Printversie Besluitenlijst

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HOOGEVEEN d.d. 25 november 2021

1.

Informerende ronde (Raadzaal) 1.1 Opening informerende ronde De voorzitter: Dames en heren, welkom in deze informerende ronde voorafgaand aan de raadsvergadering. Op de agenda staat het integraal huisvestingsplan primair en speciaal onderwijs. 1.2 Spreekrecht De voorzitter: Voor het spreekrecht heeft zich niemand aangemeld. 1.3 Integraal huisvestingsplan primair en speciaal onderwijs De voorzitter: Dus we komen gelijk bij het onderdeel over het huisvestingsplan. Er is geen presentatie. Wethouder Ten Kate zal u een korte doch duidelijke inleiding geven waarna er dan gelegenheid is voor het nog even stellen van vragen. Ik geef het woord aan wethouder Ten Kate. De heer Ten Kate: Dank u wel, voorzitter. Ja, op de agenda staat het integraal huisvestingsplan en u weet, daar wordt in dit huis en in deze gemeente wordt en werd daar een hele tijd al over gesproken. Als college hebben wij u de afgelopen periode ook al een aantal keren in een informele digitale setting of sessie meegenomen met waar we mee bezig waren, dus u kent al heel veel van de achtergronden. De stukken heeft u ook allemaal dus het leek me niet nodig om dat allemaal uitvoerig aan de hand van lichtbeelden vanavond de revue te laten passeren.

Toch is het denk ik wel goed voor u, maar ik denk ook voor de inwoners van Hoogeveen, want die kunnen van deze avond nu ook kennis nemen, om iedereen nog even mee te nemen, in zevenmijlslaarzen, wat er eigenlijk de afgelopen anderhalf jaar ongeveer gebeurd is op dit dossier. Velen van u waren daarbij, ik niet, maar in februari van 2020 heeft u als raad in dit huis een besluit genomen over het integraal huisvestingsplan en over de visie op onderwijs. Dat besluit was tweeledig, u heeft een visie vastgesteld op de onderwijshuisvesting, dat zal ik zo nog iets over zeggen, en u heeft een besluit genomen, met wel een open eindje, over … Een behoorlijk open eind als het gaat over de financiering van dat alles. Daar komen woorden in voor als inspanning en uitwerken. Eerst iets over die visie. Op hoofdlijnen heeft u toen gezegd, en dat was ook met instemming toen al van de schoolbesturen, dat het verstandig is om daar waar het kan te gaan samenwerken en samenwerken ook niet alleen tussen scholen onderling, maar toch ook vooral met andere organisaties zoals kinderopvang en noem maar op. Een ander belangrijk thema wat toen ook onderkend is, is dat we toch in Hoogeveen en omstreken te maken hebben met krimpende leerlingenaantallen waar we op de een of andere manier verstandig mee moeten omgaan.

Die visie lag er dus al maar het heikele punt was, vorig jaar voor de zomer, hoe we de opgave die we hebben op het vlak van vernieuwing van onze onderwijspanden, hoe we dat zouden kunnen bekostigen. Nou, u weet, er is vorig jaar zomer van alles gebeurd, zeker rondom schone lei. Dat bracht aan de ene kant met zich mee dat heel veel dingen onzeker waren maar uiteindelijk werd dat ook wel weer, als het om onderwijshuisvesting gaat, wel weer zekerder, omdat uw raad bij het vaststellen van de begroting eind vorig jaar heeft besloten om een jaarlijkse investeringsruimte specifiek voor onderwijs op te nemen van 2 ½ miljoen per jaar. Dat heeft vervolgens wel enorm geholpen, want daarmee was duidelijk welke financiële ruimte er was en is nog steeds om te investeren in onderwijshuisvesting. Wij hebben vorig jaar in november het overleg met de schoolbesturen weer opgestart en hebben ook deze

uitgangspunten met schoolbesturen gedeeld. In eerste instantie leverde dat wel wat een gemixt beeld op want aan de ene kant was er zeker de wil om met elkaar daarover verder te praten, aan de andere kant was de financiële ruimte beperkt. Maar goed, hij is er wel en hij is ook nog heel behoorlijk dus we hebben eigenlijk vanaf, ik denk, afgelopen voorjaar, de inhoudelijke gesprekken met de schoolbesturen weer opgestart en dat ook gedaan vanuit de regierol die wij als gemeente nou ook eenmaal hebben als het gaat om de wet op het primaire onderwijs. Daarvoor hebben wij ook het overleg gebruikt wat daar ook voor is, namelijk, het heet dan het OOGO, het op overeenstemming gericht overleg. De naam zegt het al, daarin overleggen het gemeentebestuur samen met de schoolbesturen over het huisvestingsplan en proberen we daar op overeenstemming uit te komen. Nou, mocht dat niet lukken, dan is het uiteindelijk aan u als raad om daar als hoogste orgaan een besluit over te nemen. Dat hebben we in een aantal sessies gedaan, er zijn ook nog wel informele overleggen tussendoor geweest.

In mei, dat was dit jaar voor de zomer, stonden we zover dat we op heel veel punten wel consensus hadden, dat we ook vonden dat we toch vooral ook aan de slag moesten met elkaar, maar er waren nog wel een aantal punten waar je hebt over kunt hebben, met name daar waar je je naar de toekomst toe moet afvragen of je een school op enig moment in zichzelf wil vervangen of dat je toch moet kijken naar samenvoeging van schoolgebouwen. Maar daar hebben we uiteindelijk de route gekozen die al eerder op tafel lag, namelijk, je hoeft ook niet alle vraagstukken die over tien jaar of die over twintig jaar spelen nu op te lossen. In het IHP wat nu voorligt, is de afspraak gemaakt als volgt, dat op het moment dat er iets met een school zou moeten gebeuren, dat we dan, dat noemen we dan, een haalbaarheidsstudie doen. Simpel gezegd komt dat erop neer dat we gaan kijken, wat is nou wijs en verstandig voor dit schoolgebouw? Voor de goede orde, wij gaan niet over of een school wel of niet open of dicht moet zijn, daar gaan de schoolbesturen zelf over, maar we gaan er wel over of één of meerdere scholen er misschien slimmer aan doen om in één gebouw ondergebracht te worden. Die systematiek zit nu in het IHP. Dus op het moment dat ergens iets aan snee is, en zeker bij de wat kleinere scholen, gaan we kijken, is dit nu verstandig om te doen. Een besluit daarover nemen we niet in het IHP.

We zeggen alleen dat we dat gaan doen en dat komt dan iedere keer als dat aan de orde is. Dat is ook logisch, want je moet dan ook de stand van die desbetreffende school op dat moment meewegen. Want een school kan nu veel leerlingen hebben, maar misschien over tien jaar een heel stuk minder of precies andersom. Dus dat moet je gewoon doen met de wetenschap van dan. Heel expliciet hebben we ook, realiseren we ons ook en daar hebben we ook consensus over, dat er ook nog allerlei andere omstandigheden kunnen zijn om het toch voor te kiezen, ook bij kleine scholen, om die op enig moment toch her te bouwen als dat nodig is, bijvoorbeeld als het gaat om de laatste school in een dorp. Maar dat zijn afwegingen die we dan maken. Wat ik nog niet gezegd had maar ook goed is dat het IHP en lijst bevat van alle schoolgebouwen inclusief de bouwkundige staat en ook inclusief een soort rangorde van waar beginnen we als eerste mee. Ik denk dat ik daar naar een afronding toe kan, voorzitter. Dat is waar we dus ook nu staan voor de komende periode. Het besluit dat voorligt, is dat u instemt met het IHP en daarmee zegt u, ja, tegen de visie, zegt u ja tegen de systematiek die daarin zit, ook tegen de rangorde, op hoofdlijnen.

Maar we gaan, het is geen document wat in beton gegoten is, we gaan van jaar tot jaar telkens kijken, is het op dit moment verstandig om het op het schoolgebouw wat bovenaan staat, om dat als eerste aan te pakken of kiezen we met ze allen toch voor iets anders. We hebben de afgelopen week al meegemaakt dat een schoolbestuur - dat is verwerkt in de stukken, hoor - maar in de aanloop hiernaartoe, dat een schoolbestuur zei nou, ik heb twee scholen op het lijstje staan, maar ik zou liever de ene wat hoger hebben dan de ander. Nou, als het schoolbestuur dat vindt en de andere schoolbesturen zijn het daarmee eens en wij ook, dan kan dat natuurlijk. Waarmee we willen beginnen is met De Akker in Pesse en dat is ook het enige geval waarin we nu al een uitspraak doen over die haalbaarheidsstudie op hoofdlijnen, want ook in de stukken ziet u dat bij De Akker in Pesse staat dat je daar zou kunnen overwegen die school op termijn te laten samengaan in één gebouw met De Posthoorn in hetzelfde dorp. Daarvan zeggen de beide schoolbesturen nu, daar zien wij geen aanleiding toe en dat willen wij ook liever niet, gelet op de afstand tussen beide scholen en gelet op de

denominatie en ook het verschil in karakter tussen beide scholen. Dat zien wij ook en dat herkennen wij ook als gemeente, dus daarvan zeggen wij nu, omdat dat als eerste aan de orde is, dat overwegen wij nu niet en wij stellen voor om De Akker in Pesse te renoveren. De volgende scholen die dan aan de beurt zijn, om het maar zo te zeggen, zijn de scholen voor speciaal onderwijs. Dat zijn vier locaties van RENN4 in Hoogeveen. Daar moeten we echt nog wel even op studeren wat we daar willen gaan doen. Bij De Akker liggen de plannen eigenlijk wel min of meer klaar, maar hier is echt wel de vraag, wat is daar dan wijsheid. Dus daar gaan we starten met die haalbaarheidsstudie. Dat geldt ook voor dezelfde scholen die in de eerstkomende vier jaar ook nog aan de beurt zijn, dat gaat over de Titus Brandsma en Het Palet hier in het centrum van Hoogeveen. Ook daar loopt dan, zit de vraag achter, willen we daar naar nieuwbouw van twee scholen toe of willen we dat ook samenvoegen? Nou dat is het een beetje op hoofdlijnen, voorzitter, ik denk dat ik daarmee iedereen wel behoorlijk heb meegenomen in wat zich de afgelopen periode heeft voorgedaan.

En dat moet ik denk ik nog wel, dat zou ik bijna vergeten te zeggen, dat heeft u ook in de krant kunnen lezen, maar we hebben in de laatste op overeenstemming gerichte overleggen, goed dat ik dat nog voor de procedure zeg, hebben alle schoolbesturen aangegeven dit IHP zeer toe te juichen, zijn er ook zeer content over. Er was nog een enkele opmerking, die treft u ook aan bij de stukken en daar staat ook achter hoe wij voorstellen dat te verwerken. Die verwerking hebben we nog niet gedaan, omdat het ons ook goed leek omdat gewoon transparant op hier op tafel te leggen. Als u zegt, ja, dat is akkoord, dan gaan wij dat stuk natuurlijk nog een keer op die manier aanpassen. Maar ik denk, met dit alles, dat we er met ze allen, en dan bedoel ik gemeente, iedereen die er de afgelopen jaren, kan ik haast wel zeggen, aan gewerkt heeft, en dat geldt ook voor degenen die in het onderwijs actief zijn geweest. Ik kijk nu iemand aan, die weet er ook alles van. Dus ook sommigen in uw huis, in deze zaal hebben hier de afgelopen periode veel mee van doen gehad. Maar ik denk, iemand zei van de pers van, mag je dit een doorbraak noemen? Ik ben nooit zo van de grote woorden, maar toen we er met de pers en de schoolbesturen nog eens tien minuten over gesproken hadden, durfde een van de schoolbesturen wel te zeggen dat je dit eigenlijk toch wel een doorbraak zou kunnen noemen, denk ik.

Daar sluit ik me dan maar bij aan, voorzitter. De voorzitter: Oké, dank u wel voor de toelichting en de heldere uitleg en dan kijk ik even rond, mevrouw Bouius van het CDA heeft een vraag. Drukt u het knopje in. Mevrouw Bouius-Feyen: Ja, het goede knopje nu. Even een vraag over het samenvoegen van scholen. Hoe zien jullie dat voor je? Kunnen ze hun eigen identiteit behouden of zeg je dan, het moet ook één basisschool worden, want bijvoorbeeld de een is een jenaplanschool en de ander is een daltonschool. Moet dan een zijn identiteit van de school opgeven of kunnen er twee typen in een gebouw komen? De voorzitter: Wethouder Ten Kate. De heer Ten Kate: Goed dat u dat vraagt, want het is goed om daar duidelijkheid over te hebben. Laat ik heel helder zijn, schoolbesturen gaan over de inhoud van het onderwijs, dus over de denominatie, dat gaat over protestants-christelijk, rooms-katholiek of iets dergelijks, maar ook over het type onderwijs, zal ik maar zeggen, Dalton, regulier en alle varianten die daar nog veel meer zijn. Gaan we als gemeente niet over, willen we ook niet overgaan. Dat moet u ook weten, zeker degene die naast u zit heeft het daar onlangs nog over gehad in de klas, weet ik, 1918 onderwijspacificatie, dat is een groot recht in dit land. Dus dat is buiten kijf.

Wij gaan over de onderwijshuisvesting en we kunnen wel zeggen, als twee scholen, en ook als dat verschillende concepten zijn, allebei aan een nieuw gebouw toe zijn en de ene school is honderd leerlingen en de andere school is honderd leerlingen. Ga je dan twee schooltjes bouwen van honderd leerlingen of zeg je, het is verstandig om dat in één gebouw te doen met een idealiter, met een kinderopvang daarbij en daar moet je

dat gesprek over voeren, wat doen we dan met de gemeenschappelijke ruimte? Maken we één aula-achtig iets of toch twee of één bieb of twee. Nou, daar moeten dan de scholen … Natuurlijk ga je dan op zoek naar een efficiënte indeling zodat, daar heeft denk ik iedereen baat bij. Is dat een duidelijk antwoord? Mevrouw Bouius-Feyen: Ja, dat is zeker een duidelijk antwoord en ook als het onderwijs het ook weet, dat dat niet bedreigend is, is natuurlijk al een hele hobbel daarvoor weggenomen. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan kijk ik verder rond. De heer Bisschop, VVD. De heer Bisschop: Dank u wel, voorzitter. Even een vraag ten aanzien van, het gaat hier ook om de pegels. In het IHP staat dat de gemeente Hoogeveen bij renovatie 1750 euro per vierkante meter als maximaal bedrag ziet. Komt de investering dan bij De Akker in Pesse, komt dat dan goed of zitten we dan niet aan de goede kant. En als ik dan het speciaal onderwijs en die twee bij elkaar optelt, zit ik op 6,1 miljoen voor 2022. Dat is boven het budget van 5 miljoen. Dus ik heb voor beide de vraag van, redden we dat? De voorzitter: Wethouder Ten Kate. De heer Ten Kate: Ja, twee verschillende vragen. De eerste gaat eigenlijk over van, zijn die normbedragen toereikend? Uw vraag van, hoe schat u dat in en het antwoord is, we weten het nog niet.

Dit is wel waar we nu mee rekenen, maar je kunt het pas ook, daar zijn die haalbaarheidsstudies ook voor nodig, wat is nodig in een school, wat gaan we concreet doen, wat zijn de bouwprijzen op dat moment, enzovoort enzovoort. Dit is het uitgangspunt. Dus u moet dan echt gaan kijken van, oké, wat is het budget, welke normbedragen staan er voor, wat zijn onze wensen, en dat is nog wel even duwen en trekken. Dus het antwoord is, nee, we weten het niet, het wordt best nog wel spannend hier en daar, of dat gaat lukken. We weten ook allemaal niet wat de staalprijzen enzovoort allemaal doen. Er zit ook nog wel wat vrije ruimte in, in gesprekken met de schoolbesturen, want je hebt ook altijd nog een soort grijs gebied, van wie gaat waarover. Schoolbesturen kunnen er ook nog zelf voor kiezen om uit eigen middelen boven op die euro’s die u noemt, daar nog iets voor te doen. Op het moment dat zij een wens realiseren waarvan wij zeggen, ja, dat gaan wij niet betalen maar als je graag zelf wilt, dan kan dat. Dus dan moet je het bij elkaar leggen. Dus dat gaan we ervaren met elkaar. En mocht dat echt, daar wil ik niet op vooruitlopen, maar als dat aanleiding geeft om daar met elkaar in gesprek over te voeren, dan moeten we het erover hebben. Maar zo gaan wij wel nu de wedstrijd in.

De andere vraag gaat meer over, dat is een beetje techniek, ook over hoe past dat nu? Kijk, het zijn investeringsbedragen. Dus wat uiteindelijk in onze begrotingen landt, zijn ook weer niet die investeringsbedragen, maar zijn de kapitaallasten. Die cumuleren. Dus we hebben nu al in de begroting van volgend jaar 5 miljoen investeringsruimte, want u heeft nog van dit jaar naar 2022 gebracht. Het jaar daarop is zeven en een half miljoen en het jaar daarop is tien miljoen. Dus in de laatste jaarschijf staat de kapitaallasten van tien miljoen. Dat is ook wel een beetje waar we naar kijken, zeg maar. Wat we nu gaan doen is, De Akker is veel lager, dus daar zal een meevaller in, kan ik nu al wel voorspellen, in de kapitaallast van de eerste jaarschijf zitten omdat we daar niet twee en een half miljoen aan gaan uitgeven. Wat we gaan doen, en zo heb ik het ook met de portefeuillehouder financiën afgesproken, en ik heb niet helemaal scherp uit mijn hoofd op welke P&C momenten dat precies zit, moeten we ook even kijken wat daar verstandig is. Maar we gaan de investeringen die we nu zien zo secuur mogelijk ramen en dat gaat dan op enig moment ook leiden tot een bijstelling van die twee en een half miljoen die in de begroting zit. Dus dan gaan we die investeringsbedragen passend maken met wat we van plan zijn.

En natuurlijk moet het aan het eind van de streep wel weer ongeveer uitkomen, anders krijg ik ruzie met mijn collega. Dus u zult de uitwerking daarvan, dus die twee en een half miljoen was alleen maar zo een duim in de lucht. Ordegrootte, maar dat is gealloceerd. In de uitwerking gaat dat natuurlijk

nooit in mooie partjes van tweeënhalf miljoen. Die zult u waarschijnlijk in de volgende PNC momenten, ziet u daar de vertaling van en de concretisering van, ziet u daarvan terug. De voorzitter: Oké, dank u wel. Dan kijk ik verder rond, mevrouw Hooijer, Gemeentebelangen. Mevrouw Hooijer-Everts: Ja, ik had niet zozeer een vraag als wel een kleine verbetering. Er staat in hoofdstuk zeven op pagina 52 de leeftijd volgorde van de scholen en op twee staat het Blokland, die zou van 1930 zijn, maar ik was er zelf net niet bij, maar hij is van 1936. Op 31 maart 1936 was de officiële opening en op 1 april begonnen de kinderen. En ze kwamen ook echt toen. De voorzitter: En heeft dat dan consequenties voor het IHP verder, die zes jaar? Mevrouw Hooijer-Everts: Daar laat ik mij nog niet over uit. De voorzitter: Dank u voor die correctie. Toch handig, mensen met zoveel ervaring in de raad, die dat ook nog weten. Dan kijk ik verder nog even rond, zijn er verder nog vragen over dit onderwerp? Ja, de heer Oosterlaak, SP. De heer Oosterlaak: Ja, nog even.

Ja, het wordt elk jaar bijgesteld, het investeringsbudget, in principe, maar we gaan nou uit van tweeënhalf miljoen ja, mijn vraag is dan een beetje, als je naar de langere termijn kijkt, en je gaat een beetje voort op de weg die we dan nu ingeslagen zijn met de tweeënhalf miljoen, is er dan iets te zeggen over dat het tempo voldoende is en de investeringsruimte zoals die nou bekend is, dat toereikend is om de onderwijshuisvesting op een fatsoenlijke manier voor elkaar te krijgen, ook op wat langere termijn. De voorzitter: Wethouder Ten Kate. De heer Ten Kate: Ja, ik kan me herinneren dat sommige collega’s van u die vraag, ik denk bij de algemene beschouwingen, ook al een keer gesteld hebben en toen heb ik me daar volgens mij niet over uitgelaten. Ik zou echt nu de blik willen werpen op wat de komende vier jaar mogelijk is. Dat is ook nog een hele kluif, trouwens, want ik som dan nu wel even zo in de gauwigheid een heel stel scholen op die vertimmerd moeten worden, maar dat is nog een hele kluif, zal ik maar zeggen. Dus daar hebben we onze handen nog we de komende vier jaar vol aan. Ik heb toen, volgens mij, gezegd, natuurlijk moeten we ook vooruit kijken en kijken van, welke investeringen zien we in de jaren daarna weer aankomen.

Dat moet trouwens niet alleen voor onderwijs, maar dat geldt ook voor sport en voor riolering en voor allerlei andere activiteiten, daar moeten we ook even naar kijken. Ik durf wel te zeggen dat, kijk, we weten dat er een hausse nog wel aan gaat komen, maar de kwaliteit van de gebouwen is nou ook niet zo dat het nou morgen allemaal instort, zeg maar. Daar zit natuurlijk een grens tussen, want, en dat zie je veel op scholen, daar moeten we echt de komende periode met elkaar het gesprek over gaan voeren. Sommige panden voldoen bouwkundig nog wel prima en zijn ook nog wel aardig onderhouden, maar voldoen niet meer aan de eisen van deze tijd. Dat geeft ook wel een beetje de discussie vaak weer tussen schoolbesturen en ons, dat de schoolbesturen dan zeggen, ja, heel terecht, ja, deze voldoet niet meer aan zoals ik het hedendaagse onderwijs eigenlijk zou willen geven, maar als ik de wet in de hand pak, dan voldoet het nog wel aan de eisen die we aan onderwijs moeten stellen. Dat was een beetje het lange antwoord. Het korte antwoord is, eerst aan de slag en we moeten echt, ik durf nu niet te zeggen over hoe we over tien of over vijftien jaar uitkomen. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Scheffers, D66.

De heer Scheffers: Voorzitter, ik heb nog een beetje een vreemde vraag die in een keer bij mij opkwam, ja, zo kan het gebeuren. Er zijn heel veel scholen in Hoogeveen die een heel groot verzorgingsgebied hebben, ook van ver buiten Hoogeveen. Die krijgen dus hun kinderen, ik weet niet, in ieder buiten de grenzen van Hoogeveen. Is daar nog op een of andere manier, vanuit die gemeente, een bepaalde financiële tegemoetkoming te verwachten of is dat helemaal niet het geval? De voorzitter: Wethouder Ten Kate. De heer Ten Kate: De onderwijssystematiek zit zo in elkaar dat de locatie waar de school staat, dient te bekostigen. Die gemeente. De voorzitter: Ja. Mevrouw Bouius nog een keer, zag ik. Mevrouw Bouius: Ja, fijn. Dank u wel, voorzitter. Ik heb nog een vraagje over de ventilatie. Dat is op het moment natuurlijk heel urgent door de corona en hoe de scholen zijn en dat er ook extra geld voor uitgetrokken is door de regering, maar dat dat niet toereikend is. Hebben jullie dat, kan dat ook nog andere plannen dwarsbomen, dat dat voor gaat, dat daar het geld aan opgaat? De voorzitter: Wethouder Ten Kate. De heer Ten Kate: Nou, laat ik duidelijk zijn, de ventilatie in scholen valt onder de taak van de schoolbesturen. Dus installaties in panden, dat was ooit lang geleden wel een gemeentelijke tak van sport maar dat is al een hele tijd geleden al verschoven.

De scholen zijn aan zet om maatregelen te nemen op het vlak van ventilatie. Daar zijn ook allerlei landelijke subsidieregelingen voor waar scholen uit mijn hoofd dacht ik, 30 procent subsidie voor kunnen krijgen. Maar goed, dan moet je als schoolbestuur wel die andere 70 procent hebben. Ik weet niet of… Het antwoord is, het is aan de schoolbesturen en ik kan niet bij alle schoolbesturen in de portemonnee kijken of ze, hoe ze daarmee zitten qua investeringen, zal ik maar zeggen. De voorzitter: Hij was uit, er moest even een kaartje verwisseld worden. Dan kijk ik even rond, het stuk komt 29 november in debat en wordt op 9 december, kunt u er als raad over besluiten. 1.4 Sluiting informerende ronde De voorzitter: Ik sluit hierbij de informerende ronde en wachten we straks tot we om half acht met de plenaire raadsvergadering kunnen beginnen. 2.

Plenaire besluitvormende vergadering (Raadzaal) 2.1 Opening De voorzitter: Dames en heren, het is half acht. Ik open de vergadering van uw raad en vraag u aan het begin van deze vergadering even een moment van stilte. Dank u wel. Ik deel u mede dat met kennisgeving afwezig zijn, mevrouw Van den Oord en mevrouw Blenkers. Die hebben zich afgemeld voor de vergadering van vanavond. Verder heeft u op uw tafel wat informatiemateriaal gekregen dat aansluit bij de actie orange the world, die is vandaag van start gegaan. Stop geweld tegen vrouwen, dat is volgens mij een hele week lang aandacht voor gevraagd, wordt daarvoor gevraagd, vandaag is ook een vlag gehesen hier voor het gemeentehuis die je overdag, als het licht is, ook kunt zien wapperen. Er zijn nog meer van die activiteiten en we hebben de organisatie die daarmee belast is ook toegestaan dat ze u dit informatiemateriaal in ieder geval

hebben uitgedeeld en bij u op de tafels hebben gelegd, of wij hebben dat op de tafels gelegd, omdat ook in verband met corona geen andere activiteiten zouden kunnen worden georganiseerd, maar op deze manier kunt toch het materiaal tot u nemen. Dus dat is voor u op de tafels gelegd. Dan is de opening verricht. 2.2 Vaststelling agenda De voorzitter: En komen we bij het vaststellen van de agenda. Ik kijk even, ik zie mevrouw Rutgers, mijnheer Van Reijn. Mevrouw Rutgers. Mevrouw Rutgers: Ja, volgens mij kan, naar aanleiding van het overleg tussen de fractievoorzitters, kan de wijziging AVG, agendapunt 5.3, kan die direct door naar besluiten. De voorzitter: Dat was ook de opmerking die de heer Van Reijn, ja, u knikt, die wilde u ook maken. Dat klopt, er is inderdaad, het voorstel is om, gezien ook de besprekingen die daarover plaatsgevonden hebben, om agendapunt 5.3, en eigenlijk heel punt 5 dan, want als het debat niet wordt gevoerd, hoef je hem ook niet te openen en spreekrecht daar had zich toch al niemand voor aangemeld, om dan de wijziging van de APV 2007, zoals die onder 5.3 staat, dan meteen over te hevelen naar het besluitvormende blok van hedenavond en dan komt 'ie voor de moties vreemd aan de orde van de dag, dat komt er straks aan de orde.

U gaat daarmee akkoord, met deze verandering van de agenda? Kunnen we de agenda dan met deze wijziging incluis, kunnen we die dan vaststellen? Dat is het geval. 2.3 Mondelinge vragen De voorzitter: Dan zijn we bij het agendapunt 2.3, mondelinge vragen. Die zijn niet ingediend, dus die is niet aan de orde. 2.4 Snippergroenbeleid De voorzitter: Komen we bij agendapunt 2.4, het snippergroenbeleid. U neemt het besluit, u heeft daar natuurlijk al over gedebatteerd, om de nota vast te stellen. Ik kijk of u dat kunt doen. Dat is het geval. Dat betekent dat uw raad unaniem, alle stemmen voor, dit voorstel aanneemt. 2.5 Vaststelling besluitenlijsten 11 en 15 november 2021 De voorzitter: Dan komen we bij het vaststellen van de besluitenlijsten van 11 en 15 november. Eerst die maar van 11 november. Kunnen we deze besluitenlijst vaststellen? Dat is het geval. De besluitenlijst van 15 november, dat is ook het geval, dan stellen we die ook vast. 5.3 Wijziging APV 2007 De voorzitter: Dan komen we bij het net overgehevelde agendapunt van de debatronde naar de besluitvorming, de wijziging van de APV. U gaat ook met deze wijziging en het voorstel gaat u akkoord. Dat is het geval. Dan stellen we dat ook vast 2.6 Sluiting besluitvormende ronde De voorzitter: Komen we bij agendapunt 2.6, zoals die hier in de agenda vermeldt is, twee moties vreemd aan de orde van de dag.

Ik had eigenlijk natuurlijk ook iedereen daar aan de buis en aan de radio moeten

verwelkomen, dat was ik nog even vergeten, maar bij deze natuurlijk ook, want ik wou net even uitleggen wat moties vreemd aan de orde van de dag waren. Dat betekent, dat zijn uitspraken die de raad graag wil doen, vaak richting een verzoek aan het college, maar die niet gerelateerd zijn aan een punt dat op de agenda staat. Daarom heet het vreemd aan de orde van de dag. Dus er is niks vreemds aan die moties maar het heeft dus te maken met dat het niet een onderwerp is wat op de agenda staat. Daarom heet het moties vreemd aan de orde van de dag. Het zijn er vandaag twee en ik begin met de eerste, dat is de motie erfgoedcultuur zoals die hier is voorgelegd en daar hebben al een aantal fracties hun handtekening ondergezet. Ik zal eerst even kijken wie van de fracties die daar indiener zijn, of die nog een toelichting willen geven. Ik kijk eerst naar de fractie van Gemeentebelangen. De heer Van der Sleen: Dat mag ik dan in dit geval. De voorzitter: Ja, de heer Van der Sleen. De heer Van der Sleen: Misschien is het goed ook voor de luisteraars en thuis om even misschien een korte toelichting te geven waarom deze motie, een oproep tot.

Het is 2015 dat er de Historische Kring Hoogeveen en de Luiden van Hoogeveen en een aantal geïnteresseerden in Hoogeveen, een inventarisatie gemaakt hebben van beeldbepalende gebouwen in Hoogeveen die met de historie van Hoogeveen te maken hebben, zodat we dat kunnen bewaren voor de toekomst. Daar is een hele lijst uitgekomen en vervolgens is die lijst gesplitst in een gedeelte van belangrijk, hoog, middelhoog en basis. Alles is gebargumenteerd en per slot van rekening is er nog 250 objecten en landschapselementen overgebleven. Die zijn vervolgens in een raadsvergadering van 24 november 2016, is er een besluit genomen om dat op te nemen in de welstandsnotitie. Die welstandsnotitie, die is in 2017 veranderd in een nota ruimtelijke kwaliteit en vervolgens is hier weinig tot niets meer mee gedaan. Eigenlijk viel het mij op, bij de behandeling van de cultuur, dat dit eigenlijk een soort van blinde vlek was in het feit dat wij bij de omgevingsvergunningen niet konden merken dat er een bouwaanvraag zou komen of een verzoek tot verbouwing, dat er dan automatisch, ik zeg het maar even met mijn eigen woorden, een belletje ging rinkelen van ho, wacht even, die is een één of ander monument, ene gemeentelijk monument.

Ik zeg het tussen aanhalingstekens, want het is geen gemeentelijk monument maar het is een beeldbepalend monument, dat daar niet zo veel mee kan gebeuren, of althans, er moet eerst gekeken worden, wat is de bedoeling van die verbouwing en wat gaat er mee gebeuren, zodat het niet vernield wordt voor wat vastgelegd is. Misschien is het goed om dan tevens even een voorbeeld te geven van een rijksmonument en een provinciaal monument, dat is wettelijk geregeld hier in elke gemeente en dit is eigenlijk het derde hoofdstuk wat er bij kan komen. Bijvoorbeeld de Grote Kerk aan de Van Echtenstraat is een rijksmonument en dan hebben we in Noordscheschut bij de sluis staat ook een monumentale woning, dat is een provinciaals monument. Zo heeft elk dorp, zeker ook in Hoogeveen, provinciale en rijksmonumenten. Dit is eigenlijk een toevoeging van datgene wat we in Hoogeveen missen, vind ik, dat het goed vastgelegd wordt, voor de toekomst maar ook voor nu. Als ik dan kijk naar wat er in de inventarisatie naar boven is gekomen, dan geef ik maar even een voorbeeld, in Nieuweroord staat bijvoorbeeld een oud stationsgebouw, dat weet eigenlijk niemand meer, maar die staat er nog steeds tegenover de Jan Knegtweg waar vroeger de stoomtram langsreed. Aan de Coevorderstraatweg staat nog een origineel tolhuis en dat is de enige nog in Hoogeveen die in originele staat is.

Dus het zou echt zonde zijn, in mijn beleving en dat vinden wij ook als fractie dat dat soort gebouwen aangetast zouden worden door een verbouwing waarvan iemand denkt van, ik wil de voordeur ergens anders hebben zitten, sla hem eruit en zet ergens ander neer en de stukadoor vervolgens de hele woning ik schilder hem wit. Nou, dat zou eeuwig zonde zijn en vandaar deze motie die dan ondersteund wordt door de partijen die ook erboven staan, SGP, ChristenUnie en Lijst Van Hien. Dat is eigenlijk even een beetje, voor de rest wijst de motie vanzelf, maar goed, dat kunnen de mensen thuis nou niet zien.

De voorzitter: Nee, maar wat u toegeeft, staat natuurlijk in de introductie van die motie allerlei overwegingen. Het belangrijkste is inderdaad dat, wat er onder staat, dat is wat u oproept om het college te doen, dat is nu in beeld. Ik kijk ook even naar de andere indieners, de heer Meesters van de ChristenUnie. De heer Meesters: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik sluit me volledig aan bij de woorden van de heer Van der Sleen. De historie in Hoogeveen, die moeten we niet verloren laten gaan. We hebben een paar panden in Hoogeveen, de heer Van der Sleen somde die net op, die zijn gewoon van historische waarde en laten we daar ook verstandig mee omgaan door dat op te nemen in deze lijst, dat dat niet zomaar verbouwd kan worden. Ook in 2016 heeft mijn voorganger Jan Bekkering namens de ChristenUnie zich ook uitgemaakt voor dit raadsbesluit en feitelijk roept deze motie gewoon op tot het uitvoeren van het raadsbesluit uit 2017. Dus wat mij betreft een goede reden om hier mee in te stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De fractie van SGP een toevoeging daarbij. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter, hoe kan ook anders. Als je groot geworden bent in de bouw heb je altijd de aandacht voor gebouwen. Ja, gebouwen die, zeg maar, van vroeger een bepaald doel hadden en daar moeten we zuinig op zijn, want ze zijn eerder verdwenen als dat ze weer terug zijn.

Dus vandaar dat wij ook deze motie ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van Hien nog een aanvulling, van de Lijst Van Hien? Mevrouw Van Hien: Nou, weinig. Het is prima verwoord door mijn voorgangers, dus daar ben ik het helemaal mee eens. De voorzitter: Dan ga ik eerst even kijken naar een reactie van de kant van het college, want het is een oproep aan het college, hoe het college hierop reageert. Ik geef het woord aan mevrouw Tabak. Mevrouw Tabak: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, de strekking van deze motie is, geef nou de verwerking van historische panden, gemeentelijke historische panden en ensembles zoals dat verwoord is en ook door de raad is vastgesteld in de nota ruimtelijke kwaliteit, geef dat nou een plek in de bestemmingsplannen. Dat had natuurlijk al moeten gebeuren en dat is niet gebeurd. Dus dat moeten we gaan doen. We gaan de komende periode, in het kader van de omgevingswet natuurlijk een omgevingsvisie maken en daaraan gekoppeld ook de omgevingsplannen. Daar zou dit een goede plek in kunnen krijgen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik of er anderen zijn die niet tot de indieners behoren. De heer Steenbergen, VVD.

De heer Steenbergen: Ja, voorzitter, ik denk dat de VVD dit een sympathieke motie vindt, ervan uitgaande dat er … Het zijn niet echte monumenten, rijksmonumenten of provinciale monumenten, maar dat er de afweging, zo die in de stukken staat, dat die altijd gedaan kan worden, ervan uitgaande van behoud. Ik dat als we op die manier dat kunnen begrijpen en snappen, dat we dan mee zullen gaan met deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Oosterlaak van de SP. De heer Oosterlaak: Ja, op zich zijn wij het er natuurlijk helemaal mee eens dat er voldoende aandacht moet zijn voor het historisch erfgoed hier in Hoogeveen. Het probleem dat wij toch een beetje met deze motie hebben dat is van, als je kijkt van waartoe wordt nu eigenlijk opgeroepen. Er staat, om zo spoedig mogelijk de

gegevens toe te voegen van de nota ruimtelijke kwaliteit aan de daartoe huidig geldende bestemmingsplannen in de gemeente Hoogeveen. Ja, dat is gewoon vastgesteld beleid. Dus we vragen aan het college om het vastgestelde beleid uit te voeren. Nou, dat lijkt me nogal wiedes dat dat de bedoeling is. Dus we willen best wel voorstemmen, maar dit is toch een beetje een motie waarvan je denkt, waar gaat dit over? De voorzitter: Dank u wel. De heer Otten, CDA. De heer Otten: Dank u wel, voorzitter. Nou, de heer Oosterlaak heeft in de kern natuurlijk behoorlijk gelijk, maar het is een beetje hangen, volgens mij. Het is goed dat er nu dan in de toekomst wel goed naar gekeken wordt. Daar kunnen wij ons wel in vinden. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Ja, wij vroegen ons eigenlijk hetzelfde af als de heer Oosterlaak van de SP, of dit niet een oproep is aan het college om al vastgesteld beleid uit te gaan voeren. Dus we vroegen ons af, moet dat dan nog weer via een extra motie of is dan een belletje aan het college niet ook voldoende om dat in gang te zetten? Maar op zich zijn wij er wel voor dat dit beleid wordt uitgevoerd. Dus als het daarvoor nodig is om een motie te ondersteunen, dan zullen wij dat doen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schonewille, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schonewille: Ja, wij kunnen, denk ik, vrij kort zijn, voorzitter.

Wij sluiten ons aan bij de woorden van D66 hierin. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik of er van de kant van de indieners nog een reactie moet komen, wil komen. Dat is niet het geval. Dan breng ik de motie in stemming en vraag uw hand op te steken, ik neem aan dat het met handopsteken mag, dat is het geval. Dan vraag ik, wie is voor deze motie? Wie is daarvoor? Dank u wel. Dan kan ik ook wel even vragen, wie is daartegen maar dat is dan maar voor de formaliteit, als ik heel goed geteld heb. Dat betekent dat alle partijen deze motie hebben ondersteund en dat die unaniem is aangenomen. Dan gaan we naar de tweede motie, de motie zelfbewoonplicht en daar zijn ook een aantal partijen die deze motie hebben ingediend en ondersteund. Ik doe ze maar weer even in de volgorde zoals ze ook hier op de lijst staan. Ik kijk eerst naar de fractie van Gemeentebelangen, de heer Steenbergen. De heer Steenbergen: Voorzitter, dank u wel. Dit is een motie die we veertien dagen geleden hebben aangehouden na wat opmerkingen vanuit het college en wij dienen hem nu opnieuw in.

Het doel hiervan is dat wij nu op dit moment zien dat de woningmarkt in Hoogeveen redelijk overspannen is en dat desalniettemin er nog kavels of panden opgekocht worden projectontwikkelaars of aannemers en daar gaan bouwen en ze daarna veel duurder doorverkopen of doorverhuren waardoor de woningen die normaal gesproken betaalbaar zijn voor iemand die nog een betaalbare woning zijn nu boven die markt komen en die woningen niet meer voor iedereen betaalbaar zijn. Vandaar dat wij nu het college via een motie vragen om een onderzoek te doen naar of de zelfbewoningsplicht ook voor Hoogeveen, en waarbij onder andere ook het anti-speculatiebeding wordt meegenomen, een goed instrument is waarbij het op alle mogelijke constructies die kunnen ontstaan, kan worden toegepast. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Fractie van de VVD, de heer Steenbergen.

De heer Steenbergen: Ja, voorzitter, de motie is heel erg duidelijk, ook opgesteld, en de VVD die vond de beantwoording en de richting die de wethouder opstuurde veertien dagen terug, vonden wij eigenlijk heel goed en prima. Op basis daarvan is de motie dan ook aangepast. Ik heb wel bij de behandeling van deze motie wat geïrriteerd gereageerd op de toonzetting van de bijdrage van de heer Otten van het CDA die richting de VVD was. Ik heb toen gezegd dat de heer Otten díe VVD had gezegd en dat vond ik echt niet respectvol. Dus daar vond ik op dat moment wat van. Maar na het naluisteren was dat niet het geval, dus die woorden neem ik terug. Blijft natuurlijk wel staan dat de VVD het niet raar vindt om samen met andere partijen een motie in te dienen, ook al staan die ideologisch ver uit elkaar. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar de fractie van de SP of er nog een toelichting moet komen. Niet? Niet het geval. Ja, ik kom zo bij de heer Otten. Kijk, als je maar lang genoeg wacht. De heer Pomper wil toch nog een reactie geven. De heer Pomper, SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. Ja, de SP kan natuurlijk nooit tegen een motie zijn die het kapitalistische systeem een beetje tackelt, daarom zijn we ook heel blij hiermee. Maar ook serieus hierin. Ook landelijk is de SP, die maakt zich heel sterk juist tegen het verhuren en het huisjesmelken.

Dan zijn wij natuurlijk aan onze stand verplicht om mee te stemmen in deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan hoop ik niet dat de volgende sprekers het over díe SP gaan hebben, maar gewoon over dé SP. De fractie van de Partij van de Arbeid nog aanvullingen? Mevrouw Schonewille? Nee? Niet over het kapitalistische systeem? De heer Otten, CDA. De heer Otten: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het sportief van de heer Steenbergen wat hij hier net gezegd heeft. Het is mooi als er soms de dingen op de band staan, dan kan je nog eens even naluisteren wat er dan werkelijk gebeurd is voor je reageert en hartstikke mooi dat de heer Steenbergen dat zo opvat. Dank daarvoor. Deze motie die vraagt volgens ons, wij ondersteunen hem in ieder geval omdat hij die brede afweging gaat maken waar wij eigenlijk naar gevraagd hebben van alle voors en tegens van alle mogelijkheden om zelfbewoningsplicht in te voeren en wat de voor- en nadelen daarvan zijn. Volgens mij moet dat straks boven water komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar mevrouw Van Hien nog van de Lijst Van Hien. Mevrouw Van Hien: Ja, dank u, voorzitter. Nou, de vorige motie konden we in eerste instantie niet echt helemaal mee leven, maar de aanpassingen, daar kunnen we ons wel in vinden. Dus vandaar dat wij hierin meegaan. De voorzitter: Dank u wel.

Voor een reactie van de kant van het college geef ik het woord aan mevrouw Tabak. Mevrouw Tabak: Ja, ik kan daar heel kort over zijn, ik heb daar de vorige keer denk ik al alles over gezegd. Het doel is om ervoor te zorgen dat de woningmarkt in Hoogeveen past bij de vraag die er is in Hoogeveen en we gaan kijken welke instrumenten wij moeten inzetten om dat ook daadwerkelijk waar te maken. Wij komen daar zo spoedig mogelijk bij u op terug. En daarbij nemen we het anti-speculatiebeding mee, het ketting beding, dat is de zelfbewoningsplicht. Alle instrumenten die we maar kunnen bedenken, gaan we afwegen en dan kijken we welk pakket het beste is voor Hoogeveen. De voorzitter: Dank u wel. Dan naar de fracties die niet direct onder deze motie hun naam hadden gezet. Ik begin bij de heer Van Rijn, SGP.

De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, door omstandigheden konden we pas heel laat fractievergadering houden en konden we ook de beoordeling van deze motie eigenlijk pas geven. Maar de SP had graag ook mede-indiener van deze motie … Nou ja, de stemming is nog niet geweest, dus het kan nog plaatsvinden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Rutgers, D66. Mevrouw Rutgers: Dank u wel. Ja, het enige waar wij nog een beetje moeite mee hebben, is de paragraaf overweegt het volgende. Want daar gaat het eigenlijk met name over de nieuwbouwprojecten terwijl we vorige keer ook gesproken hebben over de bestaande bouw en dat daar ook allerlei landelijke ontwikkelingen zijn die nog niet uitontwikkeld zijn, maar die misschien wel tegen de tijd dat we bezig gaan met de woonvisie goed zijn om mee te nemen. Dus het is dan wat verwarrend dat bij roept het college op, het niet meer gaat alleen maar over nieuwbouw, dus dan denk ik, maar dat zou ik dan graag bevestigd willen zien, dat de motie echt gaat over de hele woningmarkt, zowel bestaande bouw als nieuwbouw en als dat zo is, dan zullen wij hem zeker ondersteunen. De voorzitter: Oké, dank u wel. De heer Meesters, ChristenUnie. De heer Meesters: Ja, voorzitter, dank u wel.

Ik wil me van harte aansluiten bij het punt wat mevrouw Rutgers net heeft gemaakt en daarbij, vorige motie, inderdaad, zat met name op de uitvoerbaarheid en de juridische mogelijkheden vast en voor ons was het ook even belangrijk om te wachten op wat de wethouder daarover zou zeggen. Wij horen dat dat nu mogelijk is, dus inderdaad even na de opmerking van mevrouw Rutgers, denk ik, als die reactie gegeven wordt, dan kunnen wij deze ook van harte ondersteunen. De voorzitter: Dank u wel. Ik beschouw even de vraag van mevrouw Rutgers ook even richting de indieners, hoe wij in ieder geval deze motie moeten lezen. Dan kijk ik ook even ‘…’ reactie in ieder geval van de kant van het college. Maar ik kijk eerst even naar de indieners. De heer Steenbergen, VVD. Oh, sorry, de heer Steenbergen, Gemeentebelangen. Ik zag twee bewegingen van beide heer Steenbergen. Maar nu dan toch de heer Steenbergen van Gemeentebelangen. De heer Steenbergen: Steenbergen en Steenbergen, die verwarring kan ontstaan, voorzitter. Uiteraard, op dit moment is het nog niet mogelijk om voor bestaande woningen dit te gaan toepassen, maar op het moment dat dat wel mogelijk is neem ik aan, en verwacht ik ook van het college, maar misschien kan het college daar zelf een antwoord op geven, zal dat ook meegenomen worden. De voorzitter: Mevrouw Tabak.

Mevrouw Tabak: Ja, we vatten die motie ook op in de brede zin van het woord. Er staat ook van onderzoek nou of de zelfbewonersplicht en het anti-speculatiebeding goede instrumenten zijn voor Hoogeveen om de woningbouw te reguleren. Er staat, neem daarbij mee en dan wordt het gespecificeerd op kavels. Dus we kijken daar in brede zin naar. De voorzitter: Oké, dat gezegd hebbende kunnen we overgaan tot de stemming over deze motie. Wie is voor deze motie, wie is daarvoor? Dank u wel. Dan toch maar weer even voor de zekerheid, wie is daar tegen? Is niemand. Daarmee is ook deze motie unaniem door uw raad aangenomen en zijn we gekomen aan het einde van de besluitvormende ronde. Ik ga hem zo sluiten en vijf minuten pauze, vraagt mevrouw Hooijer. Dat zullen

we dan zeker toezeggen dat we even vijf minuten schorsen en dan verder gaan met de debatronde over de transitievisie warmte. Ik sluit het besluitvormende deel. 3.

Debatronde (Raadzaal) De voorzitter: Hallo dames en heren aanwezigen en ook zeker de luisteraars. Ik vraag hier iedereen om weer op zijn of haar plaats te gaan nemen. 3.1 Opening debatronde De voorzitter: Het is 25 november en we zitten hier voor het debat transitievisie warmte Hoogeveen. De informerende ronde was inmiddels op 15 november en besluitvorming zal plaatsvinden op 9 december. Het raadsvoorstel vraagt in te stemmen met de transitievisie warmte Hoogeveen om als eerste stap in de uitdaging om voor 2050 geen aardgas meer te gebruiken voor het verwarmen van alle gebouwen in Hoogeveen. Als basis lag er de notitie uitgangspunten transitievisie warmte Hoogeveen die inmiddels is vastgesteld op 26 augustus in deze raad. 3.2 Spreekrecht De voorzitter: Er is nu eigenlijk ruimte voor het spreekrecht, maar tot nu toe heeft zich niemand gemeld, dus dan kunnen we eigenlijk verdergaan. 3.3 Transitievisie Warmte De voorzitter: Het concept heeft ter inzage gelegen van 9 september tot en met 7 oktober. Daar is een zienswijze gekomen van Attero, dat is ook al ter sprake geweest in een informerende ronde en zij zouden het op prijs stellen als de transitievisie warmte Hoogeveen de optie om warmte van Attero’s afvalenergiecentrale te gebruiken voor stadsverwarming, om dat serieus te beoordelen.

Dat is ook meegenomen en als de kansen zich voordoen, dan zullen ze daar ook zeker voor in gesprek gaan. Dan zou ik nu willen beginnen met de eerste ronde en dat is dat de verschillende woordvoerders van de fracties het woord kunnen krijgen voor een kort voorlopig standpunt en eventueel punten voor debat voor de eventuele tweede ronde. Ik zie al een hand van mijnheer Scheffers van D66. Aan u het woord. De heer Scheffers: Dank u, voorzitter. Ik zal vrij kort zijn. Wij kunnen ons in deze visie vinden, dus dat is op zich niet het punt. Desondanks hebben we wel twee puntjes, eigenlijk twee debatpuntjes. Dat is één, het gaat om een communicatie. Wij zouden graag zien dat er op een of andere manier een website door de gemeente Hoogeveen, of een platform gemaakt gaat worden waarbij alle stukken, alle data van deze visie ingebracht worden en die de bewoners van Hoogeveen … Daardoor kunnen ze dus heel goed kijken wat er allemaal speelt. Nou ja, goed, wat er allemaal te doen is. Ik heb namelijk gezocht op de website van de gemeente Hoogeveen en ook elders en er staat hier en daar een stuk, het is een crime om echt alle stukken tevoorschijn te halen. Dus mijn verzoek is, tenminste, ik ga ervan uit dat de meeste fracties het er ook mee eens zijn, dat in ieder geval alle data op een plek te vinden zijn. Dat is een, dus dat is een wat mij betreft een debatpunt.

Het tweede debatpunt dat is, er staat verschillende keren in het stuk: het betaalbaar houden voor iedereen. Daar zijn we op zich een voorstander van, maar de vraag is, hoe doe je dat in vredesnaam? Ik kan me namelijk voorstellen dat er in een bepaalde straat met dezelfde woningtypen er allemaal huishoudens wonen met verschillende portemonnees, dus zwaarte portemonnees. Ga je dan zeggen van, de ene krijgt die subsidie, de

andere krijgt die subsidie, of je krijgt helemaal geen subsidie. De vraag is, hoe krijg je dat voor elkaar en hoe doe je dat. Dat is voor mij ook een debatpunt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Scheffers. De heer Kroezen van het CDA. De heer Kroezen: Ja, bedankt, voorzitter. Het CDA gaat ook akkoord met dit raadsvoorstel, we hebben het ook onlangs nog besproken, op 26 augustus hebben we ook de uitgangspunten besproken. Er ligt nu al een visie, en dat vinden we erg vlot en daarvoor willen we ook de beleidsmedewerkers een compliment geven die hier hard aan gewerkt hebben. Wat ons vooral ook aanspreekt is dat de gemeente Hoogeveen op een realistische en praktische manier het aardgasgebruik wil verminderen. We hebben ook twee punten en die eerste sluit ook zeker aan bij de heer Scheffers van D66, vooral ook van, hoe kunnen we ervoor zorgen dat de inwoners die daar best wel wat onzeker zijn, hoe gaat het allemaal gebeuren, dat hele proces, hoe kunnen we zorgen dat die kennis en ervaring daarin gedeeld wordt? Dus daar zouden we ook wel graag met elkaar over willen praten. Het tweede punt is van, Attero kwam met een zienswijze, ze kunnen 10.000 woningen van stadsverwarming te voorzien. Deze mogelijkheid was aanvankelijk niet meegenomen en is later toch verwerkt. CDA Hoogeveen vindt het de moeite waard om dit nader te onderzoeken.

Kan er een haalbaarheidsonderzoek gedaan worden? Uiteraard is natuurlijk van tevoren wel van belang om te weten wat daarvan de kosten zijn. Is het bijvoorbeeld mogelijk om bijvoorbeeld de RES gelden daarvoor te gebruiken? Dat is misschien een vraag ook voor de wethouder. Het CDA wil daarover graag met de andere fracties in gesprek. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kroezen. Mijnheer Kramer van de VVD. De heer Kramer: Ja, dank u wel, voorzitter. Vanuit de VVD zijn we het ook op heel veel punten eens wat er in de visie staat en met name de betaalbaarheid en ook de participatie en dat de inwoners zelf bepalen wat er achter hun voordeur eigenlijk komt, of in onderling overleg. We hebben wel even twee punten die we ook in het debat willen leggen en de eerste is eigenlijk een stukje Erflanden. Want we hebben het er wel over dat de bewoners zelf mogen bepalen wat er in staat, maar in de transitie staat wel heel duidelijk dat het al waterstof wordt. Maar volgens mij moeten we daar nog over besluiten. Daarnaast hadden wij ook een stukje Attero, hetzelfde als het CDA, wij vinden dat ook een goede optie en vragen ook aan het college of ze daarin ook samen kunnen werken met andere gemeentes en eventueel provincie of iets dergelijks, zodat die haalbaarheidskosten ook gedekt kunnen worden. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kramer.

Mijnheer Van Rijn van de SGP. De heer Van Rijn: Ja, dank u wel, voorzitter. Wij zijn nog niet besloten over dit visiestuk. Onze zorg zitten hem echt over de haalbaarheid en de betaalbaarheid, want het is zo’n universeel begrip dat wij voorzien dat het later in de uitvoering grote problemen gaat veroorzaken. Dat willen wij graag voorkomen, dus daar willen wij graag ook met de andere fracties over spreken. Maar dat debatpunt is al ingebracht. Dank u wel. De voorzitter: U ook bedankt, mijnheer Van Rijn. Mijnheer Pomper van de SP. De heer Pomper: Ja, dank u, voorzitter. De SP is heel blij dat de transitievisie warmte er eindelijk is. Het had ook niet langer mogen duren, want we moeten over een acht jaar natuurlijk al de eerste grote stappen gezet hebben. We zijn blij met de zienswijze van Attero en we willen dan ook oproepen om die handschoen gewoon ook op te pakken. Het werd net ook al genoemd, voor debatpunt, maar ik denk dat dat geen debatpunt is, ik denk dat het gewoon een oproep is. Dus dat bespaart weer wat debatteren. Betaalbaarheid is net ook genoemd. Ja, het is misschien wel wat voor het debat, maar we moeten natuurlijk zo snel mogelijk naar dat

uitvoeringsprogramma toewerken want daar kunnen we concreet ook kijken wat de haalbaarheid en de betaalbaarheid is. Wat de SP wel vindt is eigenlijk dat, er wordt heel veel gesteld over betaalbaarheid in deze visie, maar er wordt helemaal niets gezegd over energie armoede, expliciet niet over energie armoede. Daar moet wel aandacht voor zijn, daar zal de SP natuurlijk ook heel scherp in blijven bij het uitvoeringsprogramma. Ons voorlopig standpunt is dat we gewoon voor deze visie zijn. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Pomper. Mevrouw Schonewille van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Schonewille: Dank u wel, voorzitter. Ja, wat ons betreft is de energietransitie en daarmee ook deze warmte transitievisie is een zeer belangrijk onderwerp, zoals eigenlijk door iedereen ook al aangehaald. We vinden de visie echter wel wat weinig ambitieus. We hadden eigenlijk graag wel gezien dat we eerder en wat sneller naar die wijk uitvoeringsplannen hadden gekeken, dat die er wat eerder lagen voor de wijken. Wat we nu zien is dat die over het algemeen voor de meeste wijken er pas na 2030 zijn. Nou ja, dat is bij wijze van pas over tien jaar.

We snappen dat er op dit moment wel weinig financiën zijn om die plannen op inhoud uit te voeren, maar het had denk ik wel, of denken wij, helpend geweest als die plannen er al lagen op het moment dat de financiën er wel zouden zijn, zodat er dan direct gehandeld kan worden. De heer Pomper van de SP gaf het net ook al aan, wij vinden ook juist dat we heel erg waakzaam moeten zijn dat er geen energie armoede gaat ontstaan. Wat ons betreft heeft de gemeente daarin een belangrijke regierol en dat moet dus goed meegenomen worden, wat ons betreft, in die wijkuitvoeringsplannen. Verder hebben we eigenlijk geen debatpunten. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Schonewille. Mevrouw Van Hien van de Lijst Van Hien. Mevrouw Van Hien: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden de vorige keer eigenlijk al aangegeven dat het wat ons betreft wel wat concreter mocht in de uitwerking en de wethouder had dat toegezegd en dat zien we inderdaad hierin terug. Daar waar het concreet kan, is het zo concreet mogelijk uitgewerkt. In de duidelijkheid, wat we met name zochten, ook al is het in grote lijnen, dat vinden we hier voldoende in terug. Ik wil nog even een paar punten uitlichten, het draagvlak en betaalbaarheid voor de inwoners is al een paar keer genoemd, dat vinden we met name heel belangrijk. We vinden wel dat hier best wel veel aandacht aan wordt besteed.

De SP noemde net ook al de energie-armoede, dat is ook een onderdeel van de betaalbaarheid en de haalbaarheid voor de inwoners. Dat verder de gemeente in dit hele verhaal de regierol neemt, daar zijn we heel blij mee. Vooral dat het een duidelijk faciliterende rol is en niet een dwingende rol, want dwingende maatregelen, dat werkt alleen maar averechts. Verder zien we de ervaring met de wijkuitvoeringsplannen in Erflanden, dat zien we eigenlijk meer als een soort van ervaring of een basis voor de overige wijkuitvoeringsplannen. Dus ik denk, de volgorde waarin dit wordt gevat of gegoten, dat vinden wij juist wel goed. De analyse van de wijken en dorpen en dat waar de meest geschikte warmtebron kan zijn, dat vinden we niet alleen heel interessant maar ook heel nuttig. Verder vinden we het een nogal technisch verhaal, ook wel. Het is wel duidelijk en ook wel goed omschreven en begrijpelijk omschreven dus we kunnen op zich er wel mee uit de voeten. Behalve de punten die al genoemd zijn, hebben we verder geen debatpunten. Ons voorlopig standpunt is dat we zeker hiermee in kunnen stemmen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Hien. Ik mis nog twee fracties. Mijnheer Giethoorn van Gemeentebelangen. De heer Giethoorn: Ja, dank u, voorzitter. Nou, ik heb de indruk dat we niet zo heel lang hoeven te debatteren over dit onderwerp en voor onze fractie hoeft dat ook niet.

Want net als mijnheer Kroezen, die zei het ook al, een zin in het raadsvoorstel viel ons ook gelijk op, die luidt: we willen op een realistische en praktische manier

het aardgasverbruik verder verminderen. Daar zijn wij het ook helemaal mee eens. Dan ligt wat ons betreft een mooi tijdpad op de plank tot 2030, inzetten op isolatie van woningen. Iedere keer, word ook steeds in het stuk genoemd, samen met inwoners stapje voor stap dat pad verkennen om, dat zal ongetwijfeld best wel een uitdagend en een moeilijk, maar om het gezamenlijk, inzichtelijk voor elkaar te krijgen met elkaar. Natuurlijk, Hoogeveen moet zich ook houden aan de afspraken internationaal en nationaal over het klimaatakkoord om in 2050 geen gebruik meer te maken van fossiele brandstoffen. Of dat haalbaar is, dat zien we dan nog wel. Klimaatverandering, is ook al het een en ander door de collega’s over gezegd. We kunnen niet op onze handen blijven zitten, want er moet wel wat gebeuren, natuurlijk. Met alleen maar kieken wat ’t wordt, komen we er niet. Voorzitter, Gemeentebelangen kijkt naar de visie zoals die er nu ligt en dan hebben wij er vertrouwen in dat onze gezamenlijke inzet tot mooie en duurzame dingen gaat leiden. Wij kunnen instemmen met deze visie. We hebben geen debatpunten, maar dat wil niet zeggen dat we natuurlijk met belangstelling zullen luisteren naar wat de collega’s nog in gaan brengen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Giethoorn. Mijnheer Meesters van de ChristenUnie. De heer Meesters: Ja, ik zit helemaal achterin.

Maar goed, ik mag ook nog het woord voeren. Wij vinden het een mooi visiedocument en die transitievisie warmte die zien wij ook als een belangrijk punt. Als je kijkt ook bij jongeren, dan zal je ook zien dat de klimaatverandering toch echt wel een van de grote onderwerpen zijn die leven, in mijn beleving. Wij moeten stappen zetten, ook in verduurzaming van onze bebouwde omgeving. Ik hoor inderdaad net gezegd worden dat er weinig gebeurd zijn andere wijken dan Erflanden, maar er kan nog heel veel want daar roept deze transitie ook op, meteen die maximale inzet op isoleren. Dat kan bij wijze van spreken vandaag nog beginnen. Als je straks thuiskomt kun je al beginnen een tochtstripje te plakken, bij wijze van spreken. Het zijn dingen die gewoon heel concreet zijn. Begin met die isolatie, en daar zijn wij gewoon ook volledig voor, maar ook later de wijkuitvoeringsplannen per wijk goed bekijken wat past, wat is betaalbaar. Daar kunnen wij van harte mee instemmen. Wij hebben geen punten voor debat, we zouden zeggen: aan de slag hiermee. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Meesters. Dan zijn we er door wat de eerste ronde betreft, de voorlopige standpunten. Ik zal even overleggen, maar volgens mij komen we tot drie, vier debatpunten waar we dan mee aan de slag kunnen. Nou, we hebben de lijstjes even naast elkaar gelegd en we kwamen tot eenzelfde conclusie.

Mijnheer Van Rijn van de SGP, oh, u wijst naar de wethouder, ja. Wilt u wat zeggen, wethouder Ten Kate? De heer Ten Kate: Ik heb in ieder geval geen debatpunten, als u dat bedoelt. De voorzitter: Er waren nog wel wat vragen in uw richting. De heer Ten Kate: Ja, wat wilt u, wilt u per punt of even nog een algemene reactie vanuit het college? De voorzitter: Ik zou beginnen met een reactie van het college en misschien kunt u dan meenemen de vraag die richting u gesteld is. De heer Ten Kate: Doe ik dat, voorzitter. Nou, laat ik zeggen dat ik, als ik zo rondkijk, de besluitvorming is pas volgende keer, maar blij ben met het draagvlak wat er op dit moment al lijkt te zijn in de raad, dat bespeur ik breed. Het zou ook een beetje vreemd zijn als dat helemaal anders zou zijn, want u heeft natuurlijk in augustus de uitgangspunten vastgesteld en daar borduurt dit op voort. Maar ook goed om te horen dat meerdere fracties dit document ook echt als een uitwerking zien van de uitgangspunten die toen zijn

vastgesteld. Een paar dingen, communicatie wordt natuurlijk door een aantal fracties benoemd. Ja, daar ligt denk ik ook een van de belangrijke rollen voor ons als gemeente om daarop in te zetten, samen met de partners, maar daar kunnen we zeker wat in doen. De heers Scheffers vroeg naar, kan dat één website worden? Ja, dat is wel onze bedoeling. We hebben nu de Groene morgen Hoogeveen, dat proberen we wat te vernieuwen. Onze huidige website format geeft daar ook niet zoveel ruimte, dus daar zijn we ook wel op zoek om dat op een andere manier in te vullen met ook meer interactie. Want dat is eigenlijk wat we ook willen, meer interactie met onze inwoners. Dus het antwoord is, ja, daar gaan we mee, of daar zijn we al mee aan de slag en dat willen we verbeteren. Dan misschien iets over Attero. Meerdere fracties hebben er naar gevraagd hoe het college daar in zit. Volgens mij blijkt al wel uit de manier waarop we met die zienswijze zijn omgegaan, dat we het een goed idee vinden om dat in ieder geval te verkennen. Ik kan u ook melden dat ik al het eerste gesprek met Attero heb gehad over hoe we dat het beste aan de vork zouden kunnen steken. Wij zouden die verkenning graag samen willen doen met onze buurgemeente Midden Drenthe, omdat Attero natuurlijk in Wijster staat en het leek me zuiver om dat ook samen met onze collega’s daar te doen.