Cultuurvisie2021-2025-def090821

Cultuurvisie 2021 - 2025 Van, voor en door

Inhoud Startfoto 4 Inleiding 8 Cultuurvisie Hoogeveen: van, voor en door inwoners, culturele partners en gemeente Leeswijzer 1. Wat willen we zijn? 9 1.1 Missie 9 1.2 Visie 9 1.3 Doelgroep 10 2. Ambities 11 Ambitie 1: Cultuur is voor iedereen 12 Ambitie 2:Cultuur zet Hoogeveen op de kaart en maakt trots 15 Ambitie 3: Cultuur laat talent groeien 16 3. Implementatie & monitoring 18 Bijlage 1 : Uitkomst participatietraject 21 Bijlage 2: Trends en ontwikkelingen 24 Bijlage 3: Uitgangspunt en kernwaarden 28

pagina 2

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 3

Startfoto

In 1883 begon Vincent van Gogh zijn reis in Hoogeveen. Je zou kunnen zeggen dat ook toen Hoogeveen al een cultureel interessante gemeente was, en dat is het nog steeds! Hoogeveen heeft goede culturele voorzieningen. Er is een theater, een poppodium, een bibliotheek, een centrum voor cultuureducatie, een Verhalenwerf die als landelijk voorbeeld dient, een onderduikmuseum, tal van evenementen en ook een bloeiend verenigingsleven. De historische vereniging in Hoogeveen is bijvoorbeeld één van de grootste van Nederland. Er is voor ieder wat wils. Van, voor en door inwoners, dát is het credo.

Basis op orde De gemeente Hoogeveen investeert al jaren in cultuur. De accommodaties zijn (nagenoeg) op orde en passen bij de eisen van nu. De basis staat voor een zo gevarieerd en kwalitatief goed mogelijk aanbod aan activiteiten, programma’s en evenementen. De samenwerking tussen de culturele instellingen, verenigingen, het onderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke partners en inwoners is goed. De gemeente ondersteunt en faciliteert. Dit doen wij onder andere met de inzet van subsidies en een cultuurcoach. Hoogeveen kan met recht trots zijn op het culturele aanbod. Onderschat niet wat er al is in Hoogeveen. Hoogeveen bruist! Cultuur maakt slim Cultuur wordt nog wel eens gezien als iets voor de beter bedeelde inwoner. Dat is al lang niet meer zo. De cijfers van het jeugdfonds sport en cultuur laten zien dat sinds 2014 het aantal aanvragen voor cultuur is gegroeid: van circa twintig aanvragen naar circa negentig per jaar in 2019. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt1 : cultuur maakt slim en is daarmee belangrijk voor een succesvolle schooltijd en loopbaan en een goed leven. Cultuur inzetten in het sociaal domein Samen muziek maken of dansen leidt tot: • Minder eenzaamheid; • Een positief zelfbeeld; • Meer zelfvertrouwen; • Een goede gezondheid.

1 Bron: neuropsycholoog Erik Scherder en ‘De Waarde van Cultuur’ door Pascal Gielen, Sophie Elkhuizen, Quirijn van den Hoogeven, Thijs Lijster en Hanke Otte.

pagina 4

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 5

Kunstobjecten • Meer dan vijftig kunstobjecten en beelden in de openbare ruimte.

Culturele voorzieningen • Theater de Tamboer • Het Podium • Scala Centrum voor kunst- en muziekeducatie • Bibliotheek Hoogeveen

• De Verhalenwerf • Onderduikmuseum de Duikelaar • Molen “De Zwaluw” • Historisch archief

Ervaringen cultuur Hoogeveen (2021) • 92% van de muziekverenigingen vindt dat ze bijdraagt aan het in stand houden van kunst en cultuur in Hoogeveen. • Jaarlijks worden circa negentig kinderen en jongeren ondersteund door het jeugdfonds sport en cultuur om deel te nemen aan culturele activiteiten (2019). • 90% van de respondenten uit het sociaal domein vindt dat cultuur bijdraagt aan een positieve gezondheid. • 98% van de respondenten uit het onderwijs vindt kunst- en cultuur belangrijk als onderdeel van het onderwijsaanbod. • Vanuit het onderwijs ervaart 56% de samenwerking met de culturele sector goed en 37% vindt dat de onderlinge samenwerking tussen culturele partijen goed is. • 52% van de respondenten uit de algemene enquête geeft aan iets te missen. Cultuur voor iedereen, laagdrempelig en betaalbaar worden het vaakst als verbeterpunten genoemd..

Culturele aanbod • Circa tien lokale muziekverenigingen. • Historische verenigingen • Jaarlijks meer dan twintig grote en kleinere culturele evenementen zoals festival U!tdagend. • Een ruim aanbod aan cultuureducatie voor alle kinderen en jongeren van het basis- en voortgezet onderwijs in Hoogeveen, met een jaarlijkse deelname van circa 5200 leerlingen in het basisonderwijs en 2800 leerlingen in het voortgezet onderwijs.

pagina 6

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 7

Inleiding

1. Wat willen we zijn?

Cultuurvisie Hoogeveen: van, voor en door inwoners, culturele partners en gemeente De raad heeft het college de opdracht gegeven een nieuwe cultuurnota te maken. Een cultuurnota met daarin een duidelijke, toekomstbestendige cultuurvisie. Samen met de culturele partners en inwoners is gewerkt aan een cultuurvisie voor Hoogeveen. De kernboodschap is: cultuur van, voor en door inwoners.

1.1 Missie Hoogeveen heeft een gezond cultureel klimaat, dat door onderlinge kruisbestuiving dienstbaar is aan de hele samenleving. We handelen samen vanuit gemeenschappelijke kernwaarden (ontwikkelen, ontmoeten, verrassen en vermaak, ontdekken en onmisbaar) die ervoor zorgen dat kunst en cultuur vitale onderdelen blijven van de stad en de dorpen.2

Samen zijn we verantwoordelijk voor het realiseren van onze gezamenlijke ambitie. De visie is het vertrekpunt voor verdere samenwerking en een later op te stellen uitvoeringsnota. In deze uitvoeringsnota worden de ambities verder uitgewerkt en kijken we naar de verdergaande vormen van samenwerking.

1.2 Visie Een gemeente met een gezond cultureel klimaat stimuleert samenwerking, betrokkenheid, respect, inclusie en de wil om te delen. Investeren in cultuur is investeren in de talenten en vaardigheden van inwoners. Cultuur vergroot de gemeenschapszin. We zetten in op een gezonde culturele basisinfrastructuur, die door meer onderlinge kruisbestuiving ook dienstbaar is aan andere doelen. Cultuur is niet alleen een doel op zich, maar vooral ook een middel om: • de samenhang in de samenleving te vergroten; • nieuwe initiatieven te initiëren; • op sociaal, economisch en educatief gebied de aantrekkelijkheid van de gemeente te vergroten.

Proces totstandkoming Deze cultuurvisie is tot stand gekomen na een breed participatietraject. Het traject startte in (januari 2021) met gesprekken met de culturele partners. Vervolgens is aan inwoners gevraagd, door middel van een enquête, hoe cultuur in Hoogeveen wordt ervaren en welke verbeterpunten er zijn. Aan de scholen zijn vragen gesteld over het cultuuronderwijs. De uitkomst van het participatietraject (zie bijlage 1) is de basis geweest voor de visie. Leeswijzer In hoofdstuk 1 staan de missie en visie op cultuur beschreven. Ook staat hierin op welke doelgroep de komende jaren de focus ligt. Het uitgebreide participatietraject heeft drie ambities voor de toekomst opgeleverd. De ambities staan in hoofdstuk 2. De cultuurvisie sluit af met het hoofdstuk ‘Implementatie en monitoring’.

pagina 8

2 De missie voor cultuur sluit aan bij de Toekomstvisie van Hoogeveen. Daarin staat dat Hoogeveen een gemeente wil zijn waar iedereen zich thuis kan voelen, waar iedereen gelijke kansen krijgt en mee kan doen, waar iedereen zichzelf kan zijn en waar iedereen zijn of haar talenten kan ontplooien. Een aantrekkelijke gemeente met buurten, wijken en dorpen waar wat te beleven is en waar de mensen elkaar nog écht kennen. Daarnaast dragen sociale-culturele voorzieningen en activiteiten bij aan de versterking van Hoogeveen als aantrekkelijke stad in de regio.

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 9

1.3 Doelgroep De focus ligt op kinderen en jongeren. Kinderen en jongeren krijgen alle kansen om succesvol op te groeien en talenten te ontwikkelen. Het mag niet uitmaken waar een kind opgroeit, wie de ouders zijn en waar de school staat voor de kansen die ze krijgen. Ontwikkeling gaat niet alleen over taal en rekenen, maar ook over cultuur. Door te dansen, te lezen, te zingen of muziek te maken kunnen kinderen: • zich beter uiten; • zich verbonden voelen; • steeds beter worden in wat ze doen (talenten ontwikkelen); • meer zelfvertrouwen krijgen; • als ze eenmaal volwassen zijn beter meedoen in de samenleving.

pagina 10

2. Ambities De resultaten van het participatietraject zijn uitgewerkt in drie ambities voor de toekomst. 1) Cultuur is voor iedereen 2) Cultuur zet Hoogeveen op de kaart en maakt trots 3) Cultuur laat talent groeien Per ambitie wordt in dit hoofdstuk aangegeven wat gaan we doen, hoe we dit gaan doen en waar we staan we over vier jaar. Dit is een aanzet, de uitwerking volgt in het uitvoeringsprogramma. De ambities zijn de basis voor afspraken voor de toekomst met de culturele partners. Het bereiken van deze ambities doen we samen. Deze cultuurvisie is daarom een uitnodiging aan iedereen. Cultuur in Hoogeveen is van, voor en door inwoners, scholen, de culturele en maatschappelijke instellingen en verenigingen.

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 11

Ambitie 1 - Cultuur is voor iedereen Wat gaan we doen? Cultuur van, voor en door inwoners is cultuur voor iedereen Wetenschappers zijn het er allang over eens: cultuur maakt gezond. Cultuur kan een belangrijk middel zijn om dure (zorg)kosten te voorkomen. Omdat cultuur bijdraagt aan de gezondheid moet cultuur toegankelijk zijn voor iedereen. Het mag niet uitmaken waar je geboren bent om mee te kunnen doen. Cultuur is dus voor iedereen. Dat betekent dat het culturele aanbod breed is. Voor alle doelgroepen en ook voor mensen met een krappe beurs. We zetten volop in op de jeugd. Op de kinderopvang en het basisonderwijs klinkt muziek, wordt gedanst en bezoeken kinderen een museum. Cultuuronderwijs onder schooltijd, maakt cultuur ook toegankelijk voor leerlingen die dit van huis uit niet meekrijgen. Cultuur op- en na school zorgt voor minder problemen in de wijken en dorpen. Ook op het voortgezet onderwijs gaat cultuuronderwijs verder. Het aanbod is goed te vinden en sluit aan bij de wensen van de kinderen, jongeren en inwoners. Nog meer dan voorheen wordt het aanbod ‘om de hoek’ (dichtbij de inwoners) georganiseerd door de culturele instellingen en de verenigingen. Hoe gaan we dit doen? • Kinderen komen in het primair onderwijs in aanraking met een breed cultuuraanbod via het Land van Scala, het Cultuurmenu en MuziekAkkoord Drenthe. Vernieuwing van het aanbod is noodzakelijk.

• We nemen maatschappelijke en Hoogeveense thema’s op in de programmering van de culturele instellingen. • We zetten in op goed verspreide en laagdrempelige (digitale) culturele werkplaatsen ‘om de hoek’ in de dorpen en wijken. De culturele werkplaats heeft het karakter van een maakplaats, ontmoetingsplaats en broedplaats. Denk bijvoorbeeld aan de HQ-6 en de Ontdekhoek in de bibliotheek. pagina 12

• We zetten cultuur in als preventie in het sociaal domein. Dit doen we door de samenwerking tussen de culturele organisaties en zorg/welzijn te versterken. • Kleine initiatieven, organisaties en verenigingen krijgen kansen en ondersteuning door middel van coaching of themabijeenkomsten. We verkennen de mogelijkheden voor een steunpunt amateurkunst. Jonge kinderen komen al op de kinderopvang in aanraking met muziek. • Muziek heeft een positief effect op de spraak- en taalontwikkeling. We zetten in op een gezamenlijk aanbod van de culturele partners voor baby’s en jonge kinderen. • Alle jongeren komen in het voortgezet onderwijs in aanraking met cultuur. Over het aanbod voor jongeren, tijdens- en na schooltijd worden afspraken gemaakt met het voortgezet onderwijs. • Culturele partners maken deel uit van de gemeentelijke inclusie agenda en werken actief aan toegankelijkheid voor iedereen. • We gaan meer bekendheid geven aan het jeugdfonds sport- en cultuur. • We blijven vakleerkrachten inzetten in het basisonderwijs, ook blijven we werken aan deskundigheid over cultuuronderwijs bij de reguliere leerkrachten. • We maken ruimte voor kleine evenementen met een maatschappelijke impact. • Cultuur krijgt een plek binnen het preventiemenu (voor het basisonderwijs).

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 13

Waar staan we over vier jaar? • 50% van de inwoners vindt in 2025 dat het aanbod van de culturele instellingen voldoende verspreid is over de gemeente (2021: 35%) • 95% van de inwoners vindt in 2025 dat cultuur preventief kan werken op het gebied van fysieke en mentale gezondheid (2021: 90%) • 60% van de inwoners vindt in 2025 dat iedereen die dat wil, gebruik kan maken van het culturele aanbod (2021: 44%) • 75% van de inwoners is in 2025 tevreden met het huidige aanbod (2021: 46%) • 60% van de inwoners vindt in 2025 dat er voldoende vernieuwing is in het aanbod (2021: 33%)

Ambitie 2 - Cultuur zet Hoogeveen op de kaart en maakt trots Wat gaan we doen? Een herkenbaar Hoogeveens gezicht met uitstraling Cultuur zorgt voor sfeer in de gemeente. Culturele voorzieningen en evenementen zijn belangrijk voor de aantrekkelijkheid van de binnenstad. Cultuur geeft Hoogeveen een onderscheidend karakter voor onze eigen inwoners en toeristen maar ook voor toekomstige bedrijven. Hoogeveners werken samen aan verhalen over het heden en verleden. Samen vertellen ze het verhaal van Hoogeveen. Verhalen om te bewaren voor de toekomst. Verhalen om trots te zijn op wat er was en wat er nog is. Verhalen waar jonge kinderen op de basisschool kennis mee maken. Hoe gaan we dit doen? • We zetten lokale verhalen en thema’s in voor beleid en programmering. We brengen de verhalen over de Hoogeveense identiteit in beeld en dragen deze (vanuit een hedendaags perspectief) uit. • We zoeken samen met de culturele partners actief de samenwerking met de beleidsvelden economie, recreatie, toerisme en marketing. • We gaan de bekendheid van Het Podium verder versterken, dit doen we samen met Poppunt Drenthe en het poppodium in de Regio Zwolle. • We gaan de Verhalenwerf beter verbinden aan lokale en regionale musea. • We verbeteren de presentatie van het culturele aanbod voor inwoners, bezoekers en scholen.

Waar staan we over vier jaar? • 40% van de inwoners vindt in 2025 dat het aanbod aansluit bij de Hoogeveense identiteit (2021: 29%) • 60% van de inwoners vindt in 2025 dat geschiedenis voldoende plek heeft binnen het aanbod (2021:46%) • 75% van de inwoners is in 2025 goed op de hoogte van het aanbod (2021: 60%)

pagina 14

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 15

Ambitie 3 - Cultuur laat talent groeien

• 60% van de inwoners vindt in 2025 dat alle kinderen in de gemeente Hoogeveen de kans krijgen om kennis te maken met kunst & cultuur (2021: 35%)

Wat gaan we doen? Talentvol de toekomst in Alle kinderen krijgen een gelijke kans om hun talent te ontwikkelen. Van jongs af aan maken kinderen kennis met cultuur (zie ambitie 1), hier ligt de basis. We zijn er trots op dat wij, als enige Drentse gemeente een poppodium met landelijke status hebben. Door de samenwerking met Poppunt Drenthe krijgen Hoogeveense talenten ook de kans om zich buiten de gemeente te laten horen. Andere talentvolle jongeren vinden een thuis bij Urban Unity van Scala, dé plek voor Urban Arts als vlog, rap, studio en beats en stage performance. Ook de Musicalgroep Hoogeveen herbergt het nodige talent. Niet alle kinderen en jongeren vinden een plek in de gemeente om een talent te ontwikkelen. We kunnen simpelweg niet alles zelf aanbieden. Wel weten en wijzen we de weg naar het aanbod in de regio. Een voorbeeld hiervan is de verbinding met de stedelijke cultuurregio Zwolle. Maar dit geldt ook voor de samenwerking op Drents niveau, samen vormen we een sterke regio. Ook verbinden we cultuur met bijvoorbeeld techniek in de Ontdekhoek, de HQ-6 en de toekomstige IT hub. Hoe gaan we dit doen? • Hoogeveense culturele partners werken actief samen met partners in de regio om talentvolle kinderen en jongeren kansen te bieden zich te ontwikkelen.

• Hoogeveense talenten zijn een rolmodel om kinderen, jongeren en andere doelgroepen te inspireren, enthousiasmeren en motiveren. • Het talentenjachtevenement Springplank komt jaarlijks terug met coaching om te groeien. Waar staan we over vier jaar? • 60% van de inwoners vindt in 2025 dat er voldoende aanbod is om het eigen culturele talent te ontwikkelen (2021: 48%)

pagina 16

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 17

3. Implementatie & monitoring Ambities bewaken en netwerkorganisatie De culturele instellingen en de gemeente vormen samen de regiegroep. De regiegroep controleert of de gestelde ambities worden gehaald, denkt mee over het jaarlijkse uitvoeringsplan en zorgt voor verbinding naar alle maatschappelijke partners en inwoners. Voor de verschillende ambities gaan we samen projecten, programma’s en activiteiten realiseren. Het culturele domein is één grote netwerkorganisatie. Iedereen kan aansluiten en meedoen om de ambities te realiseren. De netwerkorganisatie is een samenspel tussen culturele organisaties, onderwijs, sociaal domein (zorg en welzijn), gemeente en andere stakeholders. Afhankelijk van het onderwerp bepalen we in overleg met partners de meest passende samenwerkingsvorm. Uitvoeringsplan Op basis van de cultuurvisie wordt een uitvoeringsplan gemaakt. In het uitvoeringsplan worden de ambities nog concreter gemaakt. Binnen de verschillende programma’s en activiteiten (zoals cultuureducatie/ cultuurmenu en erfgoededucatie) kijken we vervolgens wie dit gaat coördineren.

Financieel Als kader voor de financiering van cultuur gaan we uit van de huidige middelen, die beschikbaar zijn gesteld in de gemeentebegroting. We subsidiëren de grotere culturele instellingen om het culturele aanbod vorm en inhoud te geven en uit te voeren. Daarnaast ondersteunen en stimuleren we diverse verenigingen en activiteiten door middel van subsidies. Vernieuwde samenwerkingsvormen en het op termijn combineren van huisvesting kunnen in de toekomst financiële voordelen opleveren. Voor het versterken van het aanbod kijken we ook naar (co)financiering door derden zoals subsidieregelingen en fondsen. Samen met de culturele partners kijken we naar de toegankelijkheid van het aanbod. Een deel van het culturele aanbod moet laagdrempelig zijn maar de instellingen moeten ook zelf inkomsten kunnen genereren. Voor kinderen en jongeren behouden we het jeugdfonds sport en cultuur zodat iedereen mee kan doen aan cultuur. Monitoring We evalueren jaarlijks in de regiegroep of we de gewenste effecten van de visie realiseren.

We kijken hierbij onder andere of: • de deelname aan cultuur niet afneemt; • er voldoende vitale aanbieders zijn en blijven; • er voldoende kansen zijn voor kinderen en jongeren om in Hoogeveen of de regio talenten te ontwikkelen; • er voldoende bezoekers blijven komen bij evenementen en dat de evenementen goed gewaardeerd worden; • er een samenhangend aanbod wordt aangeboden en door samenwerking zo efficiënt mogelijk wordt gewerkt. We evalueren de visie niet alleen aan de hand van cijfers. We willen vooral leren welke initiatieven wel of niet werken (lerend en evaluerend). Op basis van de visie maken we met culturele partijen en verenigingen prestatieafspraken voor de subsidie. In de subsidievoorwaarden nemen we ook op dat de culturele instellingen moeten voldoen aan de branchecodes zoals de governance code cultuur, de code fair practice en de code diversiteit. Waar mogelijk haken we qua monitoring zoveel mogelijk aan bij bestaande landelijke en provinciale monitoring. Net als bij de totstandkoming van de visie gaan we, waar dat nodig is zelf instrumenten opzetten om zowel kwantitatief als kwalitatief inzicht te krijgen in de resultaten en verbeterpunten.

pagina 18

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 19

Bijlagen

Bijlage 1 - Dit vindt Hoogeveen ervan Uitkomst gesprekken met culturele partijen De Tamboer, Scala Centrum voor de Kunsten, Het Podium en Bibliotheek Hoogeveen zijn al sinds jaar en dag onze (en elkaars) culturele partners. Zonder de culturele partners is er geen basis voor cultuur in Hoogeveen. Tijdens de gesprekken stond het belang van een gedragen, gezamenlijke cultuurvisie en verdere efficiëntie en effectiviteit in de samenwerking centraal. Via denken in doem- en droomscenario’s zijn deze kernwaarden gekozen: ontwikkelen, ontmoeten, verrassen en vermaak, ontdekken en onmisbaar. In bijlage 3 staat hoe de culturele partners de komende vier jaar invulling (strategie) gaan geven aan de kernwaarden. De kernwaarden zijn vervolgens, samen met de culturele partners concreet gemaakt in drie ambities voor de toekomst. Resultaten enquête (algemeen) De enquête had als doel bij de inwoners op te halen hoe cultuur wordt ervaren en welke verbeterpunten er zijn. De enquête is zo breed mogelijk verspreid en gepromoot, onder andere met een filmpje op sociale media. Ook is de enquête gestuurd naar scholen, muziekverenigingen en koren en de welzijnspartners. 251 mensen hebben de enquête ingevuld.

Dit zijn de resultaten van het algemene deel: Op de goede weg • Er is genoeg aanbod om het eigen culturele talent te ontwikkelen: 48% eens, 24% oneens, 28% neutraal • Als inwoner van de gemeente Hoogeveen ben ik goed op de hoogte van het cultuuraanbod in de gemeente: 60% is het met deze stelling eens, 14% oneens, 26% neutraal • De culturele instellingen zijn makkelijk bereikbaar 71% eens, 9% oneens, 20% neutraal • Culturele instellingen moeten een plek zijn voor ontmoeting 87% eens, 4% oneens, 9% neutraal • Cultureel Erfgoed moet behouden blijven 93% eens, 3% oneens, 4% neutraal

pagina 20

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 21

Aandachtsgebieden • Alle kinderen in de gemeente Hoogeveen krijgen de kans om kennis te maken met kunst en cultuur 35% eens, 39% oneens, 26% neutraal • De culturele instellingen zijn voldoende verspreid over de gemeente 35% eens, 27% oneens, 38% neutraal • Iedereen die dat wil, kan gebruik maken van het culturele aanbod 44% eens, 39% oneens, 17% neutraal • Tevredenheid met het huidige aanbod 46% tevreden, 31% ontevreden, 23% neutraal • Het aanbod sluit aan bij Hoogeveense identiteit 29% eens, 27% oneens, 44% neutraal • De Hoogeveense geschiedenis heeft voldoende plek binnen het aanbod 46% eens, 28% oneens, 26% neutraal • Er is voldoende vernieuwing in het aanbod 33% eens, 30% oneens, 37% neutraal Mist in het culturele aanbod in Hoogeveen • 52% van de respondenten mist iets in het culturele aanbod in Hoogeveen, zoals: o Actief werven en ontwikkelen van talent. o Kleine verenigingen, organisaties en verenigingen ook kansen geven. o Meer aandacht voor verleden en erfgoed. Kansen, ideeën en suggesties voor cultuur in Hoogeveen • Cultuur moet voor iedereen, laagdrempelig en betaalbaar zijn, binnen een breed aanbod. • Alle culturele instellingen onder één dak met locaties in de dorpen. • Ontmoetingsplek(ken) creëren waar cultuur gemaakt kan worden of zichtbaar wordt. • Weten wat er is qua aanbod (bijvoorbeeld een cultuuragenda breed verspreiden, een app of programmaboekje).

• Cultuur gedragen door Hoogeveners/een Hoogeveens gezicht geven, maar ook in aanraking brengen met andere culturen/ kunst waardoor het zichtveld wordt verbreed. • Niet alleen acteren op de vraag, maar ook aanbieden. Cultuur heeft ook een opvoedende, stimulerende functie. • Werk met voorrang aan verbreding van cultuurparticipatie. pagina 22

• Gebruik maatschappelijke thema’s in de programmering. • Financiële ondersteuning is essentieel bij instandhouding van de culturele voorzieningen. • Culturele activiteiten zijn belangrijk voor de sfeer in de gemeente (96 % van de respondenten onderschrijft dit). • Aanbod voor alle kinderen via scholen. • Inclusiviteit en diversiteit een plek geven. Resultaten enquête (onderwijs) Bijna zestig medewerkers uit het onderwijs hebben de extra vragen over cultuuronderwijs ingevuld. Tijdens een nabespreking met een vertegenwoordiging van het onderwijs, zijn de resultaten van deze extra vragen besproken en zijn de volgende highlights gekozen: • Alle kinderen moeten in aanraking komen met cultuur. • Scholen willen in het aanbod focussen op verwondering, prikkeling, beleving en ontdekken. • Meer aandacht voor erfgoededucatie, lokale verhalen en geschiedenis. • Scholen mogen onderscheidend zijn, met elk een eigen cultuurprofiel en kleur. • Aanbieden wat niet bekend is en de horizon verbreedt, wat schuurt en tot discussie aanzet. • Blijven inzetten van vakleerkrachten. • Land van Scala en het Cultuurmenu: o Land van Scala is een kwalitatief goed en gewaardeerd kennismakingsprogramma met vakspecialisen in de klas dat bijdraagt aan talentontwikkeling. o Cultuurmenu staat goed, scholen zijn tevreden en kinderen komen met alle facetten van cultuur in aanraking.

o Onderwijs wil geen regie voeren op Land van Scala en Cultuurmenu. o Vernieuwing in aanbod is noodzakelijk. • Cultuuronderwijs is van groot belang. De scholen nemen dit serieus en zetten financieel maximaal in op cultuur- en erfgoededucatie. Het totaalbedrag (gelabeld geld) voor cultuur wordt door de scholen ook volledig ingezet voor cultuur. Daarnaast wordt nog extra geld door de scholen gestoken in erfgoededucatie.

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 23

Bijlage 2- Trends en ontwikkelingen Landelijk Impact corona Corona heeft impact op de culturele sector. Na het loslaten of versoepelen van de maatregelen komt de culturele sector weer op gang. De sector voelt de gevolgen van corona. Denk aan de financiële gevolgen, vanwege misgelopen inkomsten en teruglopende ledenaantallen bij verenigingen en de bibliotheek. Corona heeft aangetoond dat cultuur de kracht en creativiteit bezit om zich aan te passen. Denk aan nieuwe digitale, waardevolle werkvormen die ook in toekomst doorontwikkeld kunnen worden. Landelijk Bibliotheekconvenant De gemeente is verantwoordelijk voor het in stand houden van bibliotheken. Dat staat in de bibliotheekwet (2015). Na vijf jaar is de bibliotheekwet geëvalueerd. In oktober 2020 is het Landelijk Bibliotheekconvenant 2020-2023 ondertekend (onder andere door de Vereniging Nederlandse Gemeenten en het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap). In het bibliotheekconvenant ligt de focus op drie maatschappelijke opgaven waaraan de bibliotheek een bijdrage moet leveren: • Geletterde samenleving • Participatie in informatiesamenleving • Leven lang ontwikkelen Steeds meer informatie is op internet te vinden. Gebruik van de online bibliotheek neemt toe, waardoor de noodzaak van een eigen collectie in de volle omvang beschikbaar te stellen afneemt.

De collectie beweegt met de tijd mee volgens de landelijke en provinciale afspraken. Daarnaast moet de bibliotheek zich meer en meer gaan richten op het tot stand brengen, stimuleren en faciliteren van waardevolle verbindingen (ook in het sociaal domein). Landelijk cultuurbeleid: van en voor iedereen De Rijksoverheid wil dat zo veel mogelijk mensen in Nederland toegang hebben tot cultuur van hoge kwaliteit. De basisinfrastructuur moet goed op orde zijn. Het landelijke cultuurbeleid richt zich daarom op vijf thema’s: 1. Cultuur maakt nieuwsgierig (cultuuronderwijs) pagina 24

2. Ruimte voor nieuwe makers en cultuur 3. Een leefomgeving met karakter 4. Cultuur is grenzeloos 5. Een sterke culturele sector Inclusieve samenleving Kunst en cultuur hebben een grote rol binnen het onderwijs en de vrijetijdssector. Landelijk ontwikkelt de culturele sector steeds meer activiteiten om een bijdrage te leveren aan maatschappelijke opgaven zoals: • Integrale zorg en ondersteuning voor personen in een kwetsbare positie. • Bevorderen dat meer mensen op een betekenisvolle wijze meedoen in de samenleving. • Langer thuis wonen mogelijk maken, ook voor personen in een kwetsbare positie. Regionaal MuziekAkkoord Drenthe (Méér Muziek in de Klas Lokaal) In 2019 is ‘MuziekAkkoord Drenthe’ ontstaan. Ook Hoogeveen heeft het akkoord ondertekend. Alle basisschoolkinderen in Drenthe krijgen structureel muziekonderwijs. Scholen bepalen zelf ambities voor muziekonderwijs. Andere partijen, zoals culturele instellingen en gemeenten, helpen de scholen. Muziek is goed voor de spraak- en taalontwikkeling van jonge kinderen. Ook de jongste kinderen krijgen op de kinderopvang muziekles. Cultuurnota provincie Drenthe 2021-2024: Cultuur om te delen Meer inzet op brede betrokkenheid en toegankelijkheid, extra aandacht voor samenwerking en duidelijkheid voor cultuurmakers door structurele middelen voor de Drentse basisinfrastructuur.

Dat zijn de belangrijkste ambities in de cultuurnota van de provincie. De provincie wil een laagdrempelig cultuurklimaat in Drenthe. Het moet interessant zijn voor zowel aanstormend talent als ervaren cultuurmakers, voor jong en oud, voor professionals en amateurs. Iedereen die wil, moet – actief of passief – deel kunnen nemen en ruimte krijgen voor ontwikkeling. Met gemeenten wordt sterk ingezet op maatwerk, een vervolg op de culturele allianties en impulsen en versterking van het cultuuraanbod in Hoogeveen, Emmen, Meppel en Assen. De provincie heeft voor de betekenis van pop in Drenthe aandacht in haar cultuurbeleid. Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 25

Stedelijke regio Zwolle Regio Zwolle wil in 2030 de vierde economische top regio in Nederland zijn. Om dit te bereiken werken de gemeenten, binnen het regionale economische samenwer-kingsverband samen aan versterking van de regio. In aanloop naar de landelijke cultuurperiode 2021-2024 zijn, op initiatief van steden en provincies, vijftien stedelijke regio’s gevormd. De stedelijke cultuurregio’s fungeren als culturele brandpunten3. Dit zijn plekken waar op allerlei manieren culturele activiteiten worden ontplooid. Er zijn tentoonstellingen, theatervoorstellingen, concerten, kunstvakopleidingen, instellingen waar artistieke talenten zich kunnen ontplooien en er is een levendig amateurkunstcircuit. De stedelijke cultuurregio Zwolle is een cultureel brandpunt met mooie musea, theaters, een prachtige omgeving, een rijke historie, goede culturele voorzieningen, erfgoed en een creatieve industrie die in opkomst is. De regiogemeenten zetten deze unieke cultuurparels samen nóg bewuster in om cultuur in de regio Zwolle te versterken. Hoogeveen zit in het kernteam Stedelijke Cultuurregio. Lokaal Minder lokale middelen voor cultuur maar voldoende basis voor toonaangevend aanbod Het raadsakkoord ‘Op weg naar een schone lei voor Hoogeveen’ uit 2020 is verwerkt tot een begroting voor de komende vier jaar.

Het plan voor één cultuurcomplex is van tafel en de subsidie van een aantal culturele instellingen is verlaagd. De gemeenteraad vindt dat alle culturele instellingen, in de breedste zin van het woord, belangrijk zijn voor Hoogeveen. Samen met alle partners, de voorzieningen en de beschikbare financiële middelen voor cultuur ligt er voldoende basis om een toonaangevend aanbod te realiseren van, voor en door de inwoners. Ontwikkeling Cultureel Complex gestopt Vanwege de financiële situatie is in november 2020 het besluit genomen te stoppen met de plannen voor één cultuurcomplex. Idee was De Tamboer te verbouwen zodat daar Het Podium, de Bibliotheek/Verhalenwerf,

3 Culturele Basisstructuur – Advies BIS 2021-2024 van Raad van Cultuur

pagina 26

Historische Kring en Scala Centrum voor de Kunsten in gehuisvest konden worden. Het doel om synergievoordelen te halen uit samenwerking en het mogelijk samenvoegen van de huisvesting is niet van tafel. Met deze cultuurvisie leggen we een basis voor de samenwerking in de toekomst. Daarnaast is dit een opmaat om te kijken welke mogelijkheden er zijn in de huisvesting. Actieprogramma Cultuur (2019) Vanuit de regeling Brede Regeling Combinatiefuncties kwam in 2019 meer rijksbudget beschikbaar. Het aantal buurtsport- en cultuurcoaches kon uitgebreid worden. Het college van Hoogeveen heeft daarom in oktober 2018 besloten de Brede regeling combinatiefuncties in 2019 uit te breiden met cultuur (inzet cultuurcoach voor 16 uur per week). De cultuurcoach werkt vooral vraaggericht, brengt partijen en organisaties bij elkaar, wakkert initiatieven aan en versterkt daarmee kunst en cultuur. Kennisuitwisseling en het geven van advies hoort er ook bij. De cultuurcoach zit in overlegorganen zoals de werkgroep cultuuronderwijs en is betrokken bij projecten binnen Jong Hoogeveen en Jong Krakeel (#hoegaathethgv, zomerprogrammering en het Cruyff Court cultuur). Popcultuur van betekenis in Hoogeveen De Drentse popcultuur heeft een impuls gekregen door de vorming van de netwerkorganisatie Poppunt Drenthe.

De provincie en de Drentse gemeenten ondersteunen de organisatie met een financiële bijdrage om popcultuur in Drenthe verder te brengen. Een van de dragers van popcultuur is Het Podium. Op provinciaal niveau wordt ingezet op versterking van de popcultuur in Drenthe. Er wordt samengewerkt vanuit poppunt Drenthe, waarbij verschillende lokale spelers samen het voortouw nemen om naast de rol van (lokale) talentontwikkelaar, te bouwen aan een provinciale infrastructuur voor talentontwikkeling. De lokale spelers zijn: de Muziek coöperatie (Meppel), The Bake Shop (Emmen), Podium Zuidhaege (Assen) en K&C Drenthe. Gelijke kansen voor alle kinderen en jongeren Hoogeveen wil gelijke kansen voor alle kinderen en jongeren, door het verbinden van school, thuis en buurt. Meedoen aan cultuur is belangrijk voor kinderen en jongeren. Niet alle kinderen worden van huis uit aangemoedigd om aan deze activiteiten mee te doen, of er is thuis simpelweg geen geld Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 27

voor. Uit alle cijfers en ervaringsverhalen van Hoogeveense kinderen, scholen en ouders weten we dat dit probleem aan de orde van de dag is. Het thema sport en cultuur is daarom een prominent onderdeel binnen Jong Hoogeveen en de Gelijke Kansen Alliantie met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Door sport- en cultuurlessen op school te organiseren, hebben álle leerlingen hier voordeel van. Kinderen die zich goed voelen, presteren ook beter op school. Zo krijgt iedere leerling een gelijke kans. Cultuureducatie heeft de afgelopen jaren, onder coördinatie van de bibliotheek en in samenwerking met De Tamboer en Scala een flinke impuls gekregen. Jeugdfonds sport- en cultuur In 2014 heeft Hoogeveen besloten extra in te zetten op het jeugdfonds sport en cultuur. We doen dit zodat kinderen en jongeren uit gezinnen met een laag inkomen of vanwege financiële drempels ook mee kunnen doen aan cultuuractiviteiten. In het eerste jaar in 2014 zijn circa twintig aanvragen goedgekeurd. In 2019 is dit aantal gegroeid naar circa negentig goedgekeurde aanvragen. Bijlage 3 - Uitgangspunt en kernwaarden Uitgangspunt: werken vanuit Cultureel Vermogen + de verbindende aanpak Kern van werken vanuit cultureel vermogen is dat het niet draait om wat cultuur is, maar wat cultuur doet. De focus verschuift van cultuurproduct naar cultuurbeleving.

Ontwikkelen, verrassen en vermaak Vernieuwing van het aanbod is noodzakelijk, en dat mag best schuren en tot discussie leiden. De focus ligt op aanbod voor kinderen en jongeren. De culturele partners gaan samen op een innovatieve en ondernemende manier werken aan het verhaal van Hoogeveen. Een verrassend aanbod zorgt voor verfrissing en nieuwsgierigheid. Zorgen voor verrassing door je durven uit te spreken en te durven spelen met tegenstellingen zorgt dat het gesprek en de verbinding ontstaat. Ontmoeten Ontmoeting vindt plaats in het theater, in het poppodium, in de bibliotheek, bij Scala en in de wijken en dorpen. Ontdekken Door te blijven ontdekken, te blijven zien en horen ontstaat er groei en het besef dat er altijd nog meer te vinden, te ontdekken en te leren is. Ontdekken is een belangrijke eigenschap om positief in het leven te staan en buiten de eigen beleefwereld te durven denken. Onmisbaar Het aanbod van de culturele partners past bij de inwoners. Cultuur is onmisbaar en maakt gelukkig.

We zetten daarnaast de verbindende aanpak in door enerzijds inwoners, culturele-, maatschappelijke en erfgoedpartners, onderwijs en verenigingen met elkaar in contact te brengen. En anderzijds niet te praten over maar met inwoners en alle partners. Kernwaarden De culturele partners hebben samen de volgende kernwaarden gekozen: ontwikkelen, verrassen en vermaak, ontmoeten, ontdekken en onmisbaar. Per kernwaarde staat hieronder hoe hier invulling (strategie) aan wordt gegeven.

pagina 28

Cultuurvisie 2021 - 2025 | Gemeente Hoogeveen

pagina 29

Postadres Postbus 20.000 7900 PA Hoogeveen Bezoekadres Raadhuisplein 24 7901 BW Hoogeveen Telefoon 14 0528 E-mail info@hoogeveen.nl Internet www.hoogeveen.nl

De tekeningen in deze cultuurvisie zijn letterlijke quotes uit de enquête.

pagina 30