Bijlage 5 Sweco Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid geactualiseerd september 2025 AVG
Tekst van het document
Hoogeveen-Zuid Adviesrapport vaststellen plangebied
18-9-2025
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
Voorwoord De gemeente Hoogeveen staat voor een grote woningbouwopgave en wil in de periode tot 2030 tussen de 1.880 en 2.200 woningen realiseren. Ook na 2030 blijft de vraag naar woningen groot. Om aan deze behoefte te voldoen, heeft de gemeente Sweco eerder gevraagd een studie uit te voeren naar mogelijke uitbreidingslocaties. In de studie zijn via een ‘grote zeef’ en ‘kleine zeef’ locaties aan de hand van planologische analyses bestudeerd. Uit deze studie is Hoogeveen-Zuid naar voren gekomen als meest geschikte locatie. De resultaten staan weergeven in het document ‘Verkenning uitbreidingslocatie Hoogeveen’ van 9 juni 2025. Als vervolg op de hierboven beschreven studie heeft de gemeente Sweco gevraagd een vervolgonderzoek uit te voeren om de woningbouwontwikkeling Hoogeveen-Zuid van concreet plangebied te voorzien. Op deze gronden kan de gemeente vervolgens een voorkeursrecht vestigen. Het uitgangspunt van de studie vormt de inpassing van 450 woningen, met op langere termijn de mogelijkheid tot inpassing van 1500 woningen. De totale wijk dient in één plangebied als één ontwikkeling, weliswaar gefaseerd, gerealiseerd te worden. De locatie moet ruimte bieden voor een gemengd en uniek woonmilieu, waarin ook het duurdere segment een plaats krijgt.
In het voorliggende adviesrapport worden de ruimtelijke kansen en belemmeringen van het gebied in kaart gebracht, worden verschillende uitbreidingsvarianten onderzocht en wordt een afgewogen keuze gemaakt voor het plangebied dat het beste aansluit bij de ambities van de gemeente. Daarbij is onder meer gekeken naar mobiliteit, landschappelijke en cultuurhistorische waarden, nabijheid van voorzieningen en de mogelijkheid tot aansluiting op duurzame energiebronnen. Het rapport mondt uit in een concreet advies voor het vaststellen van het plangebied waarop het voorkeursrecht kan worden gevestigd.
Eerder gemaakte rapportage door Sweco, als voorganger van dit adviesrapport: ‘Vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid’
2
Inhoudsopgave Hoofdstuk
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
bladzijde
1. Kansen en belemmeringen
4
1.1 Kansen 1.2 Belemmeringen
5 8
2. Uitbreidingsvarianten
12
2.1 Variant 1: westzijde Alteveer 2.2 Variant 2: uitbreiden langs dorpslinten 2.3 Variant 3: tussen Alteveer en Langedijk
13 16 18
3. Conclusie
20
3.1 Conclusies 3.2 Aanbevelingen
21 21
3
1. Kansen en belemmeringen
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
1.1 Kansen Centrumgebied
9
School
10
12
6
Plannen voor nieuwe fietsbrug
Buitenvaart als waterbron
2 Bosjes
8
Buslijn
Langedijk en Hollandscheveldse Opgaande historische linten
11
Warmtebron DOC
3
7 Mogelijke autoverbinding
5
4
Houtsingels en laanbeplanting
Historische wijken (watergangen)
1
11
Alteveer - historisch lint Warmtebron Fage
Zoekgebied woningbouw Buslijn Mogelijk extra zoekgebied woningbouw
8
Figuur 1: processchema
5
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
1
2
3
Alteveer - historisch lint Het dorpslint Alteveer is van oorsprong een veenlint welke ontstond tijdens de veenwinning. Het was een weg voor het transport van zowel arbeiders als goederen. Langs het dorpslint staan enkele oude boerderijen uit begin 1900. Vanaf de weg gezien liggen er open ruimtes tussen de bebouwing waardoor er af en toe het achterliggende landschap ingekeken kan worden. Het dorpslint is een kwaliteit van het gebied en vormt een bijzonder element in het landschap. In de Cultuurhistorische beleidskaart Gemeente Hoogeveen heeft het lint een middelhoge waarde. Langedijk en Hollandscheveldse Opgaande historische linten De dorpslinten Langedijk en Hollandscheveldse Opgaande zijn op soortgelijke manier ontstaan als het Alteveer. Het Hollandscheveldse Opgaande staat haaks op de Langedijk. De Langedijk is een smalle weg, geschikt voor recreatief gebruik. Hollandscheveldse Opgaande daarentegen vormt een gebiedsontsluitingsweg voor autoverkeer, met aansluiting op de Trekgatenweg. In de Cultuurhistorische beleidskaart Gemeente Hoogeveen hebben beide linten een middelhoge waarde.
5
Houtsingels en laanbeplanting Ten westen van het Alteveer liggen enkele houtsingels in het landschap welke naast sloten gesitueerd zijn. Ze vormen rechtlijnige elementen en delen de open ruimte op. Ook zijn er enkele bomenlanen te vinden in het zoekgebied. Ze dragen bij aan de biodiversiteit en bergen water. Deze groenstructuren vormen een kwaliteit van het landschap en dienen behouden te blijven.
Oude boerderijgebouwen en bomenlaan langs het Alteveer
Smalle weg Langedijk geschikt voor recreatief gebruik
Houtsingel snijdt door het landschap ten westen van Alteveer
6
Plannen voor nieuwe fietsbrug In de Fietsnota 2020-2026 van Hoogeveen staan plannen om een fietsbrug te maken over het kanaal en de snelweg heen vanuit Langedijk richting De Grutto. Het plan biedt bij uitstek mogelijkheid om de nieuwe woonwijk efficiënt te verbinden met scholen, het centrum en het station van Hoogeveen voor voetgangers en fietsers. Naast de nieuwe woonwijk bedient de nieuwe fietsbrug het dorp Hollandscheveld en het industrieterrein naast de A37.
7
Mogelijke autoverbinding Vanuit de Trekgatenweg ligt er een kans om een nieuw wegdeel aan te leggen tussen de bestaande weg en de zuidkant van Langedijk. Op deze manier ontstaat er een nieuwe autoverbinding richting oprit 1 van de A37, buiten de bebouwde kom van Hoogeveen om, waarmee de stad wordt ontzien. Deze route heeft bij 450, 1000 of 1500 extra woningen voldoende capaciteit om het autorvekeer te kunnen afwikkelen. Bijkomend voordeel hiervan is het feit dat het Hollandscheveldse Opgaande hierbij wordt ontlast. Deze straat kan hierdoor autoluw gemaakt worden, wat de huidige situatie van de weg verbeterd.
8
Buslijn Vanuit Hoogeveen over het Alteveer richting het zuiden loopt een buurtbuslijn, en ten oosten van het zoekgebied over de Mester Cramerweg loopt een reguliere buslijn. In de buurt van het zoekgebied liggen echter geen bushaltes. De komst van de woonwijk biedt kansen voor de toevoeging van extra bushaltes in of rondom het plangebied. Wellicht loont het een buslijn af te lagen buigen over de trekgatenweg, om de nieuwe wijk op degelijke wijze met het station en het centrum van Hoogeveen te verbinden per OV.
Bosjes Na de veenwinning zijn op sommige plekken in het landschap drassige bosjes ontstaan. Vroeger kwamen deze veel voor en werd het veenlandschap gekenmerkt door een variatie van open- en geslotenheid. Later is het veenlandschap in gebruik genomen door agrariërs, waardoor de meeste bosjes verdwenen zijn en het een open landschap werd. Enkele bosjes zijn nog aanwezig. Ze dragen bij aan de biodiversiteit en bergen water. Ze dienen behouden te blijven bij inpassing van een nieuwe woonwijk. Enkele bestaande bosjes in het veenlandschap
4
Wijken (watergangen) Een wijk is een gegraven kanaal of watergang die werd gebruikt voor de afwatering van het veen en de afvoer van turf per schip. Ze zijn gelegen in een strak orthogonaal grid. De wijken kende een hiërarchie, van klein naar groot. Hoogeveen-zuid bevat vele kleine wijken, nu herkenbaar als sloten. Ze zijn kenmerkend voor een veenlandschap en zijn cultuurhistorisch waardevol. Een deel van het gebied tussen het Alteveer en Langedijk staat vermeld op de Cultuurhistorische beleidskaart Gemeente Hoogeveen en heeft een hoge waarde. Bestaande wijken in het veenlandschap
6
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
9
10
11
Centrumgebied De stads- en wijkcentra van Hoogeveen liggen allen ten noorden van het zoekgebied, aan de overzijde van de snelweg en het kanaal. Via het Alteveer en de nieuwe fietsbrug zijn deze voor fietsers te bereiken. Van deze twee opties wordt de nieuwe fietsbrug een aangenamere route om te gebruiken per fiets, in verband met de smalle brug van het Alteveer over de snelweg en het kanaal heen. Eventueel biedt de nieuwe woonwijk kansen om extra voorzieningen aan te leggen. Of hier behoefte aan is, wat voor voorzieningen dit zijn en waar deze idealiter gesitueerd zouden moeten worden, zal in latere fase onderzocht worden.
Kernwinkelgebied Hoogeveen
Scholen Ook voor scholen geldt dat deze allemaal ten noorden van het zoekgebied liggen. Ook hiervoor geldt dat ze enkel via het Alteveer en de nieuwe fietsbrug te bereiken zijn voor fietsers, en dat de fietsbrug van deze twee verbindingen de voorkeur heeft. Warmtebronnen Fage en DOC Ten oosten en zuidoosten van het zoekgebied liggen twee fabrieken die kansen bieden voor het opvangen van restwarmte ten behoeve van stadsverwarming voor de nieuwe woonwijk. Voor beide warmtebronnen geld: hoe dichter de woonwijk bij de bron ligt, hoe groter de kansen zijn voor het benutten van restwarmte voor stadsverwarming.
Kaasfabriek DOC
12
Buitenvaart als waterbron Het water ten noorden van het bedrijventerrein Buitenvaart biedt kans om gebruikt te worden in de nieuwe woonwijk om de watergangen op peil te houden of door te spoelen in droge periodes.
7
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
1.2 Belemmeringen
7
Verbinding op/afritten A28
snelweg
5
6
48 dB geluidscontour snelweg
8 2 Verbinding op/afritten A37
Toekomstige hoogspanningsbuis
12 Zonneweide
1
Bovengronds hoogspanningstracé Kans op overstroming
9
3
4
Bedrijfscontour
10 Zoekgebied woningbouw Mogelijk extra zoekgebied woningbouw
8
Weidevogel gebied Grondwaterwingebied
11Figuur 1: processchema
Gasleiding
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
1
Bovengronds hoogspanningstracé Aan de westzijde van het zoekgebied loopt noord-zuid georiënteerd, dwars over het Oosterveld, een 110kV hoogspanningsverbinding. Dit heeft invloed op beschikbare ruimte als in dit gebied gebouwd wordt in verband met de bijbehorende magneetveldzone. De rekenafstand bij deze hoogspanningsverbinding bedraagt 2 x 45 meter (weerszijden) en dient vrij gehouden te worden van gevoelige functies als woningbouw. Wanneer de toekomstige hoogspanningsbuis (zie nummer 2) gereed is, is Tennet voornemens een deel van het bovengrondse hoogspanningstracé te verwijden, waarmee de belemmering grotendeels zou komen te vervallen. Tennet geeft echter aan dat dit op zijn vroegst pas in 2033 kan gebeuren. Om die reden wordt het tracé in dit adviesrapport als volledige belemmering meegenomen.
2
3
4
5
6
48 dB geluidscontour snelweg De snelweg brengt een geluidscontour met zich mee. De voorkeursgrenswaarde voor geluid van snelwegen, vastgelegd in de Wet geluidhinder (opgenomen in de Omgevingswet), is 48dB voor geluidgevoelige bestemmingen zoals woningen. De geluidscontour kan verkleind worden wanneer geluidswerende maatregelen worden genomen zoals de plaatsing van een geluidswal. Er loopt een plan om aan de overzijde van de A37 de zonneroute aan te leggen: een combinatie van zonnepanelen met geluidwering. Aandachtspunt hierbij is dat dit voor extra geluid richting het zoekgebied voor Hoogeveen-zuid kan zorgen.
7
Verbinding op/afritten A28 De verbinding via het Alteveer richting het centrum van Hoogeveen en de op/afritten van de A28 brengt belemmeringen met zich mee. Dit geldt zowel voor het scenario met extra verkeer van 450 woningen als uitbreiding tot 1500 woningen.
Bestaand hoogspanningstracé
Toekomstige hoogspanningsbuis Tussen hoogspanningsstation Hoogeveen Riegmeer en het bestaande hoogspanningstracé nabij het knooppunt A28/A37 komt een ondergrondse hoogspanningsbuis. Deze brengt een hindercontour voor woningbouw met zich mee. De breedte van de contour is 20 meter.
Gebaseerd op vuistregels en CROW richtlijnen worden gemiddeld 7,4 autoritten per dag per nieuwe woning gegenereerd. In het geval van 450 woningen zijn dit 3.330 extra ritten, en voor 1500 woningen zijn dit 11.100 extra ritten. Hieronder worden een aantal knelpunten op de verbindingsroute richting de A28 beschreven:
Gasleiding Aan de zuidzijde van het zoekgebied loopt een oost-west georiënteerde ondergrondse gasbuisleiding en gedeeltelijk ook een oliebuisleiding.
Dorpslint Alteveer Het oude dorpslint zelf kan nu, volgens een vuistregel, totaal 6000 ritten per dag aan. het is onbekend hoeveel ritten er momenteel per dag over het Alteveer rijden. Met 450 woningen neemt dit aantal met 3.330 toe, en met 1500 woningen neemt dit met 11.100 toe. Voor het aantakken van 1500 nieuwe woningen op het Alteveer zullen wegaanpassingen gemaakt moeten worden. Het toevoegen van grote hoeveelheden verkeer is nadelig voor de cultuurhistorische beleving van het Alteveer.
Bedrijfscontour In het zoekgebied liggen, met name langs het Alteveer en de Langedijk, een aantal bedrijven. Ze zijn voornamelijk agrarisch van aard. Een aantal van deze bedrijven brengen bedrijfscontouren met zich mee, waarbinnen niet gewoond mag worden. De grootte van de contouren verschillen per type bedrijf.
Bruggen over A37 en Hoogeveensche Vaart De twee bruggen zijn momenteel ingericht zonder gescheiden fietspaden. De CROW adviseert op een weg vanaf 3.000 voertuigen per dag met gescheiden fietspaden te werken. De bruggen zullen bij zowel 450 als 1500 woningen aanpassingen moeten ondergaan (herinrichting of een extra fietsbrug) om de veiligheid van fietsers te waarborgen.
Snelweg De snelwegen rondom het plangebied vormen een ruimtelijke en fysieke barrière. Enkel het Alteveer en de toekomstige fietsbrug bij de Langedijk vormen punten waar de snelweg overgestoken kan worden richting het centrum. Bij inpassing van de woonwijk dient aandachtig onderzocht te worden hoe het centrum van Hoogeveen op geschikte manier te bereiken is vanaf de woonwijk.
A37 vanaf de brug van het Alteveer
Route vanaf bruggen richting A28 De route richting de snelweg loopt dwars door de bebouwde kom van Hoogeveen, waardoor verkeerhinder hier toe zal nemen (o.a. geluid,
Alteveer
Brug vanuit Alteveer over het kanaal en de snelweg 9
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
fijnstof en verminderde verkeersveiligheid). De Schutstraat en de aansluiting op de A28 (inclusief VRI’s op de route) zitten in de huidige situatie bijna op hun maximale capaciteit. Met de extra autoritten van 450 extra woningen ontstaan negatieve effecten, en autoritten van 1000 of 1500 extra woningen kunnen naar alle waarschijnlijkheid niet worden afgewikkeld langs deze route. Hoewel extra investeringen in alle drie de gevallen noodzakelijk zijn, zal dit niet overal oplossing bieden voor deze centrumroute. Om hier een exact beeld van te krijgen is uitgebreid verkeersonderzoek nodig.
8
9
Verbinding op/afritten A37 Via het Hollandscheveldse Opgaande is in de huidige situatie vanaf het zoekgebied de snelweg te bereiken. Echter is hier weinig wegcapaciteit voor extra verkeersbewegingen ten opzichte van de huidige situatie. De weg is vanwege de vele naastliggende woningen en de bomenlaan ongeschikt voor verbreding. Via de nieuwe verbinding vanuit het zoekgebied richting de A37 (zie nummer 7 van de kansenkaart) wordt het Hollandscheveldse Opgaande vermeden, en kan het oude dorpslint autoluw gemaakt worden. Om deze reden vormt het Hollandscheveldse Opgaande geen belemmering.
10
Bomenlaan naast het Hollandscheveldse Opgaande
Zonneweide Ten westen van het zoekgebied liggen enkele zonneweides. Deze gebieden zijn om die reden niet beschikbaar voor woningbouw. De zonneweides dragen geen hindercontouren met zich mee.
Zonneweide tussen de N48 en het zoekgebied
10
Weidevogel gebied Ten zuiden van het zoekgebied voor Hoogeveen ligt een weidevogel gebied. Speciaal voor weidevogels zijn hiervoor recent een aantal plasdrasgebieden aangelegd. Het zoekgebied voor de nieuwe woonwijk ligt ten noorden van het weidevogel gebied. In later stadium zal nader onderzocht moeten worden wat de impact van de nieuwe woonwijk gaat zijn op vogels in het naastgelegen gebied. Naast onderzoek naar weidevogels zal er in later stadium ook ecologisch onderzoek gedaan moeten worden voor andere aanwezige flora en fauna in het plangebied van de nieuwe woonwijk.
11
Grondwaterwingebied Ten zuiden van het zoekgebied voor Hoogeveen ligt een grondwaterwingebied. Het zoekgebied ligt buiten deze contouren en het grondwaterwingebied vormt geen belemmering voor de woningbouwontwikkeling.
12
Kans op overstroming In de huidige situatie hebben deze gebieden kans op overstroming bij een regenbui van 70 millimeter in één uur. De kans op een dergelijke bui is volgens voorspellingen in het klimaat van 2050 1x in de 100 jaar. Het is reëel dat de toekomstige woonwijk te maken krijgt met dergelijke buien. In het ontwerp van een nieuwe woonwijk zal een verbeterde waterhuishouding ontworpen worden waarmee wateroverlast voorkomen wordt, waardoor deze huidige belemmering geen probleem vormt voor de ontwikkeling. In het kader van ‘water vasthouden’ is een grondwaterverlaging voor de nieuwe woonwijk niet wenselijk.
Aangelegd plasdrasgebied als onderdeel van weidevogel gebied
11
2. Uitbreidingsvarianten
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
2.1 Variant 1: westzijde Alteveer
1.151.517m2
600.000 m2 Plangebied Mogelijk extra plangebied Ruimtebeslag nieuwe woonwijk 1500 woningen, 25 woningen per hectare 13
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
Pluspunten • Het plangebied kent een grote ontwerpvrijheid. Het gebied bestaat uit agrarisch terrein en is onderverdeeld in grote rechthoekige kavels. Het terrein heeft een zeer open karakter. Op een paar sloten en houtsingels na zijn er weinig landschappelijke elementen aanwezig. •
•
Het gebied maakt geen onderdeel uit van de voormalige veenwinning, waardoor het niet als cultuurhistorisch waardevol wordt geacht. Juist door op deze locatie het gebied voor de nieuwe woonwijk te definiëren, kan het cultuurhistorisch waardevolle veengebied tussen Alteveer en Langedijk vrijgehouden worden van woningen. De mogelijkheid bestaat een open landschappelijke strook aan de ‘achterzijde’ van de cultuurhistorisch waardevolle dorpslinten in te passen. Hierdoor ontstaat een soort groene bufferruimte tussen de dorpslinten en de nieuwe woonwijk, waardoor de wijk ‘los’ komt te liggen van het dorpslint. Hierdoor kunnen de dorpslinten grotendeels hun eigen karakter behouden.
Minpunten • De route van het plangebied naar de dichtstbijzonde oprit van de snelweg is die naar de A28 door de bestaande bebouwde kern heen van Hoogeveen. Een groot deel van het autoverkeer zal deze route gebruiken. De route bevat verkeerskundig grote knelpunten. Langs de Schutstraat en bij de aansluiting op de A28 zijn extra verkeersbewegingen van auto’s problematisch. Bij 450 woningen ontstaan negatieve effecten, en bij 1000 of 1500 woningen kan naar alle waarschijnlijkheid het verkeer niet worden afgewikkeld, waardoor opschaalbaarheid van variant A niet haalbaar is. Ook de bruggen over de A37 en de Hoogeveensche Vaart vormen knelpunten. Om de toename van autoverkeer mogelijk te maken en fietsveiligheid te waarborgen zullen de bruggen aangepast moeten worden (herinrichting of een extra fietsbrug). •
Het begeleiden van het verkeer door de bestaande bebouwde kern is een onwenselijke situatie: geluidsoverlast, toename van fijnstof en vermindering van de verkeersveiligheid zijn enkele negatieve effecten. Ook congestie in de spits is een gevolg van variant 1.
•
Grote hoeveelheden extra autoritten op het Alteveer verminderen de belevingswaarde van het cultuurhistorisch waardevolle dorpslint.
•
Vanwege de magere aanhechting op de bestaande kern Hoogeveen ontstaat het risico dat variant 1 aanvoelt als een gebied ‘wat er niet meer bij hoort’.
•
Vanaf twee zijdes grenst het plangebied aan een N-weg of snelweg. Hierdoor heeft het gebied aan twee zijdes te maken met een geluidscontour. Dit is op te lossen door het gebruik van geluidswerende maatregelen.
•
Dwars door het gebied loopt het hoogspanningstracé die een 90 meter brede zone met zich mee brengt waar niet in gewoond mag worden. Hoewel deze zone voor andere functies gebruikt kan worden, zoals park, wateropvang, infrastructuur of parkeren, zal de strook een onderbreking vormen in de woonwijk.
•
Vanaf de snelweg gezien zal het zicht op het landschap en het lint Alteveer verdwijnen. Er zal voornamelijk zicht op de nieuwe woonwijk ontstaan, al dan niet met een onderbreking van het zicht door een geluidswal.
•
Het plangebied ligt in westelijke hoek van het totale zoekgebied, wat relatief ver weg ligt van de warmtebronnen die DOC en Fage met zich meebrengen. De kans voor het gebruik van restwarmte voor stadsverwarming is hierdoor op deze locatie het kleinst vergeleken met variant 2 en 3.
Open agrarisch landschap
Plangebied variant 1 gezien vanaf de A37 14
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
Beoordeling toevoeging van extra plangebied Moret (binnen de opgave van 1500 woningen) Het stuk grond biedt onvoldoende oppervlakte voor de ontwikkeling van 1500 woningen, slechts een klein deel hiervan kan op het extra perceel ontwikkeld worden. Het overige deel zal in het oorspronkelijke plangebied moeten landen. Dit levert een wijk op die doorsneden wordt door de A37, met alle nadelige gevolgen van dien: • Geluidshinder van de snelweg aan meerdere zijdes • Een geïsoleerd gelegen gebied waarbij de relatie tussen het extra perceel en het oorspronkelijke plangebied ontbreekt • Versnippering verhoogt bovenplanse kosten • Fragmentatie is nadelig voor de spreiding van voorzieningen, efficiënt gebruik van infra en de realisatie van robuuste groenstructuren. De ontwerpmogelijkheden verkleinen. Om die reden raden we af het gebied onderdeel uit te laten maken van variant 1. Het extra plangebied zou wél ingezet kunnen worden als separate ontwikkeling, naast de woningbouwontwikkeling van dit rapport. Het extra plangebied zal in dat geval separaat ontwikkeld en getoetst moeten worden. Open agrarisch perceel aan het kanaal
Extra plangebied gezien vanaf de wal van het Alteveer tussen de twee bruggen in 15
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
2.2 Variant 2: uitbreiden langs dorpslinten
83.842 m2
192.466 m2 59.798 m2 304.548 m2
600.000 m2
Plangebied Ruimtebeslag nieuwe woonwijk 1500 woningen, 25 woningen per hectare 16
Figuur 1: processchema
Natuurcompensatie voormalig Kamp Vught en omgeving
Pluspunten • De nieuwe bebouwing sluit aan op bestaande dorpslinten waardoor het grootste deel van het buitengebied, en daarmee ook het veenlandschap, ongemoeid blijft. •
Het verkeer van de wijk spreidt zich over 2 dorpslinten, waardoor de druk verdeeld wordt.
•
Vanwege de langwerpige vormen van de plangebieden, welke haaks op de A37 gesitueerd liggen, ondervinden de gebieden relatief weinig geluidsoverlast van de snelweg.
•
Door de slotenstructuur haaks op de dorpslinten groen aan te dikken ontstaat een groene dooradering vanuit het landschap richting de dorpslinten.
Minpunten • De cultuurhistorisch waardevolle dorpslinten worden minder beleefbaar, zowel vanuit het landschap als vanuit de weg in de linten. Momenteel bevatten de dorpslinten af en toe een doorkijk het landschap in, vanaf de weg gezien. Dit zal minder worden of verdwijnen. Ook vanuit het landschap zullen de historische linten onzichtbaar zijn en verstopt liggen achter de nieuwe woonwijken. •
Het uitgangspunt van de gemeente Hoogeveen is één gebied aan te wijzen voor een uitbreidingswijk van 1500 woningen. In deze variant wijzen we niet één, maar drie gebieden aan, waardoor geen compacte woonwijk kan ontstaan.
•
De hindercontouren vanuit bedrijven liggen voornamelijk gesitueerd rondom de dorpslinten. Dit botst met het principe om rondom de dorpslinten te verdichten. Bedrijfscontouren zullen verminderd of opgeheven moeten worden om genoeg woningen te kunnen realiseren.
•
Doordat er voornamelijk rondom bestaande woningen verdicht wordt vormt participatie een grote uitdating. Voor veel huidige bewoners verdwijnt hun vrije uitzicht richting het landschap. Ook qua verkeersdruk hebben de uitbreidingen nadelige gevolgen voor huidige bewoners. De leefomgeving van huidige bewoners veranderd op radicale wijze.
•
Doordat de gebieden verspreid liggen hebben alle gebieden eigen verkeersmaatregelen nodig. Hoewel de verkeersdruk verdeeld wordt over verschillende dorpslinten, kan deze druk alsnog te hoog worden. Wanneer dit voor beide dorpslinten het geval is, kan niet volstaan worden met één verkeersmaatregel.
•
Doordat het woonprogramma gefragmenteerd gesitueerd ligt aan verschillende dorpslinen, en doordat de uitbreidingen een langwerpige vorm hebben, ontstaat er geen logische centrale plek om eventuele extra voorzieningen een plek te geven.
•
De plangebieden zijn verspreid en los van elkaar gesitueerd. De plangebieden rondom het Alteveer liggen relatief ver weg van de warmtebronnen die DOC en Fage met zich meebrengen. De kans voor het gebruik van restwarmte voor stadsverwarming is hierdoor op deze locatie relatief klein.
Het deels vrijliggende fietspad naast Alteveer
Langedijk met zicht op het landschap 17
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
2.3 Variant 3: tussen Alteveer en Langedijk
1.726.051m2
600.000 m2
Plangebied Ruimtebeslag nieuwe woonwijk 1500 woningen, 25 woningen per hectare 18
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
Pluspunten • De positie van het plangebied geeft gunstige ontsluitingsmogelijkheden voor autoverkeer. Auto’s kunnen via een nieuwe verbinding tussen de Trekgatenweg en de zuidkant van de Langedijk (zie punt 7 van de kansenkaart) oprit 1 van de A37 bereiken. Deze route heeft bij 450, 1000 of 1500 extra woningen voldoende capaciteit om het autorvekeer te kunnen afwikkelen. Het autoverkeer loopt in dit geval buiten de bebouwde kom van Hoogeveen langs. Ook het Hollandscheveldse Opgaande wordt hiermee ontlast van extra autoverkeer. Aandachtpunt hierbij is dat sluipverkeer richting het Alteveer naar de A28 voorkomen moet worden.
•
•
•
Dwars door het gebied loopt het toekomstige ondergrondse hoogspanningstracé die een 20 meter brede zone met zich mee brengt waar niet in gewoond mag worden. Hoewel deze zone voor andere functies gebruikt kan worden, zoals park, wateropvang, infrastructuur of parkeren, zal de strook een onderbreking vormen in de woonwijk. Wel volgt het tracé de structuur van het veenlandschap, waardoor hij relatief onopvallend in te passen is.
•
Het plangebied grenst aan de snelweg. Hierdoor heeft het terrein aan één zijde te maken met een geluidscontour. Dit is op te lossen door het gebruik van geluidswerende maatregelen.
•
De nieuwe woonwijk kan gebruik maken van de geplande nieuwe fietsbrug (uit de fietsnota 20202026 van Hoogeveen) over de snelweg en het kanaal, welke naast de nieuwe woonwijk ook het industrieterrein en het dorp Hollandscheveld bedient. Fietsverkeer richting scholen, het stadscentrum en het station loopt over de nieuwe fietsbrug. Op deze manier ontstaat een veilige, efficiënte en aangename langzaam verkeersverbinding tussen de nieuwe woonwijk en de bestaande bebouwde kern van Hoogeveen. De bouw van de fietsbrug is een randvoorwaarde voor de ontwikkeling van variant 3. Het gebied bevat waardevolle landschapskarakteristieken welke als groen raamwerk ingezet kunnen worden in een nieuwe woonwijk. De wijken en drassige bosjes kunnen hier onderdeel van worden. Door in de nieuwe woonwijk gebruik te maken van deze bestaande kenmerkende kwaliteiten van het veenlandschap ontstaat de kans om een uniek woonmilieu te maken.
•
Vanwege de aanhechting van de nieuwe wijk aan het Alteveer, Langedijk en Buitenvaart hoort de nieuwe wijk écht bij Hoogeveen en vormt hij geen losstaand gebied buiten de stad.
•
Vanuit het plangebied van variant 3 zijn vergeleken met variant 1 en 2 meer scholen relatief dichtbij gelegen.
•
De mogelijkheid bestaat een open landschappelijke strook aan de ‘achterzijde’ van de cultuurhistorisch waardevolle dorpslinten in te passen. Hierdoor ontstaat een soort groene bufferruimte tussen de dorpslinten en de nieuwe woonwijk, waardoor de wijk ‘los’ komt te liggen van het dorpslint. Hierdoor kunnen de dorpslinten grotendeels hun eigen karakter behouden.
Het plangebied ligt relatief dicthbij de warmtebronnen die DOC en Fage met zich meebrengen. De kans voor het gebruik van restwarmte voor stadsverwarming is hierdoor op deze locatie relatief groot.
Minpunten • Het cultuurhistorisch waardevolle veenlandschap wordt minder beleefbaar. Hoewel de belangrijke elementen uit dit landschap gehandhaafd kunnen blijven en als kwaliteit in de woonwijk ingezet kunnen worden, verdwijnt de huidige openheid en het landelijke karakter van dit buitengebied bij aanleg van de woonwijk.
•
Het typerende veenlandschap gezien vanaf de A37
Vanaf de A37 gezien zal het zicht op het landschap verdwijnen. Er zal voornamelijk zicht op de nieuwe woonwijk ontstaan, al dan niet met een onderbreking van het zicht door een geluidswal.
Het voormalige veenlandschap kent momenteel agrarisch gebruik 19
3. Conclusie
Adviesrapport vaststellen plangebied Hoogeveen-Zuid
3.1 Conclusies In de keuze voor het plangebied waarop het voorkeursrecht gevestigd gaat worden met als doel het realiseren van een woonwijk, wegen sommige aspecten zwaarder dan andere. Mobiliteit vormt één van de zwaarwegende aspecten. Ook landschap, cultuurhistorie en ligging nabij bebouwde kom/ voorzieningen vormen belangrijke thema’s. Ligging nabij een bron van restwarmte en ligging in de geluidscontour van de snelweg vormen relatief minder belangrijke criteria. Aangezien alle varianten nagenoeg dezelfde hinder ondervinden vanuit het thema water, is dit aspect voor de locatiekeuze minder relevant. Variant 1: westzijde Alteveer Kijkend naar mobiliteit is variant 1 niet realistisch. Vanwege de route richting de snelweg door de bestaande bebouwde kern van Hoogeveen, ontstaan verkeerskundige knelpunten. Langs de Schutstraat en bij de aansluiting op de A28 zijn extra verkeersbewegingen van auto’s problematisch. Bij 450 woningen ontstaan negatieve effecten, en bij 1000 of 1500 woningen kan naar alle waarschijnlijkheid het verkeer niet worden afgewikkeld, waardoor opschaalbaarheid van variant A niet haalbaar is. De bruggen over de snelweg en het kanaal dienen aangepast te worden om een vrij liggende langzaam verkeersroute te kunnen realiseren, om veiligheid van fietsers te waarborgen.
Daarnaast zal congestie in de spits ontstaan en zullen geluidsoverlast, de hoeveelheid fijnstof en onveilige verkeerssituaties toenemen in de bestaande kern van Hoogeveen. Extra investeringen zullen noodzakelijk zijn, echter biedt dit geen oplossingen voor alle problemen langs deze route. Los van het thema mobiliteit ontstaat het risico, vanwege de magere aanhechting op de bestaande kern Hoogeveen, dat variant 1 aanvoelt als een gebied ‘wat er niet meer bij hoort’. Wel spaart variant 1 het cultuurhistorisch waardevolle veenlandschap. Het plangebied van deze variant brengt veel ontwerpvrijheid met zich mee. Toevoeging van het extra plangebied (Moret) aan variant 1 wordt in het kader van dit onderzoek naar het vinden van een geschikte locatie voor 1500 woningen afgeraden. De fragmentatie die hiermee gepaard gaat is ongewenst. Het extra plangebied zou wél ingezet kunnen worden als separate ontwikkeling, naast de woningbouwontwikkeling van dit rapport. Het extra plangebied zal in dat geval separaat ontwikkeld en getoetst moeten worden. Variant 2: uitbreiden langs dorpslinten In variant 2 spreidt het verkeer zich over het Alteveer en Langedijk. In deze variant schuilt het risico dat de verkeersdruk op het Alteveer te hoog wordt, waardoor
3.2 Aanbevelingen dezelfde verkeersproblemen ontstaan als in variant 1. Via de nieuwe fietsbrug over het kanaal en het spoor is voor een deel van de woningen het centrum veilig en efficiënt te bereiken. De cultuurhistorisch waardevolle dorpslinten worden in hoge mate aangetast in variant 2, en ook voldoet de variant niet aan de eis om in één ontwikkeling 1500 woningen te realiseren: er vindt fragmentatie plaats. Wel blijft het veenlandschap grotendeels ongemoeid. Variant 3: tussen Alteveer en Langedijk Variant 3 kent gunstige ontsluitingsmogelijkheden voor zowel auto’s als langzaam verkeer. In deze variant heeft autoverkeer de mogelijkheid om over de Trekgatenweg via een extra verbinding de A37 te bereiken, buiten de bestaande kern van Hoogeveen om. Deze route heeft bij 450, 1000 of 1500 extra woningen voldoende capaciteit om het autoverkeer te kunnen afwikkelen. Hiermee wordt de stad ontlast, en wordt ook het cultuurhistorisch waardevolle lint Hollandscheveldse Opgaande gespaard van extra autoverkeer. Aandachtspunt vormt het voorkomen van sluipverkeer richting het Alteveer, om de A28 te bereiken. De nieuwe fietsbrug uit de Fietsnota 20202026 van Hoogeveen kan goed benut worden als veilige en efficiënte fietsroute vanuit de nieuwe wijk richting het centrum van Hoogeveen. De fietsbrug vormt een randvoorwaarde voor de ontwikkeling van variant 3.
Vanuit het plangebied van variant 3 zijn vergeleken met variant 1 en 2 meer scholen relatief dichtbij gelegen. In deze variant wordt de nieuwe woonwijk gesitueerd in het cultuurhistorisch waardevolle veenlandschap, waardoor dit deel van het landschap ingrijpend zal veranderen. De aanwezige waarden bieden daarentegen kans om de nieuwe wijk een uniek karakter te geven en een exclusief woonmilieu te creëren.
Het veenlandschap bevat in zichzelf een sterk orthogonaal raamwerk van wijken en bosjes. Als randvoorwaarde voor het ontwerpen van een woonwijk in dit gebied geven we mee dit raamwerk in stand te houden en te versterken. Het groene raamwerk vormt de drager van de wijk worden een geeft het terrein een unieke identiteit. Daarnaast heeft het raamwerk ecologische en waterhuishoudkundige waarden. Het plangebied in variant 3 is zeer ruim genomen, en zal niet in zijn geheel nodig zijn om de woonwijk van 1500 woningen met een dichtheid van 25 woningen per hectare te realiseren. Het plangebied biedt ruimte om de precieze locatie van de wijk nader te bepalen. Het biedt voordelen om de woonwijk in oostelijke hoek te situeren, in combinatie met de extra autoverbinding tussen de Trekgatenweg en de zuidzijde van Langedijk richting oprit 1 van de A37. Op deze manier is de snelweg voor de nieuwe wijk het makkelijkst te bereiken via de nieuwe autoverbinding, wat veel autoverkeer op het Alteveer en in de bestaande bebouwde kom van Hoogeveen scheelt. Wellicht is een oostelijke ligging van het plangebied de enige mogelijkheid voor een woningbouwontwikkeling, in verband met eventuele problemen in de
Alle aspecten in dit rapport afwegende adviseren we Variant 3: tussen Alteveer en Langedijk als plangebied aan te wijzen waarop voorkeursrecht gevestigd kan worden.
verkeersafwikkeling van autoverkeer op de route over het Alteveer. Nader uitgebreider verkeersonderzoek zal dit uit moeten wijzen. Door de woonwijk aan oostelijke zijde te situeren is de nieuwe fietsbrug voor de gehele wijk een veilige en efficiënte langzaam verkeersroute richting scholen, het centrum en het station van Hoogeveen, en hoeft fietsverkeer niet langs de brug bij het Alteveer. Veel scholen zijn op deze wijze relatief eenvoudig te bereiken per fiets. Ook ligt de wijk aan de oostzijde dichter bij de restwarmtebronnen van DOC en Fage, waardoor de kans op het gebruik hiervan voor stadsverwarming groter is in vergelijking met de westzijde van het plangebied. Tot slot zou het goed zijn de ontwikkeling door te laten groeien tot de gewenste 1500 woningen, en niet te stoppen bij een eerste fase van 450. Hoe groter de ontwikkeling, hoe efficiënter zaken als infrastructuur, voorzieningen, en groenstructuren ingezet kunnen worden, wat uiteindelijk de leefbaarheid van het plan ten goede komt. Met de ontwikkeling wordt een stap over het kanaal en de snelweg gezet: een te klein project werkt afzondering ten opzichte van Hoogeveen in de hand.
1.726.051m2
Plangebied
600.000 m2
Ruimtebeslag nieuwe woonwijk 1500 woningen, 25 woningen per hectare
Aanbevolen plangebied: Variant 3 21
Colofon Titel: Subtitel: Projectnummer:
Hoogeveen-Zuid Adviesrapport vaststellen plangebied 51019904
Auteur(s): E-mail adres:
18-9-2025
Opdrachtgever:
Gemeente Hoogeveen
Contact:
Sweco Nederland B.V. Philitelaan 73 5617 AM Eindhoven +31 88 811 66 00 www.sweco.nl