Bijlage 9. Jaarrekening GKB 2023__1926499__
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2023 GEMEENTELIJKE KREDIETBANK
Inhoudsopgave
Deel 1: Jaarverslag 2023 ........................................................................................................... 3 1
Bericht van het dagelijks Bestuur ........................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2.
Inleiding ............................................................................................................................................... 4 Samenstelling Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur ...................................................................... 4 Beleidsvisie van het Bestuur ................................................................................................................ 5 Ontwikkelingen ten aanzien van de gemeenschappelijke regeling ...................................................... 5 Maatschappelijke ontwikkelingen die de GKB raken ....................................................................... 5 Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening ....................................................................................... 5
Programmaverantwoording .................................................................................................... 6 2.1 Inleiding ............................................................................................................................................... 6 2.2 Verplichte paragrafen ........................................................................................................................... 6 2.2.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 6 2.2.2. Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................... 8 2.2.3. Financiering .................................................................................................................................... 8 2.2.4. Bedrijfsvoering ............................................................................................................................... 9 2.2.5 Verbonden partijen ........................................................................................................................ 11
Deel 2: Jaarrekening 2023 ...................................................................................................... 12 3.
Jaarrekening ........................................................................................................................... 13 3.1 3.2 3.3
4.
Analyse en bestemming resultaat .......................................................................................... 18 4.1 4.2 4.3
5.
Analyse resultaat ................................................................................................................................ 18 Baten .................................................................................................................................................. 18 Lasten ................................................................................................................................................. 19
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................... 22 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6
6.
Balans................................................................................................................................................. 13 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................ 15 Kasstroomoverzicht ........................................................................................................................... 17
Inleiding ............................................................................................................................................. 22 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ......................................................... 22 Balans................................................................................................................................................. 23 Eigen vermogen ................................................................................................................................. 23 Overige passiva .................................................................................................................................. 24 Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................ 24
Toelichting op de balans ........................................................................................................ 25 6.1 Activa ................................................................................................................................................. 25 6.1.1 Materiële vaste activa ............................................................................................................. 25 6.1.2 Financiële vaste activa ............................................................................................................ 25 6.1.3 Verloop debiteurenvoorziening .............................................................................................. 25 6.1.4 Uitzettingen ............................................................................................................................ 26 6.1.5 Liquide middelen .................................................................................................................... 26 6.1.6 Overlopende activa ................................................................................................................. 26 6.2 Passiva ...............................................................................................................................................
27 6.2.1 Algemene reserve ................................................................................................................... 27 6.2.2 Bestemmingsreserves ............................................................................................................. 27 6.2.3 Nog te bestemmen resultaat .................................................................................................... 27 6.2.4 Voorzieningen ........................................................................................................................ 27 6.2.5 Langlopende leningen ............................................................................................................ 28 6.2.6 Netto-vlottende schulden ........................................................................................................ 28 6.2.7 Overlopende passiva ............................................................................................................... 29 6.3 Niet in de balans opgenomen verplichtingen en rechten ................................................................. 29
7.
Toelichting op het overzicht van baten en lasten ................................................................. 30 7.1 Bedrijfsopbrengsten ........................................................................................................................... 30 7.1.1 Renteopbrengsten leningen..................................................................................................... 30 7.1.2 Renteopbrengsten gebouwen .................................................................................................. 30 7.1.3 Schuldhulpverlening gemeenten ............................................................................................. 30
1
7.1.4 Schuldhulpverlening cliënten ................................................................................................. 30 7.1.5 Preventiewerkzaamheden ....................................................................................................... 30 7.1.6 Vergoeding beschermingsbewind ........................................................................................... 30 7.1.7 Vergoeding bemiddelingskosten ............................................................................................ 31 7.1.8 Subsidies ................................................................................................................................. 31 7.1.9 Overige vergoedingen ............................................................................................................ 31 7.1.10 Huur ........................................................................................................................................ 31 7.1.11 Incidentele opbrengsten .......................................................................................................... 31 7.1.12 Bijdrage GR-leden inzake bestuursadvies .............................................................................. 31 7.2 Bedrijfslasten...................................................................................................................................
31 7.2.1 Afschrijvingen ........................................................................................................................ 31 7.2.2 Overige bedrijfskosten ............................................................................................................ 32 7.3 Wet normering Topfunctionarissen .................................................................................................... 34
Deel 3: Overige gegevens ........................................................................................................ 35 8.
Overige gegevens .................................................................................................................... 35 8.1 8.2 8.3
Gebeurtenissen na balansdatum ......................................................................................................... 35 Resultaatsbestemmingsvoorstel ......................................................................................................... 35 Controleverklaring ............................................................................................................................. 35
Bijlage 1 Dienstverleningsovereenkomsten per 31 december 2023 ....................................... 36 Bijlage 2 Formatieoverzicht per 1 januari en 31 december 2023 .......................................... 37
2
Deel 1: Jaarverslag 2023
3
1
Bericht van het dagelijks Bestuur
1.1
Inleiding
Dit hoofdstuk beschrijft een aantal algemene zaken die de Gemeentelijke Kredietbank (GKB) raken bezien vanuit het Dagelijks Bestuur van de GKB. De gemeenschappelijke regeling (GR) vormt de basis voor het beleid van de GKB. In de GR zijn de doelstelling en de te behartigen belangen van de GKB opgenomen in artikel 4: Artikel 4. Doelstelling en te behartigen belangen. 1. De bank is een gemeentelijke kredietbank als bedoeld in artikel 6 Wet Consumenten Krediet. Zij heeft tot doel, met in achtneming van hetgeen in deze regeling is bepaald, om een, zowel vanuit bedrijfseconomische alsook maatschappelijke optiek bezien, verantwoord pakket van (al dan niet) financiële dienstverlening aan te bieden. Dit in het bijzonder aan de ingezetenen van het werkgebied van de bank. 2.
In het licht van de omschreven doelstelling behartigt de bank de volgende belangen: deelnemen aan krediettransacties; treffen van schuldenregelingen; budgetbeheer; afgifte van verklaringen op grond van de Faillissementswet; bewindvoering en curatele op grond van de Faillissementswet; bewindvoering op grond van het Burgerlijk Wetboek; preventie; bevorderen van de spaarzin; het verrichten van diensten alsmede alle verdere handelingen die met het vorenstaande in verband staan; de ruimste zin verband houden of daartoe bevorderlijk zijn; zorg dragen voor een harmonische en evenwichtige ontwikkeling van de onderneming. 3. Het behalen van winst is geen doel van de bank. 1.2
Samenstelling Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur
De samenstelling van het bestuur is als volgt: Dagelijkse Bestuur Gemeente Hoogeveen Gemeente Assen Gemeente Meppel
J. Westendorp C. Staal J. Bos
Algemeen Bestuur Dagelijks bestuur aangevuld met: Gemeente Hoogeveen D. Reneman Gemeente Assen A. Smit Gemeente Meppel K. de Vries De directeur van de GKB is ambtshalve als secretaris zowel aan het Algemeen als het Dagelijks Bestuur toegevoegd. Het Bestuur wordt in haar werkzaamheden ondersteund door het Beleidscoördinatorenoverleg (BCO). De drie gemeenten worden hierin vertegenwoordigd door de beleidsambtenaar. Bij financiële agendapunten wordt het BCO uitgebreid met financiële specialisten van de drie gemeenten.
4
1.3
Beleidsvisie van het Bestuur
Het Bestuur van de GKB heeft begin 2022 besloten tot het starten van een proces van vervreemding van de activiteiten van de GKB. Naar aanleiding van dit besluit is er in 2022 nog een impactanalyse gedaan naar de mogelijke gevolgen van vervreemding om uiteindelijk een adviesaanvraag in te kunnen dienen bij de Ondernemingsraad. Door zowel wisselingen in het bestuur als door het vertrek van de voormalige directeur is dit proces in 2022 stil komen te vallen. Per 6 oktober is de nieuwe (interim) directeur aangetreden en daarmee is een nieuwe fase ingetreden met betrekking tot de vervreemding van de activiteiten van de GKB. Het bestuur heeft eind 2022 besloten om nog een onderzoek te doen naar 3 scenario’s: 1. Aanbesteding van de GKB in zijn geheel; 2. Verzelfstandiging in een andere juridische vorm (zonder of met een derde partij); 3. De schuldhulpverlening door de 3 GR-gemeenten in eigen beheer laten uitvoeren. In de tweede helft van 2023 bleek dat de aangestelde interim directeur door privé omstandigheden zijn werkzaamheden niet kon voortzetten. Een opvolger trad in december 2023 aan. In de vergadering van 20 december 2023 heeft het bestuur het principebesluit genomen om de GKB per 1 januari 2025 te verzelfstandigen in de vorm van een stichting.
De GKB zal vanaf 1 januari 2025 alleen nog schulddienstverlening uitvoeren voor gemeenten die ook participeren in de verzelfstandigde GKB. 1.4
Ontwikkelingen ten aanzien van de gemeenschappelijke regeling
De samenstelling van de gemeenschappelijke regeling is in 2023 niet gewijzigd, er zijn geen gemeenten uit- of toegetreden. Uit de financiële beschouwingen (zie verder de jaarrekening) blijkt dat de exploitatie over 2023 met een negatief saldo is afgesloten. 1.5
Maatschappelijke ontwikkelingen die de GKB raken
In 2023 is er veel aandacht geweest voor armoedebestrijding in Nederland. Zowel in de politiek als bij maatschappelijke organisaties staat dit hoog op de agenda. De verwachting is dat dit in 2024 tot aangepaste wetgeving zal leiden wat uiteindelijk ook gevolgen kan hebben voor de organisatie. 1.6
Voorstel tot vaststelling van de jaarrekening
De jaarrekening 2023 is vastgesteld in de vergadering van het algemeen Bestuur van de Gemeentelijke Kredietbank van 15 mei 2024.
Voorzitter
Secretaris
C. Staal
M. Schomper
5
2.
Programmaverantwoording
2.1
Inleiding
De Gemeentewet schrijft voor dat elke gemeente jaarlijks begrotings- en verantwoordingsstukken moet opstellen. Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) bevat de regelgeving daarvoor. Het BBV gaat er vanuit dat een programmaplan verschillende programma’s bevat. Onder een programma wordt een samenvattend geheel van activiteiten verstaan. Aangezien de GKB slechts belast is met één samenhangende taak, te weten schuldhulpverlening in de meest brede zin, hebben wij het programmaplan niet opgesplitst in verschillende programma’s. Ingevolge artikel 8 van het BBV moeten in het programmaplan de doelstellingen en de beoogde maatschappelijke effecten worden behandeld, alsmede de wijze waarop men deze wil bereiken. Ingevolge artikel 9 van het BBV dienen in paragrafen de beleidslijnen te worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. Op de GKB zijn vijf verplichte paragrafen van toepassing, te weten: het weerstandsvermogen, het onderhoud van de kapitaalgoederen, de financiering, de bedrijfsvoering en de verbonden partijen. 2.2
Verplichte paragrafen
2.2.1. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Volgens het BBV is het begrip weerstandsvermogen het verband tussen weerstandscapaciteit en de risico’s, waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. Het weerstandsvermogen is nodig om te voorkomen dat bij een andere uitkomst van kosten en/of opbrengsten in enig jaar, als gevolg van niet te voorziene ontwikkelingen, de aangesloten gemeenten aan een eventueel tekort moeten bijdragen. Risico’s zijn onder andere: Risico
Omvang risico
Dalende opbrengsten door wegvallende dienstverlening waardoor geen sluitende bedrijfsvoering kan worden gerealiseerd.
Voor 2024 zijn de overeenkomsten met DVO-gemeenten afgesloten, waarmee in 2024 geen verdere daling van omzet wordt verwacht. Voor 2025 is de verwachting nog onzeker, omdat dit afhankelijk is van de bereidheid van DVOgemeenten om te participeren in de verzelfstandigde GKB Weglekken van kennis, waarmee de bedrijfsvoering in geding komt en hoge kosten voor inhuur (inclusief BTW-effect) Maximaal 2 jaar WW, gemiddelde kosten € 100.000 per FTE
Vertrek vast personeel dat door tijdelijk moet worden vervangen gezien de onzekere toekomstsituatie Wachtgeldverplichtingen als gevolg van beëindigingen dienstverband(en). Vervanging bij (hoog) ziekteverzuim. Niet (tijdig) in kunnen spelen op wijzigingen in de Rijksregelgeving.
Gemiddeld € 200.000 per jaar bij 2 FTE langdurig ziek p.m.
Begin 2020 heeft het Bestuur met de vaststelling van het geactualiseerde Bankreglement besloten tot een weerstandsvermogen van 0% voor de GKB. Een exploitatietekort wordt ten laste gebracht van de deelnemende gemeenten. Een exploitatieoverschot komt ten gunste van de deelnemende gemeenten.
6
Netto schuldquote De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast t.o.v. de eigen middelen. Het geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Netto schuldquote (A+B+CD-E-F-G)/H * 100% A Vaste schulden Netto vlottende B schuld C Overlopende passiva D Financiële activa E Uitzettingen F Liquide middelen G Overlopende activa H Totale baten
2023
2022
60,37% 1.400.000
42,38% 1.400.000
6.828.309 195.350 2.997.991 98.684 1.268.203 295.130 6.234.266
6.020.205 162.489 3.300.842 69.193 1.219.924 101.700 6.821.946
Geconstateerd kan worden dat de netto schuldquote ten opzichte van 2022 verslechterd is. Het saldo van passiva en activa verslechterd, maar ook de omzet in 2023 is lager. Beide hebben een negatief effect op de netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel inals exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en wat dat betekent voor de schuldenlast.
Netto schuldquote (A+B+C-D-E-F)/G * 100% A B C D E F G
Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Uitzettingen Liquide middelen Overlopende activa Totale baten
2023
2022
108,46% 1.400.000 6.828.309 195.350 98.684 1.268.203 295.130 6.234.266
90,76% 1.400.000 6.020.205 162.489 69.193 1.219.924 101.700 6.821.946
Zoals uit bovenstaande vergelijking blijkt is ook deze positie verslechterd. De financiële activa (verstrekte kredieten) vormen een belangrijk aandeel in de activa van de GKB. Indien men deze corrigeert op de schuldquote blijkt duidelijk dat de schulden (passiva) een groter aandeel zijn ten opzichte van de baten dan de activa. Het beperkte eigen vermogen van de GKB speelt hier uiteraard ook een belangrijke rol. Solvabiliteitsrisico Het solvabiliteitsrisico geeft inzicht in de mate waarin de organisatie in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder het solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves (algemene en bestemmingsreserves) en het resultaat uit het overzicht van baten en lasten.
Solvabiliteit (A/B) * 100% A B
Eigen vermogen Balanstotaal
2023 -28.38%
2022 -11,68%
-1.920.599 6.767.696
-834.028 7.138.953
7
Het eigen vermogen van de GKB is negatief. Mede als gevolg hiervan komt het tekort van 2023 direct en volledig ten laste van de GR-leden. Het negatieve eigen vermogen zal worden aangezuiverd door de GR-gemeenten door bijstorting van het negatieve resultaat. De kengetallen grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit zijn bij de GKB niet van toepassing. 2.2.2. Onderhoud kapitaalgoederen Voor groot onderhoud is een voorziening opgenomen van € 142.367,--, mede gebaseerd op het meerjarenonderhoudsplan van 2020. Gezien de onzekere situatie van de GKB is het geplande groot onderhoud de afgelopen jaren niet uitgevoerd. Daarnaast heeft de huidige huurder aangegeven een deel van het pand te willen kopen en deel uit te willen maken van de VVE. Op basis hiervan is besloten om geen dotatie aan de voorziening op te nemen in 2023, omdat volstrekt onzeker is hoe het toekomstige onderhoud er uit komt te zien en welk deel voor rekening van de GKB komt. 2.2.3. Financiering Op grond van de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO) dient de GKB jaarlijks in de jaarrekening verantwoording af te leggen over het gevoerde beleid inzake de treasuryfunctie. De doelstellingen, richtlijnen en limieten van het voorgestane beleid zijn vastgelegd in het treasurystatuut.
In 2020 heeft de GKB externe financiering aangetrokken in de vorm van een langlopende lening van €1,4 miljoen en een rekening courant faciliteit van €4,6 miljoen, welke in 2021 is verhoogd naar €5,5 miljoen, beide bij de BNG. Met de vaststelling van de begroting 2023 heeft het Algemeen Bestuur tevens de kasgeldlimiet en een mogelijke overschrijding daarvan vastgesteld. De renteopbrengsten zijn opbrengsten uit de verstrekte leningen. Rentelasten betreffen de rentekosten op de langlopende lening en rekening courant verhouding. Er vindt geen rentetoerekening plaats aan investeringen. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is een bedrag ter grootte van een percentage van het totaal van de jaarbegroting bij aanvang van het jaar. Dit percentage is vastgelegd in de “uitvoeringsregeling financiering decentrale overheden”. De GKB heeft een aangepaste kasgeldlimiet afgesproken met de provincie Drenthe van 65%. Kasgeldlimiet per 31-12-2023
Bedragen x € 1.000, -
Omvang begroting 2023
7.730
Grondslag kasgeldlimiet
65%
Kasgeldlimiet in bedrag
5.025
De ontwikkeling van de kasgeldlimiet was in 2023 als volgt: Q1
Q2
Q3
Q4
Bijgestelde kasgeldlimiet
5.025
5.025
5.025
5.025
Netto vlottende schuld
4.927
5.521
4.910
5.362
-98
497
-115
338
Overschrijding kasgeldlimiet
De GKB heeft gedurende twee kwartalen de kasgeldlimiet overschreden. De GKB heeft voor 2023 dezelfde afspraken toegepast als in 2022 inzake het kasgeldlimiet.
8
Renterisiconorm De renterisico’s op de vaste schuld worden ingekaderd middels de rente risiconorm. Jaarlijks mogen de renterisico’s uit hoofde van renteherziening en herfinanciering niet hoger zijn dan 20% van de omvang van de begroting. Het doel is om op deze wijze spreiding te krijgen in de rente typische looptijden van de leningenportefeuille. Hierdoor werkt een verandering in de rente vertraagd door op de rentelasten. Uit onderstaande tabel blijkt dat de GKB ruimschoots binnen de gestelde rente risiconorm blijft. RENTERISICONORM EN RENTERISICO’S VAN DE VASTE SCHULD PER 31-12-2023 (BEDRAG X€ 1.000) Renterisico op vaste schuld 1a Renteherziening op vaste schuld o/g
0
1b Renteherziening op vaste schuld u/g
0
2
0
Netto renteherziening op vaste schuld (1a-1b)
3a Nieuw aangetrokken vaste schuld o/g
0
3b Nieuw verstrekte lange leningen u/g
0
4
Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3a-3b)
0
5
Betaalde aflossingen
0
6
Herfinanciering (laagste van 4 en 5)
0
7
Renterisico op vaste schuld (2 + 6)
0
Rente risiconorm 8
Stand van de vaste schuld per 1 januari
9
Het bij ministeriele regeling vastgestelde percentage
10 Rente risiconorm
1.400 20% 1.407
Toets Rente risiconorm 10
Rente risiconorm
1.407
7
Renterisico op vaste schuld
1.400
11
Ruimte (+) / Overschrijding (-) (10 – 7)
7
2.2.4. Bedrijfsvoering In tegenstelling tot de algemene programmaverantwoording zal in deze paragraaf aandacht besteedt worden aan de beleidsmatige, toekomstgerichte aspecten van de bedrijfsvoering. a.
Investeringsbeleid
In 2023 heeft de GKB zeer beperkt geïnvesteerd, we hebben ons beperkt tot de noodzakelijke niet uit te stellen investeringen. b.
Organisatiestructuur en formatie
De formatie van de GKB beweegt mee op de vraag naar de dienstverlening van de GKB. In 2023 is de formatie afgenomen, enerzijds door de formatie meer in lijn te brengen met het werkaanbod en anderzijds door een afname van het langdurige ziekteverzuim. Daarnaast is begin 2023 de keuze gemaakt om flexibele inhuur via externe bureaus zoveel mogelijk om te zetten naar tijdelijke contracten om de kosten voor inhuur naar beneden te brengen. Een overzicht van de formatie is opgenomen in de bijlage. De organisatiestructuur is niet gewijzigd.
9
c.
Kansen en bedreigingen
Op basis van het voorgenomen principebesluit om de GKB te verzelfstandigen is er ook weer ruimte voor een toekomstvisie voor de GKB. Zodra het besluit definitief is genomen en er duidelijkheid is over het aantal gemeenten dat gaat participeren, kan de GKB een nieuwe invulling geven aan missie, visie en strategie. Daarin zal dan ook weer aandacht zijn voor de kansen voor een nieuwe GKB. d.
Toetsingscriteria
Op grond van het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden moeten ook gemeenschappelijke regelingen verantwoording afleggen over het rechtmatig handelen. De accountant zal hierover een uitspraak doen in de controleverklaring. Voor de toetsing van rechtmatigheid geldt voor 2023 het volgende normenkader, waarbij uitsluitend wordt getoetst op de criteria recht, hoogte en duur: - Wet FIDO - Besluit aanbesteding overheidsopdrachten - Algemene wet Bestuursrecht - Aanbestedingswet 2012 - WNT Ambtenarenwet - Gemeentewet - Wet op het BTW-compensatiefonds - Bankreglement 2020 - Gemeenschappelijk regeling 2020 e.
Rechtmatigheidsverantwoording
De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het bestuur toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door het algemeen bestuur vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door het bestuur op 28 februari 2024 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is het bestuur bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 243.280,-.
De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023. Bevinding Het bestuur is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: 3% overschrijding van de begroting zijnde € 243.280,- Aanbestedingsrecht (uitzendkrachten, uitbesteding ICT en inhuur accountantsdiensten). In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met het bestuur aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het bestuur ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen. De geconstateerde afwijkingen betreffen: Opbrengsten: Overschrijding van meer dan 3% van de begroting (€ 846.250,-) Lasten: Overschrijding van meer dan 3% van de begroting (€ 425.720,-) Aanbesteding: Betreft ten onrechte niet aanbesteed voor uitzendkrachten (€ 758.170,-), uitbesteding ICT (€ 130.022,-) en inhuur accountantsdiensten (€ 76.944,-) In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het dagelijks bestuur beschreven welke acties zij onderneemt om de afwijkingen in de toekomst te voorkomen.
10
2.2.5 Verbonden partijen Op grond van het BBV is een verbonden partij een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de bank een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Het gaat dus om een combinatie van beide belangen. Een financieel belang ontstaat wanneer een ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is bij faillissement dan wel het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt (art. 1 BBV). Bestuurlijk belang ontstaat indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht, dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie. De GKB is opgericht door de volgende gemeenten: Gemeente Assen Gemeente Meppel Gemeente Hoogeveen Bovengenoemde gemeenten hebben in 1990 de gemeenschappelijke regeling ingesteld als rechtsopvolger van de drie volkskredietbanken. Oorspronkelijk was vooral sociale kredietverlening het gezamenlijke belang van deze samenwerking, eind vorige eeuw kreeg de GKB een belangrijke rol bij de uitvoering van schuldhulpverlening. Problematische schulden vormen een forse belemmering voor burgers en gemeenten bij het realiseren van opdrachten en ambities. De GKB levert een bijdrage aan het wegnemen van deze belemmeringen. Verbonden partijen stichtingen en verenigingen: Bij de aankoop van het huidige pand is een vereniging van eigenaren opgericht.
De GKB maakt deel uit van deze vereniging. De tweede deelnemer van de VVE is Inter-psy. De vereniging beheert het pand waarbij de GKB 87,5 % eigenaar is en Inter-psy 12,5 %.
11
Deel 2: Jaarrekening 2023
12
3.
Jaarrekening
3.1
Balans
ACTIVA
31-12-2023
31-12-2022
Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Financiële vaste activa Leningen u/g Doorlopende kredieten Debiteurenvoorziening
2.107.687
2.841.407 232.331 -75.747
Totaal vaste activa
2.447.294
3.033.984 342.960 -76.102 2.997.991
3.300.842
5.105.678
5.748.136
Vlottende activa Uitzettingen Vorderingen op openbare lichamen Overige uitzettingen Overige vorderingen
29.491 0 69.193
0 0 69.193 98.684
69.193
Liquide middelen
1.268.203
1.219.924
Overlopende activa
295.130
101.700
Totaal vlottende activa
1.662.018
1.390.817
TOTAAL ACTIVA
6.767.696
7.138.953
13
PASSIVA
31-12-2023
31-12-2022
Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserve Gerealiseerd resultaat Bestemmingsreserves
9.819 -1.964.679 34.261
9.819 -883.108 39.261 -1.920.599
-834.028
264.636
390.286
Langlopende leningen
1.400.000
1.400.000
Totaal vaste passiva
-255.963
956.258
Totaal eigen vermogen Voorzieningen
Netto-vlottende schulden Schulden aan openbare lichamen Overige schulden
0 6.828.309
61.187 5.959.019 6.828.309
Overlopende passiva Vooruit ontvangen SHV Overige
117.612 77.738
6.020.205
112.422 50.067 195.350
162.489
Totaal vlottende passiva
7.023.659
6.182.694
TOTAAL PASSIVA
6.767.696
7.138.953
14
3.2
Overzicht van baten en lasten
Baten
Realisatie 2023 Rente opbrengsten leningen Rente opbrengsten gebouwen
Vastgesteld Begroting 2023
Realisatie 2022
263.823 130.000
296.548 130.000
283.358 128.916
Schuldhulpverlening GR Vergoeding beschermingsbewind GR
1.220.659 607.133
1.411.791 719.297
1.167.695 647.441
Schuldhulpverlening DVO Vergoeding beschermingsbewind DVO
1.657.220 378.262
2.059.434 697.685
1.806.969 447.755
Schuld oplossen Zelfbetalers BBR Zelfbetalers Vergoeding beschermingsbewind Zelfbetaler
11.398 378.732 1.026.125
11.176 380.934 1.002.747
10.587 361.074 1.031.622
Preventiewerkzaamheden Vergoeding bemiddelingskosten Overige vergoedingen Huur Incidentele opbrengsten Subsidie O2 Sociaal Krediet
312.497 107.419 16.044 96.451 -15.177 0 0
90.000 100.958 27.168 89.097 20.000 0 0
314.814 120.250 27.347 88.357 188.209 47.333 35.328
Bijdrage GR Bestuursadvies
43.681
Totaal opbrengsten
6.234.266
114.891 7.036.835
6.821.946
15
Lasten
Vastgesteld Begroting 2023
Realisatie 2023 Directe kosten Kosten Preventieactiviteiten Rente externe financiering
Realisatie 2022
6.267 0
15.780 12.800
4.290 6.300
6.390.980 444.919 332.601
6.083.948 385.492 260.650
6.101.327 350.211 253.007
Afschrijvingen Gebouwen Automatisering Kantoorinventaris
99.646 232.737 17.135
100.664 283.839 20.535
100.664 271.056 19.863
Algemene kosten Portokosten Telefoonkosten Betalingsverkeer Accountants- en advies kosten Overige kosten
42.099 37.299 208.594 87.120 177.991
74.058 46.323 59.921 85.219 193.315
52.519 43.024 77.377 90.103 156.736
Dotatie voorzieningen Debiteurenvoorziening Onderhoudsvoorziening Voorziening personeelskosten
69.866 0 13.011
100.000 7.000 0
0 7.000 82.843
Bestuursadvies
43.681
Totaal kosten
8.203.945
7.729.544
7.731.209
Saldo van baten en lasten
-1.969.679
-692.709
-909.263
0
0
0
5.000 5.000
0
0 26.155 26.155
-1.964.679
-692.709
-883.108
Apparaatskosten Personeelskosten Automatiseringskosten Huisvestingskosten
Toevoegingen aan reserves Mobiliteit Reorganisatie Totaal toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves Automatisering Mobiliteit Totaal onttrekkingen reserves Resultaat
114.891
16
3.3
Kasstroomoverzicht
Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo
€ -1.964.679
Aanpassingen voor: - Afschrijvingen
€
349.518
€
795.244
€ € €
-5.000 -824.917
€
-9.912
€
883.108
Mutatie liquide middelen (inclusief kortlopende schulden aan kredietinstellingen)
€
48.279
Liquide middelen Saldo per 31 december 2023 Saldo per 31 december 2023 Mutatie liquide middelen
€ € €
1.268.203 1.219.924 48.279
Veranderingen in werkkapitaal: - Financiële vaste activa - Uitzettingen - Overige vorderingen - Overlopende activa - Voorzieningen - Vlottende schulden - Overlopende passiva
€ € € € € € €
302.851 -29.491 -193.430 -125.651 808.104 32.861
Overige: - Boekresultaat materiële vaste activa - Mutatie bestemmingsreserve Kasstroom uit operationele activiteiten Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen in materiële vaste activa Desinvesteringen in materiële vaste activa Verstrekkingen leningen u/g Aflossingen leningen u/g Kasstroom uit investeringsactiviteiten
€ € € €
Kasstroom uit financieringsactiviteiten Bijdrage gemeenten saldo Kasstroom uit financieringsactiviteiten
€
-9.912 -
883.108
Kasstroom uit financieringsactiviteiten Dit betreft de bijdrage in de exploitatie van de GR deelnemers die als rechtstreekse vermogensmutatie is verantwoord en niet via de staat van baten en lasten.
17
4.
Analyse en bestemming resultaat
4.1
Analyse resultaat
In 2023 is een negatief resultaat voor mutaties in reserves van € 1.964.679,- gerealiseerd. Conform de gemeenschappelijke regeling wordt het negatieve resultaat van 2023 ten laste gebracht van de GR-gemeenten.
4.2
Baten
Overzicht In onderstaande tabel een overzicht van de geraamde baten en de realisatie. De totale omzet is ten opzichte van de begroting met € 850.479 gedaald. Begroting 2023 Vastgesteld
Realisatie
Rente opbrengsten leningen
296.548
263.823
Rente opbrengsten gebouwen
130.000
130.000
1.411.791
1.220.659
719.297
607.133
Schuldhulpverlening GR Vergoeding beschermingsbewind GR Schuldhulpverlening DVO
2.059.434
1.657.220
Vergoeding beschermingsbewind DVO
697.685
378.262
Schuld oplossen Zelfbetalers
11.176
11.398
Budgetbeheer Zelfbetalers
380.934
378.732
1.002.747
1.026.125
Preventiewerkzaamheden
90.000
312.497
Vergoeding bemiddelingskosten
100.958
107.419
Overige vergoedingen
27.168
16.044
Huur
89.097
96.451
Incidentele opbrengsten
20.000
-15.177
Vergoeding beschermingsbewind Zelfbetalers
Subsidie O2
0
Sociaal Krediet
0
Bijdrage GR Bestuursadvies
0
43.681
7.036.835
6.234.266
Totaal opbrengsten
Kredietopbrengsten De trend van dalende opbrengsten uit de kredietportefeuille zet door. De oorzaken van deze dalende trend zijn al eerder genoemd, krimpend werkgebied en lagere maximaal toegestane rente. We zien wel een stijgende trend in het afsluiten van saneringskredieten, mede dankzij het landelijk Waarborgfonds. Lagere opbrengst schuldhulpverlening De begroting ging uit van 16 aanmeldingen per week, het werkelijke aantal aanmeldingen is uitgekomen op 15,2 per week. In onderstaande grafiek de ontwikkeling van de aanmeldingen van 2021 t.m. 2023.In 2023 is weer een duidelijke stijging van het aantal aanmeldingen te zien.
18
Zo goed als alle baten zijn afhankelijk van de instroom en volgen de trend die daarin is te zien. De dalende trend is in 2023 gekeerd. Ondanks minder DVO-gemeenten is het aantal aanmeldingen weer toegenomen en stijgt daardoor inmiddels ook het aantal dossiers. Dit is een trend die ook landelijk te zien is als gevolg van toegenomen schuldenproblematiek in Nederland 4.3
Lasten
Overzicht In onderstaande tabel een overzicht van de gerealiseerde kosten ten opzichte van de begroting. De totale kosten liggen € 469.401 boven begroting. Begroting 2023 Vastgesteld
Realisatie
Directe kosten Kosten Preventieactiviteiten
15.780
Rente externe financiering
12.800
6.267
Apparaatskosten Personeelskosten
6.083.948
6.390.980
Automatiseringskosten
385.492
441.919
Huisvestingskosten
260.650
332.601
Gebouwen
100.664
99.646
Automatisering
283.839
232.737
Kantoorinventaris
20.535
17.135
Portokosten
74.058
42.099
Telefoonkosten
46.323
37.299
Betalingsverkeer
59.921
208.594
Afschrijvingen
Algemene kosten
Accountants- en advieskosten
85.219
87.120
Overige kosten
193.315
177.991
19
Dotatie voorzieningen Debiteurenvoorziening
100.000
Onderhoudsvoorziening
7.000
69.866
Voorziening personeelskosten
13.011
Bestuursadvies
0
43.681
Totaal kosten
7.729.544
8.203.945
Personeelskosten: Formatie In onderstaande tabellen de ontwikkeling van de formatie en bezetting van 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023. Door interne mobiliteit verschuift formatie tussen de categorieën. Ontwikkeling bezetting 2023 01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
Indirect
13,61
13,61
12,17
12,17
11,61
11,72
13,28
12,83
13,11
13,25
12,78
13,42
Direct
52,74
52,22
55,29
57,83
57,72
56,61
54,24
54,74
53,97
52,02
53,91
53,19
Overig *
9,83
9,36
10,29
9,08
8,52
7,86
7,44
7,06
5,33
6,25
5,28
5,03
Totaal
76,19
75,19
77,74
79,08
77,86
76,19
74,97
74,63
72,41
71,52
71,97
71,63
* Gedetacheerd, boventallig of langdurig verzuim
Ontwikkeling flexibele formatie in FTE 2023
Flexibel
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
Gem.
16,11
15,33
18,89
18,22
17,78
15,78
14,56
14,33
14,11
13,89
14,22
14,78
15,67
Personeelskosten: Kosten Ook 2023 heeft in het teken gestaan van vertrek van vast personeel wat vervangen moest worden door flexibel personeel. Gezien de fors hogere kosten voor inhuur personeel (factor ca. 2,4) zijn de personeelskosten ca. € 300.000 hoger uitgekomen dan begroot. In de loop van 2023 is wel het besluit genomen om minder inhuur te doen en meer personeel met tijdelijke contracten in dienst te nemen om de kosten onder controle te houden. Daarnaast heeft er een overschrijding plaatsgevonden door het vertrek van twee personeelsleden die gebruik konden maken van het sociaal statuut.
In-, door- en uitstroom 2023
Instroo m
Doorstroom Uitstroo m
01
02
DV Inlee n
3
2
DV Inlee n
1 1
3
DV Inlee n
3
1
1
1
1
1
1
2
4
03
04
05
06
07
08
09
10
11
Totaa l
12
1 4
1
2
2
1
1
1
3
4
1
3
6 2
20
3
4
1
6
2
1
1
1
11
1
2
3
1
20
* DV = dienstverband
20
Bestuursadvies Onder de bestuurskosten zijn de lasten voor de bestuursopdrachten aan de extern adviseur m.b.t. de positionering van de GKB geboekt, de lasten voor de juridisch advies over verzelfstandiging van de GKB en de lasten voor de notulist van het bestuur. De totale kosten worden gedeeld door 3 en ten laste gebracht bij de GR-leden. Exploitatie resultaat In onderstaande tabel het exploitatieresultaat 2023 exclusief dotatie reserves: Begroting 2023 Vastgesteld
Realisatie 2023
Totaal baten
7.036.835
6.234.266
Totaal lasten
7.729.544
8.203.945
Resultaat voor reserves
-692.709
-1.969.679
21
5.
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
5.1
Inleiding
Onderstaande grondslagen, waarop de waardering van activa en passiva en de resultaatbepaling zijn gebaseerd, zijn bedoeld als leidraad voor een juiste interpretatie van de financiële overzichten. De jaarrekening voldoet aan het BBV 2004. 5.2
Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
Het bestuur heeft begin 2022 het voorgenomen besluit tot “vervreemding van de activiteiten van de GKB” bekend gemaakt. Op 20 december 2023 heeft het bestuur het principebesluit genomen om de GKB te verzelfstandigen, waarbij alle activiteiten van de huidige GKB mee overgaan naar de nieuwe entiteit. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis van verkrijgingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders vermeld staat, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Voor zover het BBV niet anders voorschrijft, zijn de baten en lasten toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts opgenomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Het meerjarig inzicht in de financiële positie alsmede het meerjarige inzicht in de toekomstige balansen is niet opgenomen in de jaarrekening, omdat dit het inzicht niet ten goede komt. Hiervoor wordt verwezen naar de begroting.
5.3
Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat: -
De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;
-
De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat: o
Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 28 februari 2024 door het bestuur is vastgesteld;
o
Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig aan het bestuur zijn gemeld.
o
Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van
22
misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. -
5.4
De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: o
Een verantwoordingsgrens van 3 % (zijnde € 243.280) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen;
o
Een rapporteringstolerantie van € 243.280,- is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
Balans
Materiële vaste activa De waardering van de materiële vaste activa is gebaseerd op de verkrijging- of vervaardigingprijs, verminderd met de afschrijvingen. Bij de waardering van de materiële vaste activa wordt rekening gehouden met een vermindering van hun waarde indien deze naar verwachting duurzaam is. Bijdragen van derden op investeringen worden in mindering gebracht op de investeringen. Op grond wordt niet afgeschreven. Voor het overige vindt afschrijving plaats op basis van de historische aanschafprijs volgens een stelsel dat is afgestemd op de verwachte toekomstige gebruiksduur, rekening houdend met een eventuele restwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het jaar van ingebruikname van de activa. De afschrijvingstermijnen volgens de lineaire methode bedragen in jaren: Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Verbouwingen Inventarissen Automatisering
n.v.t. 35 - 44 10 - 20 5 - 10 3-5
Financiële vaste activa Waardering vindt plaats op basis van de verkrijgingprijs verminderd met aflossingen. Voor de verwachte oninbaarheid van leningen en kredieten is een voorziening getroffen. De debiteurenvoorziening wordt bepaald op basis van het gemiddelde aan afgeboekte kredieten van de afgelopen zeven jaren. Uitzettingen en overlopende activa De uitzettingen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Liquide middelen De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen en omvatten bank-, giro- en kassaldi en kruisposten. 5.5
Eigen vermogen
Algemene reserve De algemene reserve dient als algehele buffer om toekomstige tegenvallers te kunnen opvangen. Bestemmingsreserves Onder een bestemmingsreserve wordt verstaan een reserve waar aan door het Bestuur een bepaalde bestemming is gegeven. Het gehele bedrag van de bestemmingsreserves ultimo het jaar dient onderbouwd te zijn met bestuursbesluiten van het algemeen Bestuur, dan wel opgenomen te zijn in het voorliggende voorstel tot resultaatbestemming.
23
5.6
Overige passiva
Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is, en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. Tenzij anders vermeld worden de voorzieningen gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de betreffende verplichtingen af te wikkelen. De voorziening onderhoud heeft betrekking op het planmatig onderhoud aan de gebouwen en is bedoeld om schommelingen in de lasten op te vangen. De voorziening personeelskosten heeft betrekking op de frictiekosten die gemoeid gaan met de krimp van de organisatie en daarmee de krimp van de formatie en op langdurig ziekteverzuim. Vaste schulden De vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de reeds gedane aflossingen. Vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. 5.7
Overzicht van baten en lasten
Baten en lasten De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Onder baten worden verstaan de baten die rechtstreeks aan het jaar zijn toe te rekenen en die in het jaar als gerealiseerd kunnen worden beschouwd. De lasten worden bepaald met inachtneming van de hierboven vermelde grondslagen voor waardering en toegerekend aan het verslagjaar waarop zij betrekking hebben. Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn. Conform het BBV worden de mutaties in reserves, zowel bij de begroting als bij de rekening, separaat verantwoord. Zowel het totaal van saldo van baten en laten als het resultaat zijn hierdoor inzichtelijk. Opbrengsten De opbrengsten worden verantwoord voor zover gerealiseerd. Afschrijvingen Dit betreft de afschrijvingskosten van de vaste activa. De afschrijvingstermijn bedraagt maximaal de economische levensduur. Personeelskosten Hierop worden de totale salariskosten van het personeel verantwoord inclusief overige personele kosten.
24
6.
Toelichting op de balans
6.1
Activa
6.1.1
Materiële vaste activa
Een overzicht van de materiële vaste activa is onderstaand opgenomen.
Boekwaarde per 1 januari 2023
Grond
Gebouwen
Verbouwingen
143.924
1.619.642
115.577
566.435
1.717
2.447.295
0
0
0
9.912
0
9.912
143.924
1.619.642
115.577
576.347
1.717
2.457.207
0
81.452
18.194
248.875
996
349.518
143.924
1.538.190
97.383
327.472
721
2.107.688
35-44 jaar 10-20 jaar
3-5 jaar
10 jaar
Investeringen Totaal Afschrijvingen Boekwaarde per 31 december 2023
Afschrijvingstermijnen
6.1.2
n.v.t.
Automatisering
Inventaris
Totaal
Financiële vaste activa Persoonlijk
Doorlopend
Totaal
Boekwaarde 01-01-2023
3.033.984
342.960
Verstrekkingen 2023
1.329.832
0
1.329.832
Aflossingen
-1.479.439
-110.345
-1.589.784
Afboekingen Boekwaarde 31-12-2023
3.376.944
-42.970
-284
-43.254
2.841.407
232.331
3.073.738
Bij de persoonlijke leningen gaat het om sociale kredieten, herfinancieringskredieten, kostenkredieten en saneringskredieten. Totaal 1.484 kredieten met een gemiddeld uitstaand bedrag van € 1.915,-. Bij het doorlopend krediet gaat het om totaal 123 kredieten met een gemiddeld uitstaand bedrag van € 1.889,-. 6.1.3
Verloop debiteurenvoorziening
Debiteurenvoorziening Stand per 01-01-2023
76.102
Storting
79.265
Afschrijving i.v.m. oninbaarheid
-79.620
Stand per 31-12-2023
75.747
De grondslag van de omvang van de voorziening is vanaf boekjaar 2016 gebaseerd op het voortschrijdende gemiddelde van de afschrijvingen over afgelopen zeven jaar en is ook gerelateerd aan de ontwikkelingen in de boekwaarde.
25
6.1.4
Uitzettingen 2023
2022
Vorderingen op openbare lichamen Vordering gemeenten schuldhulpverlening Vordering GR-gemeenten Algemene Reserve
29.491 0
0 0
Overige vorderingen Te vorderen BTW Aangifte BTW 4e kwartaal boekjaar
69.193 0
69.193 0
Totaal
98.684
69.193
Zoals omschreven in de paragraaf weerstandsvermogen zijn er landelijk diverse discussies over de omzetbelasting in relatie tot de diensten binnen de schuldhulpverlening. Het is niet geheel duidelijk of alle schuldhulpverlening BTW vrijgesteld is, de discussie gaat met name over bewindvoering. De GKB is van mening dat de diensten van bewindvoering vrijgesteld zijn van BTW. De Belastingdienst heeft in haar beleid opgenomen dat zij van mening is dat bewindvoering niet vrijgesteld is van BTW. In 2019 heeft de rechtbank uitspraak gedaan in een vergelijkbare zaak en uitgesproken dat bewindvoering wel vrijgesteld is van BTW. Mocht de Belastingdienst alsnog in het gelijk gesteld worden dan heeft dit mogelijk ook gevolgen voor de GKB. De inspecteur van de Belastingdienst is in 2019 langs geweest om de situatie met de GKB te bespreken. De Belastingdienst heeft nog geen standpunt ingenomen richting het GKB, maar er bestaat een risico dat de GKB onterecht geld heeft terug gevraagd afgelopen jaren, of dat de GKB te weinig BTW heeft afgedragen in afgelopen jaren. Dit is afhankelijk van de uitspraak van het Hooggerechtshof, dat kan nog jaren duren. Halverwege 2020 is de GKB volledig gestopt met het afdragen en terugvragen van btw met betrekking tot de schuldhulpverlening.
Enkel de BTW die in rekening gebracht moet worden op detacheringsovereenkomsten met een looptijd van langer dan 1 jaar is afgedragen aan de Belastingdienst. Inmiddels is deze uitspraak in hoger beroep bevestigd. De consequenties hiervan moeten nog in kaart gebracht worden. 6.1.5
Liquide middelen
Kasgelden Banktegoeden Totaal
2023 645 1.267.558 1.268.203
2022 658 1.219.266 1.219.924
Ten aanzien van de liquide middelen gelden geen opnamebeperkingen. Evenmin worden er ten aanzien van liquide middelen valutarisico’s gelopen. De liquide middelen staan ter vrije beschikking van de GKB. De GKB maakt geen gebruik van schatkistbankieren. 6.1.6
Overlopende activa
Vooruitbetaalde bedragen Terug te ontvangen transitievergoeding Bijdrage GR Bestuursadvies Overige overlopende activa Totaal
2023 144.925
2022 49.818
56.052 0 94.153 295.130
48.500 338 3.044 101.700
Onder de overige overlopende activa zijn ook de kosten opgenomen die door de GKB voorgeschoten zijn voor de VVE.
26
6.2
Passiva
6.2.1
Algemene reserve
Algemene reserve Saldo per 1 januari Bijdrage GR-leden Toevoeging resultaat Saldo per 31 december
6.2.2
2023 9.819 1.964.679 -1.964.679 9.819
2022 9.819 560.811 -560.811 9.819
2023 39.261 0 -5.000 34.261
2022 65.415 0 -26.155 39.261
Bestemmingsreserves
Reserve reorganisatiekosten en mobiliteitskosten Saldo per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 31 december
Deze reserve is in 2017 gevormd om de kosten van de reorganisatie te dekken waarna in 2020 een nieuwe storting in deze reserve is gedaan van € 100.000 om de mobiliteit te ondersteunen en daarmee frictiekosten te voorkomen. In 2023 zijn de kosten met betrekking tot mobiliteit hieruit gedekt. Deze onttrekking is rechtmatig op basis van een in het verleden genomen besluit door het algemeen bestuur. 6.2.3
Nog te bestemmen resultaat
Conform het gestelde in paragraaf 6, artikel 41, van de gemeenschappelijke regeling, wordt een nadelig exploitatiesaldo gedekt uit de algemene reserve. Bij gebreke van deze reserve, wordt het nadelig exploitatiesaldo gedekt door de deelnemende gemeenten in verhouding tot het aantal inwoners van die gemeenten op 1 januari van het desbetreffende exploitatiejaar. Het negatieve resultaat over 2023 ad € 1.964.679,- wordt middels de resultaatbestemming in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten op basis van inwoneraantallen. 6.2.4
Voorzieningen
De voorzieningen bestaan in 2023 uit drie onderdelen: de voorziening “groot onderhoud”, de voorziening “personeelskosten” en de voorziening “verlofsparen”. Voorziening groot onderhoud 2023
2022
Groot onderhoud
142.367
142.367
Personeelskosten
60.603
194.847
Verlofsparen
61.666
53.072
Totaal
264.636
390.286
De voorziening groot onderhoud is gebaseerd op een meerjaren onderhoudsplan. De GKB heeft een actueel meerjaren onderhoudsplan laten opstellen voor de periode 2020 - 2030. Op basis van dit plan is de jaarlijkse dotatie aangepast. Het geplande onderhoud van de afgelopen 2 jaar is niet uitgevoerd gezien de situatie van de GKB. Dit is in de onderhoudsvoorziening naar de toekomst doorgeschoven. Gezien de laatste ontwikkelingen m.b.t. het pand en het eigendom is besloten om in 2023 geen dotatie aan de voorziening op te nemen. Voorziening groot onderhoud
2023
2022
Saldo per 1 januari
142.367
135.367
0
7.000
Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 31 december
0
0
142.367
142.367
27
Voorziening personeelskosten In 2020 is een voorziening personeelskosten gevormd voor frictiekosten inzake boventalligheid en beëindigingsregelingen. In 2023 zijn de voorzieningen inzake boventalligheid voor 2 personeelsleden afgelopen. De voorziening voor het resterende personeelslid is weer op het juiste niveau gebracht Voorziening personeelskosten Saldo per 1 januari Toevoegingen Onttrekkingen Saldo per 31 december
2023 194.847 20.563 -154.807 60.603
2022 392.315 77.671 -275.139 194.847
Voorziening verlofsparen De voorziening verlofsparen is op het vereiste niveau gebracht uitgaande van het openstaande saldo verlofdagen ultimo 2023 Voorziening verlofsparen
2023
2022
Saldo per 1 januari Toevoegingen
53.072 8.593
0 53.072
Onttrekkingen Saldo per 31 december
6.2.5
0
0
61.666
53.072
Langlopende leningen
Langlopende leningen Saldo per 1 januari Opgenomen gelden Aflossingen Saldo per 31 december
2023 1.400.000 0 0 1.400.000
2022 1.400.000 0 0 1.400.000
In 2020 is externe financiering aangetrokken middels een langlopende lening bij BNG van € 1,4 miljoen. De lening heeft een looptijd van 10 jaar en is aflossingsvrij. De rente bedraagt jaarlijks 0,45%. 6.2.6
Netto-vlottende schulden
Schulden aan openbare lichamen Overige schulden Totaal
2023 0 6.828.309 6.828.309
2022 61.187 5.959.019 6.020.205
Rekening Courant BNG Doorbetalingen Saldo depotrekeningen Saldo klantreserveringen Saldo interne rekeningen GKB Crediteuren Verlofuren Loonheffing + Sociale lasten Overige Totaal
2023 3.843.795 696.756 124.876 185.766 691.365 567.256 201.173 331.679 185.643 6.828.309
2022 3.208.189 782.406 115.711 20.985 756.444 129.528 173.247 446.055 326.454 5.959.019
In 2020 is een rekening courant verhouding met de BNG overeengekomen met een faciliteit van € 4,6 miljoen welke in 2021 is verhoogd naar € 5,5 miljoen. De rente bedraagt 1-maands Euribor vermeerderd met 65 basispunten. Het betreft een faciliteit voor onbepaalde tijd zonder aflossingsverplichting. De vergoeding voor het niet gebruikte deel van het limiet bedraagt 1maands Euribor vermeerderd met 25 basispunten.
28
6.2.7
Overlopende passiva 2023
2022
Vooruit ontvangen aflossingen
77.738
50.067
Vooruit ontvangen bijdragen schuldhulpverlening
117.612
112.422
Totaal
195.350
162.489
6.3
Niet in de balans opgenomen verplichtingen en rechten
Leasecontracten De kosten voor de leasecontracten van 3 dienstauto’s bedragen € 2.420 per maand inclusief een brandstofvoorschot. Deze bedragen zijn inclusief btw. Alle contracten zijn aangegaan in 2020 en hebben een looptijd van 60 maanden. Daarnaast is er een langlopend leasecontract voor de printers. De overeenkomst heeft een duur van 60 maanden en is ingegaan op 19 juni 2017. Hierna wordt het contract automatisch per 3 maanden verlengd. De jaarlijkse kosten bedragen circa € 60.000,- en zijn inclusief afdrukken en toners. Huurcontract Betreft het huurcontract tussen de GKB en het OV Bureau, met als ingangsdatum 1 maart 2005, is op 1 maart 2022 verlengd voor een periode van 2 jaar. De huuropbrengst bedroeg in 2023 € 96.451-.
29
7.
Toelichting op het overzicht van baten en lasten
7.1
Bedrijfsopbrengsten
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van alle bedrijfsopbrengsten. Daarna volgt een specificatie per opbrengst.
Rente opbrengsten leningen
Realisatie 2023
Begroting 2023
263.823
296.548
Realisatie 2022 283.358
Realisatie 2021 327.794
Rente opbrengsten gebouwen
130.000
130.000
128.916
128.916
Schuldhulpverlening Gemeenten
2.877.879
3.471.225
2.974.664
3.121.494
Schuldhulpverlening cliënten
390.129
392.110
371.661
366.934
Preventiewerkzaamheden
312.497
90.000
314.814
281.861
Vergoeding beschermingsbewind
2.011.519
2.419.729
2.126.817
2.271.253
Vergoeding bemiddelingskosten
107.419
100.958
120.250
160.423
0
0
82.661
94.667
Overige vergoedingen
16.044
27.168
27.348
47.981
Huur
96.451
89.097
88.357
84.510
Incidentele opbrengsten
-15.177
20.000
188.209
78.751
43.681
0
114.891
0
6.234.266 7.036.835
6.821.946
7.178.600
Subsidies
Bijdrage GR-leden inzake bestuursadvies Totaal opbrengsten
7.1.1
Renteopbrengsten leningen
De renteopbrengsten leningen hebben betrekking op de rente welke in de exploitatie in rekening wordt gebracht voor zowel persoonlijke leningen, saneringskredieten als doorlopende kredieten. Dit betreft ook eventueel in rekening gebrachte boeterente en vertragingsrente. Het aantal uitstaande leningen is gedaald, net als het gemiddelde rentepercentage door het plafond van de overheid. Dit heeft effect op de omvang van de rentebaten. 7.1.2
Renteopbrengsten gebouwen
Betreft de rente welke ten laste van de huisvestingskosten wordt gebracht in verband met de aankoop van het pand in Assen. 7.1.3
Schuldhulpverlening gemeenten
De opbrengst schuldhulpverlening heeft betrekking op de vergoeding voor uitvoering van werkzaamheden in het kader van integrale schuldhulpverlening, exclusief beschermingsbewind voor gemeenten. 7.1.4
Schuldhulpverlening cliënten
Onder deze post worden de vergoedingen voor budgetbeheer en schuldhulpverlening geboekt die door de cliënten uit eigen middelen worden betaald. 7.1.5
Preventiewerkzaamheden
In opdracht van gemeenten en in een enkel geval van andere partijen voert de GKB preventieactiviteiten uit. Deze activiteiten zijn aanvullend op de basisdiensten van de GKB en worden op projectbasis gefinancierd. Preventie werkt uitsluitend op basis van kortdurende incidentele opdrachten. 7.1.6
Vergoeding beschermingsbewind
De GKB wordt op basis van een uitspraak van de Rechter aangesteld als bewindvoerder. De wetgever stelt jaarlijks middels een ministeriele regeling de vergoedingen voor de werkzaamheden van de bewindvoerder vast. Deze vergoeding wordt vanwege het ontbreken van voldoende eigen middelen in circa 50% van de gevallen in rekening gebracht bij de gemeenten waar de onderbewindgestelde woonachtig is. In de overige 50% van gevallen zijn de cliënten zelf in staat de vergoeding te betalen.
30
7.1.7
Vergoeding bemiddelingskosten
In de dossiers waarbij sprake is van een schuldregeling in de vorm van een schuldbemiddeling wordt op de aan de schuldeisers uit te keren bedragen 9% bemiddelingskosten (norm NVVK) ingehouden. 7.1.8
Subsidies
In 2021 en 2022 is een subsidie toegekend voor zowel Sociaal Krediet als O2. In 2023 is de afrekening O2 gemaakt. De definitieve subsidie is vastgesteld op € 124.026. Er is een bedrag van € 17.974 terugbetaald aan de Provincie Drenthe 7.1.9