Nijstad-Oost Gebiedsvisie.pdf

H oog e ve e n Nij sta d Ge bied svis ie 13 fe b r uar i 2020

a t e l i e r

DUTCH

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

Inhoud Nijstad - de wegen ten noorden en zuiden van de vaart

Deelplan - Nijstad Oost

1. Inleiding 1.1 Ligging 1.2 Opgave 1.3 Methode: workshops 1.4 Workshops: belangrijkste conclusies

5 6 6 8 10

Nijstad - Gebiedsvisie gebied

2. Nijstad: het gebied 2.1 Huidige situatie 2.2 Geluid-, en milieucontouren 2.3 Water 2.4 Bestemmingsplan 2.5 Overzicht van de plannen

11 11 12 13 14 15

3. Gebiedsvisie: onderdelen 3.1 Verkeer en parkeren 3.2 Thema A: beweging & gezondheid 3.3 Thema B: energie & duurzaamheid 3.4 Thema C: Landschap 3.5 Thema D: Gezamenlijkheid & participatie

16 16 18 20 22 24

4. Gebiedsvisie

26

Nijstad - Buurtschap

Historisch gebied Nijstad

De naam ‘Nijstad‘ wordt voor meerdere gebieden en deelgebieden en wegen gebruikt. 3

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

4

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

1. Inleiding Heerlijk sporten, zwemmen, wandelen en wonen in Hoogeveen! Nijstad heeft de potentie om een uniek gebied te worden voor de bewoners, dat tegelijkertijd ook een uitzonderlijke meerwaarde biedt voor regio. De voormalige zandwinplassen worden omgevormd tot een plek voor recreatie en wonen aan het water: een milieu dat in Drenthe weinig voorkomt. Door ook te investeren in het gebied tussen de zandwinplassen en Hoogeveen, wordt het recreatienetwerk afgemaakt met een openbaar park en wordt er een bijzondere woonvorm geïntroduceerd waarbij de bewoners gezamenlijk een deel van het landschap beheren. Qua huisvesting zijn de doelstellingen van de gemeente ambitieus. Uit de woonvisie uit 2016 komt naar voren dat er behoefte is aan woningbouw in Hoogeveen, waarbij de wijk Erflanden zeer populair is. De uitdaging is echter om samen het méér woningbouw ook méér leefkwaliteit toe te voegen voor de stad en de regio. De doelstelling is dus niet enkel de realisatie van fijne woonplekken, maar dat de projecten in Nijstad óók een duidelijke meerwaarde bieden voor de omwonenden en voor de hele stad. De gemeente verwacht dat er veel belangstelling zal zijn om op deze plek te wonen. Wonen aan de plas voldoet ook duidelijk aan de behoefte van een deel van de woonconsumenten.

Het toevoegen van een bijzonder woonmilieu met woningen aan en in het water biedt ook de mogelijkheid het recreatiegebied in het westelijke deel van de zandwinplassen af te ronden.

5

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

1.1 Ligging Het gebiedsvisiegebied ligt ten westen van Hoogeveen. Het wordt afgebakend door de Hoogeveensche vaart in het Noorden, de Zuidwoldigerweg in het Oosten, de A28 in het Zuiden en de Echtenseweg in het Westen.

1.2 Opgave Deze gebiedsvisie heeft de volgende doelstellingen: - Vergroten van de samenhang in het gebied. - Het gebied moet aanjager zijn in de transitie naar duurzame energie. - Afmaken van het recreatie gebied door het ontwikkelen van de westelijke plas en het toevoegen van een uniek woonmilieu op en aan het water. - Verbeteren van verbinding tussen Erflanden en Nijstad. - Bouwen van ongeveer 80 á 100 gezinswoningen voor Hoogeveen: landschappelijk wonen dichtbij kern.

Legenda Gebiedsvisiegebied Nijstad Watergang Bebouwing Verharding Landschapsstructuur

6

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

6 km

5

4

3

2

1

0,5

7

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

1.3 Methode: workshops Om te bepalen hoe het gebied er uit zal komen te zien, is een uitgebreid traject uitgezet waarin omwonenden, potentiële bewoners en andere belanghebbenden een belangrijke rol toebedeeld kregen om in samenspraak het project verder te ontwikkelen. Dit traject is onderverdeeld in een aantal workshops. In de eerste workshop zijn de randvoorwaarden en mogelijkheden besproken binnen de gemeente. Hierbij werden de technische randvoorwaarden aangescherpt, maar werd voor een belangrijk deel ook de ‘zachtere’ kant besproken. Aan de hand van een kwartetspel met referentievoorbeelden zijn we tot de conclusie gekomen dat een gezonde levensstijl, energetische duurzaamheid, de landschappelijke inpassing en collectiviteit in het wonen belangrijke thema’s zouden worden. Deze bevindingen zijn twee ideeënworkshops achtereenvolgens de belanghebbenden (2) en bewoners en omwonenden (3) besproken. Hierna is een concept gebiedsvisie gemaakt waarin de verschillende belangen en wensen tegen elkaar zijn afgewogen, met elkaar zijn samengevoegd en/of met elkaar geïntegreerd. Daarnaast zijn er drie varianten voor het stedenbouwkundig plannen van Nijstad-Oost gemaakt. De concept gebiedsvisie voor geheel Nijstad en de drie stedenbouwkundige varianten voor Nijstad oost zijn vervolgens weer besproken met de belanghebbenden (4) en omwonenden (5).

Zowel de omwonenden als de belanghebbenden hadden een sterke voorkeur voor de ervenvariant. Het levert niet alleen een intieme woonsfeer voor de toekomstige bewoners maar ook een landschappelijke wijk die de uitwerking van de variant is vervolgens besproken in het laatste ideeënatelier. Daarbij hebben zowel bij de belanghebbenden als bij de omwonenden aangedrongen om voldoende aandacht te hebben voor een veilige verkeerssituatie (met name de kruising van de Zuidwoldigerweg met Nijstad) en de goede plek van de “knip” in Nijstad (de weg).

1

W O O N E X P E R IM E N T E N

Casco woning CPO Kavelij Tiny house

1

W O O N E X P E R IM E N T E N

8

1

6

Beperken verharding Duurzame straatverlichting Ecologisch groen Robuust watersysteem

FFUUNNCCTTIE IESS IN IN HHEETT LLAANNDDSSCCHHAAPP

Ontmoeten Ontmoeten en en verblijven verblijven Pluktuin Pluktuin of of boomgaard boomgaard (voedsel) (voedsel) Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Sporten Sporten

FFUUNNCCTTIE IESS IN IN HHEETT LLAANNDDSSCCHHAAPP

33

Bossche Bossche School School Jaren Jaren 30 30 Oud Oud Hollands Hollands Tudor Tudor

BBAAKKSSTTEEEENNAARRCCHHIT ITEECCTTUUUURR

Bosche Bosche school school Jaren Jaren 30 30 Oud Oud Hollands Hollands Tudor Tudor

BBAAKKSSTTEEEENNAARRCCHHIT ITEECCTTUUUURR

BBAAKKSSTTEEEENNAARRCCHHIT ITEECCTTUUUURR

Boomgaard Fietspad Landschapsrand Woonlandschap

Boomgaard Fietspad Landschapsrand Woonlandschap

10 GROENE DRAGER

Boomgaard Fietspad Landschapsrand Woonlandschap

Boomgaard Fietspad Landschapsrand Woonlandschap atelier DUTCH

TIJDELIJKE FUNCTIES

Evenementen Follies Moestuin Recreatie at e lie r DUTCH

TIJDELIJKE FUNCTIES

7

TIJDELIJKE FUNCTIES

Evenementen Follies Moestuin Recreatie

WOONLANDSCHAPPELIJKE TYPOLOGIE

at e lie r DUTCH

4

4

WOONLANDSCHAPPELIJKE TYPOLOGIE

at e lie r DUTCH

4

Boerenerf Het lint Landgoed Waterwonen

HOUTARCHITECTUUR

at e lie r DUTCH

9

Modern Oud Hollands Combinatie materialen Scandinavisch

HOUTARCHITECTUUR

at e lie r DUTCH

9

Modern Oud Hollands Combinatie materialen Scandinavisch

LANDSCHAPPELIJK WONEN

at e lie r DUTCH

5

Buurtschap Verandawoningen Wonen in een bos Wonen in een park

LANDSCHAPPELIJK WONEN

LANDSCHAPPELIJK WONEN

Buurtschap Verandawoningen Wonen in een bos Wonen in een park

at e lie r DUTCH

5

HOUTARCHITECTUUR

Modern Oud Hollands Combinatie materialen Scandinavisch

at e lie r DUTCH

5

HOUTARCHITECTUUR

Modern Oud Hollands Combinatie materialen Scandinavisch

at e lie r DUTCH

9

WOONLANDSCHAPPELIJKE TYPOLOGIE

Boerenerf Het lint Landgoed Waterwonen

at e lie r DUTCH

9

WOONLANDSCHAPPELIJKE TYPOLOGIE

Boerenerf Het lint Landgoed Waterwonen

at e lie r DUTCH

atelier DUTCH

10 GROENE DRAGER

7

Boerenerf Het lint Landgoed Waterwonen

atelier atelierDUTCH DUTCH

10 GROENE DRAGER

atelier DUTCH

4

Bossche Bossche school school Jaren Jaren 30 30 Oud Oud Hollands Hollands Tudor Tudor

10 GROENE DRAGER

atelier DUTCH

TIJDELIJKE FUNCTIES

at e lie r DUTCH

atelier atelierDUTCH DUTCH

88

at e lie r DUTCH

Evenementen Follies Moestuin Recreatie

Bossche Bossche school school Jaren Jaren 30 30 Oud Oud Hollands Hollands Tudor Tudor

atelier atelierDUTCH DUTCH

88

7

atelier atelierDUTCH DUTCH

88

De gezonde buurt Eco-wonen Hippisch wonen Stadslandbouw

at e lie r DUTCH

DUURZAME OPENBARE RUIMTE

FFUUNNCCTTIE IESS IN IN HHEETT LLAANNDDSSCCHHAAPP

THEMATISCH WONEN

Evenementen Follies Moestuin Recreatie

Ontmoeten Ontmoeten en en verblijven verblijven Pluktuin Pluktuin of of boomgaard boomgaard (voedsel) (voedsel) Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Sporten Sporten

atelier atelierDUTCH DUTCH

BBAAKKSSTTEEEENNAARRCCHHIT ITEECCTTUUUURR

7

atelier atelierDUTCH DUTCH

Ontmoeten Ontmoeten en en verblijven verblijven Pluktuin Pluktuin of of boomgaard boomgaard (voedsel) (voedsel) Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Sporten Sporten

88

DUURZAME OPENBARE RUIMTE

FFUUNNCCTTIE IESS IN IN HHEETT LLAANNDDSSCCHHAAPP

at e lie r DUTCH

2

at e lie r DUTCH

Ontmoeten Ontmoeten en en verblijven verblijven Pluktuin Pluktuin of of boomgaard boomgaard (voedsel) (voedsel) Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Sporten Sporten

atelier atelierDUTCH DUTCH

33

THEMATISCH WONEN

atelier DUTCH

33

De gezonde buurt Eco-wonen Hippisch wonen Stadslandbouw

De gezonde buurt Eco-wonen Hippisch wonen Stadslandbouw

Beperken verharding Duurzame straatverlichting Ecologisch groen Robuust watersysteem

atelier DUTCH

33

2

atelier DUTCH

6

THEMATISCH WONEN

at e lie r DUTCH

Beperken verharding Duurzame straatverlichting Ecologisch groen Robuust watersysteem

atelier DUTCH

D U U R Z A M E O P E N B A R E R U IM T E

W O O N E X P E R IM E N T E N

2

De gezonde buurt Eco-wonen Hippisch wonen Stadslandbouw

atelier DUTCH

Beperken verharding Duurzame straatverlichting Ecologisch groen Robuust watersysteem

6

THEMATISCH WONEN

Casco woning CPO Kavelij Tiny house

atelier DUTCH

D U U R Z A M E O P E N B A R E R U IM T E

2

atelier DUTCH

Casco woning CPO Kavelij Tiny house

6

W O O N E X P E R IM E NT E N

Casco woning CPO Kavelij Tiny house

atelier DUTCH

atelier atelierDUTCH DUTCH

Marktconsultatie Op 20 april 2018 heeft de gemeente een markconsultatie gehouden met een brede groep partijen: ontwikkelaars, makelaars, woningcorporaties en begeleiders van collectieve particuliere opdrachtgevers. Doel van de markconsulatie was de ontwikkeling van Nijstad-Oost tot bijzonder woongebied te toetsen aan de markt. De drie varianten voor de invulling zijn besproken uiteraard met de bijzonderheid dat er naast een eigen kavel gemeenschappelijke eigendom is van het erf en de omliggende collectieve ruimte. De markt ervaart Nijstad-Oost als een goede locatie waarbij ook hier de voorkeur uitgaat naar de ervenvariant. De corporaties vinden de omvang van de wijk voldoende om ook sociale woningbouw toe te voegen. De algemene doelgroep is gezinnen, dertigers met twee kinderen. Van belang is dat per erf wordt gekeken naar gelijk gestemde en er per erf te kiezen voor een helder thema. En het is van belang vrijheid te bieden binnen heldere kaders, bijvoorbeeld ten aanzien van de uitstraling van het erf. Bij het uitgeven van het gemeenschappelijk erf en de collectieve ruimte werdt gepleit voor een goede verhouding tussen de omvang van de eigen kavel (niet te groot) en het gezamenlijke eigendom. De markt ziet mogelijkheden voor verschillende uitgifte strategieën, van collectief particulier opdrachtgeverschap tot individuele uitgifte.

1

at e lie r DUTCH

5

LANDSCHAPPELIJK WONEN

Buurtschap Verandawoningen Wonen in een bos Wonen in een park

Buurtschap Verandawoningen Wonen in een bos Wonen in een park

at e lie r DUTCH

at e lie r DUTCH

Workshop 1: Projectteam, Kwartetten

Workshop 2: Belanghebbenden, Ideeënatelier

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

B e w e g i n g Legenda Spelen op toestellen Spelen op veldjes Direct fietsen Rennen Recreatief fietsen

Snelle fietsroute

Alternatief tracé N

LV route

1,0 km

0,8

0,6

0,4

0,2

0,1

0

1 Waar zou een fiets-, en voetgangersverbinding het beste kunnen liggen en hoe

2 Bewegen gaat vooral ook om een gezonde levensstijl. Waarvan zou u, als

zou deze er dan het beste uitzien?

omwonende, het meeste gebruikmaken?

A) Er hoeft van mij geen fietsverbinding door het gebied heen komen, en de huidige fietsverbindingen (over Nijstad en langs de A28 zijn meer dan voldoende). Dit levert een rustige woonwijk op en houdt het voor de boer mogelijk om gemakkelijk alle weilanden te bereiken. B) Er hoeft van mij geen fietsverbinding door het gebied heenkomen, de fietsverbindingen over Nijstad en langs de A28 zijn meer dan voldoende. Echter, de huidige fietsverbindingen moeten wel verbeterd worden. Aan de zuidkant van het plangebied zou ik graag minder ver omfietsen over de Zuidwooldigerweg naar de zwemplassen. Verder zou ik graag zien dat Nijstad iets veiliger wordt door het hardrijdende verkeer te remmen. Dat ik hierdoor iets verder om moet rijden naar de snelweg vind ik gen probleem. Dit levert een rustige woonwijk op en houdt het voor de boer

A) Een fitnessparcours met een renrondje van houtsnippers en een serie robuuste buitenmeubels waarop ik verschillende oefeningen kan doen. B) Een boomgaard waarin ik heerlijk tot rust kan komen en een boek lezen. C) Een grote speeltuin waarin mijn kinderen naar hartenlust kunnen spelen, ontdekken en zandkastelen bouwen. D) Enkele moestuinen waarin ik als omwonende ook een lapje grond kan gebruiken. E) Iets anders, nl.

mogelijk om gemakkelijk het grootste deel van zijn weilanden te bereiken C) Ik vind dat het fietspad door de erflanden nu wel heel abrupt stopt op de Zuidwooldigerweg. Graag zou ik vanuit Erflanden wat langer rechtdoor fietsen om zo snel bij de recreatieplas (en verder) te kunnen komen. Dit kan een eenvoudige stukje rood asfalt zijn. A1 D) Ik zou van de sluis en vanaf het fietspad door de erflanden graag snel bij het recreatiestrandje en bij het kanaal kunnen komen. Langs deze twee nieuwe fietspaden kunnen dan relatief brede stroken groen komen, zodat er een mooi stukje landschap gemaakt wordt. Ik vind het dus belangrijk dat Hoogeveen een uitgebreider en afgemaakt fietsnetwerk heeft.

Nijstad - oost

2. De Boer erf

1. Twee Assen

4. Benjamins erf

3. Blokzijl erf

1. De Vries erf

B e w E n e reggi ien g Legenda Legenda

E n e r g i e

Spelen op toestellen Koeling, via meer Spelen op veldjes

7. Bos erf

Restwarmte, Direct fietsen via RWZ Rennen

5. Van der Veen erf

Elektriciteit Recreatief fietsen Legenda N Alternatief tracé Koeling, via meer

Snelle fietsroute NAM gaat uiteindelijk weg: wordt Nijstad-Oost de eerste gas-loze wijk?

N

Restwarmte, via RWZ

Geen geluidswal: niet nodig LV route en landschappelijk onwenselijk

Elektriciteit NAM gaat uiteindelijk weg: wordt Nijstad-Oost de eerste gas-loze wijk?

N

1,0 1,0 km km

6. Peters erf

2. ‘Los’ Dambord

Geen geluidswal: niet nodig en landschappelijk onwenselijk

1,0 km 0,8 0,8

0,6 0,4 0,4

0,1 0,1

3. Erven met Uitzicht

0,2 00 0,1

A) Ik heb geen milieubewuste leefstijl, het maakt me daarom ook niet uit hoe duurzaam het A) Er hoeft van mij geen fietsverbinding door het gebied heen komen, en de huidige

gebied wordt ingericht. Een basis- niveau ismoet verplicht, extra maatregelen vindingericht? ik overbodig. 1 Hoe duurzaam / milieuvriendelijk Nijstad-Oost worden

fietsverbindingen (over Nijstad en langs de A28 zijn meer dan voldoende). Dit levert een rustige B) Een milieuvriendelijke woning enboer omgeving vindom ik gemakkelijk belangrijk. Door een duurzame inrichting woonwijk op en houdt het voor de mogelijk alle weilanden te bereiken.

2 Stel u gaat in Nijstad-Oost wonen. Van welke duurzame technieken moet uw 2 Bewegen gaat vooral ook om een gezonde levensstijl. Waarvan zou u, als woning zijn voorzien? 0 omwonende, het meeste gebruikmaken? Meerdere antwoorden zijn natuurlijk mogelijk. Door een woning te bouwen die voorzien is van A) Een fitnessparcours met een renrondje van houtsnippers en een serie robuuste buitenmeubels

duurzame technieken zullen de woonlasten afnemen. Bij de bouwmoet zal eenuw 2 Stel u gaat in Nijstad-Oost wonen. (de Vanenergierekening) welke duurzame technieken waarop ik verschillende oefeningen kan doen.

(beperkte) gedaan worden die zich op korte termijn terug verdient. woning zijninvestering voorzien? B) Een boomgaard waarin ik heerlijk tot rust kan komen en een boek lezen. Meerdere antwoorden zijn natuurlijk mogelijk. Door een woning te bouwen die voorzien is van A) Natuurlijke bouwmaterialen; een dak van stro.

A) Ikdeheb geen milieubewuste leefstijl, hetduurzame maakt memanier daaromteook niet uit hoe duurzaam het van wijk en door de woningen op een ontwikkelen zullen de bewoners B) Er hoeft van mij geen fietsverbinding door het gebied heenkomen, de fietsverbindingen over gebied wordt Een basis- niveau verplicht, extra maatregelen vinder ik een overbodig. goedkoper uit ingericht. zijn, zal het gebruik fossieleisbrandstoffen verminderen wordt bijdrage Nijstad en langs de A28 zijn meer dan voldoende. Echter, de huidige fietsverbindingen moeten geleverd aan een beter milieu. B) Een milieuvriendelijke woning en omgeving vind ik belangrijk. Door eenminder duurzame inrichting wel verbeterd worden. Aan de zuidkant van het plangebied zou ik graag ver omfietsen

duurzame technieken woonlasten afnemen. de bouwen zal een C) Een grote speeltuinzullen waarindemijn kinderen (de naarenergierekening) hartenlust kunnen spelen, Bij ontdekken C) Legoblokken: modulaire blokken waarmee bewoners zelf een duurzaam huis kunnen (beperkte) investering zandkastelen bouwen. gedaan worden die zich op korte termijn terug verdient. realiseren. Zo’n systeem is geluiddicht, is energie-efficiënt en maakt geen gebruik van chemische

vanEen de wijk en door de woningen een duurzame zullen de bewoners C) woning enop omgeving vindVerder ikmanier zo belangrijk, datzien er geen energie vanveiliger over demilieuvriendelijke Zuidwooldigerweg naar de zwemplassen. zouteikontwikkelen graag dat Nijstad iets

A) Enkele Natuurlijke bouwmaterialen; eenomwonende dak van stro.ook een lapje grond kan gebruiken. stoffen enmoestuinen is gemaakt van duurzame materialen. D) waarin ik als

goedkoper uit zalis.het fossiele brandstoffen verminderen wordt er in een bijdrage buitenaf meer nodig Hetgebruik woongebied moeten zo worden gebouwd dat het ieder gevalnaar wordt door hetzijn, hardrijdende verkeer te remmen. Dat ik hierdoor iets verder om moet rijden geleverd aan eenikbeter milieu. voorDit voldoende energie produceert zijn eigen wijk. de snelweg vind gen probleem. levert een rustige woonwijk op en houdt het voor de boer mogelijk om gemakkelijk het grootste deel van zijn weilanden te bereiken C) Een milieuvriendelijke woning en omgeving vind ik zo belangrijk, dat er energie levert van D) de geen wijk energie buitenaf meer nodig is. Het woongebied zo heel worden gebouwd datdehet in iederdat geval aan bestaande omliggende wijken. Hetmoeten woongebied moeten zo worden gebouwd het de C) Ikde vind dat het fietspad door de erflanden nu wel abrupt stopt op Zuidwooldigerweg. voldoende energie produceert voorlanger zijn eigen wijk. en/of energie uit ik devanuit waterplassen, sluizen, zonnepanelen bundelt. Bewoners(en van de Graag zou Erflandenafvalstromen, wat rechtdoor fietsen om zo snel bij de recreatieplas omliggende wijkenkomen. kunnenDit dankan daarop aankoppelen. Dit is eenasfalt snel terugwinbare investering, die verder) te kunnen een eenvoudige stukje rood zijn.

D) Een milieuvriendelijke woning en omgeving vind ik zo belangrijk, dat de wijk energie levert vlug geldbesparing oplevert. aanD)deIkbestaande wijken. Het woongebied moeten zo worden A1 zou van deomliggende sluis en vanaf het fietspad door de erflanden graag snel gebouwd bij het dat het de

8. Bakker erf

laatsweg

9 De Jong erf

0,4 0,2 0,2

1 Hoe duurzaam / milieuvriendelijk moet Nijstad-Oost worden ingericht? 1 Waar zou een fiets-, en voetgangersverbinding het beste kunnen liggen en hoe zou deze er dan het beste uitzien?

Proefverkaveling

Hollandse werkp

0,8 0,6 0,6

Proefuitwerking Erf

C) Iets Legoblokken: D) Houtskeletbouw E) anders, nl.modulaire blokken waarmee bewoners zelf een duurzaam huis kunnen realiseren. Zo’n systeem is geluiddicht, is energie-efficiënt en maakt geen gebruik van chemische E) Groen-dak / Vegetatiedak stoffen en is gemaakt van duurzame materialen. D) Houtskeletbouw

4. Groene Randen

E) Groen-dak / Vegetatiedak

energie uit de waterplassen, afvalstromen, sluizen,Langs en/of deze zonnepanelen bundelt. Bewoners van de recreatiestrandje en bij het kanaal kunnen komen. twee nieuwe fietspaden kunnen omliggende wijkenstroken kunnengroen dan daarop is een snellandschap terugwinbare investering, dan relatief brede komen,aankoppelen. zodat er een Dit mooi stukje gemaakt wordt. Ikdie vlug het geldbesparing oplevert. vind dus belangrijk dat Hoogeveen een uitgebreider en afgemaakt fietsnetwerk heeft.

G e z a m e l i j k h e i d Legenda Woonexperimenten Gezamelijk wonen Gezamelijk veld As N

Mogelijkheid voor gezamelijke velden voor collectieve woonvormen. De getekende locaties en afmetingen zijn geheel indicatief Fietspad (recht) doorzetten als zichtas, fietsroute buigt af omhoog of omlaag.

1,0 km

0,8

0,6

0,4

0,2

0,1

0

1 In wat voor soort vorm van collectief wonen zou u het liefste wonen?

2 Vindt u het belangrijk dat er gemeenschappelijk groen komt in het plangebied?

A) In een woonproject dat zeer specifieke voordelen biedt, die normaal niet kunnen bij

A) Ja, alle niet bebouwde ruimte mag een openbaar park worden. De woningen hebben dan een

afzonderlijke woningen. Bijvoorbeeld op het gebied van de zorg die ik ontvang op mijn oude

balkon, veranda en/of terras als privéterrein. Hierdoor is een zo groot mogelijk gebied toegankelijk

dag; of juist een kinderdagverblijf; of bijvoorbeeld op het gebied van ecologie, waarin we super

voor alle bewoners, directe omwonenden en andere Hoogeveners. De kosten hiervan delen we dan ook met z’n allen: de gemeente kan een groot deel van het onderhoud van dit park op zich

duurzaam kunnen bouwen en leven. D1 B) In een groter gebouw met collectieve tuin. Als iedereen in hetzelfde gebouw woont, zijn de bouwkosten en gebruikskosten lager. Daarnaast houden we meer ruimte over voor een mooie

nemen B) Ja, maar ik hecht veel waarde aan een privé- tuin. Naast relatief kleine tuinen bij alle woningen

tuin: hierin kan gespeeld worden, kunnen mensen groente en fruit verbouwen, zich terugtrekken

mag alle resterende ruimte als park worden gebruikt. Op deze manier wordt de openbare plekken

in een rustig hoekje, eten maken bij de buitenkeuken, of misschien zelfs zwemmen in het

(zoals speeltuinen, boomgaarden en parkjes) goed gebruikt door bewoners, ontmoeten bewoners

zwembad. Een deel van de tuin kan misschien ook wat verder van het gebouw liggen, zodat er een grotere boomgaard kan bloeien of vee gehouden kan worden. D1 C) Losse woningen in een collectieve tuin. Het lijkt me fantastisch om samen met mijn buren

elkaar en is er een balans in kosten voor de gemeente en de huiseigenaren. C) Nee, ik hecht geen waarde aan gemeenschappelijk groen. Relatief grote omheinde tuinen, die alleen voor de bewoners toegankelijk zijn, zijn voor mij waardevoller dan een nog veel groter

zorg te dragen om veel luxer te wonen dan dat ik me alleen zou kunnen veroorloven, maar ik wil

gemeenschappelijke groene ruimte. Ik realiseer me dat dit veel tijd, geld en energie kost voor de

wél graag in een vrijstaand huis wonen. Dat de gemeenschappelijke tuin hierdoor misschien wat

bewoner om het te onderhouden.

minder uitgebreid wordt, neem ik op de koop toe. D1 D) Gezamenlijk opdrachtgeverschap, met ‘reguliere’ woningen als uitkomst. Als ik samen met mijn buren het ontwerp en bouwproces kan doorlopen, hebben we veel vrijheid hoe onze woningen eruit zien, en zijn we goedkoper uit. Als het eenmaal gebouwd is heb ik echter graag mijn eigen huis met tuin. Dat deze daardoor minder luxe voorzieningen heeft vind ik niet erg.

G Se tzr au mc te ul ir jeknh e i d

RoNdje Nijstad

Gebiedsvisie Nijstad

Legenda Legenda Woonexperimenten Woonlandschap Gezamelijk wonen Lintbebouwing Gezamelijk veld

eNeRGie

As Landschapsrand N

Mogelijkheid voor gezamelijke velden voor collectieve woonvormen. De getekende locaties enNederzettingen afmetingen zijn geheel in Drenthe zijn langs indicatief de kanalen gegroeid. Deze

Boerenerf

‘vanaf het kanaal naar achteren’ ontginning zou aanleiding kunnen zijn om de entrée van de wijk aan het kanaal te situeren

Landgoed

Fietspad (recht) doorzetten als zichtas, fietsroute buigt af omhoog of omlaag.

Sub-urbaan landschap Agrarisch landschap

Logische richting van landschappelijke drager van dit gedeelte van het woongebied met langzaam verkeer route

1,0 km N

0,8 0,8 km

0,6 0,6

0,4 0,4

0,2 0,2

0,1 0,1

0

0

Op wat manier u dat Nijstad-oost beste ontsloten kan worden? 2 Vindt 2 Hoeuzouden de randen de nieuwe woonwijk er het beste uit komen te zien? het belangrijk dat van er gemeenschappelijk groen komt in het plangebied? 1 In1 wat voorvoor soort vorm denkt van collectief wonen zouhet u het liefste wonen? A):een Ik denk dat de wijk één entrée kan hebben aan de noordzijde (Aan bij het kanaal / A) In woonproject dat het zeerbeste specifieke voordelen biedt, die normaal niet kunnen

A) alle Nijstad-Oost kan eenruimte voorbeeld aan de park NAM-locatie: om de wijk aan alle A) Ja, niet bebouwde mag nemen een openbaar worden.als Deer woningen hebben danranden een

Nijstad). Dit past goedBijvoorbeeld in dit Drentse moet deontvang weg (Nijstad) sowieso afzonderlijke woningen. op landschap. het gebied Daarnaast van de zorg die ik op mijn oude anders

een flinke strook struiken en privéterrein. bomen wordt aangeplant, mensen die ergebied niets te zoeken balkon, veranda en/of terras als Hierdoor is eenzullen zo groot mogelijk toegankelijk

vanwege de ontwikkelingen de zandwinplassen, danwe kansuper direct alles dag;worden of juistingericht een kinderdagverblijf; of bijvoorbeeld rondom op het gebied van ecologie, dus waarin in één keer goed wordenenopgelost. duurzaam kunnen bouwen leven. D1 B) In een groter gebouw met collectieve tuin. Als iedereen in hetzelfde gebouw woont, zijn de bouwkosten en gebruikskosten lager. Daarnaast houden we meer ruimte over voor een mooie B): Ik denk dat de wijk het beste één entrée kan hebben aan de oostzijde (Zuidwooldigerweg). tuin: hierin kan gespeeld worden, kunnen mensen groente en fruit verbouwen, zich terugtrekken Hierdoor kunnen we de weg langs het kanaal zeer autoluw maken zodat deze veel geschikter in een rustig hoekje, eten maken bij de buitenkeuken, of misschien zelfs zwemmen in het wordt voor fietsers en voetgangers. De Zuidwooldigerweg is er sowieso beter ingericht op zwembad. Een deel van de tuin kan misschien ook wat verder van het gebouw liggen, zodat er verkeersdrukte dan Nijstad. een grotere boomgaard kan bloeien of vee gehouden kan worden. D1 C) Losse woningen in een collectieve tuin. Het lijkt me fantastisch om samen met mijn buren denk dat hettebeste meerdere toegangswegen kan hebben, zorgC): teIkdragen om de veelwijk luxer wonen dan datkleinschaligere ik me alleen zou kunnen veroorloven, maar ikzowel wil de in noordzijde, als dehuis oostzijde.

wordt de verkeersdruk het daardoor wélaan graag een vrijstaand wonen.Hiermee Dat de gemeenschappelijke tuinverdeeld. hierdoorDat misschien wat moeilijker wordt om een groene naar de wijk te maken vind ik niet erg. Dat de minder uitgebreid wordt, neem ik opovergang de koop toe. doorstroming van Nijstad en de Zuidwooldiger weg hiervoor gedurende drukke tijden verminderd D1 D) Gezamenlijk opdrachtgeverschap, met ‘reguliere’ woningen als uitkomst. Als ik samen vind ik alleen maar positief. met mijn buren het ontwerp en bouwproces kan doorlopen, hebben we veel vrijheid hoe onze

nauwelijks het idee hebben daten deandere woonwijk bestaat. Dar zowel huidige voorhebben alle bewoners, directe omwonenden Hoogeveners. Dehiermee kosten hiervan delen we

N

worden dat er groot geen mooie uitzichten vanuit tevan wijk danzichtlijnen ook met z’n allen:geblokkeerd, de gemeenteals kan een deel van het onderhoud ditnaar parkbuiten op zichtoe 300 m

gemaakt kunnen worden, vind ik minder belangrijk. nemen B) maar Ik zouikhet goed vinden als aan er een komt relatief tussen de bestaande woningen in B) Ja, hecht veel waarde eenstrook privé-groen tuin. Naast kleine tuinen bij alle woningen & Nijstad en de wijk. Ikgebruikt. het echter als dede wijk wat meer open is magErflanden alle resterende ruimte alsnieuwe park worden Opgeen dezeprobleem manier wordt openbare plekken richting de velden ten westen en en parkjes) zuiden, zodat de bewoners genieten van het landschap. (zoals speeltuinen, boomgaarden goed gebruikt door kunnen bewoners, ontmoeten bewoners Deze hetvoor landschap met de en woonwijk beschermt het landschap wat meer elkaar ensterkere is er eenkoppeling balans in van kosten de gemeente de huiseigenaren.

50

tegen grote hoeveelheden bijkomende woningbouw over enkele decennia. C) Nee, ik hecht geen waarde aan gemeenschappelijk groen. Relatief grote omheinde tuinen,

Legenda

Nijstad-Oost moet geentoegankelijk ‘losgedreven’ worden, maar moet die C) alleen voor de bewoners zijn,woonwijk zijn voor mij waardevoller dangeïntegreerd een nog veelingroter Beweging

Hoogeveen en hetgroene landschap. Zorg er dus voor randtijd, eengeld specifieke, op maat gemaakte gemeenschappelijke ruimte. Ik realiseer me dat dat elke dit veel en energie kost voor de

Energie

Fietsen

overgang maakt met het aangrenzende gebied: maak dus wan de Zuidwooldigerweg weg een bewoner om het te onderhouden.

Restwarmte, via RWZ

Wandelverbinding

landschappelijke overgang naar de recreatieplassen en aan de zuidkant een aansluiting op het

0

Bedrijvigheid Koeling, via kanaal

Fietsen, mogelijk tracé (lange termijn)

mooie laan, maak aan het kanaal een landelijke lineaire stoerheid, creëer aan de westzijde een

Waterstof

Wonen

Autoverkeer

woningen eruit zien, en zijn we goedkoper uit. Als het eenmaal gebouwd is heb ik echter graag mijn eigen huis met tuin. Dat deze daardoor minder luxe voorzieningen heeft vind ik niet erg.

Erfwonen

Dag recreatie

Bestemming:

Inpassing erfwonen nader te bepalen

Overnachtings recreatie

privé huis, meerdere huizen

Wonen

0,4

0,6

0,8

1,0 km

N 0

0,2

0,4

Looppad

´Rondje Nijstad´ - fietspad

Fietspad

´Rondje Nijstad´ - mogelijk fietspad

Fietsstraat

Speelveld

‘Rondje Nijstad’ - fietsstraat

Speelmogelijkheid

Intensieve water recreatie Extensieve water recreatie

0,8

N

1,0 km

Legenda

Koeling, via kanaal

Elektriciteit bijv. via pv-panelen op de geluidswal

Restwarmte, bijv. via RWZ

Waterstof, eventueel opgeslagen op het terrein van de NAM,

Oever nader te te bepalen

Wonen op het water Oever nader te te bepalen

0,6

Legenda

NAM

Recreatie

Autoweg

of parkeerplaats

0,2

Agrarisch gebruik Affakkelinstallatie

Zonne-energie, op geluidswal

agrarische gebied.

Nijstad-Oost Landschap

Gezamelijkheid

Auto

Fiets

N

1,0 km

0,8

0,6

0,4

Legenda

0,2

Warmtenet Zoekgebied kleine windmolens ‘collectieve wijkmolens‘

0

N 10 25

Workshop 3: Bewoners, Ideeënatelier

Workshop 4: + Belanghebbenden, Ideënatelier

Workshop 5: Bewoners, Ideeënatelier

100m

Zonnepanelen op daken

Workshop 6: Workshop 7: + Belanghebbenden, Ideeënatelier Bewoeners, Ideënatelier

Gebiedsvisie & Stedenbouwkundig plan

9

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

1.4 Workshops: belangrijkste conclusies De eerste helft van de workshops had dus tot doel om de randvoorwaarden voor de gebiedsvisie Nijstad en het stedenbouwkundig deelplan van NijstadOost te bepalen. Dit heeft een serie aan technische randvoorwaarden opgeleverd, zoals de milieucontouren. De belangrijkste bevinding is eigenlijk dat Nijstad Oost een groene buurt moet worden die is ingepast in het landschap. Daarnaast zijn er viertal thema’s die belangrijk zijn voor dit gebeid: beweging, energie, landschappelijke structuren en gezamenlijkheid. Hieruit wordt dus al duidelijk dat deelgebied Nijstad-Oost niet een normale uitbreidingswoonwijk moet worden. Eigenlijk zou er een woonmilieu toegevoegd moeten worden wat nu nog niet aangeboden wordt in Hoogeveen, maar wat goed bij de regio past. Qua ruimtelijke opzet zal het nieuwe wijkje dus aansluiting kunnen zoeken op het agrarisch-industriële landschap waarin het plangebied ligt. Uit eerste workshops kwamen dus de thema’s ‘beweging’, ‘energie’, ‘landschappelijke structuren’, ‘gezamenlijkheid’ en ‘verkeer’. De thema’s zullen in hoofdstuk vier uitgebreid aan bod komen. In het kort: bij ‘beweging’ draait het erom dat dit gebied een gezonde levensstijl voor haar bewoners en alle andere Hoogeveners faciliteert. Denk hierbij bijvoorbeeld aan zwemmen, varen, spelen, een balletje trap, rennen, wandelen en fietsen.

Qua ‘energie’ is de ambitie om Nijstad-oost één van de meest vooruitstrevende duurzame woonwijken te maken van de regio. Door de unieke context zijn er ruimtelijke aanleidingen voor zonnepanelen, restwarmte, gezamenlijke koeling en/of waterstof. Het thema ‘landschappelijke structuren’ gaat om de vraag hoe het landschap in dit gebied verder tot ontwikkeling gebracht kan worden. De zandwinplassen vormen in hun huidige staat al een magisch moment, maar de oevers zouden natuurlijker, toegankelijker en samenhangender gemaakt kunnen worden. In het gebied tussen de plassen en Hoogeveen zal de het agrarische landschap gewaarborgd worden, waarbij de nieuwe wijkjes mest de bestaande landschappelijke elementen erven, houtwallen, singels en velden gecomponeerd worden. ‘Gezamenlijkheid’ gaat over twee zaken: enerzijds het betrekken van de mensen en bedrijven die in de buurt gevestigd zijn en hun suggesties afwegen in het planningsproces. Anderzijds is het voor de woonwijk van Nijstad-Oost zélf goed zijn als er een bepaalde mate van collectiviteit in de plannen zit: bijvoorbeeld collectief particulier opdrachtgeverschap, of een gezamenlijke tuin met enkele eigenaren. Hierdoor kan de versplintering van het landschap uitgebalanceerd worden.

‘Verkeer’ is ten slotte een thema wat nóg hoger op de agenda is gezet naar aanleiding van de ideeën ateliers: Kunnen de weg ten zuiden van het kanaal opknippen om sluipverkeer te voorkomen? En hoe lopen alle fietspaden eigenlijk door het gebied? Zoals hierboven al aangestipt: deze thema’s zijn verderop inhoudelijk verder uitgewerkt, zie hoofdstuk vier.

10

Onder: dit is een ‘wordcloud’ van de suggesties van belanghebbenden en omwonenden tijdens workshop twee en drie. In het paars, blauw, donkergroen en lichtgroen aspectie die een voortborduren op de vier thema’s (beweging, energie, landschap en gezamelijkheid). In het oranje het aspect van verkeer, wat naar aanleiding van de ateliers grondiger is uitgewerkt.

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

2. Nijstad: het gebied 2.1 Huidige situatie Het gebied ligt op een scherpe overgang tussen de stad (de wijk Erflanden) en het landelijk gebied. Tegelijk vormt het gebied een stadsrandzone met veel verschillende functies met een beperkte samenhang, ingeklemd tussen de A28 en de Hoogeveenschevaart. Er zijn op dit moment drie hoofdfuncties te onderscheiden: - Landbouw; - Recreatie: de zandwinplassen zijn/worden herontwikkeld voor recreatie en bewoning; - Industrie: De gasbehandelingsinstallatie Ten Arlo van de NAM met de affakkelinstallatie. Daarnaast is er een klein aantal woningen aan de Vaart. De ontwikkeling van het gebied is relatief complex door diverse belemmeringen, waaronder de veiligheidscontour rond de locatie van de NAM met de diverse gasleidingen en de affakkelinstallatie, de hoogspanningsleidingen en het geluid van A28. Zie ook paragraaf 4.1, waarin de randvoorwaarden in kaart gebracht zijn. Het affakkelen gebeurt bij de jaarlijkse test, bij onderhoud aan de leidingen en bij calamiteiten. Het affakkelen gaat gepaard met veel geluid, licht en hitte. Er wordt gemiddeld 1x per jaar afgefakkeld.

N 0

100m 11

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

2.2 Geluid-, en milieucontouren Er zijn vier geluid- en milieucontouren aanwezig binnen het plangebied. Hierbij gaat het omde volgende contouren: De NAM-locatie. Om de NAM locatie ligt een cirkelvormige veiligheidscontour, zoals aangeduid in de kaart. Binnen deze contour mogen geen woningen worden gebouwd. De affakkelinstallatie valt binnen deze contour. Gasleidingen en hoogspanningstracé. Tussen de NAM locatie en NijstadOost aan de ene zijde en de voormalige zandwinplassen aan de andere ligt een stook open landschap waaroverheen een hoogspanningstracé loop en waaronder een aantal gasleidingen lopen. Deze gasleidingen hebben af-, en aantakkingen naar de NAM. Deze infrastructuur heeft een contour zoals ingetekend op de kaart. RWZI. Rond de rioolwaterzuiveringsinstallatie aan de overzijde van het kanaal ligt een geurhinderzonde. Wegen. De Echtenseweg, de Zuidwoldigerweg en de A28 hebben elk hun eigen afstand waarbinnen niet gebouwd kan worden.

Legenda Contour NAM / RWZI Contour hoogspanningsleiding Contour gasleidingen Contour Zuidwoldigerweg

N 0 12

0,2

0,4

0,8

1,2

1,6

2.0 km

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

2.3 Water Binnen dit gebied is sprake van een hoogteverschil. Dit hoogteverschil blijft behouden en geeft karakteristieke eigenschappen aan de ontwikkeling van het gebied. Tegelijkertijd zal hiermee in de waterhuishouding rekening gehouden moeten worden, om te voorkomen dat het laagste deel onder water loopt tijdens hevige neerslag. Het systeem van de vaart is gescheiden van die van de woonwijken, weilanden en plassen ten zuiden van het kanaal. Het water uit Erflanden wordt in de sloot parallel aan de Hoogeveensche Vaart richting het westen afgevoerd. Nijstad-Oost zal hierop aansluiten door middel van een greppelsysteem. De ambitie van de ontwikkelaar van het recreatiegebied is om de dam tussen de twee voormalige zandwinplassen op 2 plaatsen te doorbreken zodat je een rondje kan varen. Gevolg is dat de zandwinplassen dan het zelfde peil krijgen. Het peil van de westelijk plas zal daardoor iets hoger uitkomen dan nu. Binnen het plan worden natuurlijke materialen toegepast en reletief weinig wordt echt verhard, dit geeft mooie kansen voor waterberging, groen en biodiversiteit. Dit past goed binnen de ‘Intentieverklaring ruimtelijke adaptatie’ die het college van B&W in 2014 ondertekende. Met deze intentieverklaring onderschrijft het college dat klimaatbestendig en waterrobuust inrichten een integraal onderdeel is van het beleid en handelen van de gemeente.

Legenda Water 8 - 11 meter NAP Water 7 - 8 meter NAP Water 6 - 7 meter NAP Water 5 - 6 meter NAP Water 4 - 5 meter NAP Sluis Dam

N 0

0,2

0,4

0,8

1,2

1,6

2.0 km 13

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

2.4 Bestemmingsplan De vigerende bestemmingplannen voor het gebied zijn het bestemmingplan Buitengebied Noord en het bestemmingsplan Buitengebied Noord deelplan Nijstad 2014. Een van de doelen is om de samenhang in het gebied te vergroten. Er is gekozen voor de uitwerking in twee bestemmingplannen. De gebiedsvisie zorgt daar bij voor de samenhang. Een bestemmingplan richt zich op het realiseren van de bijzondere woonmilieus in combinatie het herontwikkelen van de westelijke zandwinplas naar recreatiegebied. Het gaat hierbij om ongeveer 22 woningen in vier type bijzondere woonmilieus, waaronder wonen op het water. Hiermee wordt het gebied rond de zandwinplassen afgerond en ontstaat er een aaneengesloten en aantrekkelijk recreatiegebied. Het tweede bestemmingplan richt zich op het toevoegen van een aantrekkelijk landschappelijk woonmilieu in Nijstad-Oost met 80 a 100 woningen.

Legenda

N 0 14

0,2

0,4

0,8

1,2

1,6

2.0 km

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

2.5 Overzicht van de plannen Legenda Gebiedsvisiegebied Gebouwen Beplanting Velden Water

N

1,2 km

0,8

0,4

0,2

0

15

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

3. Gebiedsvisie: onderdelen 3.1 Verkeer en parkeren Autoverkeer

Wandelen

Nijstad heeft een goede ontsluiting rondom het gebiedsvisiegebied: in het westen de Echtenseweg met haar aansluiting op de A28. In het noorden, boven het kanaal, de ‘Nijstad’ richting het centrum van Hoogeveen en in het oosten de Zuidwoldigerweg weg richting oosten.

Waar gefietst kan worden dient ook geschikt te zijn om te wandelen. Naargelang de te verwachten intensiteit kan dit soms een gedeeld pad of weg zijn, soms gedifferentieerde stroken, of soms zelf een apart pad, dat bijvoorbeeld dichter lands de oevers loopt. Voor voetgangers wordt een extra route gerealiseerd tussen de twee plassen door, waardoor zij ook een ‘achtje plas’ kunnen lopen.

Knip De weg ‘Nijstad’ ten zuiden van de Hoogeveensche Vaart heeft geen functie voor doorgaand verkeer en fungeert voor de ontsluiting van het gebied. Door deze weg op te knippen onstaat een veilige weg voor langzaamverkeer. De ten noorden van de Vaart gelegen ‘Nijstad’ zal het doorgaand verkeer afwikkelen. Het is daarom niet nodig en zelfs ongewenst om een doorgaande autoverbinding door het gebied aan te leggen of te handhaven. Voor de ontsluiting van de deelgebieden wordt dan ook telkens het principe gehanteerd om vanaf de rand ‘in te prikken’. Dat betekend ook dat de weg ten zuiden van het kanaal (ook Nijstad) voor het autoverkeer wordt opgeknipt halverwege de oostelijke plas. Daardoor zullen de woningen aan de noordoosthoek via de Zuidwoldigerweg worden ontsloten. Door de knip wordt het doorgaand autoverkeer geweerd en ontstaat er ook een veiliger route voor langzaam verkeer. En het verkeersysteem sluit hiermee aan bij het Bestemmingsplan Buitengebied-Noord. Hierin is de keuze gemaakt om het vakantiepark te ontsluiten via de Koedijk. Het langzaam verkeer vanaf de kant van Hoogeveen krijgt hierdoor ruim baan. Fietsverkeer Qua fietsverbindingen is het belangrijk om het ‘rondje Nijstad’ te realiseren: dit is een rondje rond de recreatieplassen. Door het deelgebied Nijstad-Oost loopt een verbindingroute die het fietspad door erflanden verbindt met dit rondje.

Bij het ‘rondje Nijstad’ is het belangrijk is dat de plassen ervaarbaar zijn vanaf de fietsroute. Het rondje Nijstad is een belangrijke drager van het thema gezondheid: niet alleen kan er gefietst, gerend en gewandeld worden, het rijgt ook de verschillende recreatiegebieden aaneen. Het rondje Nijstad krijgt een eigen herkenbare stijl, die aansluit bij het karakter van het recreatiegebied.

Fietstracé rondom NAM De gemeente Hoogeveen wil als onderdeel van deelgebied Nijstad-Oost een openbaar park realiseren. Om ervoor te zorgen dat het park niet enkel gebruikt gaat worden door de directe omwonenden is het belangrijk dat dit park onderdeel wordt van de fiets-, en wandelroutes van alle Hoogeveners. Deze routes zullen eerst via de ‘Hollandse Werkplaatsweg’ lopen. Op de lange termijn zal er gestreeft worden naar een rechtstreekse route door het weiland om het park en de omgeving beleefbaar te maken. De routes zullen aansluiten op de fietsverbinding door Erflanden.

Legenda Autoweg Fietsstraat Vrijstaand fietspad Mogelijk fietspad Veilig kruispunt Opknipping Nijstad (weg)

Openbaar vervoer. Het busverkeer langs het gebiedsvisiegebied loopt ten oosten over de Zuidwoldigerweg en ten Noorden over de ‘Nijstad’ aan de overzijde van het kanaal. Omdat het aanbod in openbaar vervoer al aan de magere kant is, is het goed om te kijken of bij het toenemen van het (recreatie) verkeer het mogelijk is om het huidige aanbod te verbeteren. Ter verbetering van de ontsluiting met het openbaar vervoer zou de frequentie opgevoerd kunnen worden en een extra bushalte voorzien kunnen worden op de kruising Echtenseweg / Koedijk. Deze zou dan ook een meerwaarde zijn voor de nieuwe woningen.

Voor de ontsluiting van het autoverkeer van de deelgebieden wordt telkens het principe gehanteerd om vanaf de rand ‘in te prikken’

16

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

Hoogeveen Centrum & Station

N

1,0 km

0,8

0,6

Echten

A28 Assen A37 Emmen

0,4

Ten Arlo Zuidwolde 0,2

0

A28 Zwolle

A28 Zwolle

Ten Arlo Zuidwolde

17

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

3.2 Thema A: beweging & gezondheid Legenda

Het is de bedoeling om in dit gebied een actieve en vitale manier van wonen en recreëren mogelijk te maken. Sportiviteit en fitheid worden steeds essentiëler, waardoor het belangrijk is om een gezonde levensstijl zo sterk mogelijk te faciliteren. Dit geldt natuurlijk voor kinderen, in de vorm van genoeg (en misschien zelfs gethematiseerde) speeltuinen. Latere leeftijden kunnen worden gefaciliteerd in de vorm van sportvelden en trapveldjes, renrondjes of een fitnessparcours. Voor degene die het iets rustiger aan doen, kunnen mooie wandelroutes gemaakt worden met enkele rustige en/of meditatieve verblijfsplekken. Concreet wordt dit thema ingevuld op drie manieren: Ten eerste komt er bij het deelgebied Nijstad-Oost een klein parkje. Ten tweede worden de zandwinplassen omgevormd tot recreatieplassen, waardoor er gezwommen en gevaren kan worden. Ten derde worden er rondgaande wandel en fietsroutes voorzien, waardoor er op verschillende tempo’s in verschillende lussen gewandeld, gelopen en gefietst kan worden.

Looppad Fietspad Fietsstraat ´Rondje Nijstad´ fietsstraat ´Rondje Nijstad´ fietspad ´Rondje Nijstad´ mogelijk fietspad Park Speelmogelijkheid Verkeersknip

Daarnaast is het mogelijk om het park in te richten als voedselbos en hiermee ook een bijdrage te leveren aan een gezonde en actieve leefstijl voor jong en oud.

2

T H E M A TISCH WON EN

De gezonde buurt Eco-wonen Hippisch wonen Stadslandbouw atelier DUTCH

18

2

THE MA TISC H W ONE 3 NFUNC TIE S IN HE T LA 3 NDSC FUNC HA TIE P S IN H E T3 L AND F U NCTIE S CH AP S IN H E T L3AND F USNCTIE CH AP S IN H E T L AND S CH AP 7 T IJD ELIJKE FU NCT IES 7

De gezonde buurt Eco-wonen Hippisch wonen Stadslandbouw at elier DUTCH

Ontmoeten en verblijvenOntmoeten en verblijven Ontmoeten en verblijvenOntmoeten en verblijven Pluktuin of boomgaard (voedsel) Pluktuin of boomgaardPluktuin (voedsel) of boomgaard (voedsel) Pluktuin of boomgaard (voedsel) Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Sporten Sporten Sporten Sporten at elier DUTCH

at elier DUTCH

atelier DUTCH

atelier DUTCH

Evenementen Follies Moestuin Recreatie a telier DUTCH

T IJD ELIJKE FU NCT 7 IES T IJD ELIJKE FUN CTI E 7S

TI J DE LI J KE F U N CTI E S

Evenementen Follies Moestuin Recreatie

Evenementen Follies Moestuin Recreatie

a telier DUTCH

Evenementen Follies Moestuin Recreatie a telie r DUTCH

atel i er DUTCH

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

N

1,0 km

0,8

0,6

0,4

0,2

0

19

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

3.3 Thema B: energie & duurzaamheid Energie ambities gemeente In 2010 is de ambitie vastgesteld dat de gemeente Hoogeveen in 2040 CO2 neutraal is en dat de gemeentelijke organisatie het goede voorbeeld geeft door al in 2020 CO2 neutraal te zijn. “De uitdaging die voor ligt is om Hoogeveen samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en inwoners sneller duurzaam te maken. De klimaatverandering raakt ons immers allemaal. Een krachtige aanpak met een lange adem is nodig om te komen tot een duurzame lokale economie en een samenleving die voldoende is toegerust op klimaatveranderingen en energietransitie. Door samen te werken kunnen we bedreigingen omzetten in nieuwe energie en stap voor stap een Duurzamer Hoogeveen realiseren.” Uit het uitvoeringsplan Duurzamer Hoogeveen 2017-2021. Nijstad als duurzame energie motor Bij uitbreiding van de stad met woningbouw is de duurzaamheid van de woning zelf steeds beter geregeld (bouwbesluit, vanaf 2020 BENG, geen aardgasaansluiting meer). De gemeente is daarom meer gaan kijken of stedelijke ontwikkeling kan dienen als motor achter het maken van duurzame energieopwekking in de buurt van die ontwikkeling. In een energieatelier met belanghebbende, (netwerk) bedrijven, kennisinstellingen en energie-corporaties is gekeken naar de verschillende manieren om de woning in Nijstad-Oost van duurzame energie te voorzien.

En om te kijken welke duurzame opwekkingsmogelijkheden er zijn en in de omgeving van R UIM TE

6

D UU R Z AM E O P E NB A RE RUI M TE

Beperken verharding Duurzame straatverlichting Ecologisch groen Robuust watersysteem

ng

a telier DUTCH

20

Nijstad-Oost. Er is gekeken naar: • Restwarmte van de rioolzuivering van het waterschap • Thermische energie uit het oppervlakte water • Zonnepanelen in het gebied of op de geluidswal van erflanden Waterstof Naar aanleiding van de zoektocht naar een duurzame energievoorziening zijn via de provincie Drenthe geadopteerd als pilot voor een Waterstofwijk. “Het initiatief voor de waterstofwijk is voortgekomen uit het open innovatieplatform hydrogreen. Ondernemingen, overheden en kennisinstellingen uit het noorden zijn hierbij aangesloten die allen geloven dat de waterstofeconomie in de plaatst kan komen van de aardgaseconomie. Dit zit ‘m met name in de ligging van Noord-Nederland, namelijk dichtbij de kust, en de windparken op zee die gepland zijn. Het project bestaat uit een aantal onderdelen. Het hoger liggende doel is het ontwikkelen van een waterstof CV-ketel. De bedoeling is de 80 a 100 woningen van Nijstad-Oost te voorzien van een waterstof CV, om het vervolgens op te schalen naar de naastliggende wijk – een relatief jonge wijk met een jong aardgasleidingennetwerk dat we kunnen hergebruiken voor waterstof. Als dat plan succesvol is, dan zou de waterstof CV-ketel in principe in de rest van Nederland in gebruik genomen kunnen worden.

En daarnaast zet de gemeente in op de lokale productie van groene waterstof (met bijvoorbeeld zonne-energie zodat je een gesloten kringloop krijgt. Hiermee kan ook een bijdrage geleverd worden aan het ontlasten van het elektriciteitsnetwerk (congestiemanagement).

Legenda Koeling, via kanaal Restwarmte, bijv. via RWZ Elektriciteit bijv. via pv-panelen op de geluidswal Waterstof, eventueel opgeslagen op het terrein van de NAM,

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

N

1,0 km

0,8

0,6

0,4

0,2

0

21

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

3.4 Thema C: landschap Landschap Het agrarisch-industriële gebied ten zuidwesten van Hoogeveen kenmerkt zich door haar relatieve openheid, afgewisseld met een patroon van clusters: van oudsher zijn dit boeren bedrijven met een woning, schuren, erf en een bomenrijen op de erfgrens. Echter, er zijn ook tal van andersoortige clusters te vinden, zoals de zandwinplassen, de NAM locatie of de RWZ. De kracht van dit landschap zit hem in het vermogen om deze veelvormige en veelsoortige elementen in zich op te nemen, zonder dat het de bewoners, gebruikers en passanten het gevoel geeft dat het zo intensief en divers gebruikt wordt. De deelplannen binnen de gebiedsvisie Nijstad kunnen telkens worden opgevat als een aanvullende clusters in dit landschap. De twee zandwinplassen zijn clusters aan de grote kant van het spectrum: ze hebben vanwege de unieke eigenschappen van het water een eigen ruimtelijke logica qua positionering van de bebouwing, ophoging van de gronden en qua inplanting van diverse bomen, rieten en andere beplanting. Voor de projecten daarbuiten, zoals Nijstad-Oost, is het vanwege hun grootte en locatie veel logischer om aan te sluiten bij de kleinere korrels: die van de boerenerven.

Deze kenmerken zich telkens door het plaatsen van enkele gebouwen (vaak een boerderij en schuren) om of aan een utilitair erf, ingeplant met een formele voortuin en een houtwal van bomen eromheen. Het bijzondere aan deze locatie is dat je het landschap eigenlijk cadeau krijgt. De deelgebieden grenzen aan perspectieven richting het agrarisch gebied ten noorden en zuiden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de ruimtelijke stedenbouwkundige randvoorwaarden voor een groot deel ontleend worden aan dit agrarisch-industriële landschap

Hoewel het agrarische gebied buiten Hoogeveel een zeer open en groen gebied is, is er weinig openbare ruimte. In de gebiedsvisie van Nijstad komt er veel ruimte voor recreatie, waardoor er een tussenvorm ontstaat. Er komen een aantal plekken openbare ruimte bij: een parkje bij Nijstad Oost, is er een dagrecreatiecentrum en een recreatiepark aan de plassen gerealiseerd, die worden verbonden met relatief minimale loop-, en/of fietspaden en ontsluitingswegen die qua vormgeving eerder zullen refereren naar het agrarische dan naar het stadse. Gezamenlijk vormen het NijstadOost park, het wandelnetwerk, het fietsnetwerk en de recreatiezones dé nieuwe kwalitatieve openbare ruimte die het gehele Nijstad-gebied toevoegt aan de gemeentes Hoogeveen en de Wolden.

sub-urbaan stadslandschap grens stedelijk landschap en argrarisch landschap agrarisch landschap: uitwaaierende noord-zuid-structuur op infrastrucutuur gebaseerde oost-west structuur

Ten slotte zijn er binnen het gebiedsvisiegebied een aantal bestaande bomen en houtwallen die vanwege hun volwassenheid zeer waardevol zijn. Ze vormen een essentieel onderdeel van het landschap en dienen daardoor behouden te worden.

argrarisch industrieel cluster

Plassen - Velden - Stad Aan de basis van de landschappelijk analyse ligt de opdeling plassen-veldstad. De ‘stad’ is er het het suburbane stadlandschap van Hoogeveen ten oosten van het plangebied. De ‘plassen’ zijn een uniek landschap en de ‘velden’ vormen vormen een agrarisch-industriële landschap tussen de plassen en de stad

10 GR O E N E D R A GE R7

LAE10 N FD5USCH GNC RO 2LAN EN 1 T0P DSC H EELIJK G EM DRAG HAT AP 1WON PH ER EELIJK GDRAG HRO EN WON EN WO ER E5EN N DRAG EN LAN DSC 5 H LAN AP 1 0FP DSC 5UN ELIJK H 2 LAN EN WON TP DSC H EELIJK EM DRAG EN AT AP 1EWO PH ER ELIJK G ROEN EN WON E5EN N DRAG EN LAN DSC APB P ARE ELIJK WONEN 6G RO DUURZAM O PNHEN 6AT BWO ARE DUURZAM RUIM 6 ER DUURZAM TEN EE OH P EN 6E ODU PRU ENBARE UIMTE RZAME 3 RU FUOPENBARE NCTIES IMTE 6 DU INURU HET RZAME 6 IMTE LDU ANDS OPENBARE U RZAME CHAP 3 FU OPENBARE RU NCTIES IMTE 3 INRU FUHET NCTIES IMTE L ANDS IN CHAP HET L ANDS CHAP 3 FU NCTIES IN HET L ANDS CHAP 2ROEN T0ISC EM AT ISC WO NER EN 2H T0ISC EM ISC H WON TI JD5E LI JK TAP IES 7H T IJDELIJKE C TAP IES

Boomgaard Fietspad Landschapsrand Woonlandschap

Buurtschap Boomgaard Buurtschap DeBoomgaard gezonde Boomgaard buurt buurt Buurtschap Buurtschap Buurtschap Buurtschap Boomgaard De gezonde Boomgaard buurt Beperken Beperken verharding Beperken verharding verharding Beperken verharding Ontmoeten Beperken en verblijven verharding Beperken verharding Ontmoeten Ontmoeten en verblijven en verblijven Ontmoeten en verblijven De gezonde De gezonde buurt Evenementen Evenementen Fietspad Verandawoningen Eco-wonen Fietspad Verandawoningen Verandawoningen Verandawoningen Fietspad Fietspad Eco-wonen Fietspad Duurzame straatverlichting Duurzame Duurzame straatverlichting straatverlichting Duurzame straatverlichting Pluktuin of Duurzame boomgaard Duurzame straatverlichting (voedsel) straatverlichting Pluktuin of boomgaard Pluktuin of(voedsel) boomgaard (voedsel) Pluktuin of boomgaard (voedsel) Eco-wonen Eco-wonen Follies Verandawoningen Follies Verandawoningen WonenLandschapsrand in Wonen een Hippisch bos in een wonen bos Landschapsrand Wonen inWonen een bos in een bos Wonen in een bos Landschapsrand Landschapsrand inWonen eenHippisch bos wonen Landschapsrand Ecologisch groen Ecologisch Ecologisch groen groen Ecologisch groen Speelvoorzieningen Ecologisch Ecologisch groen groen Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Speelvoorzieningen Hippisch wonen Hippisch wonen Moestuin Moestuin Wonen Woonlandschap in Wonen een Stadslandbouw park in een

park Woonlandschap Wonen in een park Wonen in een park Wonen in een park Woonlandschap Wonen Woonlandschap in een Stadslandbouw park Woonlandschap Robuust watersysteem Robuust watersysteem Robuust watersysteem Robuust watersysteem Sporten Robuust watersysteem Robuust watersysteem Sporten Sporten Sporten Stadslandbouw Stadslandbouw Recreatie Recreatie

a t e l i e r DUTCH

22

Legenda

Groen en openbare ruimte

a t e l i ea rt eDUTCH l i e r DUTCH a t e l i e ra tDUTCH e l i e r DUTCH t e l i e r DUTCH a t e l i e r aDUTCH a t e l i e r DUTCHa t e l i e r DUTCH

a taetlei el ire rDUTCH a t e l i ea rtaeDUTCH t e l i e r DUTCHa t e l i e r aDUTCH t e l i e r DUTCH a t e l i e r DUTCH tl ei el ireDUTCH ra DUTCH a t e l i e r DUTCH a t e l i e r DUTCH DUTCHa t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

a t e l i e r DUTCH

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

N

1,0 km

0,8

0,6

0,4

0,2

0

23

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

3.5 Thema D: Gezamenlijkheid & participatie Legenda

Gezamenlijkheid komt op twee manieren terugkomt in de gebiedsvisie. Ten eerste in de planvorming: de gebiedsvisie is tot stand gekomen gedurende een intensieve serie workshops (zie paragraaf 1.3 & 1.4) waarin de plannen gezamenlijk met de inwoners (van het hele gebied), omwonenden en lokale bedrijven ontwikkeld zijn en waarbij hun wensen en suggesties in telkens zijn meegewogen in de beslissingen. Ten tweede zit er in de erven van het deelplan van Nijstad-Oost veel collectiviteit: er wordt gewoond rond een aantal collectieve erven; de erven hebben elk een lapje collectieve grond en collectieve ontwikkelingen worden aangemoedigd.

Velden blijven agrarisch

24

Drie nieuwe woningen

De collectieve velden bij de erven in Nijstad-Oost kunnen bijvoorbeeld ingevuld worden als boomgaard, visvijver, vlindertuin, akker voor groente of een weide voor (klein)vee. Voor de invulling van een erven kunnen collectieve financierings-, proces-, en gebouwvormen gekozen worden, variërend van collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO), tot een reguliere ontwikkeling met een mandelig erf. Zo kunnen het gebied verschillende, gedifferentieerde gemeenschappen hun plek krijgen die er gezamenlijk voor zorgen dat zowel de openbare, als de collectieve buitenruimte groen, landschappelijk en sociaal gebruikt worden.

Groene zoom richting erflanden

Veld met groene zoom langs kanaal

Gezamelijk wonen Gezamelijk veld Buurmanschap

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

N

1,0 km

0,8

0,6

0,4

0,2

0

25

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

4. Gebiedsvisie De verkeersoplossingen, de randvoorwaarden en de thema’s beweging, energie, landschappelijke structuren en gezamenlijkheid vormen samen de gebiedsvisie.

Beweging

Energie Fietsen

Koeling, via kanaal

Fietsen, tracé optie A

Restwarmte, via RWZ

Wandelverbinding, tracé nog uit te werken

Waterstof Zonne-energie, op geluidswal

Autoverkeer

Wonen

Autoweg

Erfwonen

Keerpunt

Inpassing erfwonen nader te bepalen Wonen aan of op het water Wonen Oever nader te te bepalen

Recreatie Dag recreatie Overnachtings recreatie Oever nader te te bepalen Intensieve water recreatie Extensieve water recreatie

Bedrijvigheid Agrarisch gebruik Affakkelinstallatie NAM

26

N i j s t a d G e b i e d s v i s i e

1,2km

0,8

0,4

0,2

N

27

atelier

DUTCH

Architectuur Stedenbouw Landschap De Steiger 24 | 1351 AB Almere Postbus 1181 | 1300 BD Almere T 036 - 533 34 24 info@atelierdutch.nl | www.atelierdutch.nl

13 februari 2020 S-HOO-2017005 Nijstad Rob van der Velden David de Kool Bob Hartman Maxim Jansen Dennis Broers Rutger Vreeswijk Sander Maurits Berry Koevoets Arjan Verhoef