Document verantwoordingsdag 25-8

Reactie College op vragen auditcommmissie t.b.v. de verantwoordingsdag van 6 september 2021

Geachte raadsleden, Op 6 september vindt de uitgestelde verantwoordingsdag plaats. In de aanloop hiernaartoe heeft de auditcommissie een aantal vragen aan ons gesteld. In dit document geven we hier antwoord op. We beginnen dit document eerst met een aantal algemene onderwerpen. Vervolgens beantwoorden wij de financiële vragen tot slot geven we antwoord op de beleidsinhoudelijke vragen. We gaan er van uit dat we u hiermee voldoende geïnformeerd hebben en dat we op 6 september een goede bijeenkomst zullen hebben. Met vriendelijke groet, Het college van burgmeester en wethouders.

Algemeen In meerdere opzichten is 2020 voor de gemeente Hoogeveen een bijzonder jaar waardoor vergelijking met eerdere jaren niet zonder meer mogelijk is. De wens vanuit uw Raad om voor 2020 een start te maken met de uitwerking van Hoogeveen in Control vergt van ons allen dan ook een bijzondere inspanning. De bijzonderheden die we onder uw aandacht willen brengen zijn:  Bestuurlijke impact 2020  Covid-19  Uitvoering Schone Lei en beperkte impact 2020  Verantwoordingsdag in aansluiting op Hoogeveen in Control  Accountantscontrole 2020 Bestuurlijke impact 2020 De eerste bijzonderheid betreft de bestuurlijke omstandigheden waardoor ultimo 2020 het college is afgetreden en het zakencollege is geïnstalleerd. Feitelijk is met de val van het oude college het coalitieakkoord beëindigd en is er een doorstart gemaakt met Schone Lei. Het college is van mening dat over geheel 2020 verantwoording dient te worden afgelegd. Het is van belang dat u als Raad hier kennis van neemt en deze wetenschap meeneemt in de afwegingen bij het instrumentarium van de verantwoordingsdag. Covid-19 Naast de bestuurlijke impact zijn we ook geconfronteerd met Covid-19. De begroting 2020 heeft zijn oorsprong in eind 2019. Bij het opstellen van de begroting 2020 was er nog geen kennis was van Covid-19. De impact hiervan is van ongekende orde.

Het feit dat de accountant de jaarrekeningcontrole 2020 nog niet heeft kunnen afronden getuigd hiervan. Ook de flexibiliteit van de ambtelijke organisatie is behoorlijk op de proef gesteld. Wie had twee jaar geleden kunnen denken dat thuiswerken in dit tempo gerealiseerd zou kunnen worden. De hele keten van ondersteunende elementen op deze taakvelden zijn anders ingericht en uitgevoerd dan andere jaren. Over de gehele linie van ons reguliere beleid is in 2020 de nadruk verschoven van het leveren van beleidsprestaties naar de instandhouding van bedrijven, organisaties en instituties. Zo is onze bibliotheek niet gehouden aan het leveren van de voor 2020 afgesproken beleidsprestaties om subsidie te behouden. Het Rijk heeft ook niet voor niets aanvullende budgettaire middelen beschikbaar gesteld om de Covid-19 periode te overbruggen. Dit zijn ook onderdelen waar ook de

1

accountantsorganisaties zoveel achterstand in hebben opgelopen omdat de criteria van afwegingen laat beschikbaar zijn gekomen. Uitvoering Schone Lei en beperkte impact 2019 Het nieuwe college heeft eerst en vooral Schone Lei opgepakt en de doorvertaling daarvan in de Begroting 2021. Tevens zijn de organisatieverandering en de versterking van de financiële functie, ten einde de boel op orde en in de greep te krijgen, met voorrang opgepakt eind 2020. Beide opdrachten volgen niet uit de Begroting 2020, maar hebben wel onze prioriteit gekregen en we zijn ook tevreden over de voortgang die we daarmee boeken. Een van de uitkomsten van de versterking van de financiële functie is de actualisatie van de verordeningen en een vernieuwde Planning & Control cyclus waardoor ook voor 2021 tussentijds meer inzicht en sturing is ontstaan voor u als Raad. U ontvangt vanaf 2022 twee tussentijdse rapportages waardoor u gedurende het jaar meer aansluiting heeft met de verwachte realisatie. Hiermee is ook vooral aan uw wens tegemoetgekomen dat u als Raad bij het vaststellen van een jaarrekening onvoldoende aansluiting heeft bij het lopende jaar. De wederopbouw na Covid-19, Schone Lei, de versterking van de financiële functie en Van eiland naar wijland maken het lastig om verantwoording af te leggen over 2020 uitgaande van de Begroting en bijbehorende Jaarrekening 2020 alleen.

2020 markeert ook de start van een nieuwe periode waar we middenin zitten en die onze volledige aandacht vraagt. Verantwoordingsdag in aansluiting op Hoogeveen in Control In de voorbereidingen van de verantwoordingsdag hebben wij vanuit de auditcommissie diverse beleidsvragen ontvangen inzake realisatie van beleidsindicatoren, maatschappelijke gevolgen daarvan maar ook de verbinding naar het hier en nu. Dit om de raad zo goed mogelijk voor te bereiden op het verantwoordingsdebat. De gewenste verantwoording over 2020 van de beleidskaders zijn niet vergelijkbaar met de intentie vanuit de begroting 2020. In veel gevallen zullen de beperkingen vanuit Covid-19 geen juist beeld geven van de werkelijkheid die pas op langere termijn meetbaar is. Een voorbeeld is de beleidsindicatoren ten aanzien van onderwijs, jeugd, WMO en bijstand. Inmiddels is ook de Gemrap aan u aangeboden voor besluitvorming. Accountantscontrole 2020 De accountant is nog niet gereed met de controle op de jaarrekening 2020. Eind augustus/begin september weten we zeker of het huidige concept ook daadwerkelijk de eindversie is. Tussentijds afstemming met de accountant geeft ons nog steeds het vertrouwen dat de door u ontvangen concept-jaarrekening actueel is, maar nog niet definitief. Na het zomerreces geven we prioriteit aan het begrotingsproces.

Dan gaan we verder met het vergroten van de bruikbaarheid van de begroting, zoals het ver-SMART-en van de begroting. Uiteraard gaan we de lessen die we gaan leren als raad, college en ambtelijke organisatie naar aanleiding van (de voorbereiding op) het verantwoordingsdebat meenemen.

2

Alle portefeuillehouders: a. Wat zijn de grootste posten in de begroting van dit programma, hoe hebben deze het gedaan t.o.v. de begroting? Blijven meedoen & talentontwikkeling Op pagina 22 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Gezond & Vitaal Op pagina 36 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Bruisend Hoogeveen Op pagina 56 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Werken aan werk Op pagina 47 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Aantrekkelijk wonen Op pagina 69 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Krachtige wijken & dorpen Op pagina 76 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Veilige bereikbaarheid Op pagina 84 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Duurzaam Hoogeveen Op pagina 94 en 95 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting.

Veilig Hoogeveen Op pagina 104 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. Zichtbaar en Transparant Bestuur Op pagina 108 en 109 van de jaarrekening 2020 treft u een volledig overzicht aan van de realisatie ten opzichte van de begroting. b. Wat vond u opvallende mee- en tegenvallers? Blijven meedoen & talentontwikkeling Meevallers  420 Onderwijshuisvesting: € 768.000.

 

430 Onderwijsbeleid en leerlingzaken: € 594.000. 672 Maatwerkdienstverlening 18-: € 761.000 (transformatiefonds voordeel van € 2,3 miljoen en een nadeel van € 1,5 miljoen op jeugdhulp)

Tegenvallers

3

 

420 Onderwijshuisvesting: € 750.000 671 Maatwerkdienstverlening: 18+: € 445.000

Gezond & Vitaal Meevallers  520 Sportaccommodaties: € 67.000  660 Maatwerkvoorzieningen: € 163.000 Tegenvallers  520 Sportaccommodaties: € 131.000  671 Maatwerkdienstverlening 18+: € 235.000  681 Geëscaleerde zorg 18+: € 185.000 Bruisend Hoogeveen Meevallers  340 Economische promotie: € 57.000  530 Cultuurpresentatie: € 50.000 & € 105.000 Tegenvallers Werken aan werk Meevallers



630 Inkomensregelingen: € 782.000

Tegenvallers  320 Fysieke bedrijfsinfrastructuur: € 402.000  330 Bedrijfsloket en bedrijfsregelingen: 124.000  640 Begeleide participatie: € 1.451.699 Aantrekkelijk wonen Meevallers Tegenvallers  830 Wonen en bouwen: € 498.000 Krachtige wijken & dorpen Meevallers

 

570 Openbaar groen en (openlucht) recreatie: € 219.680. 750 Begraafplaatsen en crematoria: € 227.000

Tegenvallers Veilige bereikbaarheid Meevallers



210 Verkeer en vervoer Verkeer: € 34.000 4

Tegenvallers  063 parkeerbelasting: € 82.000  220 Parkeren: 31.000 Duurzaam Hoogeveen Meevallers



740 Milieubeheer: € 64.000

Tegenvallers



730 Afval: € 109.000

Veilig Hoogeveen Zichtbaar en Transparant Bestuur Meevallers Tegenvallers



010 Bestuur: € 731.000

c. Kunt u de mee- en tegenvallers uitleggen? Op 7 juli heeft u van het college de concept jaarrekening 2020 ontvangen. Concept omdat uitsluitend de verklaring van de accountant ontbreekt. In de jaarrekening hebben we getracht om alle mee- en tegenvallers zo goed als mogelijk toe te lichten. Indien er op onderdelen nog aanvullende informatie gewenst is dan vernemen we dit graag middels de technische vragen. d. Kunt u aangeven welke taakstellingen (bezuinigen) wel/niet gerealiseerd zijn. Taakstellingen die niet zijn gelukt; waarom niet? Een van de stappen die het huidige college heeft gezet om de financiële functie te versterken is dat de taakstellingen via de managementrapportages wordt gerapporteerd over de voortgang van alle taakstellingen. Dat overzicht ontbrak. Tevens hebben we het Centraal Management Team (CMT) van onze samenwerkingsorganisatie een leidende rol gegeven in de monitoring en bijsturing van ingezette taakstellingen. Per GemRap 2021 maken we deze informatie deel van de P&C-cyclus, waardoor de Jaarrekening over 2021 een integraal overzicht van de realisatie van de taakstellingen wordt gegeven inclusief een verantwoording. Bij de Begroting 2022 gaat dit terugkomen in de vorm van (bij)sturingsbesluiten over de taakstellingen.

Over 2020 is dergelijke informatie verspreid over de hele begroting en kan een dergelijk overzicht slechts met veel moeite en niet op tijd voor het verantwoordingsdebat worden geproduceerd. Wel kunnen we met de kennis die we nu stellen dat Corona over de hele linie de realiseerbaarheid van taakstellingen moeilijker zo niet onmogelijk heeft gemaakt. e. Kunt u de maatschappelijke effecten van deze mee- en tegenvallers toelichten? En kunt u hierbij ook andere meetinstrumenten betrekken bijvoorbeeld de monitor welvaart? Het is lastig zo niet onmogelijk om maatschappelijke effecten van mee- en tegenvallers zinvol te beschrijven. Het leidt doorgaans tot risicotaxaties die terug

5

te voeren zijn op een abstracte redenering als ‘meer geld, kans op meer doelrealisatie; minder geld, risico van minder doelrealisatie’. Kennis of dat werkelijk ook zo is voor die ene meevaller of die ene tegenvaller is niet voor handen. Uw raad heeft enkele jaren geleden de ‘motie SMART’ aangenomen met als doel om duidelijker relatie te leggen tussen de beleidsinzet die we doen en de (meetbare) effecten daarvan. Samen met een werkgroep werken wij aan het ‘verSMARTen’ van de begroting. Dit heeft voor het eerst inhoud gekregen in de begroting 2021. In de begroting 2022 werken we hier verder aan. In deze nieuwe werkwijze is afgezien van het leggen van relaties tussen specifieke mee- en tegenvallers en specifieke maatschappelijke doelstellingen.

f.

Waar ligt de grootste pijn binnen dit programma ten aanzien van de reeds ingezette ombuigingen? Niet alleen maatschappelijk, maar ook operationeel uitvoerbaar en financieel. Voor verdere toelichting verwijzen we u naar D en E. Zoals aangegeven bij vraag e, het is slechts met veel moeite en niet op tijd voor het verantwoordingsdebat dat we deze informatie op kunnen leveren voor 2020. Toch zouden we deze vraag graag willen onthechten van 2020 en beantwoorden met behulp van de kennis die we nu hebben. Voor ons zit de grootste pijn in de begrotingsonderdelen die te maken hebben met het sociaal domein. Dat geldt zowel voor wat betreft (het risico op) maatschappelijke ongewenste effecten als op de uitvoerbaarheid van de voorgenomen taakstellingen.

g. Wat zijn de effecten van de ombuigingen in de SWO? Formeel geldt dat het bestuur van SWO aanspreekpunt is voor het functioneren van onze samenwerkingsorganisatie. Het bestuur van SWO heeft oog voor de organisatorische gevolgen van de ombuigingen die vanuit beide gemeenten door de organisatie verwerkt moeten worden. Uitgangspunt daarbij is een professionele houding, maar bezuiniging op bezuiniging werkt ook niet motiverend. Over 2020 zal overigens gelden dat de effecten van Corona op onze samenwerkingsorganisatie minstens zoveel impact zo niet meer op onze organisatie heeft gehad dan de bezuinigingsopgave vanuit Hoogeveen. Voor wat betreft de ontwikkeling van de taakstellingen op SWO in 2020 verwijzen we u graag naar jaarrekening 2020 van SWO. Voor de ontwikkeling van de taakstelling op SWO in het lopende jaar kunt u terecht bij de periodieke managementrapportages en de GemRap. h. Kunt u aangeven wat de gevolgen zijn voor de begroting 2022? Eerst zullen we de effecten van de Jaarrekening 2020 moeten verwerken in de lopende Begroting 2021. Daarna nemen we die weer mee naar de Begroting 2022. In de Jaarrekening 2020 hebben we laten zien dat de eindstand er beter voor staat dan we met Schone Lei dachten. Van een negatieve algemene reserve komen we op een nulstand uit. Dit voordeel (of eigenlijk een minder groot nadeel) nemen we mee naar dit en volgende jaren.

Overigens zijn er andere ontwikkelingen voor de Begroting 2022 en de algemene reserve die minstens zo belangrijk zijn. Zo is er de voorgenomen afbouw van reserves ten faveure van de algemene reserve zoals voorgesteld bij de GemRap en de verwachte extra inkomsten van het rijk voor jeugd. Extra vragen voor de portefeuillehouder financiën: i. Hoe is de ontwikkeling nu in het sociaal domein? Is het beeld dat het meer in de grip is en wat zijn de financiële uitkomsten? Is er zicht op projectie naar de begroting 2022 e.v.?

6

De grip op de taakstellingen in het sociaal domein is versterkt. Nadat de gemeenteraad de voorgenomen taakstelling voor 2021 heeft afgeschaald, verwachten we, zoals u in de GemRap kan lezen, dat we de bezuiniging gaan halen. Dit in tegenstelling tot voorgenomen bezuinigingen in eerdere jaren. Voor de toekomst werken we aan het programmaplan Herontwerp sociaal domein. De raad is daar in het voorjaar in meegenomen en wordt daarover in het najaar verder geïnformeerd. Structurele effecten daarvan nemen we mee in de begroting 2022. Dan geven we ook uitsluitsel de meerjarentaakstelling voor het sociaal domein. Zicht op een projectie hebben we nog niet, want nog niet alle bouwstenen zijn klaar. Daar werken we nog aan. Wel is inmiddels duidelijk dat we als gemeente een deel van de overschrijdingen in het sociaal domein niet zelf in de hand hebben gehad en dat een deel van de extra rijksmiddelen voor Jeugd gelden als compensatie voor te weinig ontvangen middelen. j.

Hoe kijkt u aan tegen de ontwikkeling in het jaarrekeningtraject/ jaarrekeningproces. Wat ging er goed en wat kan er beter richting komend jaar? Het proces van de jaarrekening loopt nog en evaluatie gaat nog plaatsvinden, intern en samen met de accountant en de Auditcommissie. Wat in ieder geval beter moet richting volgend jaar is de tijdigheid van oplevering door de accountant.

k. Wat is de top 3 waar u trots op bent wat qua beleid is gerealiseerd en wat is de top 3 waar niet gerealiseerd is wat voorgenomen was? Kunt u dit toelichten Over 2020 is deze vraag door ons moeilijk te beantwoorden. 2020 was in algemene zin door Covid-19 een bijzonder jaar. Voor Hoogeveen is dit nog eens versterkt door het stoppen van het college, Schone Lei en ons aantreden. Wij voelen een andere opdracht dan die is neergelegd in de Begroting 2020. Zo zijn voor ons doelen om de boel weer op orde te brengen en de gemeenteraad in haar medebesturende rol te faciliteren. Deze doelstellingen komen in de Begroting van 2020 niet voor en toch zijn wij trots op wat wij op bijvoorbeeld deze vlakken hebben gerealiseerd. Wellicht kunnen we hier in het debat op terugkomen, maar dan moeten we wel een helder onderscheid maken tussen Schone Lei en de huidige opgaven als kader aan de ene kant en de Begroting 2020 aan de andere. l.

Hoe wordt aangekeken tegen het risicoprofiel van de grondexploitaties? Niet anders dan in de Jaarrekening 2020 in de paragraaf Grondbeleid staat. Jaarlijks worden de risico’s van de grexen opnieuw ingeschat tijdens de actualisatie. Ook de accountant kan zich vinden in onze risico-inschatting.

m. Zit er in de reserves nog vrije ruimte? Dus onderdelen van bestemmingsreserves waar nog geen daadwerkelijke concrete verplichtingen/bestemmingen voor bestaan? Zie hiervoor ook de Gemrap. Daarin wordt een opschoningsoperatie voorgesteld om voor zover er nog vrije ruimte is, deze toe te voegen aan de algemene reserve. n. Is in het kader van Schone Lei is gesproken over heet weerstandvermogen ten opzichte van het risicoprofiel, kunt u aangegeven welke ontwikkelingen daarin sinds 8 oktober 2020 zijn doorgevoerd.

7

Het risicoprofiel is geactualiseerd bij de jaarrekening 2020 (zie par. Weerstandsvermogen en risicomanagement). Deze actualisatie gaan we opnieuw doen bij het opstellen van de programmabegroting 2022-2025. Voor nu kunnen we zeggen dat we voor Begroting 2022 een aantal nieuwe risico’s zien, waaronder de realiseerbaarheid van meerjarentaakstelling Sociaal Domein. Voor wat betreft de ontwikkeling van de algemene reserve verwijzen we naar de GemRap. Daarin stellen we een aanzienlijke verbetering voor van de algemene reserve. Dat, tezamen met reeds toegezegde extra inkomsten van het Rijk, gaat maken dat we de eventuele extra risico’s in 2022 en verder beter kunnen dragen. o. In Schone Lei en begroting 2021 is gewerkt met een model meerjarenbegroting. Is het mogelijk deze ook op te stellen voor de jaarrekening 2020? Dit kunnen we niet volledig. Met “Schone Lei” is 2021 als nul moment genomen en wij hebben getracht om 2020 alsnog via dit format in beeld te brengen. Onderstaande tabel bevat de kolom primaire begroting 2020, realisatie 2020 en de prognose stand 2021 zoals deze in “Schone Lei is opgenomen. "-"=voordeel, "+"=nadeel

Saldo MJB 2020-2023

Primaire Realisatie Schone Lei Begroting 2020 Begroting 2020 2021 458.000 97.000 -241.230

Uitzetting Begroting (Cat.1 en 2)

9.571.000

9.788.798

Eventuele uitzetting jeugd/WMO/Participatie

2.004.824

Gemeentefondsuitkering o.v.b. mei-circulaire 2020 Af: Diverste taakmutaties o.a. participatie StARK, IT Hub, wachtgeld ect.

-5.296.000 1.500.000

Indexering inkomsten 2%, ca. Overhevelingen

-300.000 671.000

Financiele opgave

10.029.000

768.000

Ruimte voor vervangingsinvesteringen Ruimte voor onderwijshuisvesting Verhogen investeringsplangd voor grote investeringen Sparen algemene Reserve Tekort/Opgave

7.456.392

2.500.000 10.029.000

768.000

9.956.392

Bijsturingen: -Bijsturingsmogelijkheden (cat.5) (meerderheid o.b.v.1/donkergroen) -SWO - Paradigmashift Socaal Domein -Reserve structuurvisie

Saldo na bijsturingen

-9.142.000

887.000

-3.414.751 -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000

768.000

Stijging OZB

3.541.641 28,11

Stand Algemene reserve

-2.500.000 1.064.000

8

0

Beantwoording beleidsvragen verantwoordingsdag

A. Sociale pijler Blijven meedoen en talentontwikkeling Doelstelling 2: Toekomstbestendig onderwijs, goed opgeleide en gemotiveerde medewerkers Beoogd doel en realisatie  Het gemiddeld opleidingsniveau van jongeren in Hoogeveen is gelijk aan of hoger dan het gemiddelde Drentse niveau. (Bron: onderwijssoort in het VO; Drentse Onderwijsmonitor) Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: De ambitie om het gemiddelde opleidingsniveau van jongeren gelijk of hoger te krijgen dan het Drents gemiddelde is een zaak van lange adem. We zetten langjarig in met o.a. preventie jeugdhulp en Jong Hoogeveen om deze ambitie te realiseren. Daarbij monitoren we de interventies en passen die zo nodig aan. Doelstelling 3: Iedereen moet kunnen meedoen aan de samenleving  Beoogd doel en realisatie Beleidsinitiatieven en verantwoording Ondanks de toenemende schuldenproblematiek zijn er in Hoogeveen niet méér mensen dan in 2019 die schuldhulp nodig hebben Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren.

Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Wij vinden dat iedereen in Hoogeveen moet kunnen participeren in de samenleving ongeacht schulden of financiële problematiek. Door de Covid-19 crisis zijn er ondanks de ondersteuningen die door het kabinet zijn geïnitieerd mensen in problemen gekomen. We hebben daardoor op dit moment geen reëel beeld ten opzichte van 2019. Covid-19 met de daarbij ingezette grootschalige steunmaatregelen hebben het beeld van armoede en schulden meer diffuus gemaakt. Er is nog veel onduidelijkheid over het effect op armoede en schulden wanneer bedrijven uitgestelde belastingen en ten onrechte ontvangen bedragen weer terug moeten betalen. Dit zou voor extra druk op uitkeringen en schuldhulp kunnen zorgen. Hierdoor zouden armoede en andere problematiek toe kunnen nemen. Maar we zien ook dat mensen ondanks de ondersteuningen die door het kabinet zijn geïnitieerd in problemen zijn gekomen. In de tweedelijns schuldhulp zien we (nog) geen toename van instroom, maar tegen alle verwachtingen in juist een afname. Samengevat het beeld is diffuus en lastig te duiden. 9

 Het aantal huishoudens in Hoogeveen dat opgroeit in armoede dringen we terug Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja /nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Wij zetten diverse instrumenten in om te voorkomen dat mensen in armoede opgroeien. Deze zijn gericht op (fysieke) contactmomenten. Ook hier heeft Corona roet in het eten gegooid en zijn deze contactmomenten tot een minimum beperkt gebleven. Pas als de crisis ten einde is hebben we weer een reëel beeld en kunnen we zien of onze inspanningen effect hebben of hebben gehad. Gezond en vitaal Doelstelling 6: Een gezonde en actieve leefstijl, in het bijzonder van kwetsbare groepen Beoogd doel  Minimaal voldoen aan landelijk beweegrichtlijnen. Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Hier zijn geen actuele gegevens over beschikbaar. Of we in 2020 voldoen aan het landelijk gemiddelde is dan ook niet te beantwoorden.

Uit ervaring weten we wel dat bij meerdere leeftijdsgroepen Hoogeveen achterblijft bij het landelijk gemiddelde. Om de doelstelling te halen hebben we het Hoogeveens Sportakkoord opgezet.

B. Economische pijler Werken aan werk Doelstelling 1: Bestrijden van werkloosheid Beoogd doel en realisatie We willen dat minder mensen maken gebruik van de Participatiewet. Binnen drie jaar streven we naar verlaging van vijftien procent van de uitgaven voor de Participatiewet Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Nee, dit doel is niet gerealiseerd. In de vastgestelde meerjarenbegroting 2021 hebben we aangegeven dat door de gewijzigde conjunctuur als gevolg van COVID-19 deze reductie niet meer realistisch/haalbaar is. Hierdoor nemen de uitkeringskosten toe in de komende jaren. Hiertegenover staat dat we bij de baten ervan uit gaan dat ook de rijksbijdrage BUIG naar boven wordt bijgesteld op basis van de conjunctuur na COVID-19. We nemen hierbij als uitgangspunt dat de rijksbijdrage gelijk is aan de uitgaven.

10

Doelstelling 2: Stimulerend ondernemersklimaat Beoogd doel en realisatie  Verbetering ondernemersklimaat  Versterking economische structuur  Betere aansluiting onderwijs - bedrijfsleven Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja /nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Dit doel is in 2020 niet volledig gerealiseerd. 2020 stond in het teken van Covid-19 waardoor de doelstelling niet relevant was. Wel kunnen we stellen dat we een sterk ondernemersklimaat hebben waarin intensief wordt samengewerkt tussen bedrijven en samen met overheden zoals de gemeenten en provincie. Op basis van deze samenwerking willen we de komende jaren verder werken aan de realisatie van deze doelen. Dat doen we onder andere met het centrummanagement, ondernemend Hoogeveen, maar ook in regionale samenwerkingsverbanden zoals de Dutch Techzone, Regio Deal en Regio Zwolle. Bruisend Hoogeveen Doelstelling 1: versterken van de culturele beleving bij inwoners en versterken van de regionale betekenis Beoogd doel en realisatie  De culturele positie en betekenis van Hoogeveen in de regio wordt verstrekt door onder andere de realisatie van een nieuw cultureel complex in het vernieuwde stadscentrum.

Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Nee dit doel is niet gerealiseerd. Eind 2020 hebben we besloten om te stoppen met de ontwikkeling van het cultureel complex omdat de investeringen niet passen bij de financiële positie van de gemeente. In opdracht van de raad hebben we een nieuwe visie op cultuur opgesteld en daarin hebben we ook aangegeven hoe we invulling willen geven aan onze regionale positie. Het uitgangspunt is dat de basisstructuur op orde moet zijn, dat geldt ook voor de positie in de regio. Doelstelling 3: Kansen benutten voor vrije tijdseconomie Beoogd doel en realisatie  We willen beter scoren dan de gemiddelde ontwikkeling in Drenthe op het gebied van recreatie en toerisme. Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord:

11

We hebben hier op dit moment geen actuele gegevens voor beschikbaar om te beoordelen hoe we scoren. Om dit doel te realiseren is het van belang dat we samen met ondernemers werken aan een sterke recreatieve productontwikkeling voor Hoogeveen.  We willen beter scoren dan de gemiddelde ontwikkeling in Drenthe op het gebied van evenementen. Vraag: Graag aangeven of dit doel is gerealiseerd ultimo 2020 (ja /nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden?

C. Fysieke pijler Aantrekkelijk wonen “Binnen de uitvoering van de Woonvisie zijn vanaf 2017 netto 667 woningen aan de voorraad toegevoegd. Volgens de verwachting uit de Woonvisie 2017- 2020 is rekening gehouden met in totaal 440 woningen. Daarmee lopen we voor op de ambitie van het woonbeleid.” Vraag 1: in aantallen lopen we voor op de ambitie van het woonbeleid. Graag toelichten of we op alle door ons in de woonvisie onderscheiden segmenten soorten woningen voorlopen of dat er ook segmenten/soorten woningen zijn waar nog een achterstand is (en zo ja: welke actie nodig). Antwoord: De Woonvisie geeft kwalitatief niet aan hoeveel exact van welke verschillende segmenten moeten worden gebouwd. Het gaat om meer algemene ambities. Deze zijn onderstaand verder uitgewerkt. Gedetailleerde informatie is wel bekend, maar kan in deze korte periode niet worden opgeleverd. Ambities: Totaal sociaal niet krimpen: Over de afgelopen 4 jaar is de sociale huurvoorraad met 241 gegroeid. Gerealiseerd door zowel woningcorporaties als vanuit particulier initiatief. De totale sociale woningvoorraad met een sociale huurprijs is dus niet gedaald. Daarmee is voldaan aan de ambitie. Inzetten op grondgebonden koopwoningen voor gezinnen: van de totale groei van de woningvoorraad gaat het over de afgelopen vier jaar om een groei van 381 grondgebonden koopwoningen.

Van de netto gerealiseerde groei van de woningvoorraad gaat het om een totaal van 57%. Door het toevoegen van bijna 60% van totale woningbouwproductie kan verondersteld worden dat aan deze ambitie is voldaan. Inzetten op woningen voor ouderen en zorgvragers: Over de afgelopen jaren zijn diverse specifieke projecten voor ouderen in de gemeente Hoogeveen gerealiseerd. Het gaat voornamelijk om woonvormen voor ouderen met begeleiding van 150 wooneenheden. Verder zijn er 45 koopappartementen aan de woningvoorraad toegevoegd. Deze woningen zijn geschikt voor ouderen. Met betrekking tot de huurvoorraad zijn appartementen toegevoegd, maar hiervan kan nu niet worden aangegeven of deze appartementen uitgevoerd zijn met een lift, en daarmee geschikt voor ouderen. Door het toevoegen van deze wooneenheden of woningen kan gesteld worden dat aan deze ambitie is voldaan.

12

Vraag 2: nu we voorop lopen ten opzichte van de ambitie in de woonvisie -> leidt dit voor komende jaren tot knelpunten of zijn er (tijdig) voldoende aanvullende ontwikkelmogelijkheden om ook n komende jaren voldoende woningen te kunnen blijven realiseren in alle segmenten/soorten woningen Antwoord: Op dit moment is er ongeveer een harde plancapaciteit beschikbaar van 340 woningen. Daarnaast wordt er op dit moment concreet gewerkt aan nieuwe plancapaciteit van ongeveer 670 woningen. Concreet betekent dit dat we op basis van het huidige woonbeleid in ieder geval plancapaciteit beschikbaar hebben voor 3 jaar, wanneer rekening wordt gehouden met een productie van netto 110 woningen per jaar zoals vastgelegd in de Woonvisie. De voorbereidingen voor het actualiseren van het woonbeleid zijn inmiddels gestart. Welke ambitie met betrekking tot groei van de woningvoorraad daarin wordt opgenomen is nu nog onbekend.

Afhankelijk van deze bijgestelde ambitie kan het betekenen dat de woningproductie moet worden bijgesteld Doelstelling 1: Vergroting aantrekkelijkheid van de kern Hoogeveen voor wonen, werken en verblijven Beoogd doel en realisatie  Bestaande woonwijken en woningen aantrekkelijk houden en verduurzamen Vraag: Graag aangeven of we ultimo 2020 voor of achterlopen bij de geplande verduurzaming van bestaande woonwijken en of we op deze wijze en in dit tempo onze einddoelen op tijd realiseren Antwoord: Zie voor de verduurzaming de antwoorden op de vragen bij doelstelling 1 en 2 van Duurzamer Hoogeveen. Beoogd doel en realisatie  Streefpercentage van minimaal 40% woningbouw volgens (c)po in de dorpen  Streefpercentage van minimaal 80% woningbouw volgens (c)po in het landelijk gebied Vraag: Graag aangeven of deze twee doelen zijn gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord:  Streefpercentage van minimaal 40% woningbouw volgens (c)po in de dorpen Het werkelijke percentage ligt op 27% (c)po  Streefpercentage van minimaal 80% woningbouw volgens (c)po in het landelijk gebied Het werkelijk percentage ligt op 75% (c)po De twee doelen zijn niet gerealiseerd.

Als gevolg van de oplevering van 22 woningen in Fluitenberg door een projectontwikkelaar van de in totaal 48 woningen gerealiseerd in alle dorpen over het jaar 2020 ligt het percentage (c)po laag in de dorpen.

13

Doelstelling 3: Versterken van de regiofunctie en het vestigingsklimaat van Hoogeveen voor bedrijven en inwoners uit de regio Beoogd doel en realisatie  Minder leegstaande panden, zoals kantoren en winkels Vraag: Graag aangeven of deze twee doelen zijn gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Antwoord: Nee, doelen zijn niet gehaald. Veroorzaakt door het versterkt doorzetten van het veranderende koopgedrag van de consument, (inter)nationale ontwikkelingen binnen de retail en de coronapandemie. Met extra inspanning vanuit het Binnenstadsfonds en ruimtelijk economische investeringen vanuit het Regiostedenfonds verwachten we in 2023 de doelstellingen uit 2020 te behalen. Doelstelling 4: Beter inspelen op ruimtelijke initiatieven die bijdragen aan een aantrekkelijker Hoogeveen Beoogd doel en realisatie  Binnen 1 week omgevingsvergunning verlenen voor eenvoudige aanvragen. Voor complexere aanvragen en overige bouwinitiatieven binnen 1 week duidelijkheid over kansrijkheid initiatief en afspraak over termijnen Vraag: Graag aangeven of deze twee termijnen zijn gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting.

Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: We halen de wettelijke termijnen, de gemiddelde doorlooptijd is 6,85 weken. De ambitie om binnen 1 week een vergunning te verlenen of binnen 1 week duidelijk is met de personele bezuiniging niet realiseerbaar. Krachtige wijken en dorpen x Veilige bereikbaarheid x Duurzamer Hoogeveen Doelstelling 1: Versnelling energietransitie Beoogd doel en realisatie  Een CO2-neutrale organisatie in 2025 Vraag: Graag aangeven of de voortgang op het gewenste niveau ligt ultimo 2020 (ja / nee) en of we met de huidige aanpak en voorgang het einddoel tijdig gaan halen (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als huidige voortgang onvoldoende is: wat moet gemeente (extra/anders) doen om doel te realiseren? Antwoord: Nee, de voortgang ligt niet op het gewenste niveau en het einddoel wordt niet tijdig gehaald. Bij de begroting 2021 is hierover opgenomen: “Met het schrappen van de middelen voor het verduurzamen van onze gemeentelijke gebouwen gaan we de doelstellingen om in 2025 een CO2-neutrale 14

organisatie te hebben niet halen en de doelstelling om in 2040 CO2 neutraal te zijn is eveneens minder realistisch geworden. Ook aan onze voorbeeldfunctie als overheid geven we op deze wijze geen goede invulling.” Beoogd doel en realisatie  De hele gemeente in 2040 CO2-neutraal Vraag: Graag aangeven of de voortgang op het gewenste niveau ligt ultimo 2020 (ja / nee) en of we met de huidige aanpak en voorgang het einddoel tijdig gaan halen (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als huidige voortgang onvoldoende is: wat moet gemeente (extra/anders) doen om doel te realiseren? Antwoord: Zie het antwoord bij de volgende vraag. Bij de eerstvolgende klimaat/energiemonitor wordt in beeld gebracht waar we als gemeente staan. Het ligt voor de hand om de ambitie bij te stellen naar een realistischer tijdpad en aan te sluiten bij het Klimaatakkoord (De gele gemeente in 2050 CO2neutraal). Zonder extra capaciteit en middelen is het waarschijnlijk slechts een deel van de oplossing. Via een 2 jaarlijkse monitoring volgen we de voortgang.

Doelstelling 2: Klimaatrobuust Hoogeveen Beoogd doel en realisatie  In 2050 is Hoogeveen een klimaatbestendige gemeente met een veilig, mooi, gezond en duurzaam watersysteem (samenhangend geheel van oppervlaktewater, grondwater, waterkeringen en kunstwerken (duikers, stuwen, sluizen enz.)) Vraag: Graag aangeven of de voortgang op het gewenste niveau ligt ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als huidige voortgang onvoldoende is: wat moet gemeente (extra/anders) doen om doel te realiseren? Antwoord: Ja, de voortgang ligt op het gewenste niveau. In regionaal verband werken we aan het opstellen van een Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en Regionale Uitvoeringsagenda (RUA) welke gaan gelden voor de periode 2022-2027. Het einddoel is een klimaatbestendige regio in 2050, we werken in stappen hiernaartoe en nemen voortdurend de ontwikkelingen hierin mee. Doelstelling 3: Duurzame en circulaire leefomgeving Beoogd doel en realisatie  Reductie van de hoeveelheid restafval van 100 kg per inwoner per jaar in 2020 tot 30 kg in 2025 alsmede actualisatie van de afvalstoffenverordening die dateert uit 2005. Vraag: Graag aangeven of de voortgang op het gewenste niveau ligt ultimo 2020 (ja / nee) en of we met de huidige aanpak en voorgang het einddoel tijdig gaan halen (ja / nee) inclusief beknopte toelichting.

Als huidige voortgang onvoldoende is: wat moet gemeente (extra/anders) doen om doel te realiseren? Antwoord: Nee, de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar bedraagt in 2020 183 kg met een scheidingspercentage van 69,5% t.o.v. 164 kg. resp. 72% in 2019. Dus de doelstelling is niet gehaald. Daarnaast wordt vanuit het rapport “Schone lei’ invulling gegeven aan de taakstelling voor de kosten 15

van de afvalstoffeninzameling. Op basis van de in 2021 geïdentificeerde mogelijkheden om deze kosten te verlagen worden deze in 2022 verder uitgewerkt en voor zover mogelijk geïmplementeerd. De gevolgen van deze financiële bijsturing zijn nog niet te overzien voor wat betreft het effect op de doelstelling en het te bereiken resultaat: minder restafval per inwoner.

D. Veiligheidspijler Veilig Hoogeveen Doelstelling 3: Het terugdringen van alcohol- en drugs gerelateerde problematiek Wat willen we bereiken  Incidenten van (buren)overlast n.a.v. alcoholen drugsgebruik terugdringen met 5% t.o.v. 2018 (totaal = 168). van (buren)overlast n.a.v. alcoholen drugsgebruik terugdringen met 5% t.o.v. 2018 (totaal = 168). Vraag: Graag aangeven of deze twee doelen zijn gerealiseerd ultimo 2020 (ja / nee) inclusief beknopte toelichting. Als doel niet is gerealiseerd: wat moet gemeente (extra/anders) doen om dit te realiseren. Als doel is gerealiseerd: kan inzet gemeente nu minder/anders worden? Antwoord: Nee, lijkt niet gerealiseerd. De politiecijfers over 2020 geven aan dat er in totaal 236 keer melding is gedaan van alcohol- en drugs-gerelateerde overlast. Het is goed om een kanttekening te maken met betrekking tot de cijfers uit de politiesystemen. Dit systeem kan vertroebelend zijn wat cijfers betreft; dit betekent dat wanneer 1 persoon 10 keer belt over een overlastsituatie, deze 10 keer wordt geregistreerd. Daarnaast is het zo dat wanneer 10 mensen bellen over eenzelfde overlastsituatie, deze ook 10 keer wordt geregistreerd. Daar waar ook sprake is van bredere onrust in de buurt, worden gesprekken met buurtbewoners georganiseerd.

De gemeente heeft hierin een regierol en werkt hierin nauw samen met partners als politie, woningcorporatie, stichting welzijnswerk en het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe. De inzet van buurtbemiddeling in een vroegtijdig stadium is erg belangrijk en nuttig. Ook kan de burgemeester de Wet aanpak woonoverlast toepassen. De Wet aanpak woonoverlast is altijd een sluitstuk.

16