GB Algemene Beschouwingen 22 Juni 2023.docx

22 Juni 2023 Algemene Beschouwingen Gemeentebelangen Samen: Verbinden en Verbeteren Dat was, en is nog steeds, de titel van het coalitieakkoord en dat vinden we gelukkig weer terug in de kadernota 2024-2027. Allereerst willen we het college complimenteren voor het gemak waarmee de kadernota is te lezen. Door de rode draad en de drie thema’s die telkens terugkomen was het ook voor nieuwe raadsleden een begrijpelijk stuk. In het coalitieakkoord waren er vier onderwerpen waarmee we de komende jaren aan de slag zouden gaan. Voor Gemeentebelangen was ‘Een financieel gezonde gemeente’ de belangrijkste van de vier. Kijkend naar de stand van de Algemene Reserve dan kunnen we zeggen dat we op weg zijn om weer een financieel gezonde gemeente te worden. ‘Het sociale gezicht van Hoogeveen’ was een tweede onderwerp uit het coalitieakkoord, dat ook nu als rode draad door de kadernota loopt. Als Gemeentebelangen verheugt ons dat. Een andere rode draad is om het samen met onze inwoners te doen. ‘Samen’, zoals in de titel en zoals wij het als vanzelfsprekend vinden om zaken aan te pakken: Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Maar, hoewel de pot goed gevuld lijkt is het nog steeds zo dat we het geld maar één keer kunnen uitgeven en we zullen dus prioriteiten moeten stellen.

Dankzij onze wethouder van financiën, het college en de raad staan we er op het moment goed voor. Onze beleidsarme begrotingen hebben vruchten afgeworpen en daarnaast waren er extra inkomsten van het Rijk zodat onze spaarpot zich goed vulde. We vragen ons echter wel af of we dit spaartempo moeten aanhouden of dat het niet wat naar beneden kan om een aantal wensen te vervullen. Er wordt al geld vrijgemaakt om een inhaalslag op onderhoud te maken. Dat is zeker geen overbodige luxe als we alleen al kijken naar het onderhoud van de (fiets)wegen. Maar voor Gemeentebelangen zijn er nog meer wensen voor onze inwoners. In het kort zullen we de programma’s bij langslopen en aangeven waar we het van harte mee eens zijn, waar onze zorgen liggen en waar we aanvullingen zien.

BMTO, Jeugdhulp en Participatie: Kansengelijkheid: We doen dit onder andere binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe (project Kansen4Kinderen) en samen met provincie, gemeenten en scholen binnen de Gelijke Kansen Agenda Drenthe. In de periode van 2023-2026 worden binnen de Regio Deal projecten ontwikkeld met het doel dat de generatie die nu opgroeit in de regio Zuid- en Oost-Drenthe over 30 jaar dezelfde kansen heeft als leeftijdsgenoten in de rest van Nederland. Dit is een goede ontwikkeling en laat zien dat het als gemeente belangrijk is om mee te doen in regionale verbanden.

De voorschool plus groep is afgelopen jaar gestart in de kinderopvang om kinderen die extra begeleiding nodig hebben, binnen de kinderopvang te kunnen laten meedoen (naast het bestaande vve aanbod). Kinderen blijven in hun eigen omgeving en inzet van jeugdhulp wordt voorkomen. Juist die hulp in de eigen omgeving vinden we erg belangrijk. Onderduikersmuseum De Duikelaar: De gemeente voert gesprekken met het Onderduikersmuseum over de doorontwikkeling van het museum en een mogelijk daaruit voortvloeiende vraag voor een structurele subsidie en dat juichen wij van harte toe. Het is een uniek museum waar volwassenen en kinderen veel kunnen leren en waar we als gemeente trots op mogen zijn. Het Podium, Huisvesting: Volgens de toezegging aan de raad (15-11-2022) wordt er in het culturele huisvestingsdossier de revitalisering van Het Podium (fase 1) voorbereid. Zorg: Het effect van de revitalisering op de exploitatie is nog niet bekend en wordt als p.m. post opgenomen. Masterkans: Een goedlopend initiatief dat zijn vruchten afwerpt. Zorg: Al enige tijd zien we een verzwaring van problematiek bij de jongeren die aangemeld worden voor het traject Masterkans. Daarnaast worden er jongeren onder de 18 jaar en jongeren waarvoor Masterkans nog een brug te ver is aangemeld.

Er wordt een voortraject gemist om deze jongeren enerzijds een aanloopperiode te geven en anderzijds beter in te kunnen schatten of Masterkans passend voor hen is. Hoe vangen we deze jongeren op of is uitbreiding van Masterkans een oplossing? Nota jeugd: In 2023 wordt er gewerkt aan een beleidsnota jeugd. We willen samen, verbinden en verbeteren voor gelijke kansen, maximale talent (h)erkenning en een sterke basis voor jong Hoogeveen en daarbij duurzaam en strategisch sturen en investeren mét commitment van onze partners. Wij hopen dat de nota niet te lang meer op zich laten wachten want aandacht voor jeugd werkt door in veel oplossingen van de problematiek in Hoogeveen. Schuldhulpverlening sluit aan op het programmaplan herontwikkeling Sociaal Domein. De nadruk ligt op het versterken van het voorliggend veld waarbij de focus ligt op preventie en vroegsignalering. Een aantal jaren geleden waren we huiverig om veel geld uit te geven aan preventie omdat het zo moeilijk te meten was of het wel genoeg rendement opleverde. Inmiddels hebben diverse voorbeelden laten zien dat het in sommige gevallen verstandig is om wel te investeren aan de voorkant: Voorkomen is beter dan genezen.

Gezond en Vitaal: 'Huis van de Buurt': In de uitvoeringsagenda van het programmaplan ‘Herontwerp Sociaal Domein 2022-2025’ heeft het college zich voorgenomen om in de wijken steunpunten in te richten en ontmoetings- en herstelactiviteiten te organiseren voor (psychisch) kwetsbare inwoners. Deze algemene voorzieningen vormen voor een deel van de Wmo-cliënten een alternatief voor geïndiceerde begeleiding en dagbesteding en dus ook hogere kosten. Sociale wijkteams: De sociale wijkteams dragen zorg voor het tijdig signaleren van kwetsbare inwoners/huishoudens en voor het afstemmen van de ondersteuning en zorg aan deze inwoners/huishoudens. In de teams wordt steeds gestructureerder samengewerkt op basis van vastgelegde afspraken en vastgestelde werkwijzen. Zo wordt voorkomen dat kwetsbare inwoners tussen wal en schip vallen en kan er gezorgd worden voor ondersteuning en zorg op maat. Zorg: Wanneer de pilotfase eindigt per 1 januari 2024 wil het college de teams een structurele plek geven maar dat betekent wel dat de extra uitvoeringskosten van de sociale wijkteams van € 157.000 per jaar 2024 ten laste komen van de bestaande budgetten in het sociaal domein. Domein Overstijgende Samenwerking (DOS): Sinds 2015 werken ze in Hollandscheveld zeer succesvol vanuit de dorpscoöperatie aan domein overstijgende

samenwerking (DOS). We lezen dat ze de werkwijze willen uitbreiden naar een wijk in Hoogeveen. Als Gemeentebelangen zouden we graag zien dat het niet bij deze wijk blijft maar dat het zich nog meer gaat uitbreiden. Economie: Verstedelijking: Zorg: Doordat steeds meer mensen vanuit de Randstad naar landelijke gemeenten verhuizen zou dat kansen voor Hoogeveen bieden door het aanbieden van een passend woningaanbod en goede voorzieningen. Met die goede voorzieningen hebben wij geen problemen, daar profiteren wij allemaal van. Maar, we hebben nu al woningen te kort voor iedereen die een woning moet hebben. Stadscentrum: We zijn blij te horen dat de binnenstad van Hoogeveen zich vanaf 2022 economisch weer positief ontwikkelt en dat mensen graag ook weer fysiek willen winkelen. Maar, een aantrekkelijk centrum moet tegenwoordig meer bieden dan alleen winkels. Wij zijn dan ook blij dat het afmaken van Hoofdstraat-Zuid nu in de kadernota genoemd wordt en dat dit laatste stukje Hoofdstraat afgemaakt gaat worden. Aantrekkelijk wonen en woonomgeving: Wonen: Om te kunnen wonen is het allereerst belangrijk dat er huizen zijn om in te wonen. We zijn daarom ook blij dat het college actief aan de slag gaat met woningbouw in en aansluitend op de stad en de dorpen. Met name onze jeugd staat te trappelen om een (betaalbare) woning te kunnen kopen.

Daarom moet er meer gebouwd worden, ook om de doorstroming op gang te brengen en zeker ook in de dorpen zodat jongeren, die dat willen, in hun eigen dorp kunnen wonen. Wegen: Zorg: Uit de weginspectie van 2022 blijkt dat het aandeel wegen met kwaliteitsniveau D (kapitaalvernietiging) sinds 2016 nauwelijks is afgenomen. Ook de uitkering van schadevergoedingen neemt de afgelopen jaren toe. Dit is deels te wijten aan het mindere onderhoud van de wegen. Dit draagt niet bij aan een aantrekkelijke woonomgeving, het wordt dus tijd voor de inhaalslag op onderhoud van (fiets)wegen. Begraven: Nadat in het verleden is bepaald dat gemeentegraven na 10 jaar geruimd kunnen worden is hieraan handen en voeten geven. Immers wanneer iemand een eigen graf koopt betaalt hij jaarlijks hiervoor en zou je rechtsongelijkheid creëren omdat voor gemeentelijke graven alleen de begraafkosten in rekening gebracht worden. Het begraven op een natuurbegraafplaats zou ook een mogelijkheid kunnen zijn; in de gemeente Hoogeveen is deze niet aanwezig. Gemeentebelangen roept op om te onderzoeken of dit gerealiseerd zou kunnen worden. Speelvoorzieningen: Naast het inzetten op meer groen om plekken te creëren waar inwoners elkaar ontmoeten en bewegen zijn wij blij dat speel- en sportvoorzieningen in het Zuiderpark gerenoveerd gaan worden.

Wij hopen dat er ook aandacht is voor andere parken en dat er aan de dorpen wordt gedacht. Daarnaast zien we graag een uitbreiding op het gebied van sport en beleving zoals beweegroutes. Participatie: Om de woonomgeving aantrekkelijk te maken of te houden moet de buurt meegenomen worden. Zij moeten kunnen aangeven waar ze behoefte aan hebben. Ruimtelijke Ordening en sport: Volgens de laatste info zal de Omgevingswet per 1-1-2024 eindelijk doorgevoerd worden. De onzekerheid met de woningbouw en vestiging van nieuwe bedrijven zal lastig worden met het gegeven dat de natuur op dit moment veel belangrijker geacht wordt dan inkomen en bestaanszekerheid. Natuurlijk moet we rekening met onze omgeving houden maar hoe krijgen we onze jeugd onderdak? De onvrede in de maatschappij wordt

steeds groter als het recht op een woning voor onze inwoners steeds lastiger wordt. Hopelijk wordt een werkbaar compromis bereikt voor alle inwoners en de economie. Huisvestingsplan binnensport: Tijdens de behandeling van de programmabegroting 2023-2026 is het amendement voor het opstellen van een visie op sportaccommodaties in Hollandscheveld aangenomen. Op basis van het aangenomen amendement is de keuze gemaakt om voorrang te geven aan het opstellen van een visie op de binnensportaccommodaties in Hollandscheveld. Wij hebben kunnen lezen dat er en werkgroep is opgericht en dat een conceptvisie klaarligt. Wij zijn erg blij met dit gegeven en zijn zeer benieuwd naar de visie. Energielasten buitensport: Zorg: Voor de verduurzaming bij buitensport wordt er investeringsbudget ingezet voor veldverlichting met LED. Niet alle verenigingen hebben al ledverlichting. Bij alle maatregelen rond energiearmoede wordt er eerst gekeken wat de organisaties zelf kunnen en welke regelingen van andere overheden en derden er zijn (zoals de landelijke BOSA regeling – stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties). Dat vinden wij een goede gang van zaken.

Maar, hoe gaan we dat regelen met verenigingen die zelfstandig zijn geworden? De gemeente is wel verantwoordelijk voor zaken als verlichting?! Veilige bereikbaarheid: Onderhoud: De wegen en fietspaden worden met een extra impuls op basisniveau gebracht en daarbij worden ook nog nieuwe fietspaden aangelegd. Mooi dat er in het dorp Elim, langs de Carstendijk een tweerichtingenfietspad wordt gerenoveerd. Ook diverse wegen en fietspaden worden middels een onderhoudsprogramma opgeknapt. We zullen het verwaarloosde onderhoud weer up-to-date moeten krijgen. Ongelukken door gaten en scheuren in wegen moeten over een paar jaar verleden tijd zijn. De wortelopdruk waardoor fietspaden, maar ook wegen, beschadigd raken zal geld blijven kosten. Ook aan het spoorboekje moeten we blijvend aandacht schenken met 4x p/u een stop in Hoogeveen. Verbinding: We gaan meer bouwen en daardoor komt er meer verkeer naar Hoogeveen (bijv. Buitenvaart). Laat de nieuwe/opgeknapte delen aansluiten bij de mindere “basis” delen om samen een veilige bereikbaarheid te realiseren. Bezoekersvergunning digitaliseren: Hoe de bezoekersvergunningen kunnen worden gedigitaliseerd en welke gevolgen dit met zich meebrengt moet worden onderzocht. Dit onderzoek kan niet zelfstandig uitgevoerd worden. Inhuren van een expertise is nodig, en zal naar schatting € 30.000 gaan kosten.

Wij vinden het bijzonder dat we weer het wiel gaan uitvinden. Gemeente Almere en vast ook andere gemeenten hebben al digitaal aanmelden van bezoekers door inwoners. Duurzaam en gastvrij Hoogeveen: Zonneroute A37: Met de Drentse Zonneroute A37 wordt ondersteuning gegeven aan de omgeving om zoveel mogelijk lokaal eigendom te realiseren. Onze inwoners worden geholpen met het organiseren en oprichten van coöperaties en daarmee wordt ruimte gegeven aan bewonersinitiatieven. Dit laatste vinden wij niet meer dan logisch maar zijn blij dat de inwoners hierbij geholpen worden. Waterstofwijk: Zorg: Voor de aansluiting van 100 tot ruim 400 woningen in Erflanden en de 100 nieuwbouwwoningen in Nijstad-Oost is het van belang samen met de betrokken partners te werken aan lokale productie van waterstof en het op termijn aansluiten van de Waterstofwijk op de backbone van de Gasunie. Inmiddels zijn de omstandigheden gewijzigd in rente en bouwkosten, is er nog voldoende animo?

Veilig Hoogeveen en Zichtbaar Transparant Bestuur: Aanpak complexe problematiek veiligheidsdomein: Voor het proactief ingrijpen wil het college de komende 2 jaren een pilot uitvoeren. Ze schatten de kosten van 2 FTE in op € 190.000. Op dit moment zijn ze nog bezig met opstellen van een plan hiervoor en daarom nemen ze het nu als p.m. op in de kadernota. Wij vinden het goed dat de regie wordt gepakt, alleen jammer we daarvoor 2 FTE 190.000 betalen voor beleidsmedewerkers en niet uitvoerend personeel aantrekken. Beleid moet ook uitgevoerd worden en om dat nu te doen binnen de huidige capaciteit van Politie en ketenpartners is waarschijnlijk niet handig. Bij de pilot scherp zijn op wat de resultaten zijn tijdens de pilot en dan direct bijsturen. Investeringen: Zoals we al eerder hebben geschreven zijn we blij dat de Herinrichting Hoofdstraat-Zuid voor 2024 op de agenda staat evenals de Brandweerkazerne. We vragen ons wel af waarom deze erin staat voor 11.590.000 terwijl deze er een paar jaar geleden nog voor zo’n 3 miljoen opstond. We weten dat de bouwprijzen gestegen zijn maar dit is wel een heel groot verschil! Vernieuwing kleedkamers buitensport: Wij zien in het overzicht dat het plan, om de kleedkamers bij gemeentelijke buitensportaccommodaties te vernieuwen, in drie perioden zal worden uitgevoerd.

Samen met een aantal andere partijen zijn wij van mening dat dit versneld naar voren moet worden gehaald. Onderhoudskosten en energielasten worden te hoog en naar verwachting zal de exploitatie verbeteren. Wij zijn dan ook van plan om hiervoor een amendement in te dienen. Zwembad: Wat wij nog missen is een nieuw zwembad. Om over een paar jaar van een nieuw zwembad gebruik te kunnen maken zullen we die nu alvast moeten opnemen (p.m.). Want een nieuw zwembad zal er, wat Gemeentebelangen betreft, toch zeker moeten komen!