Raadsvoorstel Startnotitie Warmteprogramma

Gemeenteraad Onderwerp Startnotitie Warmteprogramma Wij willen Samen met de inwoners, ondernemers en partners werken aan een zo betaalbaar mogelijke en duurzame warmtevoorziening in onze gemeente en duidelijkheid geven over de toekomstige warmteoplossing per wijk, dorp of gebied. Wij besluiten 1. De Startnotitie Warmteprogramma vast te stellen. Want 1.1. We willen inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) partners duidelijkheid geven over de toekomstige warmteoplossingen in hun wijk, dorp of gebied. Het Warmteprogramma is de opvolger van de Transitievisie Warmte (TVW) die de gemeenteraad in 2021 heeft vastgesteld. Dit programma moet duidelijkheid geven over hoe Hoogeveen in de toekomst duurzaam wordt verwarmd. Daarbij moeten we aangeven welke warmteoplossing we per wijk, dorp of gebied zien, of welke alternatieven er zijn, en waar we binnen nu en de komende 10 jaar met de uitvoering aan de slag gaan. Ook maken we duidelijk wat alle betrokkenen van de gemeente kunnen verwachten. Het Warmteprogramma moet iedere 5 jaar worden herijkt. 1.2. In de Startnotitie staan de kaders die we willen hanteren voor het op te stellen Warmteprogramma. In de Startnotitie blikken we terug op de uitvoering van de huidige TVW en kijken we vooruit naar de opgave die voor ons ligt.

Om te komen tot goede kaders staan de dilemma’s en de daaruit volgende uitgangspunten omschreven die we willen hanteren om de warmtetransitie voor iedereen in onze gemeente op een zo eerlijke, haalbare en betaalbare manier te laten verlopen. De uitgangspunten in deze notitie zijn kaderstellend voor het op te stellen Warmteprogramma en bieden een belangrijke basis voor de keuzes die we met elkaar gaan maken. 1.3. De gemeente heeft de regierol in de warmtetransitie. De transitie naar een duurzaam warmtesysteem is door de Rijksoverheid belegd bij gemeenten. Dit betekent dat de gemeente keuzes moet maken hoe wijken, dorpen of gebieden in de toekomst duurzaam verwarmd gaan worden, alsmede de verschillende betrokken partijen bij elkaar brengt om de warmtetransitie te doen laten slagen. Omdat de warmtetransitie erg complex voor inwoners en ondernemers is, speelt de gemeente ook een belangrijke rol in het adviseren en ontzorgen van betrokkenen. Met de Startnotitie geven we kaders mee voor het Warmteprogramma, waaruit blijkt hoe de gemeente deze rol gaat invullen. 1.4. We willen in 2040 een CO2-neutrale gemeente zijn. De gemeente Hoogeveen heeft sinds 2010 de ambitie om als gemeente CO2neutraal te zijn in 2040.

Deze ambitie is opgenomen in de Toekomstvisie voor Hoogeveen (2018) en uitgewerkt in De groene draad, het uitvoeringsplan voor een duurzamer Hoogeveen (2017) en in Programmaplan Energietransitie 20242028. Maar 1.1. De warmtetransitie kan veel impact hebben op inwoners, ondernemers en andere betrokkenen, maar zij hebben niet allemaal mee kunnen praten over deze Startnotitie.

De energietransitie raakt iedereen. Het Warmteprogramma is een ‘hoog over’ document, waar niet iedere inwoner of ondernemer zich door aangesproken voelt om zijn of haar inbreng op te geven. Deze Startnotitie hebben we besproken met de Klankbordgroep Energietransitie en met andere (maatschappelijke) partners, zoals de energiecoöperaties, de woningcorporaties en de netbeheerders. In de Startnotitie staat ook omschreven hoe we participatie organiseren bij het opstellen van het Warmteprogramma en bij de uiteindelijke uitvoering per wijk, dorp of gebied met de Uitvoeringsplannen. Achtergrond Gemeenten staan in Nederland aan de lat voor de warmtetransitie, die onderdeel is van de energietransitie. Dit is afgesproken met het Klimaatakkoord en vertaald in de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) en de Wet collectieve warmte (Wcw) die ter besluitvorming voorlicht. In 2050 moeten alle gebouwen duurzaam worden verwarmd. Dit is nodig om minder CO2 uit te stoten, maar ook om minder afhankelijk te worden van (buitenlands) aardgas. Om inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) partners en andere betrokkenen duidelijkheid te geven over hoe we gezamenlijk gaan toewerken naar een duurzame warmtevoorziening, heeft de gemeente in 2021 de Transitievisie Warmte vastgesteld.

Hierin hebben we een beeld geschetst van de mogelijkheden die er zijn om Hoogeveen in de toekomst duurzaam te verwarmen. Ook hebben we gekozen om tot 2030 maximaal in te zetten op het besparen van energie door middel van isolatie en door middel van een hybride warmtepomp. In de Waterstofwijk Erflanden zijn we aan de slag gegaan met het aardgasvrij maken van een wijk. Hoe we dit gaan doen, staat omschreven in het Uitvoeringsplan, dat samen met inwoners en partners is opgesteld en zich in de afrondende fase bevindt. Ondertussen is de warmtetransitie al flink in de uitvoering gekomen. Inwoners en ondernemers zijn massaal aan de slag gegaan met het besparen van energie en de gemeente helpt hen waar mogelijk met subsidies, leningen en advies. Ook zijn er veel lessen geleerd uit de Waterstofwijk, die we kunnen gebruiken naar de toekomst toe. Tegelijkertijd wordt er vanuit veel betrokkenen gevraagd of de gemeente meer duidelijkheid kan geven over welke warmteoplossing er per wijk, dorp of gebied wordt voorzien. Deze duidelijkheid hebben de woningcorporaties bijvoorbeeld nodig om geen desinvesteringen te doen. Met de Wgiw, die ingaat op 1 januari 2026, verandert de term Transitievisie Warmte naar Warmteprogramma. Ook verplicht de wet dat het Warmteprogramma iedere 5 jaar moet worden herijkt in de vorm van een Omgevingsprogramma.

De bevoegdheid voor het vaststellen van een Omgevingsprogramma ligt volgens de Omgevingswet bij het college. Daarmee ligt de bevoegdheid voor het vaststellen van het Warmteprogramma dus ook bij het college. In Hoogeveen kiezen we er echter voor om het Warmteprogramma actief met samenleving en met de gemeenteraad op te stellen. Dat begint nu met een startnotitie, zoals in 2021 ook bij de TVW is gebeurd. Ook wordt de gemeenteraad betrokken bij het definitieve Warmteprogramma. Om inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) partners en andere betrokkenen duidelijkheid te geven over de warmtetransitie, zal het Warmteprogramma meer inzicht moeten geven in de toekomstige warmteoplossing per wijk, dorp of gebied en wanneer we waar met de uitvoering aan de slag gaan. Met de uitgangspunten uit de Startnotitie kan de gemeenteraad kaders meegeven die uiteindelijk in het Warmteprogramma landen en de basis bieden voor de te maken keuzes. Het Warmteprogramma moet uiteindelijk op 31 december 2026 zijn vastgesteld als een verplicht programma onder de Omgevingswet. Dit betekent dat de wet heeft bepaald dat het college van B&W de definitieve versie moet vaststellen. Om de gemeenteraad actief

te betrekken, legt het college het Warmteprogramma vóór vaststelling nog ter advies voor aan de gemeenteraad. Omdat het Warmteprogramma een kaderstellend document is, houden we er rekening mee dat er een milieu-effectenrapportage (MER) moet worden opgesteld. Indien dit het geval is, dan kan dit financiële gevolgen met zich meebrengen en gevolgen hebben voor de planning. De financiële gevolgen zijn Er zijn geen financiële gevolgen. Het opstellen van het Warmteprogramma wordt gedekt vanuit de lopende begroting. Mocht er een milieu-effectenrapportage moeten worden uitgevoerd, dan heeft dit mogelijk financiële gevolgen. Alternatieven 1. De Startnotitie niet vast te stellen. Gekozen kan worden om de Startnotitie niet vast te stellen. Dit betekent dat de gemeenteraad geen kaders meegeeft voor het op te stellen Warmteprogramma. Participatie Voor het opstellen van de Startnotitie zijn (maatschappelijke) partners en de deelnemers aan de Klankbordgroep Energietransitie geraadpleegd over de huidige Transitievisie Warmte. Mede op basis van de resultaten hebben we de dilemma’s en de uitgangspunten uit de Startnotitie geformuleerd. Deze zijn vervolgens voorgelegd aan de bovengenoemde partijen tijdens een bijeenkomst. De inbreng die tijdens de bijeenkomst is opgehaald is verwerkt in de Startnotitie die nu voorligt. Communicatie Communicatie geschiedt via Groenemorgen Hoogeveen.

Voor de bijeenkomsten en de raadpleging voor de het vervolgtraject vindt communicatie plaats via de gebruikelijke kanalen. Bijlagen Startnotitie Warmteprogramma Hoogeveen, Burgemeester en Wethouders van Hoogeveen, ValidSigned door M. Hacking op 03-12-2025

ValidSigned door M. Breukelman op 04-12-2025

Mike Hacking gemeentesecretaris

Martijn Breukelman burgemeester