hoogeveen.notubiz.nl/document/14646410/1/Tarievenbenchmark%2Bsportaccommodaties%2BHoogeveen%2Bdefinitief?connection_type=16&connection_id=979437
Tekst van het document
Eef Hollander | Peter van Eldert
Mulier Instituut | 2024
In opdracht van de gemeente Hoogeveen Mulier Instituut Eef Hollander Peter van Eldert
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Mulier Instituut. © Mulier Instituut Utrecht, juni 2024 www.mulierinstituut.nl info@mulierinstituut.nl Disclaimer U mag delen uit deze publicatie overnemen op voorwaarde van bronvermelding: auteur(s), de titel van de publicatie en het jaar van uitgave. Er gelden gebruiksvoorwaarden voor de foto's in deze publicatie. Neem foto's daarom niet over zonder toestemming van het Mulier Instituut.
Het Mulier Instituut doet sportonderzoek voor
Ons doel is bijdragen aan goed onderbouwd beleid,
beleid en samenleving. Voor overheden,
gericht op de bevordering van sport, sportief
maatschappelijke organisaties,
bewegen en versterking van de sportsector. Dit doen
onderwijsinstellingen, sportorganisaties en
we op verschillende manieren:
bedrijven onderzoeken we allerlei thema’s op het gebied van sport en sportief bewegen: van de
We verzamelen data en monitoren de Nederlandse
sportdeelname van (groepen) Nederlanders tot de
sportsector en beleidsprogramma’s.
motorische vaardigheden van kinderen, en van diversiteit en inclusie in de sport tot de economische impact van sportevenementen.
We ontwikkelen kennis en onderzoeksmethoden via verkennende en verdiepende studies. We duiden onderzoeksuitkomsten en vertalen deze
Het Mulier Instituut is een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk.
naar de beleidspraktijk. We onderbouwen beleidsbeslissingen met expertise en advies. We bieden gevraagd en ongevraagd duiding en reflectie in de rol van ‘kritische vriend’ van de sportsector. We zetten ons in voor de bevordering van de sportwetenschap.
Hoofdstuk 1
In dit hoofdstuk schetsen we de aanleiding, doelstelling, onderzoeksvragen en aanpak van het onderzoek. Daarnaast geven we de opbouw van dit rapport weer.
Rond 2020 verkeerde de gemeente Hoogeveen in financieel zwaar weer. Hierdoor moest de gemeente bezuinigen en aanvullende inkomsten genereren. Een verhoging van de huurtarieven voor sportaccommodaties was een van de maatregelen. Eind 2023 merkten de buitensportverenigingen hier de gevolgen van. De huurverhoging werkte flink door op de financiën en de verenigingen moesten contributies verhogen. Dit leidde tot zorgen in de gemeenteraad van Hoogeveen. Zeker omdat er vanaf januari 2024 een huurverhoging van 15,5 procent was voorzien. Dit was de aanleiding voor de fracties VVD, CDA, SP, Gemeentebelangen en PvdA om via een motie1 het college van de gemeente Hoogeveen op te roepen onderzoek te doen naar de huurtarieven. De gemeente Hoogeveen heeft vervolgens het Mulier Instituut gevraagd dit onderzoek uit te voeren. De motie vraagt inzicht in de huurtarieven voor buitensportaccommodaties. Aanvullend heeft de gemeente Hoogeveen behoefte aan inzicht in de huurtarieven voor binnensportaccommodaties. Daarom nemen we zowel de buiten- als de binnensportaccommodaties op in deze rapportage. Daarnaast heeft de gemeente gevraagd om de annuleringsregeling voor de verhuur van gemeentelijke sportaccommodaties te vergelijken met de annuleringsregelingen van vergelijkbare gemeenten.
Het doel van dit onderzoek is om de huurtarieven voor gemeentelijke buiten- en binnensportaccommodaties in de gemeente Hoogeveen te vergelijken met de huurtarieven in vergelijkbare gemeenten. We geven in het onderzoek antwoord op de volgende onderzoeksvragen:
Hoe hoog waren in 2023 de huurtarieven voor de gemeentelijke buitensportaccommodaties in de gemeente Hoogeveen en hoe verhouden deze zich tot de huurtarieven in vergelijkbare gemeenten?
1
Motie Inzichten in tarieven huur velden buitensport van 9 november 2023.
Hoe hoog waren in 2023 de huurtarieven voor de gemeentelijke binnensportaccommodaties in de gemeente Hoogeveen en hoe verhouden deze zich tot de huurtarieven in vergelijkbare gemeenten?
Hoe verhoudt de annuleringsregeling voor de verhuur van de gemeentelijke sportaccommodaties in de gemeente Hoogeveen zich tot annuleringsregelingen in vergelijkbare gemeenten?
We verzamelen via deskresearch de huurtarieven van de gemeente Hoogeveen en zestien referentiegemeenten. De verzamelde informatie vullen we aan met informatie uit het databestand dat we gebruiken voor de landelijke Huurtarievenmonitor2 van het Mulier Instituut. Uit de Huurtarievenmonitor halen we ook het landelijk gemiddelde huurtarieven voor de binnensportaccommodaties die we in hoofdstuk 3 laten zien. De referentiegemeenten selecteren we op basis van gemeentekenmerken, zoals inwoneraantal, stedelijkheid en omgevingsadressendichtheid.3 In bijlage 1 geven we een overzicht van deze gemeentekenmerken. De referentiegemeenten zijn: Edam-Volendam
Rheden
Heerenveen
Soest
Heusden
Stichtse Vecht
Kampen
Venray
Lansingerland
Waalwijk
Maashorst
Weert
Meppel
Zevenaar
Noordwijk
Zuidplas
Afbakening In dit onderzoek richten we ons op een selectie van sportaccommodaties. Buitensport
Binnensport
Atletiekbaan
Sporthallen
Hockeyvelden
Sportzalen
Korfbalvelden
Gymzalen
Voetbalvelden
2
Meer informatie over dit databestand staat in de ‘Huurtarievenmonitor gemeentelijke sportaccommodaties 2022’ (Van Eldert & Hollander, 2023). 3 De omgevingsadresssendichtheid is het aantal adressen per vierkant kilometer en geeft de mate van concentratie van menselijke activiteiten weer (CBS, n.d.).
De sportaccommodaties zijn niet in alle referentiegemeenten (in gemeentelijk eigendom) aanwezig of deze gemeenten hanteren andere tarieftypen dan de gemeente Hoogeveen. Hierdoor verschilt het aantal huurtarieven in de vergelijkingen per sportaccommodatie.
Leeswijzer In hoofdstuk 2 behandelen we de huurtarieven voor de gemeentelijke buitensportaccommodaties. In hoofdstuk 3 zetten we de huurtarieven voor de gemeentelijke binnensportaccommodaties centraal. In hoofdstuk 4 gaan we in op de annuleringsregelingen voor de verhuur van gemeentelijke sportaccommodaties. Tot slot staat in hoofdstuk 5 de conclusie.
Hoofdstuk 2
In dit hoofdstuk vergelijken we de huurtarieven voor het gebruik van de gemeentelijke buitensportaccommodaties. Hierbij kijken we naar de gemeentelijke atletiekbaan, hockey-, korfbal- en voetbalvelden.
In Hoogeveen is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en exploitatie van een deel van de gemeentelijke buitensportaccommodaties. In tabel 2.1 laten we zien welke buitensportaccommodaties dit in 2023 waren.4 Tabel 2.1 Gemeentelijke buitensportaccommodaties in de gemeente Hoogeveen waarvan het beheer en exploitatie bij de gemeente ligt in 2023 Sport
Type voorziening
Atletiek
Outdoor achtlaans atletiekbaan*
1
Hockey
Kunstgrasveld
2
Korfbal
Natuurgrasveld
4
Kunstgrasveld
1
Natuurgrasveld
15
Kunstgrasveld
11
Voetbal**
Absoluut aantal
Bron: Verhuur gemeentelijke buiten sportaccommodaties Hoogeveen, Gemeente Hoogeveen. Bewerking: Mulier Instituut. *
Met negen sprintlanen en een binnenterrein met verschillende atletiekfaciliteiten.
**
Dit zijn alleen de 'volwaardige' voetbalvelden. De gemeente beheert en exploiteert daarnaast nog vier pupillenvelden (waarvan twee natuurgras en twee kunstgras) en drie (natuurgras) trainingsvelden, maar deze laten we in de benchmark vanwege beperkte vergelijkbaarheid buiten beschouwing. Daarnaast ligt er ook een geprivatiseerd kunstgrasveld voetbalveld in de gemeente.
De gemeente Hoogeveen hanteert voor de gemeentelijke (natuurgras en kunstgras) hockey-, korfbal- en voetbalvelden een basistarief, een trainingstarief, een tarief voor huurders van buiten de gemeente en een tarief voor voetbalwedstrijden. De tarieven voor voetbalwedstrijden zijn gebaseerd op het aantal wedstrijden en de overige tarieven per uur. Voor een atletiekbaan hanteert de gemeente alleen het basistarief en het trainingstarief. Het trainingstarief geldt voor trainingen van sportverenigingen uit de gemeente Hoogeveen of van verenigingen die aangesloten zijn bij een landelijke sportbond.
4
Daarnaast beheert en exploiteert de gemeente ook een wieler- en skeelerbaan en drie beachvolleybalvelden, maar deze laten we in deze rapportage buiten beschouwing.
Het basistarief geldt voor alle andere doeleinden, zoals voor wedstrijden, evenementen en particulieren. In tabel 2.2 geven we de hoogte van deze tarieven weer. Alle tarieven zijn inclusief onderhoud, kleedkamers en andere randvoorzieningen. Tabel 2.2 Huurtarieven gemeentelijk buitensportaccommodaties Hoogeveen in 2023 (in euro’s) Sportterreinen*
Atletiekbaan
Basistarief (per uur)
€ 76.15
€ 87,50
Trainingstarief (per uur)
€ 35,00
€ 39,05
Huurder niet gevestigd in de gemeente (per uur)
€ 87,50
-
Voetbalwedstrijd (per wedstrijd)
€ 78,10
-
Type tarief
Bron: Tarievenoverzicht 2023, gemeente Hoogeveen. *
Onder sportterrein vallen (natuurgras en kunstgras) hockey-, korfbal- en voetbalvelden.
Aan de hand van de huurtarieven per uur en per wedstrijd rekent de gemeente Hoogeveen voor Hoogeveense sportverenigingen de jaarlijkse veldhuur uit. Dit doet de gemeente op basis van gebruik. Voor de voetbalverenigingen gebeurt dit aan de hand van het aantal spelende teams in competitieverband via een verdeelsleutel van de KNVB. Voor de hockey-, korfbal- en atletiekverenigingen bepaalt de gemeente de jaarlijkse veldhuur op basis van het aantal daadwerkelijk gebruikte uren door de vereniging. In bijlage 2 geven we een overzicht van de totale huur die sportverenigingen in Hoogeveen in 2023 betaalden. De gemeente Hoogeveen gaat voor de huur voor de buitensportaccommodaties uit van uurtarieven, in tegenstelling tot de referentiegemeenten die vooral een seizoens- of jaartarief gebruiken. Deze seizoens- en jaartarieven zijn doorgaans vergelijkbaarder. In deze rapportage voor Hoogeveen rekenen we daarom het tarief per buitensportaccommodatie om naar een tarief per jaar. Hiervoor maken we een schatting. Voor de hockey- en korfbalvelden gebruiken we voor de schatting de totale huur per sportvereniging in 2023 (bijlage 2). Deze delen we door het aantal velden. Voor de atletiekbaan gaan we ook uit van de totale huur in 2023. In Hoogeveen is dit een achtlaans atletiekbaan, waar we in de referentiegemeenten vooral zeslaans atletiekbanen zien.
Daarom rekenen we het bedrag per jaar voor Hoogeveen om naar een bedrag voor een zeslaans atletiekbaan. Voor de voetbalvelden gaan we in onze schatting uit van een standaard jaargebruik van de velden. Voor natuurgrasvelden kiezen we daarbij voor 250 uur gebruik per jaar, mede op basis van de richtlijnen uit het Handboek Sportaccommodaties (Arko Sports Media, n.d.). Voor kunstgrasvelden verdubbelen we dit gebruik, omdat we
ervanuit gaan dat een kunstgrasveld in theorie ongeveer twee keer zoveel aankan als een natuurgrasveld. In tabel 2.3 laten we het resultaat van de schattingen zien. Tabel 2.3 Huurtarieven gemeentelijk buitensportaccommodaties Hoogeveen uit 2023, omgerekend naar een tarief per jaar, per type voorziening (in euro’s per jaar) Sport
Type voorziening
Tarief
Atletiek
Outdoor zeslaans atletiekbaan
€ 14.762
Hockey
Kunstgrasveld
€ 7.998
Korfbal
Natuurgrasveld
€ 2.911
Kunstgrasveld
€ 3.453
Natuurgrasveld
€ 8.750
Kunstgrasveld
€ 17.500
Voetbal
Bron: Overzicht veldverhuur 2023 & Tarievenoverzicht 2023, gemeente Hoogeveen. Bewerking: Mulier Instituut.
Atletiekbaan Het tarief voor een atletiekbaan in Hoogeveen ligt lager dan het tarief in twee referentiegemeenten, maar hoger dan het tarief in zes referentiegemeenten (figuur 2.1). Daarnaast is het tarief in Hoogeveen ook hoger dan het gemiddelde tarief in de referentiegemeenten. Het tarief voor een atletiekbaan in Hoogeveen ligt in vergelijking met referentiegemeenten dus aan de hoge kant. Figuur 2.1 Benchmark tarieven gemeentelijk atletiekbaan* (in euro’s per jaar) 30.000
22.500
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
€ 23.925
€ 17.316
€ 14.762
€ 8.310
€ 1.654
€ 5.823
€ 3.859
€ 5.197
7.500
€ 9.994
15.000
€ 9.510
Gemiddelde referentiegemeenten (n=8)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeente Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut. Bewerking: Mulier Instituut. *
Uitgaande van een zeslaans atletiekbaan.
Hockeyvelden Het tarief voor een kunstgrashockeyveld in Hoogeveen ligt hoger dan in twee referentiegemeenten, maar lager dan in vijf referentiegemeenten (figuur 2.2). Van drie referentiegemeenten ligt het tarief op ongeveer hetzelfde niveau als het tarief in Hoogeveen. Vergeleken met het gemiddelde tarief in de referentiegemeenten ligt het tarief in Hoogeveen lager. Figuur 2.2 Benchmark tarieven gemeentelijk kunstgrasveld (semiwater) voor hockey (in euro’s per jaar) 24.000
18.000
12.000
€ 21.320
€ 19.400
€ 13.379
€ 8.307
€ 8.100
€ 1.639
€ 7.998
6.000
€ 7.297
€ 11.349
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=7)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeente Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut. Bewerking: Mulier Instituut.
Korfbalvelden Het tarief voor een kunstgraskorfbalveld in Hoogeveen ligt hoger dan in twee referentiegemeenten, is ongeveer gelijk aan een referentiegemeente en lager dan in twee referentiegemeenten (figuur 2.3). Vergeleken met het gemiddelde tarief van de referentiegemeenten ligt het tarief in Hoogeveen laag. Figuur 2.3 Benchmark tarieven gemeentelijk kunstgrasveld voor korfbal (in euro’s per jaar) 8.000
€ 4.301
€ 3.587
€ 1.126
€ 3.453
2.000
€ 2.430
€ 6.982
4.000
€ 7.378
6.000
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=5)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeente Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut. Bewerking: Mulier Instituut.
Een natuurgraskorfbalveld komt in één referentiegemeente voor. Hierdoor is het niet mogelijk om een goede vergelijking te maken voor dit type veld.
Voetbalvelden Het tarief voor een natuurgrasvoetbalveld in Hoogeveen ligt hoger dan het tarief in alle referentiegemeenten (figuur 2.4). De verschillen zijn groot. Het laagste tarief is ruim 7.500 euro lager dan het tarief in Hoogeveen en het hoogste tarief van de referentiegemeenten is bijna 3.000 euro lager. Het tarief in Hoogeveen ligt ook hoger dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Figuur 2.4 Benchmark tarieven gemeentelijk natuurgrasveld voor voetbal (in euro’s per jaar) 10.000
7.500
0
Hoogeveen
Referentiegemeenten
€ 3.489
€ 5.939
€ 5.255
€ 3.790
€ 3.564
€ 3.388
€ 3.197
€ 1.290
€ 1.940
2.500
€ 3.038
€ 8.750
5.000
Gemiddelde referentiegemeenten (n=9)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeente Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut. Bewerking: Mulier Instituut.
Het tarief voor een kunstgrasvoetbalveld in Hoogeveen ligt hoger dan het tarief in de referentiegemeenten, met uitzondering van één referentiegemeente (figuur 2.5). Het tarief in Hoogeveen ligt ook hoger dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Figuur 2.5 Benchmark tarieven gemeentelijk kunstgrasveld voor voetbal (in euro’s per jaar) 20.000
15.000
10.000
€ 17.680
€ 17.500
€ 13.379
€ 12.610
€ 10.657
€ 10.070
€ 5.652
€ 2.227
€ 4.743
5.000
€ 7.229
€ 9.361
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=9)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeente Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut. Bewerking: Mulier Instituut.
Hoofdstuk 3
In dit hoofdstuk vergelijken we de huurtarieven voor het gebruik van de gemeentelijke binnensportaccommodaties. Dit zijn sporthallen, sportzalen en gymzalen.
In Hoogeveen is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en exploitatie van de gemeentelijke binnensportaccommodaties. In 2023 waren dat 6 sporthallen, 3 sportzalen en 9 gymzalen.5 De gemeente Hoogeveen hanteert voor de gemeentelijke sporthallen, sportzalen en gymzalen een basistarief en een trainingstarief. Beide tarieftypen gelden voor sportverenigingen, waarbij het trainingstarief specifiek voor trainingen geldt en het basistarief voor wedstrijden. De gemeente hanteert geen specifiek tarief voor commercieel gebruik. Voor andere partijen dan sportverenigingen rekent de gemeente het basistarief.6 In tabel 3.1 geven we de hoogte van de tarieven weer. Tabel 3.1 Huurtarieven gemeentelijk binnensportaccommodaties Hoogeveen in 2023 (in euro’s per uur) Type accommodatie
Type tarief Basistarief
Trainingstarief*
Sporthal**
€ 43,85
€ 25,20
Sportzaal
€ 26,35
€ 15,20
Gymzaal
€ 13,30
€ 7,65
Bron: Tarievenoverzicht 2023, gemeente Hoogeveen. *
**
Voor Sporthal Valkenlaan, Het Activum (Het Stadion) en Het Activum (De Ring) bedraagt het trainingstarief 25,25 euro, waarmee het 5 cent afwijkt van het reguliere trainingstarief. Voor sporthallen hanteert de gemeenten ook een tarief voor de huur per kleedkamer voor een evenementen buiten de sporthal van 14,70 euro per uur. Dit tarief nemen we niet mee in het onderzoek.
In de referentiegemeenten komt een combinatie van een verenigingstarief en commercieel tarief vaak voor. Om de binnensporttarieven van de gemeente Hoogeveen goed te vergelijken met de binnensporttarieven van de referentiegemeenten, delen we het trainingstarief in als een verenigingstarief. Een specifiek tarief voor wedstrijden, zoals in de gemeente Hoogeveen, komt in de 5
De meeste sporthallen bestaan uit drie delen, enkel sporthal Het Activum (Het Stadion) bestaat uit 4 zaaldelen. De sportzalen zijn een turnzaal/volleybalzaal, een multifunctionele sportzaal en een standaard sportzaal. Twee van de negen gymzalen zijn een multifunctionele gymzaal. 6 Volgens de gemeente Hoogeveen komt verhuur aan andere partijen dan sportverenigingen in de gemeente nauwelijks voor.
referentiegemeenten niet of nauwelijks op een vergelijkbare manier voor. Hierdoor kunnen we dit tarieftype niet meenemen in de vergelijking van de huurtarieven.
De gemeente Hoogeveen hanteert voor de verhuur van de binnensportaccommodaties twee tarieftypen voor sportverenigingen. De referentiegemeenten hanteren één tot vier verschillende tarieven voor de binnensportaccommodaties. De meeste gemeenten hanteren voor een gymzaal, sportzaal en/of sporthal twee verschillende tarieven: een verenigingstarief en een commercieel tarief. Wat ze hieronder verstaan, verschilt per gemeente. Enkele referentiegemeenten kiezen voor een verenigingstarief dat geldt voor sportverenigingen uit de gemeente zelf, sportverenigingen die zijn aangesloten bij een sportbond of voor alle sportverenigingen. Daarnaast zien referentiegemeenten het verenigingstarief als het tarief dat geldt voor sportgebruik of voor trainingen. Sommige referentiegemeenten maken onderscheid in een tarief voor jeugdleden en seniorenleden. In de meeste referentiegemeenten is er naast het verenigingstarief ook een commercieel tarief. Dit commerciële tarief wordt vaak beschreven als het tarief voor een commerciële partij, overige gebruikers of huurders voor een toernooi. Naast het verenigingstarief en commerciële tarief hanteren enkele referentiegemeenten een maatschappelijk en/of een particulier tarief. Het maatschappelijke tarief geldt doorgaans voor organisaties zonder winstoogmerk en het particulier tarief voor de verhuur aan individuen, bijvoorbeeld voor kinderfeestjes.
Daarnaast verschillen in enkele referentiegemeenten de tarieven afhankelijk van het moment waarop men de binnensportaccommodaties huurt. Ze maken hierbij bijvoorbeeld onderscheid voor doordeweeks, weekend, avond en/of middag/overdag. Twee referentiegemeenten hanteren voor de gemeentelijke binnensportaccommodaties één tarief voor alle typen gebruikers. Eén van deze gemeenten maakt voor een sporthal een uitzondering en splitst wel de tarieven uit in een verengingstarief en een commercieel tarief.
Sporthallen Het verenigingstarief voor de gemeentelijke sporthallen in Hoogeveen ligt lager dan in alle referentiegemeenten (figuur 3.1). Ook het landelijk gemiddelde verenigingstarief ligt hoger dan het tarief in Hoogeveen. Figuur 3.1 Benchmark tarieven gemeentelijke sporthallen, verenigingstarief (in euro’s per uur) 80
60 €43,42 €43,35
€62,51
€58,40
€52,75
€52,40
€51,20
€46,10
€45,60
€44,30
€41,65
€41,40
€38,12
€33,36
€29,91
€27,50
€26,10
20
€25,20
40
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=15)
Gemiddelde Nederland (n=118)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeenten Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut & Mulier Instituut, databestand huurtarieven gemeentelijke sportaccommodaties, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
De gemeente Hoogeveen hanteert geen specifiek commercieel tarief voor de gemeentelijke sporthallen. In veel referentiegemeenten zien we wel een commercieel tarief, deze is gemiddeld 119,64 euro (figuur B3.1 in bijlage 3). Het landelijke gemiddelde commerciële tarief (100,96 euro) ligt lager dan het gemiddelde in de referentiegemeenten.
Sportzalen Het verenigingstarief voor gemeentelijke sportzalen in Hoogeveen is lager dan in alle referentiegemeenten (figuur 3.2). Ook het landelijk gemiddelde verenigingstarief is hoger dan het tarief in Hoogeveen. Figuur 3.2 Benchmark tarieven gemeentelijk sportzalen, verenigingstarief (in euro’s per uur) 60
45
30
€24,67
€42,68
€33,70
€27,60
€23,50
€23,06
€19,94
€19,80
€17,90
€16,50
€15,20
15
€18,80
€24,35
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=10)
Gemiddelde Nederland (n=78)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeenten Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut & Mulier Instituut, databestand huurtarieven gemeentelijke sportaccommodaties, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
De gemeente Hoogeveen hanteert geen specifiek commercieel tarief voor de gemeentelijke sportzalen. In veel referentiegemeenten zien we wel een commercieel tarief, deze is gemiddeld 65,17 euro (figuur B3.2 in bijlage 3). Het landelijke gemiddelde commerciële tarief (55,27 euro) ligt lager dan het gemiddelde in de referentiegemeenten.
Gymzalen Het verenigingstarief voor gemeentelijke gymzalen in Hoogeveen is lager in dan bijna alle referentiegemeenten, met uitzondering van één referentiegemeente (figuur 3.3). Het landelijk gemiddelde verenigingstarief ligt hoger dan het tarief in Hoogeveen. Figuur 3.3 Benchmark tarieven gemeentelijk gymzalen, verenigingstarief (in euro’s per uur) 20
15
€13,62
€19,00
€18,50
€18,10
€15,10
€14,25
€11,24
€11,00
€10,87
€9,97
€9,96
€7,65
5
€7,55
10
€17,90
€13,60
0 Hoogeveen
Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=12)
Gemiddelde Nederland (n=112)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeenten Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut & Mulier Instituut, databestand huurtarieven gemeentelijke sportaccommodaties, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
De gemeente Hoogeveen hanteert geen specifiek commercieel tarief voor de gemeentelijke gymzalen. In veel referentiegemeenten zien we wel een commercieel tarief, deze is gemiddeld 33,65 euro (figuur B3.3 in bijlage 3). Het landelijke gemiddelde commerciële tarief (29,05 euro) ligt lager dan het gemiddelde in de referentiegemeenten.
Hoofdstuk 4
In dit hoofdstuk vergelijken we de annuleringsregelingen die gemeenten gebruiken bij de verhuur van gemeentelijke sportaccommodaties.
In de annuleringsregeling voor de gemeentelijke sportaccommodaties in de gemeente Hoogeveen is vastgelegd dat een huurder een deel van het huurbedrag moet betalen als de huurder de reservering van een voorziening vroegtijdig annuleert. De hoogte van dit bedrag is afhankelijk van het moment dat de huurder de reservering annuleert. In tabel 4.1 tabel geven we hiervan een overzicht. Tabel 4.1 Verschuldigd percentage van het huurbedrag bij annulering sportaccommodatie in Hoogeveen Moment van annulering
Percentage van huurbedrag verschuldigd
Tot 21 dagen voor gebruiksdatum
25
21 tot 7 dagen voor gebruiksdatum
50
6 of minder dagen voor gebruiksdatum
100
Bron: Tarievenoverzicht 2023, gemeente Hoogeveen. Bewerking: Mulier Instituut. *
Als de annulering voortkomt uit een onjuiste verwerking van een aanvraag, dan is de annulering wel kosteloos.
Van acht van de zestien referentiegemeenten hebben we informatie over de annuleringsregeling voor de verhuur van gemeentelijke sportaccommodaties. 7 Voor de meeste referentiegemeenten is dit globale informatie, waardoor we de annuleringsregelingen op grote lijnen kunnen vergelijken. Vier referentiegemeenten hanteren een vergelijkbare systematiek als de gemeenten Hoogeveen, waarbij afhankelijk van het moment dat de huurder de reservering annuleert een deel van de huur betaald moet worden. Eén van deze gemeenten gebruikt daarbij dezelfde afbakeningen als de gemeente Hoogeveen. Twee referentiegemeenten vragen tot 28 dagen voor de gebruiksdatum 50 procent van de huur en daarna het volledige bedrag. Eén referentiegemeente kijkt per maand en vraagt 60 procent van de huur bij annulering vanaf 3 maanden voor de gebruiksdatum, 85 procent vanaf 2 maanden en 100 procent bij minder dan 1 maand.
7
De overige gemeenten hadden geen (bruikbare) informatie over de annuleringsregeling.
In drie andere referentiegemeenten leidt annulering tot een bepaald moment niet tot kosten. Twee van deze gemeenten kiezen daarbij voor een termijn van twee weken, waar de andere gemeente kiest voor een termijn van 30 dagen. Tot slot kijkt één referentiegemeente niet naar de periode tot de gebruiksdatum, maar naar de tijd sinds de reservering. Tot vijf werkdagen na de reservering betaalt een huurder 25 procent van de huur als de huurder de reservering annulering, daarna het volledige bedrag.
Hoofdstuk 5
Voor de verhuur van de gemeentelijke buitensportaccommodaties hanteert de gemeente Hoogeveen uurtarieven, op basis waarvan de gemeente de huur per jaar uitrekent. Dit zien we bij de referentiegemeenten nauwelijks terug. Voor de verhuur aan sportverenigingen hanteren zij vooral seizoens- of jaartarieven. De tarieven voor natuur- en kunstgrasvoetbalvelden in de gemeente Hoogeveen zijn relatief hoog. Voor beide typen velden ligt het tarief in Hoogeveen hoger dan in (bijna alle) referentiegemeenten. In mindere mate geldt dit ook voor de atletiekbaan. De tarieven voor een kunstgras korfbal- of hockeyveld zijn relatief laag.
De gemeente Hoogeveen hanteert een trainingstarief en een basistarief voor de verhuur van de gemeentelijk sporthallen, sportzalen en gymzalen. Het trainingstarief geldt voor trainingen van sportverenigingen en het basistarief voor wedstrijden. De gemeente Hoogeveen hanteert geen specifiek commercieel tarief. De referentiegemeenten maken vaak een onderscheid tussen een verenigingstarief en een commercieel tarief. Het verenigingstarief is vergelijkbaar met het trainingstarief in Hoogeveen. Een specifiek tarief voor wedstrijden, zoals in de gemeente Hoogeveen, komt in de referentiegemeenten niet of nauwelijks op een vergelijkbare manier voor. Het verenigingstarief voor de gemeentelijke sporthallen, sportzalen en gymzalen in de gemeente Hoogeveen ligt laag vergeleken met de referentiegemeenten.
In de gemeente Hoogeveen moet een huurder een deel van de huur betalen als de huurder de reservering annuleert. De hoogte van dit bedrag is afhankelijk van het moment dat de huurder de reservering annuleert. In een deel van de referentiegemeenten zien we vergelijkbare annuleringsregelingen. In één referentiegemeente is de annuleringsregeling hetzelfde als in Hoogeveen.
Bronnenlijst
Arko Sports Media. (n.d.). Handboek Sportaccommodaties. CBS. (n.d.). Omgevingsadressendichtheid van een adres. Opgehaald van https://www.cbs.nl/nl-nl/onzediensten/methoden/begrippen/omgevingsadressendichtheid-van-eenadres Van Eldert, P., & Hollander, E. (2023). Huurtarievenmonitor gemeentelijke sportaccommodaties 2022: huurtarieven van gemeentelijke sporthallen, sportzalen, gymzalen en voetbalvelden. Mulier Instituut.
Bijlage 1
Tabel B1.1 Gemeentekenmerken van geselecteerde referentiegemeenten en de gemeente Hoogeveen, in 2023 Gemeentenaam Provincie
Inwoneraantal*
Stedelijkheid Omgevingsadressendichtheid**
Edam-Volendam Noord-Holland
36.760
matig stedelijk
1.321
Heerenveen
Friesland
51.637
matig stedelijk
1.109
Heusden
Noord-Brabant
45.830
matig stedelijk
1.118
Kampen
Overijssel
55.614
matig stedelijk
1.476
Lansingerland
Zuid-Holland
64.754
matig stedelijk
1.341
Maashorst
Noord-Brabant
58.934
matig stedelijk
1.186
Meppel
Drenthe
35.464
matig stedelijk
1.299
Noordwijk
Zuid-Holland
45.179
matig stedelijk
1.427
Rheden
Gelderland
43.570
matig stedelijk
1.469
Soest
Utrecht
47.439
matig stedelijk
1.477
Stichtse Vecht
Utrecht
65.771
matig stedelijk
1.199
Venray
Limburg
44.628
matig stedelijk
1.035
Waalwijk
Noord-Brabant
49.952
matig stedelijk
1.350
Weert
Limburg
50.872
matig stedelijk
1.362
Zevenaar
Gelderland
45.042
matig stedelijk
1.043
Zuidplas
Zuid-Holland
46.981
matig stedelijk
1.201
Hoogeveen
Drenthe
56.433
matig stedelijk
1.224
Bron: CBS, Statline, 2024. Bewerking: Mulier Instituut. *
In absolute aantallen.
**
Het aantal adressen per vierkante kilometer.
Bijlage 2
Tabel B2.1 Huurkosten sportaccommodaties voetbalverenigingen Hoogeveen in 2023 (in euro’s per jaar) Vereniging
1e helft
2e helft
Jan t/m jun
Sep t/m dec
€ 35.437,05
€ 21.101,15
€ 56.538,20
Sc Elim
€ 8.349,84
€ 5.587,89
€ 13.937,73
Sv Pesse
€ 13.264,16
€ 9.266,30
€ 22.530,46
Sv HODO
€ 11.709,36
€ 6.163,90
€ 17.873,26
vv De Weide
€ 28.982,05
€ 19.762,87
€ 48.744,92
vv Hollandscheveld
€ 13.195,81
€ 8.607,37
€ 21.803,18
vv Hoogeveen
€ 19.482,22
€ 13.036,48
€ 32.518,70
vv Tiendeveen
€ 4.721,05
€ 2.332,21
€ 7.053,26
HZVV
Totaal
Bron: Overzicht veldverhuur 2023, gemeente Hoogeveen. *
De tarieven voor de voetbalverenigingen berekent de gemeente Hoogeveen aan de hand van het aantal spelende teams in competitieverband via een verdeelsleutel van de KNVB
Tabel B2.2 Huurkosten sportaccommodaties korfbal-, hockey- en atletiekverenigingen Hoogeveen in 2023 (in euro’s per jaar) Vereniging
Sport
1e helft
2e helft
Jan t/m jun
Sep t/m dec
Totaal
CKV-HHV
Korfbal
€ 5.022,78
€ 4.668,08
€ 9.690,86
Kv Elko
Korfbal
€ 2.730,73
€ 722,00
€ 3.452,73
Kv Niek
Korfbal
€ 736,90
€ 631,90
€ 1.368,80
Kv Thrianta
Korfbal
€ 5.322,18
€ 4.794,11
€ 10.116,29
HHC
Hockey
€ 7.537,61
€ 15.996,53
€ 7.537,61
Hac 63
Atletiek
€ 12.789,96
€ 6.892,51
€ 19.682,47
Bron: Overzicht veldverhuur 2023, gemeente Hoogeveen. *
Voor de hockey-, korfbal- en atletiekverenigingen bepaalt de gemeente de jaarlijkse veldhuur op basis van het aantal daadwerkelijke gebruikte uren door de vereniging (uurtje factuurtje techniek)
Bijlage 3
Figuur B3.1 Benchmark tarieven gemeentelijke sporthallen, commercieel tarief (in euro’s per uur) 200
150 €119,64
€100,96 €186,30
€167,80
€167,45
€152,47
€125,10
€112,50
€104,40
€99,58
€59,50
€45,60
50
€95,29
100
0 Referentiegemeenten
Gemiddelde referentiegemeenten (n=11)
Gemiddelde Nederland (n=101)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeenten Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut & Mulier Instituut, databestand huurtarieven gemeentelijke sportaccommodaties, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur B3.2 Benchmark tarieven gemeentelijke sportzalen, commercieel tarief (in euro’s per uur) 140
105
70
€65,17 €55,27
0
Referentiegemeenten
€124,20
€111,65
€75,00
€51,37
€25,50
€18,80
€49,66
35
Gemiddelde referentiegemeenten (n=7)
Gemiddelde Nederland (n=69)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeenten Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut & Mulier Instituut, databestand huurtarieven gemeentelijke sportaccommodaties, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur B3.3 Benchmark tarieven gemeentelijke gymzalen, commercieel tarief (in euro’s per uur) 80
60
40
0
Referentiegemeenten
€62,10
€55,83
€39,93
€37,50
€33,72
€17,00
€15,10
€13,48
20
€28,20
€33,65 €29,05
Gemiddelde referentiegemeenten (n=9)
Gemiddelde Nederland (n=92)
Bron: Verzameling huurtarieven gemeenten Hoogeveen en referentiegemeenten in 2023 door Mulier Instituut & Mulier Instituut, databestand huurtarieven gemeentelijke sportaccommodaties, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Eef Hollander e.hollander@mulierinstituut.nl Peter van Eldert p.vaneldert@mulierinstituut.nl
Mulier Instituut | 2024