Bijlage 7. Brief College - GKB 17 januari 2024

Aan de leden van de Gemeenteraad Datum: 16 januari 2024 Onderwerp: GKB Ons kenmerk: Geachte heer, mevrouw, Wij informeren u via deze brief over het traject dat we, samen met de gemeenten Meppel en Assen, doorlopen om te komen tot een toekomstbestendige scenario voor de Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Kredietbank (GR GKB). 30 oktober hebben we u geïnformeerd over de stand van zaken en reeds genomen en nog te nemen processtappen rondom de GKB. In deze brief schetsen we eerst een korte terugblik. Daarna delen we de belangrijkste uitkomsten en informeren we u over het voorgenomen besluit van het Algemeen Bestuur van de GKB. Vervolgens geven we aan hoe we het traject verder zullen doorlopen en wat de rol van de raad daarbij is. Als bijlage bij deze brief treft u aan de beantwoording van vraag van uw raad naar een nadere duiding van het niet uitwerken van de scenario’s 1 en 2, te weten: Uitvoeren in eigen beheer en Overdragen aan een derde partij. Dit is een toezegging die gedaan is op 30 oktober 2023. Terugblik De GR GKB draagt zorg voor de tweedelijns schuldhulp, budgetbeheer, schuldbemiddeling en beschermingsbewind. Er participeren 3 gemeenten aan de GR, namelijk de gemeenten Meppel, Assen en Hoogeveen. Twee kwesties maken dat we de toekomst van de GR GKB moeten heroverwegen. Een eerste kwestie is dat de GR GKB te maken heeft met grote financiële tekorten.

De tekorten nemen jaarlijks toe. Een tweede kwestie is dat de GKB zich zodanig heeft ontwikkeld dat er volgens de aanbestedingsregels een onrechtmatige situatie is ontstaan voor de 3 GR Gemeenten. De GR GKB levert te veel diensten aan gemeenten die niet deelnemen aan de GR. Met een nieuw toekomstscenario voor de GR willen we bovengenoemde kwesties aanpakken. Er zijn verschillende toekomstscenario’s onderzocht, namelijk: 1. Zelf uitvoeren van de tweedelijns schuldhulp 2. Overdracht van de GKB aan een derde partij 3. Aanbesteden 4. Verzelfstandigen van de GKB in een andere rechtsvorm Nadat verschillende scenario’s tegen het licht zijn gehouden, heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van de GKB op 28 juni 2023 besloten om het voorkeursscenario ‘verzelfstandiging GKB’ verder uit te werken. Belangrijke afwegingscriteria hierbij waren: • het waarborgen van de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening; • de meest geschikte rechtspersoon; • het toezicht; Pagina 1 van 3

• • •

de financiële verantwoordelijkheid; de manier waarop zowel de huidige GR-gemeenten als de gemeenten die een dienstverleningsovereenkomst (DVO) hebben in de toekomst rechtmatig diensten kunnen afnemen positie personeel;

In de afgelopen maanden heeft het DB een juridische en financiële analyse laten uitvoeren. Dit heeft wat meer tijd gevergd dan was voorzien. Bovendien heeft er tussentijdse directiewisseling plaatsgevonden. Sinds 5 december geeft de heer Martin Schomper leiding aan het proces om de GKB naar een andere juridische entiteit om te bouwen. Gelet op zijn financiële kennis en ervaring blijft de heer De Groot bij dit proces nog wel betrokken. Ook heeft het DB in de afgelopen tijd gesproken met de DVOgemeenten. Insteek van deze gesprekken was informeren over het proces, het bespreken van de toekomst van de GKB en het peilen van de betrokkenheid van deze gemeenten. Uitkomsten haalbaarheidsonderzoek Uit de juridische en financiële analyse blijkt dat de rechtsvorm stichting het beste aansluit bij de activiteiten van de GKB. Een belangrijke voorwaarde voor een financieel gezonde bedrijfsvoering is dat er van de 11 DVOgemeenten, voldoende gemeenten zich aansluiten bij de verzelfstandigde organisatie. Hoe die aansluiting vorm krijgt zal nader besproken moeten worden tussen DB en DVO-gemeenten. Een eerste verkenning wijst uit dat de nieuw te vormen organisatie robuust en financieel gezond kan worden. Met meer kostendekkende tarieven, minder tijdelijk en meer vast personeel en andere kostenbesparende maatregelen biedt de financiële analyse voldoende toekomstperspectief.

Voorgenomen besluit Algemeen Bestuur van de GKB Het Algemeen Bestuur (AB) van de GKB heeft op 20 december, in lijn met het eerder voorgenomen besluit van het DB, het voorgenomen besluit genomen om, de organisatie van de GKB te verzelfstandigen, onder te brengen in een stichting en de huidige Gemeenschappelijke Regeling per 1 januari 2025 te ontmantelen. Daarbij is tevens besloten dat alle gemeenten die de GKB diensten willen laten uitvoeren in principe ook onderdeel moeten worden van de stichting. Uitgangspunt is dat de nieuwe stichting zichzelf kan redden zonder aanvullende bijdragen in de exploitatie Vervolgtraject De komende periode zal de verzelfstandiging van de GKB verder worden uitgewerkt. Dat betekent onder meer: Verdere gesprekken met DVO-gemeenten over daadwerkelijke toetreding en welke diensten zij bij de stichting willen neerleggen. De inkopende gemeenten staan in beginsel niet negatief tegenover deelname aan een verzelfstandigde organisatie voor de GKB. Zij hebben laten weten tevreden te zijn over de kwaliteit van de dienstverlening. Het DB werkt een voorstel uit over hoe de aansluiting vorm kan krijgen. Op basis van gesprekken met DVO-gemeenten verdere aanscherping van de financiële analyse. De ondernemingsraad van de GKB heeft ook een belangrijke rol binnen dit traject. Wij zullen hen actief blijven informeren over de stappen.

Ook vragen wij hen formeel om advies over het voorgenomen besluit van het Algemeen Bestuur. De komende periode zal uitwijzen of een verzelfstandiging van de GKB in de vorm van een stichting haalbaar is. Als blijkt dat dit niet zo is, dan gaan we de toekomst van de GKB opnieuw heroverwegen. Dit proces moet Pagina 2 van 3

zorgvuldig en tegelijkertijd willen we graag de verzelfstandiging per 1 januari 2025 realiseren. Dit betekent dat het belangrijk is vaart in het proces te houden waarbij we ons realiseren dat er wel sprake is meerdere factoren waar we van afhankelijk zijn en die van invloed kunnen zijn op het proces. Wij verwachten dat we rond de zomer definitieve besluiten kunnen nemen over de verzelfstandiging van de GKB. Dit zal in stappen gaan via het DB, AB en de colleges van de GR-gemeenten. De raden van de GR-gemeenten hebben de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen op het uiteindelijke voorgenomen besluit. Het formele besluit om de huidige GR GKB definitief te ontmantelen is uiteindelijk aan de raden van de drie GR-gemeenten. We blijven uw raad actief informeren over de voortgang en zullen binnenkort een informatieavond plannen. Tot slot Wij willen tot slot, mede namens het Dagelijks Bestuur, onze waardering uitspreken voor het personeel van de GR GKB. Ondanks de onzekerheid waarin zij al lange tijd verkeren, weten zij de dienstverlening voor onze inwoners op een hoog niveau te houden. Wij gaan ervan uit dat wij u hiermee voldoende hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

Jelmer Mulder Gemeentesecretaris

Pagina 3 van 3

Karel Loohuis burgemeester