Ontwerpbegroting 2024, inclusief meerjarenraming 2024 - 2027.pdf

24

Begroot 2024

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

Totaal Arrestantenzorg Telefonisch consult Forensisch medisch onderzoek: • Bloed/DNA afname/urinecontrole • Letselbeschrijving • Deskundigenrapportage • Zedenonderzoek • NODO melding Aantal lijkschouwingen Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners excl. euthanasie

1.700 700

1.500 600

1.400 400

1.842 745

350 50 10 25 5 350 70

300 50 15 20 5 300 61

250 60 30 20 5 300 58

362 47 10 30 3 365 73

Aantal lijkschouwingen na euthanasie Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners

200 402

175 35

175 36

235 47

NODO = Nader Onderzoek DoodsOorzaak

Reizigersadvisering In 2024 is reizigersadvisering onderdeel van het vaccinatiecentrum van GGD Drenthe. Inwoners van Drenthe kunnen hier terecht voor allerlei soorten vaccinaties. Er wordt nauw samengewerkt met huisartsen en andere ketenpartners. De afdeling reizigersadvisering zal wanneer het geïntegreerd is in het vaccinatiecentrum weer dagelijks reizigers en beroepsvaccinaties kunnen aanbieden. We gaan inspelen op een bredere doelgroep. We zullen meer vaccinaties op maat aanbieden. Hierbij kan gedacht worden aan vaccinaties voor ouderen, bijvoorbeeld tegen gordelroos, of voor kinderen bijvoorbeeld tegen waterpokken. Door het vaccinatiecentrum zal de bereikbaarheid en toegankelijkheid toenemen. Door bijvoorbeeld de spreekuren van reizigersadvisering en jeugdgezondheidszorg op dezelfde momenten en locaties plaats te laten vinden, kunnen cliënten met één bezoek van meerdere diensten gebruik maken. Ook zal door het vaccinatiecentrum de weg naar de GGD voor een reizigersvaccinatie sneller worden gevonden. Begroot 2024 Aantal 1e consulten reizigersadvisering Aantal vervolgconsulten

3.750 1.250

Begroot 2023 4.500 2.600

Begroot 2022 4.500 2.600

Realisatie 2022 2.114 513

25

2.2.8 Begroting programma Publieke Zorg & Dienstverlening

Programma Publieke Zorg & Dienstverlening

Baten

Taak

Product

Basis

Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding - COVID JGZ gezondheidsmonitor JGZ gezondheidsonderzoeken 12 tot 18 jarigen JGZ gezondheidsonderzoeken 4 tot 12 jarigen JGZ gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen JGZ risicokind centraal Rijksvaccinatieprogramma 18+ Rijksvaccinatieprogramma jeugd Seksuele gezondheid Technische hygiënezorg Tuberculose bestrijding

Totaal Basis Additioneel

Forensische geneeskunde Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg

Totaal Additioneel Totaal Baten Lasten

Basis

Totaal Basis Additioneel

Infectieziektebestrijding Infectieziektebestrijding - COVID JGZ gezondheidsmonitor JGZ gezondheidsonderzoeken 12 tot 18 jarigen JGZ gezondheidsonderzoeken 4 tot 12 jarigen JGZ gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen JGZ risicokind centraal Rijksvaccinatieprogramma 18+ Rijksvaccinatieprogramma jeugd Seksuele gezondheid Technische hygiënezorg Tuberculose bestrijding Forensische geneeskunde Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg

Totaal Additioneel Totaal Lasten Reserveringen

Basis Totaal Basis Additioneel

Totaal Additioneel Totaal Reserveringen Totaal Publieke Zorg & Dienstverlening

JGZ gezondheidsonderzoeken 4 tot 12 jarigen Forensische geneeskunde Infectieziektebestrijding JGZ additionele opdrachten gemeenten JGZ overige additionele opdrachten Preventieve logopedie Publieke gezondheid asielzoekers Reizigersvaccinaties Sense Noord Nederland Technische hygiënezorg

Rekening 2022 1.061 41.470 73 2.387 3.331 5.496 824 0 1.545 344 1.361 610 58.502 1.227 12 1.163 111 535 1.056 305 293 45 4.749 63.250 -1.042 -41.470 -74 -2.401 -3.488 -5.482 -831 -5 -1.595 -341 -1.413 -597 -58.739 -1.184 -8 -1.095 -105 -508 -840 -400 -274 -42 -4.456 -63.195 88 88 -62 -1 -85 -8 -39 -76 -2 -19 -3 -295 -207 -152

Primitieve Begroting begroting 2024 2023 1.824 1.010 0 0 87 74 2.546 2.433 2.993 3.064 6.372 5.917 808 839 0 0 1.068 1.414 271 245 1.596 1.444 639 582 18.391 17.023 1.030 888 58 0 1.243 1.132 15 88 679 543 1.156 800 487 306 320 256 19 31 5.007 4.044 23.211 21.067 -1.824 -1.010 0 0 -87 -74 -2.546 -2.433 -2.993 -3.064 -6.372 -5.917 -808 -839 0 0 -1.068 -1.414 -271 -245 -1.596 -1.444 -639 -582 -18.391 -17.023 -981 -837 -54 0 -1.153 -1.049 -14 -82 -630 -503 -1.072 -741 -471 -295 -297 -237 -18 -29 -4.689 -3.774 -22.894 -20.797 0 0 0 0 -49 -51 -4 0 -90 -83 -1 -6 -49 -40 -84 -59 -16 -11 -23 -19 -1 -2 -317 -271 -317 -271 0 0

De stijging van de begroting 2024 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2024 van 8,2%. Voor de additionele begroting 2024 is de additionele beheersbegroting 2023 bepalend.

26

Infectieziektebestrijding De versterking van infectieziektebestrijding is voor 2023 en 2024 begroot op € 712.727 per jaar. Hiervoor is een specifieke uitkering aangevraagd (SPUK-VGGD). Jeugdgezondheidszorg De incidentele bijdrage van € 350.000 die de jeugdgezondheidszorg in 2023 heeft gekregen voor de transformatie is in 2024 niet meer opgenomen. De incidentele bijdrage voor 2023 van € 127.686 voor JGZ dienstverlening voor Oekraïense kinderen in Drenthe is in 2024 niet meer opgenomen. Rijksvaccinatieprogramma jeugd In de begroting nemen we de vaccinaties mee die in het landelijk RVP zijn opgenomen. De verwachting is dat de uitkering van de maternale kinkhoestvaccinatie per 2024 overgeheveld gaat worden naar het gemeentefonds, maar vooralsnog loopt de financiering nog via het RIVM. In 2022 en 2023 heeft er een inhaalcampagne plaats gevonden voor kinderen tot 18 jaar. De financiering van de inhaalcampagne tot 18 jaar liep via het RIVM. Technische Hygiënezorg Vanaf 2023 is het verplicht om de jaarlijkse steekproef gastouderopvang op te hogen naar minimaal 50% van het aantal voorzieningen voor gastouderopvang. Dit was minimaal 5%. Het toezicht op de gastouderopvang is hiermee geïntensiveerd. De benodigde middelen hiervoor zijn reeds met ingang van 2022 toegevoegd aan het gemeentefonds. In 2023 hebben we de verhoging van de aantallen nog meegenomen in de onvoorziene inspecties.

Vanaf 2024 zullen we de verhoging van € 141.742 meenemen in de gemeentelijke bijdrage basistaken THZ.

27

2.3 Programma Samen Veilig De kern van het programma Samen Veilig richt zich op de (sociale) veiligheid van alle Drenten en in het bijzonder de kwetsbare doelgroepen. De grootste opgave is het maken van een beweging met als doel te bevorderen dat onze inwoners gezonder en veiliger kunnen leven. Dit vraagt om een maatschappelijke paradigmashift van zorg naar gezondheid en veerkracht met als resultaat meer gezonde en veilige levensjaren. Onze insteek is extern gericht op het leggen van een basis voor een goede multidisciplinaire en integrale aanpak en samenwerking. Professionals moeten ruimte krijgen om zo te functioneren, dat veiligheid (van slachtoffers) voorop staat en van daaruit inzetten op risico-gestuurde en herstelgerichte zorg. Werken vanuit deze grondhouding zorgt ervoor dat er voor kwetsbare inwoners, slachtoffers, daders en hun sociale omgeving een situatie ontstaat waarbij huiselijk geweld en kindermishandeling, binnen multidisciplinaire en systeemgerichte samenwerkingsoplossingen, nationaal, regionaal en lokaal duurzaam worden aangepakt’. Het programma focust in 2024 op: • Preventie: Het programma Samen Veilig is er voor kwetsbare mensen met problemen op meerdere terreinen of ingewikkelde problematiek op het gebied van sociale veiligheid.

• Kennis en expertisecentrum: Wij hebben expertise op sociale veiligheidsvraagstukken: seksueel geweld, openbare geestelijke gezondheidszorg, huiselijk geweld en kindermishandeling en zorgcoördinatie mensenhandel en psychosociale hulpverlening bij incidenten • Data en informatiegericht werken: Via kennis, data en strategische advisering, innovatie, lef (leren en proberen), verbindend vermogen en partnerschap het verschil maken voor de sociale veiligheid voor en met alle burgers in Drenthe! • Integraal samenwerken: Altijd in samenwerking met netwerkpartners. Concreet wordt dit vormgegeven door de volgende onderdelen die in dit programma zijn ondergebracht.

2.3.1. Openbare Geestelijke Gezondheidszorg, Vangnet & Advies Met de vangnetfunctie van de GGD worden gezondheidsrisico’s beperkt voor mensen die in een ongezonde situatie leven en daarbij anderen soms overlast bezorgen, bijvoorbeeld door vervuiling, hoarding, problemen met aantallen huisdieren of ongedierte. Wat willen we bereiken? • Problemen van woningvervuiling en verwaarlozing oplossen waardoor kwaliteit van leven wordt verbeterd, overlast wordt bestreden en reguliere hulpverlening verder kan. Wat gaan we daarvoor doen? We ondersteunen en adviseren hulpverleners en hun cliënten bij problemen op het gebied van woningvervuiling, verwaarlozing, hoarding, grote aantallen huisdieren en ongedierte. Waar nodig organiseren en coördineren we een schoonmaakactie. De vangnet-en adviesfunctie wordt uitgevoerd door sociaal verpleegkundigen OGGZ en is geïntegreerd in de uitvoering van de additionele OGGZ-taken die de GGD uitvoert (zie daarvoor het programma additioneel). Het verschil met die activiteiten is dat de cliënten bij de vangnet- en adviesfunctie reeds in zorg zijn en er geen bemoeizorg ingezet hoeft te worden. Er wordt wel een beroep gedaan op de deskundigheid van de sociaal verpleegkundigen OGGZ, specifiek op het gebied van de aanpak van woningvervuiling en hoarding. 28

Begroot 2024 Inzet sociaal verpleegkundige vangnet en advies

75

Begroot 2023 50

Begroot 2022

Realisatie 2022

45

100

2.3.2. Crises, rampen en incidenten De GGD geeft in Drenthe invulling aan de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en is verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises. Daarnaast organiseert de GGD de Psychosociale hulpverlening bij incidenten en rampen (PSHi/PSHOR) GHOR De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijke verankerde taak. De GHOR werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De DPG legt rechtstreeks verantwoording af aan het bestuur van de VRD over de GHOR-taken. De GHORactiviteiten in 2024 worden in de begroting van de Veiligheidsregio Drenthe 2024 beschreven.

PSHi/PSHOR Wat willen we bereiken? Een passend ondersteuningsaanbod gericht op incidenten en/of crises met (kans op) een maatschappelijke/sociale impact waarbij gecoördineerde inzet van psychosociale hulpverlening en/of zorgcoördinatie nodig is. Wat gaan we hiervoor doen? In de loop van 2023 is het proces PSHi ondergebracht in het programma Samen Veilig. Dit programma heeft in het reguliere werk ook het netwerk dat nodig is bij inzetten waarbij psychosociale hulpverlening en/of zorgcoördinatie gevraagd wordt. In 2024 wordt hier verder uitvoering aan gegeven en wordt het plan afgerond voor rampen, incidenten of crises met (kans op) een maatschappelijke/sociale impact waarbij gecoördineerde inzet van psychosociale hulpverlening en/of zorgcoördinatie nodig is. Dit plan wordt de opvolger van het huidige PSHi-protocol en het PSHOR-plan. Bij het opstellen van dit plan wordt de landelijke herijking van de rol van de GGD op het gebied van psychosociale hulpverlening meegenomen evenals uitkomsten uit eerdere evaluaties PSHi.

2.3.3. Additionele dienstverlening Veilig Thuis Drenthe Veilig Thuis Drenthe (VTD) draagt bij aan het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling en het duurzaam borgen van veiligheid voor alle inwoners van Drenthe, van jong tot oud. Iedereen heeft immers recht heeft op een veilig thuis. We geven advies en bieden ondersteuning aan inwoners en professionals die met vermoedens of situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling te maken hebben. Waar sprake is van een gemelde onveilige situatie, wordt gewerkt aan herstel van veiligheid op korte- en lange termijn. Als het nodig is, doen we onderzoek. Door de versterking van de lokale teams, kan hulpverlening en het zicht op veiligheid en ondersteuning, zo snel als mogelijk lokaal worden uitgevoerd. Wij monitoren dit. VTD ontwikkelt zich naar een regionaal meldpunt en kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit is in lijn met de Drentse regiovisie “De volgende stap” (regiovisie GHNT en Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming). 29

Wat willen we bereiken? • We dragen bij aan de ambitie om gezondheid en veiligheid te stimuleren en borgen en om (seksueel) geweld in afhankelijkheidsrelaties te voorkomen en te stoppen. • Veilig Thuis Drenthe is het regionale meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling en vervult een spilfunctie in de regio. • Hulpverlening en het zicht op veiligheid op korte- en lange termijn, wordt – zo snel als mogelijk – lokaal uitgevoerd. • We zijn een herkenbaar en laagdrempelig kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling voor professionals, directbetrokkenen en gemeenten in de regio Drenthe, waarin leren en delen centraal staat. • De interne organisatie VTD werkt volgens de bedoeling van het Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming en is zichtbaar in de regio. Wat gaan we daarvoor doen? We werken samen met onze netwerkpartners, aan acute- en structurele veiligheid volgens de uitgangspunten van de visie ‘Gefaseerde ketensamenwerking’ en monitoren dit. We hebben de hermeldingen in beeld. Waar nodig en mogelijk, delen we gegevens met netwerkpartners om te voorkomen dat onveiligheid opnieuw gaat voorkomen.

We voegen – waar nodig – expertise op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling toe aan het lokale veld zodat professionals in de lokale teams onveiligheid eerder en beter kunnen signaleren en de handelingsvaardigheden worden vergroot. Onze advies- consultatie- en ondersteuningsfunctie bouwen we verder uit. Dit doen we door meer decentraal te werken, dicht bij de lokale teams. Hierdoor is er nauw contact met de professionals in de lokale teams en verlagen we de drempel naar Veilig Thuis Drenthe, ook voor directbetrokkenen. Veilig Thuis kijkt in het kader van het voorkomen van nieuwe onveiligheid en het bouwen aan structurele veiligheid, samen met de netwerkpartners, of en zo ja, welke maatregelen ingezet moeten worden nadat een huisverbod is opgeheven. Daarnaast zetten we in op het verdiepen, uitdragen en trainen van de expertlijnen die zijn uitgewerkt binnen het kennis- en expertisecentrum van VTD. Alle samenwerkingspartners hebben een contactpersoon Veilig Thuis. Zij sluiten aan bij de behoefte van de partners en richten zich op het verbeteren van de samenwerking. De te leveren producten en diensten van Veilig Thuis Drenthe, worden in overeenstemming gebracht met de rol die VTD op basis van het toekomstscenario vervult dan wel zou moeten vervullen. Het implementatieplan hiervoor zal op basis van de uitkomsten van de pilots worden opgesteld.

Begroot 2024 Advies en consult/ondersteuning (extern) Melding (intake en triage), zowel MK als VK Regulier onderzoek inclusief onderzoek HG MK Monitoring Voorwaarden en Vervolg Huisverboden

2.600 2.200 400 590 200 60

Begroot 2023 2.600 2.200 400 590 200 60

Begroot 2022 2.600 2.200 400 590 200 60

Realisatie 2022 2.950 1.750 110 365 149 41

MK = met kinderen / ZK = zonder kinderen / HG= huiselijk geweld

Pilots Veilig Thuis Met de pilotprojecten is gebouwd aan een stevig fundament onder de beoogde netwerksamenwerking, waardoor de focus en de energie in het werk naar de inhoud en het borgen van veiligheid kan gaan. In iedere pilot is een groep medewerkers van VTD en het lokale veld aan de slag om samen een onderwerp op 30

te pakken en een nieuwe manier van werken te ontwikkelen. De kaders en uitgangspunten uit de regiovisie zijn hierbij leidend. Op basis van de uitkomsten van de experimenten/pilots die in 2022 en 2023, als uitwerking van de regiovisie “de volgende stap”(GHNT), zal in 2024 en verder de transformatie van VTD zijn beslag krijgen. We verwachten dat de opbrengsten op basis van de 4 actielijnen uit de Drentse regiovisie “De volgende stap” nieuwe en andere werkwijzen opleveren die als basis van de implementatie dienen. 1. 2. 3. 4.

Eerder en beter in beeld. Stoppen en duurzaam oplossen Specifieke groepen en aandachtsgebieden Samenwerking

De opbrengsten van de pilots (verwacht in Q2 2023) zijn onderdeel van de transformatie van VTD en dragen bij aan de integrale benadering van problematiek op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling, in samenwerking tussen VTD en het voorliggende veld. Het lokaal beleggen van de (uitvoerende) werkzaamheden en het toevoegen van kennis en expertise aan het lokale veld sluit aan bij het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming waarin kind en gezin centraal staan. Het implementatieplan zal in 2023 in nauwe samenwerking met het lokale veld worden gemaakt conform de bestuurlijk opdracht, waarbij VTD zich ontwikkelt naar een regionaal meldpunt en kennis- en expertisecentrum op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. De pilots die uitgevoerd worden als onderdeel van de implementatie Geweld hoort nergens thuis zijn in 2022 en 2023 gefinancierd vanuit de decentralisatie uitkering vrouwenopvang bij de centrumgemeente Emmen. Besluitvorming over de follow-up op de pilots en de verdere implementatie van Geweld hoort nergens thuis door Veilig thuis Drenthe vindt in de loop van 2023 plaats. Volgens bestaande afspraken vindt deze besluitvorming plaats in het algemeen bestuurlijk overleg portefeuillehouders Jeugd in Drenthe. De GGD Drenthe heeft op dit moment geen middelen opgenomen in de begroting 2024 e.v.

voor de verdere implementatie en doet in deze begroting 2024, in afwachting op het besluit van het ABO Jeugd in 2023, op dit onderdeel ook geen nadere voorstellen voor het vervolg van de implementatie in 2024 en verder. Wel is het duidelijk dat bij elk besluit over voortzetting van de implementatie Geweld hoort nergens thuis er financiële middelen beschikbaar moeten zijn. Het ligt daarbij voor de hand dat de omvang van deze financiële middelen de mogelijkheden van de gemeente Emmen als centrumgemeente te boven gaan. De Drentse gemeenten wordt dan ook geadviseerd in hun (gemeente) begroting 2024 e.v. een raming op te nemen om een meerjarige bijdrage aan de implementatie Geweld hoort nergens thuis in 2024 mogelijk te maken. In de loop van 2023 zal de centrumgemeente Emmen de overige gemeenten informeren over de omvang van de bijdrage die nodig zal zijn van de Drentse gemeente, in aanvulling op het de bijdrage die de centrumgemeente kan leveren. MDA++ MDA++ Drenthe is een samenwerking tussen Veilig Thuis Drenthe, VNN, Yorneo, Accare, UMCG, politie en GGZ Drenthe en beoogd het duurzaam stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. MDA++ is bedoeld voor de gezinnen of families waar sprake is van ernstig en structureel geweld en waar problemen op meerdere leefgebieden spelen.

We dragen bij aan het duurzaam stoppen van ernstig en structureel geweld en kindermishandeling bij multiproblem gezinnen. In 2024 is er duidelijkheid over de structurele inbedding en financiering van de multidisciplinaire aanpak MDA++ in Drenthe. 31

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg GGD Drenthe geeft uitvoering aan het Advies en Meldpunt OGGZ, biedt bemoeizorg door sociaal verpleegkundigen OGGZ en zorgt in zes gemeenten voor procesregie uitgevoerd door OGGZ-voorzitters. Daarnaast wordt invulling gegeven aan de meldfunctie en het verkennend onderzoek van de Wvggz. De GGD biedt advies en beleidsontwikkeling op het gebied van OGGZ, Wvggz en personen met onbegrepen gedrag. Wat willen we bereiken? • Dat kwetsbare inwoners met complexe problemen die veelal niet zelf hulp zoeken, of dat afwijzen, wel de zorg en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. • Om dat te bereiken willen we dat het OGGZ-vangnet met de functies meldpunt, triage, advies, bemoeizorg en casus-en procesregie in alle Drentse gemeenten beschikbaar blijft en op maat aansluit op het lokale sociale domein in gemeenten. • Dat het OGGZ-vangnet bijdraagt aan een sluitende keten van samenwerking voor mensen met complexe problemen of onbegrepen gedrag en dat in samenhang daarmee de meldfunctie en het verkennend onderzoek van de Wvggz worden uitgevoerd. • Deelname aan de Drentse Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag waar in 2023 door gemeenten en samenwerkende instanties een aanvraag voor wordt ingediend bij ZonMw.

Wat gaan we daarvoor doen? Beleidsontwikkeling In 2023 zullen voorstellen gedaan worden waarmee gemeenten keuzes maken voor 2024 over de inkoop van OGGZ-en Wvggz functies bij de GGD, GGZ, VNN en Cosis. Verdere integratie van deze functies en vereenvoudiging in de opdrachtverlening middels een meerjarenafspraak draagt bij aan een efficiënt en effectief OGGZ-vangnet dat op maat aansluit op het sociaal domein in de gemeenten. Dat zal in samenhang gedaan worden met de implementatie van de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) die naar verwachting in 2024 wordt ingevoerd. Advies en Meldpunt OGGZ Zo verlangt de WAMS van gemeenten te beschikken over meldpunt voor niet acute zorgen en biedt het een wettelijke grondslag voor gegevensdeling, ook tussen domeinen. Het Advies en Meldpunt OGGZ is in Drenthe het brede meldpunt voor niet acute zorgvragen, inclusief de meldfunctie Wvggz. Iedereen, burger en professional, kan hier advies vragen of een melding doen over mensen in Drenthe waar grote zorgen over zijn als het gaat om hun gezondheid en welzijn. Met de politie wordt samengewerkt bij de beoordeling en opvolging van een selectie van meldingen van verward gedrag die de politie ontvangt.

Inzet van de GGD is dat ook in 2024 deze advies-en meldfunctie, georganiseerd op Drentse schaal, beschikbaar is voor alle Drentse gemeenten, professionals, inwoners en naastbetrokkenen. Het is een belangrijke pijler van het OGGZ-vangnet dat naast het meldpunt bestaat uit de functies triage, advies, bemoeizorg en casus-en procesregie. OGGZ Bemoeizorg De sociaal verpleegkundigen OGGZ bieden bemoeizorg. Deze richt zich op inwoners waar zorgen zijn over woningvervuiling of hoarding, die zich vaak in een sociaal isolement bevinden, somatische problemen hebben en het aanbod van hulp en ondersteuning afwijzen. Soms ervaren anderen daarvan overlast bijvoorbeeld door verwaarlozing van de woonomgeving en ongedierte. Bemoeizorg start zonder dat er een hulpvraag aan vooraf is gegaan en zonder indicatiestelling. Door op een laagdrempelige manier en vasthoudend contact te leggen wordt het vertrouwen van deze mensen gewonnen. Vanuit dat vertrouwen worden mensen gemotiveerd om hun woon- en leefomgeving te verbeteren en daar, waar nodig, hulp en 32

ondersteuning bij te aanvaarden. OGGZ-bemoeizorg wordt uitgevoerd in samenwerking met de OGGZketenpartners vanuit een OGGZ-netwerk of sociale teams in de gemeenten. OGGZ-voorzitterschap (procesregie) De invulling en uitvoering van het OGGZ-voorzitterschap of procesregie hangt af van de keuzes die gemeenten maken over het OGGZ-vangnet en de aansluiting op het lokale sociale domein. Als procesregisseur blijft de GGD inzetten op goede samenwerking tussen gemeenten, instellingen en andere organisaties voor de meest kwetsbare inwoners met vaak complexe problemen. Procesregie vanuit een gezamenlijke doelstelling en met heldere afspraken over een ieders verantwoordelijkheid, rol en bijdrage is een basisvoorwaarde voor een integrale bemoeizorg-aanpak. In het wetsvoorstel van de eerder genoemde WAMS wordt gesteld dat bij meervoudige problematiek een coördinator wordt aangesteld die met alle betrokkenen een plan opstelt. Voor zorgmijders met complexe problemen wil de GGD met de OGGZvoorzitter deze rol graag voor gemeenten (blijven) vervullen.

Begroot 2024 Advies en Meldpunt OGGZ Waarvan: - aangemeld voor OGGZ-bemoeizorg - aangemeld Verkennend Onderzoek Wvggz - aangemeld voor vangnetfunctie GGD - afgehandeld op meldpunt OGGZ Overige indicatoren: OGGZ-meldingen GGD OGGZ-voorzitter* Aantal cliënten bij sociaal verpleegkundigen Vangnet en advies sociaal verpleegkundigen** Aantal woningsaneringen inz. vervuiling

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

1.100

1.000

1.150

1065

300 25 40 735

320 30

335 40

650

775

283 19 34 724

225 200 50 40

200 200 50 35

225 200 45 30

184 155 57 48

*Aantal OGGZ-meldingen in de gemeenten waar de GGD een OGGZ-voorzitter levert. ** Zie Programma Beschermen

Zorgcoördinatie slachtoffers mensenhandel De GGD coördineert de opvang en hulpverlening voor mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel. Hieronder vallen ook slachtoffers van arbeidsuitbuiting en gedwongen prostitutie. De GGD beoordeelt en onderzoekt signalen van mensenhandel samen met de ketenregisseur aanpak mensenhandel (Zorg en Veiligheidshuis Drenthe) en de rechercheur van team mensenhandel en migratiecriminaliteit van politie. Wat willen we bereiken? • We dragen via zorgcoördinatie bij aan het bieden van veiligheid en hulp aan slachtoffers van mensenhandel in Drenthe. • Regionale bekendheid over het onderwerp mensenhandel bij zowel burgers, professionals en slachtoffers • Zorgcoördinatie mensenhandel werkt samen binnen een sluitend netwerk, zowel intern als extern. • Er is aandacht voor de implementatie van het regionaal beleid rondom mensenhandel (waarin de positionering van zorgcoördinatie is geborgd). Wat gaan we daarvoor doen? We blijven outreachend werken en zorgen ervoor dat zorgcoördinatie bekend is bij professionals. We geven signaleringstrainingen om de bewustwording van mensenhandel te vergroten en het signaleren daarvan te verbeteren. Het trainingsaanbod wordt doorontwikkeld tot een gevarieerd aanbod met inzet van o.a. ervaringsdeskundigheid en Virtual Reality.

33

Centrum Seksueel Geweld Het Centrum Seksueel Geweld Groningen-Drenthe (CSG) wordt uitgevoerd door Veilig Thuis Drenthe, UMCG, Scheper Ziekenhuis Emmen, Zedenpolitie Noord, Slachtofferhulp Nederland en No Need to Hide, onder regie van GGD Drenthe (penvoerder) en GGD Groningen. Het CSG biedt laagdrempelige hulp en advies aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt en is 24/7 bereikbaar. Wat willen we bereiken? • Een stijging bij het CSG van het aantal meldingen van slachtoffers die ondersteuning en hulp willen bij de verwerking van seksueel geweld. • Het taboe op seksueel geweld is verkleind en is bespreekbaarder en zichtbaarder geworden • Aandacht voor seksueel geweld is geborgd in het beleid van organisaties en gemeenten Wat gaan we daarvoor doen? We gaan het project: ‘Seksueel geweld roakt heel Drenthe’ breed uitzetten in de provincie. Daarbij gaan we pro-actief de pers benaderen om seksueel geweld en het CSG in de schijnwerpers de krijgen en houden. We gaan standaardafspraken maken met de regionale media dat het CSG wordt genoemd als er aandacht aan seksueel geweld wordt besteed. Verder realiseren we een brede inzet van ervaringsdeskundigheid bij voorlichtingen op scholen en andere organisaties. Begroot 2024 Acuut aantal Niet acuut aantal Advies acuut Advies niet acuut Anders Aantal meldingen

Begroot 2023

60 90 15 pm pm n.v.t.

Begroot 2022

Realisatie 2022

pm Vanaf 2021 pm maken we pm onderscheid in pm de aantallen. pm 75 65 n.v.t.

59 85 15

2.3.4. Begroting programma Samen Veilig

Programma Samen Veilig

Baten

Taak

Product

Basis Totaal Basis Additioneel

Openbare geestelijke gezondheidszorg Centrum Seksueel Geweld MDA++ Openbare geestelijke gezondheidszorg Veilig Thuis Drenthe

Totaal Additioneel Totaal Baten Lasten

Basis Totaal Basis Additioneel

Openbare geestelijke gezondheidszorg Centrum Seksueel Geweld MDA++ Openbare geestelijke gezondheidszorg Veilig Thuis Drenthe

Totaal Additioneel Totaal Lasten Reserveringen

Additioneel

Totaal Additioneel Totaal Reserveringen Totaal Samen Veilig

Centrum Seksueel Geweld MDA++ Openbare geestelijke gezondheidszorg

Rekening 2022 92 92 298 158 947 7.257 8.659 8.751 -90 -90 -296 -153 -889 -7.152 -8.489 -8.579 -3 -6 -58 -67 -67 105

Primitieve Begroting begroting 2024 2023 91 100 91 100 307 496 167 182 970 1.062 6.736 7.289 8.180 9.029 8.272 9.129 -91 -100 -91 -100 -299 -478 -161 -176 -930 -996 -6.736 -7.289 -8.127 -8.939 -8.218 -9.039 -8 -18 -6 -6 -40 -65 -53 -90 -53 -90 0 0

De stijging van de begroting 2024 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2024 van 8,2%. 34

Voor de additionele begroting 2024 is de additionele beheersbegroting 2023 bepalend. Centrum Seksueel Geweld De toename van de begroting Centrum Seksueel Geweld wordt met name veroorzaakt door een verwachte toename in de kosten meldpunt slachtoffers. Het meldpunt is in 2023 verplaatst naar Veilig Thuis Drenthe. De inrichting van het nieuwe meldpunt brengt kosten met zich mee en daarnaast is de verwachting dat het aantal meldingen toeneemt. Ook zal het pakket Myneva in gebruik worden genomen.

35

2.3.5. Begroting programma Crisis, Rampen en Incidenten

Programma

Taak

Product

Crisis, Rampen en Baten Incidenten

Basis

Crises en incidenten Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio

Totaal Basis Totaal Baten Lasten

Basis Totaal Basis

Totaal Lasten Totaal Crisis, Rampen en Incidenten

Crises en incidenten Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio

Rekening 2022 147 997 1.144 1.144 -132 -1.004 -1.135 -1.135 8

Primitieve Begroting begroting 2024 2023 148 160 976 1.050 1.124 1.210 1.124 1.210 -148 -160 -976 -1.050 -1.124 -1.210 -1.124 -1.210 0 0

De stijging van de begroting 2024 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2024 van 8,2%.

36

3.

Paragrafen

Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten kent de begroting en jaarrekening een aantal verplichte paragrafen. In de begroting 2024 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering, Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen (Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn voor de GGD niet relevant en daarom niet opgenomen.

3.1

Paragraaf Bedrijfsvoering

Vanuit de ondersteunende diensten zetten wij in om de primaire processen van GGD Drenthe optimaal te ondersteunen. Hierbij gaat het niet alleen om de dagelijkse dienstverlening zo goed mogelijk te laten verlopen, maar ook door bij te dragen aan de doorontwikkeling en innovatie van de organisatie. Richtsnoer hierbij is de in 2022 geformuleerde herijking van de strategische koers van de GGD. Concreet gaat het hierbij vooral bij te dragen aan de ontwikkeling van de organisatie als kenniscentrum op het gebied van publieke gezondheid en het ondersteunen van datagestuurd werken daarbij. Daarnaast vraagt de continue ontwikkeling en beveiliging van onze informatiesystemen onze volle aandacht. Onze mensen Om succesvol te kunnen zijn in onze strategische koers vraagt ook een heroriëntatie van onze mensen. De verandering en transformatie die nodig is kan alleen betekenis krijgen wanneer deze plaatsvindt in alle lagen in de organisatie. Het raakt al onze medewerkers moet door een ieder van ons worden doorleefd en vertaald naar het eigen werkveld. Vanuit de ondersteunende dienst Mens en Organisatie (M&O) zal hier in 2024 vol op worden ingezet. Dit vertaalt zich onder meer in een hernieuwd strategisch opleidingsplan, een gerichte arbeidsmarktstrategie en -communicatie en de ontwikkeling van inspirerend leiderschap. Hierin stellen we ons ook nog meer dan voorheen open voor onze buitenwereld.

We bieden bijvoorbeeld volop ruimte aan stagiaires en traineeships. Ook zoeken we actief de verbinding met onderzoeks- en kenniscentra om onszelf te inspireren en te versterken. De belangrijkste kengetallen ten aanzien van onze formatie voor 2024 worden hieronder weergegeven. Begroot 2024

Begroot 2023

Begroot 2022

Realisatie 2022

Formatie basistaken in fte Formatie additioneel in fte

177 106

177 106

176 104

178 108

Formatie totaal in fte Vertaald naar aantal medewerkers

283 380

283 380

280 376

285 411

Begroot 2024 Verzuimpercentage

5,0%

Begroot 2023 5,0%

Begroot 2022 5,0%

Realisatie 2022 5,0%

Data en informatie Om onze expertise- en adviesrol op het gebied van publieke gezondheid goed in te kunnen vullen maken wij steeds meer en slimmer gebruik van data. Niet alleen gaat het daarbij om de data die wij zelf in huis hebben, maar ook om het combineren met databestanden die bij andere instanties aanwezig zijn. We investeren daarom in ons netwerk met andere kennis- en onderzoekscentra. Op deze manier trachten wij

37

onze gemeenten, vanuit de insteek van ‘health for all policies’ zo goed mogelijk en op maat te adviseren zodat zij doelgericht en efficiënt hun beleidsinitiatieven kunnen inzetten. Om dit te kunnen realiseren liggen er ten aanzien van de bedrijfsvoering uitdagingen op het gebied van vernieuwing en verbetering van onze ICT-systemen, kennis en kunde op het gebied van verzameling, duiding en communicatie van data en informatie, scholing, ontwikkeling en werving van onze medewerkers. In 2024 zullen wij hier vol op inzetten. Informatieveiligheid Voor het verbeteren van de beveiliging van onze informatievoorziening en privacy hebben de GGD en de VRD gezamenlijk een verbeterplan opgesteld en dat inmiddels door de besturen van beide organisatie is bekrachtigd. In 2022 zijn de VRD en GGD gezamenlijk gestart met de uitvoering van het verbeterplan en dit zal in 2023 verder zijn beslag krijgen. Ook 2024 zullen wij blijvend aandacht geven aan de beveiliging van onze ICT-systemen, het voorkomen van cybercrime en vraagstukken rondom privacy. Een nieuwe ontwikkeling is de ethische reflectie op het datagericht werken binnen de GGD, ook van de kant van het bestuur en deelnemende gemeenten. De vraag is aan de orde of alles wat technisch mogelijk is ook wenselijk is om uitgevoerd te worden, met name als de suggestie ontstaat dat er op persoonsniveau informatie wordt gekoppeld en vastgelegd.

In de komende periode zal de positionering van de GGD en VRD ten aanzien van dit voorbehoud verder uitgewerkt worden. Implementatie Wet open overheid De Woo (Wet open overheid) vervangt de Wob (Wet openbaarheid bestuur), maar heeft een veel bredere scope. De Woo ziet niet alleen toe op de wijze waarop belanghebbenden informatie kunnen opvragen bij overheidsinstellingen, maar verplicht overheidsinstellingen ook om actief documenten uit diverse categorieën openbaar te maken. Verder bepaalt de Woo dat de documenten die worden gepubliceerd, aan bepaalde eisen moet voldoen en dat documenten deels moeten worden gepubliceerd op een (nog nader in te richten) digitaal platform van de overheid. Met de implementatie is een meerjarige, gestructureerde, aanpak gemoeid en betrokkenheid van diverse disciplines binnen de GGD en VRD, zoals juridisch, ICT, document-/archiefbeheer en communicatie. In 2024 zal dit de nodige inzet op het gebied van bedrijfsvoering met zich meebrengen.

3.2

Begroting programma bedrijfsvoering

Programma Bedrijfsvoering

Baten Totaal Baten Lasten Totaal Lasten Reserveringen

Totaal Reserveringen Totaal Bedrijfsvoering

Taak

Product

Basis Totaal Basis

Bedrijfsvoering en middelen

Basis Totaal Basis

Bedrijfsvoering en middelen

Basis Totaal Basis

Bedrijfsvoering en middelen

Rekening 2022 1.679 1.679 1.679 -1.088 -1.088 -1.088 80 80 80 670

Primitieve Begroting begroting 2024 2023 1.087 610 1.087 610 1.087 610 -1.087 -610 -1.087 -610 -1.087 -610 0 0 0 0 0 0 0 0

De stijging van de begroting 2024 wordt onder andere veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie voor 2024 van 8,2%. De structurele kosten voor de uitvoering van de Woo is begroot op € 60.000 en is per 2023 opgenomen in de gemeentelijke bijdrage. 38

De incidentele bijdrage van € 225.000 voor datagericht werken is in de begroting 2024 niet meer opgenomen.

3.3

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit die een gemeenschappelijke regeling heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd: 1. Risicobeleid 2. De weerstandscapaciteit 3. Risico-inventarisatie per balansdatum 4. Kengetallen 3.3.1. Risicobeleid In 2021 heeft de werkgroep GRIP op GR-en, bestaande uit Drentse griffiers en VDG-bestuur, de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ opgesteld. In de notitie, die vanaf 2022 van toepassing is voor de gemeenschappelijke regelingen, worden ten aanzien van de weerstandsparagraaf de volgende werkafspraken gemaakt: 1. Weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en in beperkte mate bij de gemeenschappelijke regeling; 2. Het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijk regelingen vermeldt in de begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers; 3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar; 4.

Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het DB van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur; 5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers. 3.3.2. De weerstandscapaciteit Voor het berekenen van de weerstandscapaciteit mag op basis van de richtlijnen van het Gemeenschappelijk financieel Toezichtkader (GTK) alleen de Algemene Reserve worden meegenomen. De weerstandscapaciteit geeft aan in welke mate GGD Drenthe in staat is de risico’s in financiële zin op te vangen. Op basis van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ heeft de Algemene Reserve van GGD Drenthe een bestemming gekregen en kan deze alleen worden ingezet voor het opvangen van loon- en prijsontwikkelingen. GGD Drenthe heeft daardoor zelf geen beschikbaar weerstandsvermogen. De hoogte van de Algemene reserve bedraagt 2,5% van de totale begrote lasten van 2022, zijnde € 16.432.733 x 2,5% = € 410.818.

39

In onderstaande tabel is de stand van de reserves voor resultaatbestemming 2022 weergegeven:

Algemene reserve Risicoreserve additionele taken Organisatieontwikkeling Egalisatie Reserve VTD

Resultaatbestemming 2021/herschikking 768.712 0 1.318.276 -204.584 232.769 312.493 268.101 0 259.847 0

Totaal reserves

2.847.704

107.909

107.909

-107.909

2.955.613

0

Algemene -en bestemmingsreserve

Te bestemmen resultaat Totaal vermogen

Stand per 01-012022

Toevoegingen 2022

Onttrekkingen 2022

Stand per 31-122022

0 386.875 0 25.410 0

0 -9.191 -167.623 -7.693 0

768.712 1.491.376 377.639 285.818 259.847

412.285

-184.507

3.183.391 0

412.285

-184.507

3.183.391

3.3.3. Risicoparagraaf In het kader van ons actieve risicobeleid percipieert GGD Drenthe voor 2024 de volgende risico’s: Risico

Kans

Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt Digitale verstoring Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling personeelsbestand ten aanzien van verwachte dienstverlening (arbeidsmarktproblematiek) Boventalligheid Inkoopbeleid in relatie tot (Europese) aanbesteding Het niet voldoen aan de AVG ten aanzien van privacy en informatiebeveiliging Klachtenafhandeling/schade als gevolg van (medische) handelingen Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening Loon- en prijsindexatie Totaal risico's

klein zeer groot

Financiële bandbreedte groot groot

groot

gemiddeld

210.000

gemiddeld groot

gemiddeld gemiddeld

150.000 210.000

groot

groot

525.000

klein klein zeer groot

klein groot zeer groot

Bedrag 225.000 675.000

22.500 225.000 1.125.000 3.367.500

Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de financiële impact die ze voor GGD Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag van € 3.367.500. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s op balansdatum. Overigens onderkennen wij dat nooit alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen. Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening in gevaar komt Capaciteitsproblemen (schaarste van mensen, (financiële) middelen, kennis) door onzekerheden over toekomstig verloop van de coronapandemie en nieuwe infectieziekten en de gevolgen voor de volksgezondheid op korte en lange termijn. Digitale verstoring/Cybercrime De ontwikkelingen op het gebied van ICT gaan snel, dit geeft kansen, maar brengt ook risico’s met zich mee. Door de toenemende afhankelijkheid van digitale systemen komen bij uitval hiervan als gevolg van bijvoorbeeld stroomuitval of datadiefstal onze processen in gevaar. Dit kan een grote impact hebben op onze primaire processen en dan met name de acute hulpverlening.

40

Arbeidsmarktproblematiek In de huidige arbeidsmarkt worden we steeds vaker geconfronteerd met moeilijk in te vullen vacatures, het potentieel in de vijver waaruit gevist wordt neemt steeds meer af. Er is een risico dat onze dienstverlening in gevaar komt als we niet de juiste man/vrouw tijdig genoeg op de juiste plaats weten te krijgen en we daardoor hogere kosten maken voor werving en selectie of inhuur en inwerken. Boventallige medewerkers Ervaring van de afgelopen jaren leert dat de situatie van boventalligheid of medewerkers die op een ander spoor komen door veranderende werkzaamheden, gemiddeld 2 medewerkers op jaarbasis, zijn Inkoopbeleid in relatie tot (Europese) aanbestedingen Een niet goed inkoopbeleid in het kader van (Europese) aanbestedingen kan leiden tot financiële risico's. Dit komt omdat er meerdere regels en vereisten gelden voor deze aanbestedingen en fouten hierin kunnen leiden tot boetes en juridische procedures. Een goed inkoopbeleid is dan ook van belang om financiële risico's te beperken in het kader van Europese aanbestedingen. Voldoen aan regels voor omgang met persoonsgegevens Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) GGD-en maken veel gebruik van persoonsgegevens.

Er bestaan nog steeds wezenlijke risico’s voor bescherming van persoonsgegevens bij testen, vaccineren en het bron- en contactonderzoek tijdens de coronapandemie blijkt uit onderzoek AP. Stichting ICAM heeft de Staat, 25 veiligheidsregio’s, verschillende centrumgemeenten, GGD GHOR en alle GGD’en aansprakelijk gesteld voor de schade door het datalek in de corona systemen, begin 2021. Stichting ICAM stelt in begin 2023 te gaan dagvaarden. Het is nog onzeker welke partijen gedagvaard gaan worden, wat de uitkomst van die procedure zal zijn en of er verhaal mogelijk is op contractspartijen van GGD Drenthe. Er gaat in elk geval tijd en energie van GGD Drenthe in zitten. Tevens constateren we dat, naar aanleiding van landelijk gemaakte afspraken, getracht wordt claims te beleggen bij GGD Drenthe. Wat dit in de toekomst gaat betekenen is volkomen onduidelijk daar dit geen verantwoordelijkheid is van GGD Drenthe maar hier wel tijd en energie in gaat zitten. Klachtenafhandeling/schade als gevolg van (medische) handelingen Het financiële risico van klachtenafhandeling en schadevergoeding als gevolg van (medische) handelingen kan GGD Drenthe aanzienlijke kosten opleveren. Het kan de reputatie van GGD Drenthe beschadigen, wat leidt tot verlies van vertrouwen en verdere financiële gevolgen.

Het is daarom belangrijk om te investeren in een effectieve klachtenafhandeling en verzekeringsdekking om het financiële risico te beperken. Onvoorziene toename van de vraag van onze dienstverlening Niet tijdig voldoende (gekwalificeerd) personeel weten te krijgen en we daardoor hoger kosten gemaakt moeten worden voor werving en selectie of inhuur en inwerken. Loon- en prijsindexatie De reserve loon- en prijsontwikkelingen is maximaal 2,5% van de begrote lasten op basis van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’. Voor de loon- en prijsontwikkelingen in de begroting wordt uitgegaan van de CPB reeksen; Prijs Bruto binnenlandsproduct, Prijs overheidsconsumptie beloning werknemers. 41

Als gevolg van het meervoudig verlengen van contracten zijn we genoodzaakt om een aantal dienstverbanden gerelateerd aan COVID om te zetten naar vaste aanstellingen. Het risico op achterblijvende kosten indien er voor deze medewerkers geen werk meer is bij de GGD is gering aangezien het ministerie van VWS de meerkosten hiervan voor haar rekening zal nemen. 3.3.4. Weerstandspositie Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële risico’s wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend door het aanwezige weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd: Ratio weerstandsvermogen

>2 1,4 - 2 1 - 1,4 0,8 - 1 0,6 - 0,8

Waardering

uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende

Door het ontbreken van weerstandsvermogen bij GGD Drenthe is de ratio voor GGD Drenthe 0. GGD Drenthe is onvoldoende in staat om de mogelijke risico’s zelf op te vangen en zal bij het zich voordoen van deze risico’s een beroep doen op de bij gemeenten aanwezige weerstandscapaciteit. Hieronder een overzicht met daarin het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen naar rato voor de Drentse gemeenten. inwoners 1-1-2022 Aa en Hunze Assen Borger-Odoorn Coevorden Emmen Hoogeveen Meppel Midden-Drenthe Noordenveld Tynaarlo Westerveld De Wolden Totaal

25.579 68.979 25.681 35.517 107.856 55.857 34.761 33.689 31.238 34.221 19.854 24.511 497.743

Benodigd weerstandsvermogen 173.056 466.680 173.746 240.292 729.704 377.903 235.177 227.924 211.342 231.524 134.323 165.830 3.367.500

3.3.5. Kengetallen Vanaf 2015 schrijft het BBV voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basis set van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen vindt ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële positie. Door middel van de genoemde kengetallen wordt ‘de structureel en reëel sluitende begroting’ onderbouwd. Hierna volgt een overzicht van de kengetallen. 42

Verloop van de kengetallen Kengetallen netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsrisico structurele exploitatieruimte grondexploitatie belastingcapaciteit

Resultaat 2022

Primitief 2023

-3,4% -3,4% 34,3% 0,8% nvt nvt

-0,9% -0,9% 24,7% 0,0% nvt nvt

Raming 2024

-2,0% -2,0% 49,1% -0,2% nvt nvt

Raming 2025

-2,0% -2,0% 49,1% 0,0% nvt nvt

Raming 2026

-1,9% -1,9% 49,1% 0,0% nvt nvt

Raming 2027

-1,8% -1,8% 49,1% 0,0% nvt nvt

Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (totale baten exclusief mutaties reserves). De GGD heeft geen leningen afgesloten, maar is verplicht haar liquide middelen onder te brengen bij het Rijk. Om deze reden is de schuldquote negatief. De netto schuldquote is voor de GGD eigenlijk niet relevant, maar vanwege BBV-verplichtingen opgenomen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Ook deze is niet relevant voor de GGD. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin men in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. De solvabiliteit kan als ruim voldoende worden aangemerkt. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.

Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele ruimte betreft hier de toevoeging vanuit de opslag van 10% op de kostprijs van de additionele producten aan de risicoreserve. Grondexploitatie Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe. Belastingcapaciteit Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.

3.4

Paragraaf Financiering

De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de begroting en het jaarverslag op te nemen.

43

3.4.1. Treasurystatuut Vanaf 2020 is het toenmalige statuut opgeheven. De artikelen zijn als Bijlage in de Financiële Verordening 2020-2023 opgenomen. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet houdbare overheidsfinanciën (de Wet hof). De gewijzigde regelgeving is opgenomen. 3.4.2. Risicobeheer Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat de GGD alleen gelden uitzet bij instellingen met een zogenaamde triple A-status, de meest betrouwbare bankinstellingen in Nederland. Na de bankencrisis is een groot aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. De Bank voor Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden. Bij deze bank zetten wij de eventuele overtallige middelen uit. Met de invoering van het schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 1.000.000) naar een gereserveerde rekening bij de BNG over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar financieringsbehoefte.

3.4.3. Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen. Voor het jaar 2024 wordt geen overschrijding van de kasgeldlimiet verwacht. 3.4.4. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de renterisiconorm, bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. De verwachting is dat we ook voor 2024 ruimschoots onder de renterisiconorm zullen blijven. 3.4.5. Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo Decentrale overheden moeten in hun begroting een berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo op basis van artikel 20 van het BBV; het EMU-saldo over het vorig begrotingsjaar (2023), een raming voor het begrotingsjaar zelf (2024) en een raming voor het jaar na het begrotingsjaar (2025). EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt anders dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren.

Investeringen en uitgaven uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan daardoor toch een negatief EMU-saldo ontstaan. GGD Drenthe voldoet met een positief EMU-saldo ruimschoots aan de gestelde voorwaarden.

44

2023 €

Omschrijving

2024 €

2025 €

1

Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

346

373

458

2

Afschrijvingen ten laste van de exploitatie

528

525

550

3

Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie

0

0

0

4

Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd

436

472

494

5

Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4

0

0

0

6

Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie verantwoord

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties met derden betreffen

0

0

0

10 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande posten

0

0

0

7

Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden die niet op de exploitatie staan)

8

Baten bouwgrondexploitatie: Baten voorzover transacties niet op exploitatie verantwoord

9

11 Verkoop van effecten: a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee) b Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?

Berekend EMU-saldo

ja

nee

438

ja

nee

426

ja

nee

514

45

4.

Financiële begroting

4.1 Begroting 2024

Baten

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Reserveringen

Totaal Reserveringen Eindtotaal

Programma Bedrijfsvoering Crisis, Rampen en Incidenten Gezondheid en Leven Publieke Zorg & Dienstverlening Samen Veilig Bedrijfsvoering Crisis, Rampen en Incidenten Gezondheid en Leven Publieke Zorg & Dienstverlening Samen Veilig Bedrijfsvoering Gezondheid en Leven Publieke Zorg & Dienstverlening Samen Veilig

Primitieve Begroting 2024 begroting 2023 1.679 1.087 610 1.144 1.124 1.210 1.886 1.849 2.318 63.250 21.067 23.211 8.751 8.272 9.129 76.710 33.399 36.478 -1.088 -1.087 -610 -1.135 -1.124 -1.210 -1.866 -1.827 -2.352 -63.195 -20.797 -22.894 -8.579 -8.218 -9.039 -75.865 -33.053 -36.106 80 0 0 -33 -22 34 -207 -271 -317 -67 -53 -90 -228 -346 -373 618 0 0

Rekening 2022

De belangrijkste wijzigingen in de beleidsbegroting 2024 ten opzichte van de begroting 2023 zijn: • De indexering voor loon- en prijsindexatie van 8,2% is bepaald aan de hand van de notitie ‘Samen werken voor Drenthe’. Op 9 maart 2023 heeft het CPB de maart-raming (CEP 2023) gepubliceerd. Deze publicatie is gebruikt voor het bepalen van de indexatie 2024 en verder. De gewogen index voor 2024 is berekend op 4,2%. Hierbij komt het verschil tussen de werkelijke indexatie en begrote indexatie over 2022. Deze correctie is berekend op 4,0%. • De eenmalige bijdragen van € 270.000 voor datagericht werken, € 150.000 voor publieke gezondheid, € 172.686 voor JGZ dienstverlening voor Oekraïense kinderen en € 350.000 voor transformatie jeugdgezondheidszorg die in 2023 aan de gemeentelijke bijdrage waren toegevoegd zijn in 2024 niet meer opgenomen in de begroting. • Een gewijzigd formatieplan voor gezondheidsbevordering heeft geleid tot overheveling van € 100.000 van programma Bedrijfsvoering naar programma Gezondheid en Leven. • De versterking van infectieziektebestrijding is voor 2023 en 2024 begroot op € 712.727 per jaar. Hiervoor is een specifieke uitkering aangevraagd (SPUK-VGGD). • De autonome ontwikkelingen, € 60.000 voor Wet open overheid (per 2023) en € 141.742 voor ophoging van de jaarlijkse steekproef gastouderopvang, zijn opgenomen in de gemeentelijke bijdrage.

• De overige aanpassingen van baten en lasten per programma betreffen de uitwerking van de primitieve begroting 2023 naar de beheersbegroting, die een doorwerking heeft naar 2024. Deze aanpassingen zijn technisch van karakter en hebben geen invloed op de hoogte van de gemeentelijke bijdragen.

46

Loon- en prijsindexatie 2024 CEP2023-9maart2023 Prijs bruto binnenlandsproduct Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers

2024 verhouding indexatie 3,0 30% 0,9 4,7 70% 3,3 4,2

6,5 5,1

Loonvoet sector overheid Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc)

Begrote indexatie 2022 Correctie 2022 Loon- en prijsindexatie 2024 Correctie 2022 Loon- en prijsindexatie voor de begroting 2024

4.2.

2022 verhouding indexatie

75% 25%

totaal

4,9 1,3 6,2 2,2 4,0 4,2 4,0 8,2

Meerjarenraming 2024-2027

Ook in de meerjarenbegroting is volgens de uitgangspunten van de notitie ‘Samen werken in Drenthe’; de gemeentelijke bijdragen zijn hierop aangepast. Hierna volgen overzichten van de meerjarenraming per kostensoort en per programma. Meerjarenraming programma Gezondheid en Leven Programma Gezondheid en Leven Baten

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen

Rekening 2022 Inwonerbijdrage gemeenten Opbrengsten Jeugd additioneel Opbrengsten Algemeen additioneel Overige opbrengsten Salarissen en sociale lasten Overige personeelskosten Kapitaallasten Huisvestingskosten Algemene Kosten Doorbelasting middelen Productiekosten Jeugd basis Productiekosten Algemeen basis Reserveringen

1.408 128 301 49 1.886 -1.008 -255 0 -1 -88 -507 -1 -8 -1.866 -33 -33 -13

Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting begroitng 2024 2025 2026 2027 2023 1.407 1.915 2.003 2.084 2.156 130 140 147 153 158 312 262 274 285 295 0 0 0 0 0 1.849 2.318 2.425 2.522 2.610 -935 -1.299 -1.359 -1.414 -1.463 -308 -141 -147 -153 -159 0 0 -1 -1 -1 -3 -2 -3 -3 -3 -67 -99 -104 -108 -111 -494 -733 -766 -797 -825 0 0 0 0 0 -19 -77 -13 -13 -14 -1.827 -2.352 -2.393 -2.488 -2.575 -22 34 -32 -33 -35 -22 34 -32 -33 -35 0 0 0 0 0

47

Meerjarenraming programma Publieke Zorg & Dienstverlening Programma Publieke Zorg & Dienstverlening

Programma 2023 Publieke Zorg & Dienstverlening

Baten

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen

Rekening 2022 Inwonerbijdrage gemeenten Opbrengsten Jeugd basis Opbrengsten Jeugd additioneel Opbrengsten Algemeen basis Opbrengsten Algemeen additioneel Bijdragen gemeenten huisvesting JGZ Overige opbrengsten Bijdragen gemeenten jeugd Resultaat voorgaande jaren Salarissen en sociale lasten Overige personeelskosten Kapitaallasten Huisvestingskosten Algemene Kosten Doorbelasting middelen Productiekosten Jeugd basis Productiekosten Algemeen basis Productiekosten Algemeen addiitoneel Resultaat voorgaande jaren Reserveringen

Totaal Publieke Zorg & Dienstverlening

2.897 664 2.600 366 1.727 549 42.514 11.839 95 63.250 -13.544 -33.017 -688 -7.565 -1.461 -5.882 -525 -395 -134 16 -63.195 -207 -207 -152

Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting begroitng 2024 2025 2026 2027 2023 2.874 3.278 3.428 3.566 3.690 686 263 275 286 296 2.410 2.928 3.063 3.186 3.297 408 339 354 368 381 1.481 1.857 1.942 2.020 2.091 530 632 661 688 712 154 936 216 225 233 12.524 12.978 13.575 14.118 14.612 0 0 0 0 0 21.067 23.211 23.516 24.457 25.313 -12.461 -13.213 -13.821 -14.374 -14.877 -251 -1.081 -368 -382 -396 -193 -159 -166 -173 -179 -631 -697 -729 -758 -785 -276 -285 -298 -310 -321 -6.052 -6.398 -6.693 -6.960 -7.204 -375 -402 -420 -437 -453 -408 -441 -461 -480 -496 -149 -218 -228 -237 -245 0 0 0 0 0 -20.797 -22.894 -23.184 -24.111 -24.955 -271 -317 -332 -345 -357 -271 -317 -332 -345 -357 0 0 0 0 0

Meerjarenraming programma Samen Veilig Programma Samen Veilig Baten

Totaal Baten Lasten

Totaal Lasten Reserveringen Totaal Reserveringen

Rekening 2022 Inwonerbijdrage gemeenten Opbrengsten Algemeen additioneel Overige opbrengsten Salarissen en sociale lasten Overige personeelskosten Kapitaallasten Algemene Kosten Doorbelasting middelen Productiekosten Algemeen basis Productiekosten Algemeen addiitoneel Reserveringen

92 7.317 1.342 8.751 -5.356 -1.262 -407 -1.497 -57 -8.579 -67 -67 105

Primitieve Begroting Begroting Begroting Begroting begroitng 2024 2025 2026 2027 2023 91 100 105 109 113 7.457 8.079 8.450 8.788 9.096 724 950 994 1.033 1.069 8.272 9.129 9.549 9.931 10.279 -6.156 -6.625 -6.929 -7.207 -7.459 -368 -415 -434 -452 -468 -16 -27 -28 -29 -30 -161 -207 -216 -225 -233 -1.469 -1.731 -1.811 -1.883 -1.949 -2 -2 -2 -2 -2 -46 -33 -35 -36 -37 -8.218 -9.039 -9.455 -9.833 -10.178 -53 -90 -94 -97 -101 -53 -90 -94 -97 -101 0 0 0 0 0