belangrijke voorwaarden hiervoor zijn dat de inhuurkosten drastisch worden teruggebracht en dat het volume van de deelnemende gemeenten gelijk blijft. Wij verwachten dat dit door de toenemende aandacht van het rijk voor de aanpak van schulden en de financiële bestaansonzekerheid van veel huishoudens het geval zal zijn. Er is een financieel scenario opgesteld waarbij de huidige omzet van de GKB gelijk blijft. In dit scenario gaan alle 14 gemeenten (3 GR gemeenten en 11 gemeenten met nu een dienstverleningsovereenkomst met de GR GKB) deelnemen aan de stichting. In bijlage 4 'businessplan stichting GKB 100%' is dit scenario uitgewerkt. Met dit scenario kan er in 2025 een positief resultaat worden gehaald van € 6.000,-. Ook is gekeken naar het financiële scenario waarbij 4 van de 11 gemeenten die nu alleen diensten afnemen bij de GKB niet deelnemen aan de stichting (zie bijlage 5 , businessplan stichting GKB 75%). De omzet van de gemeenten die deelnemen aan de stichting en diensten inkopen bij de GKB daalt dan naar 75%. In deze situatie kan er in 2025 een positief resultaat worden gehaald van € 15.000,-. In dit scenario moet de GKB wel krimpen.

1.5

Er komt een einde aan de onrechtmatige inbesteding De betrokkenheid van de DVO-gemeenten bij de nieuwe stichting middels de raad van publiek belang zorgt ervoor dat er een einde komt aan de onrechtmatige inkoop (middels inbesteding) bij de GKB. Op deze manier wordt voldaan aan de voorwaarde dat de omzet voor minimaal 80% afkomstig is van betrokken gemeenten.

1.6

De gemeente houdt zeggenschap binnen de stichting GKB De stichting GKB wordt een verbonden partij waar we als gemeente zeggenschap op blijven houden. Dit is ook nodig om te kunnen voldoen aan de aanbestedingsregels. We zijn van plan om binnen de stichting te werken met 3 organen, namelijk: • • •

Directeur/bestuurder; Raad van Toezicht: de leden van de Raad van Toezicht worden benoemd door de Raad voor Publiek Belang; Raad voor Publiek Belang: de deelnemende gemeenten houden sturing op de stichting via de Raad voor Publiek Belang. Elke gemeente laat zich hierin vertegenwoordigen.

De gemeenteraad houdt sturing op de omvang en kwaliteit van de schuldhulpverlening. Zo bepaalt de gemeenteraad via het budgetrecht hoeveel budget hiervoor beschikbaar wordt gesteld. In de beleidsnota Schuldhulpverlening Pagina 2 van 5

hebt u de beleidskaders vastgesteld waarbinnen de stichting uitvoering geeft aan de schuldhulp. In de oprichtingsakte staan de organen van de stichting benoemd met hun bevoegdheden (zie bijlage 1 voor het concept, dat we nog gaan bespreken met de andere potentiële deelnemende gemeenten van de stichting GKB). Gemeenten sluiten een deelnemingsovereenkomst af met de stichting GKB. Hierin staat hoelang de overeenkomst duurt, welke diensten worden afgenomen voor welke kwaliteit, welk budget beschikbaar is en wat de uittredingsvoorwaarden zijn. Deze overeenkomst is daarmee een belangrijk sturingsinstrument voor de gemeente. In bijlage 2 is een concept-deelnemingsovereenkomst toegevoegd. Verder legt het college conform de ‘nota samenwerkingsverbanden’ jaarlijks via de gemeentelijke jaarrekening verantwoording af over het functioneren van de stichting. De gemeenteraad moet daarbij kunnen controleren of de stichting als verbonden partij beleidsmatig doet wat nodig is en of dit op een doelmatige en rechtmatige wijze wordt gedaan. 2.1

De begroting 2025 (bijlage 10) betreft een pro-forma begroting die opgesteld is vanwege het nog bestaande formele toezicht van de provincie Voor de situatie dat de transformatie geen doorgang zou vinden is nog een proforma begroting opgesteld. Deze begroting wijkt af van het Businessplan van de nieuwe stichting. In deze begroting is nog geen rekening gehouden met de maatregelen die genomen worden om tot een stichting te komen.

Maar Het risico bestaat dat in het vervolgtraject alsnog gemeenten afhaken en er uiteindelijk te weinig volume is voor een robuuste- en financieel gezonde stichting. Dit betekent dat we opnieuw moeten nadenken over de wijze waarop we de schuldhulp voor onze gemeente willen organiseren. Achtergrond Met dit voorstel wordt een eerste stap gezet in de omvorming van de GR GKB naar een zelfstandige stichting. Daarmee komt een einde aan de jarenlange financiële betrokkenheid van de gemeente (als eigenaar) bij de GKB. Daarnaast komt een einde aan de onrechtmatigheid van de inkoop. Het is nu aan uw raad om zich uit te spreken over de transformatie. De gevraagde wensen en bedenkingen zijn formeel geen zwaar instrument. In deze situatie is de zienswijze echter bepalend voor het al of niet doorgaan van de transformatie. Door af te zien van een zienswijze geeft uw raad het signaal af dat u instemt met de voorgenomen transformatie. Op grond van artikel 160 lid 2 van de Gemeentewet stelt het college uw raad in de gelegenheid om wensen en bedenkingen over dit voorgenomen besluit kenbaar te maken. De financiële gevolgen zijn Er zijn geen directe financiële consequenties verbonden aan dit voorstel. In eerste instantie worden de financiële gevolgen van de transformatie verwerkt in de GR GKB in liquidatie. De gevolgen staan beschreven in het concept liquidatieplan (zie bijlage 3) en houden in: -

-

De bijdrage van de GR GKB aan de nieuwe stichting € 766.800 voor de vorming van een risicoreserve. Dit bedrag wordt naar deelnemerspercentage over de GR gemeenten verdeeld. Voor Hoogeveen gaat het daarbij om een bedrag van € 268.380. Frictiekosten voor medewerkers die boventallig worden. Dit is afhankelijk van het aantal gemeenten dat deel zal nemen aan de stichting. De kosten vallen binnen de GR GKB in liquidatie. De GR gemeenten hebben een inspanningsverplichting om boventallige medewerkers te herplaatsen in een passende functie binnen de eigen gemeente. Hiermee willen we de frictiekosten zo laag mogelijk houden.

Pagina 3 van 5

-

Liquidatieplan afwikkeling en ontmanteling GR. Het liquidatieplan bevindt zich in de opstartfase. In het najaar komt hier meer duidelijkheid over. De financiële consequenties zijn afhankelijk van wat er aan activa en passiva en meegaat naar de Stichting en wat achterblijft. De kosten van de (begeleiding) van de liquidatie zelf zijn ingeschat op € 50.000.

-

De opbrengst van de verkoop van het pand van de GKB wordt in eerste instantie verwerkt binnen de GR GKB in liquidatie.

Alternatieven In de lange aanloop naar dit voorgenomen besluit zijn er door het bestuur van de GKB een viertal scenario’s onderzocht, te weten: 1. Zelf uitvoeren van de tweedelijns schuldhulp 2. Overdracht van de GKB aan een derde partij 3. Aanbesteden 4. Verzelfstandigen van de GKB in een andere rechtsvorm Nadat verschillende scenario’s tegen het licht zijn gehouden, heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van de GKB op 28 juni 2023 besloten om het voorkeursscenario ‘verzelfstandiging GKB’ verder uit te werken. Belangrijke afwegingscriteria hierbij waren: • het waarborgen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening; • de meest geschikte rechtspersoon; • het toezicht; • de financiële verantwoordelijkheid; • de manier waarop zowel de huidige GR-gemeenten als de gemeenten die een dienstverleningsovereenkomst (DVO) hebben in de toekomst rechtmatig diensten kunnen afnemen • positie personeel; Op 30 oktober 2023 bent u bijgepraat over de keuze voor dit scenario. Op verzoek van de raad is er nadere duiding verstrekt over het niet uitwerken van de scenario’s 1 en 2. Dit is gedaan in de bijlage bij de raadsbrief van 17 januari 2024 (zie bijlages 8 en 9. Daarmee zijn de scenario’s 1,2 en 3 niet haalbaar gebleken en ligt er nu een voorstel voor realisatie van scenario 4: Verzelfstandiging van de GKB in een andere rechtsvorm.

Pagina 4 van 5

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

Concept-akte van oprichting Concept Deelnemingsovereenkomst Concept Liquidatieplan Businessplan stichting GKB 100% Businessplan stichting GKB 75% Juridisch onderzoek Pels Rijcken, oktober 2023 Raadsbrief van 17 januari 2024 Bijlage bij de raadsbrief van 17 januari 2024 Jaarrekening 2024 GKB Begroting 2025 GKB Voorgenomen besluiten AB GR GKB d.d. 4 juni 2024 Memo betrokkenheid raad stichting

Hoogeveen, Burgemeester en Wethouders van Hoogeveen,

Jelmer Mulder gemeentesecretaris

Pagina 5 van 5

Martijn Breukelman burgemeester