Bijlage 2 Inspraaknotitie Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd

Inspraaknotitie Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd

Oktober 2025

PAGINA 2 VAN 13

Inspraak Hoogeveense Hervormingsagenda Inzage periode Zoals afgesproken heeft de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd voor een periode van 6 weken (29 augustus tot en met 26 september) ter inspraak gelegen voor onze inwoners en partners. De notitie was beschikbaar via de website van de gemeente. Inwoners zijn hierover geinformeerd in het Torentje begin september. Adviesraad sociaal domein De adviesraad sociaal domein is gevraagd om een advies uit te brengen over de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd. Dit advies is ook onderdeel van deze inspraaknotitie.

PAGINA 3 VAN 13

Inspraakreacties Op basis van de inzageperiode van de Hoogeveense Hervormingsagenda is onderstaande reacties gekomen. Inspraakreactie 1 Met enige nieuwsgierigheid heb ik geprobeerd dit artikel te lezen omdat ik het welbevinden van de jeugd erg belangrijk vind. Ik vind het echt een ambtelijk stuk waarbij mijns inziens de doelgroep (de inwoners van Hoogeveen en dan zoals beschreven de gezinnen in armoede en laag opgeleide mensen niet bereikt zullen worden. Het document is voor deze groep te lang en te moeilijk van taal op diverse plaatsen. Mijn gevoel zegt me alleen maar dat het gaat om bezuinigen (kosten binnen de perken houden). Mijn inziens moet er veel meer bottom-up i.p.v. top down worden gewerkt. Hoeveel zorg gezinnen zijn benaderd om input?

Reactie en eventuele aanpassingen Geachte meneer/mevrouw,

Citaat uit document: In de gemeente Hoogeveen zorgen wij samen voor een omgeving waarin elk kind en elke jongere veilig, gezond en vol kansen kan opgroeien - ongeacht de omstandigheden waarin iemand opgroeit. Waar het nodig is bieden wij passende ondersteuning en zorg.

Qua communicatie is het niet onze bedoeling om alle gezinnen en kinderen in Hoogeveen te informeren over dit stuk. We hopen vooral dat de gezinnen die in beeld zijn en komen bij onze consulenten in de loop van 2026 onze nieuwe werkwijze gaan ervaren. Daarnaast hopen we dat de gezinnen en kinderen via de scholen en hun directe omgeving gaan ervaren wat de hervormingsagenda en de nota jeugd (of bijvoorbeeld het armoedebleid) in gang zetten. Hierbij denken we bijvoorbeeld aan de huiskamer die is ontwikkeld binnen de Brede School de Zuidbreedte of de groene schoolpleinen die op dit moment ontstaan.

Ik merk weinig tot niks van een rijke uitdagende omgeving voor de jeugd. Gesprekken gaan vooral over gedragsproblemen (fatbikes, grote monden, weinig respect, gedrag in verkeer, etc.) Hier gaat het vooral om symptoombestrijding. Er zal veel geïnvesteerd moeten worden in de basis (het gezin) met de vraag waar is behoefte aan? Ik denk aan een aantal zaken als: Respect voor elkaar en de omgeving Omgaan met geld Gezonde voeding Voldoende bewegen

Hartelijk dank dat u de moeite heeft genomen om een reactie te geven op de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd. Terecht constateert u dat deze nota niet gericht is op de gezinnen en kinderen in Hoogeveen. Dat klopt, want het doel van dit stuk is om een koers te bepalen die we samen met de kinderen, jongeren, gezinnen en partners gaan uitvoeren. We hebben geprobeerd het stuk samen te vatten in een korte visuele samenvatting die is toegevoegd aan de Hoogeveense Hervormingsagenda.

We verwachten hiermee voldoende reactie hebben gegeven op uw inspraakreactie. Met vriendelijke groeten, College van B&W

PAGINA 4 VAN 13

Voldoende rustmomenten Ik ben groot voorstander van preventie, dan zal ook de (duurdere) zorg afnemen. Samen de schouders eronder zetten uitgaande van de suggesties vanuit de gezinnen. Uiteraard is het goed om een vangnet te hebben. Een aanspreekpunt per wijk is daarin erg belangrijk (laagdrempelig). Deze moet dan wel goed zichtbaar/herkenbaar aanwezig zijn op momenten(tijden) vanuit de diverse hulpvragen. De inwoners hebben volgens mij belang bij een kort artikel (to the point) en deze zal dan ook goed gecommuniceerd moeten worden vanuit diverse instanties/organisaties in de directe omgeving van het gezin. Inspraakreactie 2.1 Geachte heer/mevrouw,

Reactie en eventuele aanpassingen Geachte heer/mevrouw,

In de raadsvergadering van 4 september werd gesproken over stromingen, rivieren en de bron. Dat beeld is treffend. Toch zie ik in de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd dat er nog veel nadruk ligt op het bestrijden van de gevolgen – de overstromingen – in plaats van het aanpakken van de bron.

Hartelijk dank dat u de moeite heeft genomen om een reactie geven op de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd.

Op dit moment gaat een groot deel van de inzet naar jongeren die al in de problemen zijn geraakt: middelengebruik, schooluitval, gedragsproblemen. Uiteraard is het belangrijk dat deze jongeren geholpen worden. Maar zolang we de onderliggende oorzaken niet aanpakken, blijft de rivier telkens opnieuw vollopen. De bron ligt bij de opvoeding en de sociale omgeving van jongeren: Ouders die vaak onvoldoende ondersteuning krijgen in de eerste jaren. Gezinnen die door stress of armoede geïsoleerd raken.

Het klopt dat de Hoogeveense Hervormingsagenda een focus heeft op zorg en hoe we dit landschap beter kunnen laten functioneren. Dat is de opdracht die zit achter de landelijke Hervormingsagenda Jeugd die we in deze lokale notitie hebben vertaald naar de Hoogeveense context. Maar de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd staat niet op zichzelf. We bouwen in de Hervormingsagenda verder op de stevige koers vanuit de Nota Jeugd. Een koers die uitgaat van talentherkenning, persoonlijke groei en omzien naar elkaar. Een koers waarin met alle scholen in Hoogeveen wordt gewerkt aan een plan per school en waar uw aanbevelingen één op één in terugkomen. Ter informatie sturen wij u de nota jeugd als bijlage bij deze reactie.

PAGINA 5 VAN 13

Een gemeenschap waarin ontmoeting en verbinding steeds schaarser worden. Mijn aanbeveling: Koppel jeugdbeleid structureel aan armoedebestrijding en ouderondersteuning. Maak gemeenschapsvorming een kernelement in plaats van een bijzaak. Investeer vroeg: basisscholen, voorschoolse trajecten en wijkinitiatieven zijn de sleutel om de bron te versterken.

We verwachten hiermee voldoende reactie hebben gegeven op uw inspraakreactie. Met vriendelijke groeten, College van B&W

Wanneer we alleen dijken verhogen, blijven we achter de feiten aanlopen. Pas wanneer we durven investeren in de bron – de gezinnen en de gemeenschap – bouwen we aan een Hoogeveen waar jongeren niet alleen opgevangen worden, maar juist kunnen bloeien. With kind regards/ Met vriendelijke groeten. Inspraakreactie 2.2 Geachte heer/mevrouw,

Reactie en eventuele aanpassingen Geachte meneer/mevrouw,

De Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd (hoofdstuk 4.3) benoemt terecht het belang van sterke netwerken rondom kinderen en jongeren. Toch blijft één cruciale vraag liggen: waar bouwen we die netwerken? Zonder fysieke en culturele plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten, verzandt het idee van sterke netwerken in theorie.

Hartelijk dank dat u de moeite heeft genomen om een reactie te geven op de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd.

In Hoogeveen zien we dat gezinnen vaak na 18:00 de televisie aanzetten en de rest van de avond binnenshuis blijven. Jongeren hebben weinig alternatieve plekken om heen te gaan. Dit vergroot eenzaamheid, isolement en de kans dat zij hun toevlucht zoeken tot verkeerde prikkels zoals drank, drugs of gokken. Het contrast met andere culturen is schrijnend. In steden zoals Shanghai zie je dat om 18:00 de straten volstromen: mensen sporten, wandelen, eten samen en zoeken actief de verbinding op. Dit

Wij delen uw wens voor ontmoetingsplekken voor jongeren. Het afgelopen jaar zijn er twee onderzoeken uitgevoerd waarbij het thema jongerenontmoetingsplekken aan bod kwam. Hieruit bleek dat jongeren inderdaad behoefte hebben aan een plek. Één van deze onderzoeken spitste zich ook specifiek toe op de wensen en behoeften van jongeren omtrent ontmoetingsplekken. Hiervoor zijn jongeren gesproken en is een vragenlijst uitgezet. Op basis van deze uitkomsten werken we op dit moment toe naar een uitwerking van een plan van aanpak op jongerenontmoetingsplekken. We slaan hiervoor de handen ineen met partners zoals huidige aanbieders van jongerenontmoetingsplekken/activiteiten, de

PAGINA 6 VAN 13

zorgt niet alleen voor gezelligheid, maar ook voor een sterker gemeenschapsgevoel en meer aandacht voor de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Waar samenleven normaal is, zie je minder uithuisplaatsingen en sterkere gezinnen. Mijn aanbeveling: Creëer nieuwe voorzieningen zoals een gamehal of jongerencafé waar jongeren veilig en positief kunnen samenkomen. Geef culturele evenementen structureel een plek, zoals het Lunar New Year Festival, die diversiteit vieren en trots creëren. Stimuleer ontmoetingen na school en werk, zodat gezinnen niet geïsoleerd raken, maar elkaar actief opzoeken. Deze ontmoetingsplekken en evenementen zijn geen luxe, maar een vorm van preventie. Ze versterken de sociale cohesie, houden jongeren betrokken bij hun omgeving en geven gezinnen een gezonde en veilige context. Alleen door te investeren in gemeenschap, kunnen we voorkomen dat problemen achteraf met zware jeugdzorg moeten worden opgelost.

cultuursector, dorps- en buurthuizen, sportverenigingen, geloofsgemeenschappen en jongerenwerk. We willen onder andere het huidige aanbod bekender maken onder jongeren en kijken naar mogelijkheden om meer aanbod te creëren. Naast het benutten van de onderzoeksresultaten betrekken we jongeren actief bij het opzetten van ontmoetingsplekken. Vanuit de cultuursector wordt bijvoorbeeld samen met jongeren een kort filmfestival georganiseerd. Ons doel is om met jongeren in gesprek te blijven over hun wensen en ideeën rondom ontmoetingsplekken en activiteiten, tijdens evenementen, op straat en/of op school. Daarnaast willen we initiatieven vanuit de samenleving stimuleren; jongeren krijgen de ruimte en mogelijkheid om ideeën aan te dragen en krijgen ondersteuning waar nodig bij de uitwerking hiervan. De stem van jongeren vinden wij ook binnen het programma Jong Hoogeveen van groot belang. Jongeren weten immers zelf het beste wat zij nodig hebben om prettig en gezond op te groeien. Daarom betrekken wij hen actief bij verschillende thema’s en projecten. Zo hebben we in het kader van de aanpak mentale gezondheid 448 jongeren gesproken over hun ervaringen, wensen en ideeën. Ook bij het maken van plannen per school worden kinderen en jongeren altijd nadrukkelijk betrokken, zodat beleid beter aansluit op hun leefwereld.

Op deze manier bouwen we samen met jongeren aan een gemeente waarin zij zich gehoord, gezien en gesteund voelen. We verwachten hiermee voldoende reactie hebben gegeven op uw inspraakreactie. Met vriendelijke groeten, College van B&W

Inspraakreactie 2.3 Tijdens de raadsvergadering van 4 september sprak de wethouder over stromingen, rivieren en

Reactie en eventuele aanpassingen Bij deze reactie verwijzen we naar de reactie op inspraakreactie 2.1.

PAGINA 7 VAN 13

de bronnen. Ik ben blij dat dit beeld werd gebruikt, want het raakt de kern: willen we onze jeugd echt ondersteunen, dan moeten we bij de bron beginnen. Wat ik voel in de huidige agenda, is dat er nog steeds veel nadruk ligt op reactief werken met jongeren die al problemen hebben. Dat is alsof we de dijken ophogen wanneer de rivieren al buiten hun oevers dreigen te treden. Natuurlijk is dat nodig, maar daarmee voorkomen we niet dat de rivier telkens weer volloopt. De échte bron ligt eerder, bij de ouders en hun opvoedcapaciteit, en bij jonge kinderen op de basisschool. Ik spreek regelmatig kersverse ouders die aangeven hoe lastig het is om de juiste ondersteuning te vinden. Ze willen het beste voor hun kind, maar ervaren dat de hulp en begeleiding vaak beperkt is. Aan de andere kant hoor ik steeds vaker dat leraren op scholen tegen muren oplopen: zodra een kind wordt aangesproken op gedrag, schieten sommige ouders direct in de verdediging – “Dat zou mijn kind nooit doen.” Daar gaat het mis. Als we deze ouders niet meenemen, pakken we de kern van het probleem niet aan. Mijn aanbeveling: Veranker ouderondersteuning structureel in de uitvoeringsagenda (bijv. oudercirkels, opvoedprogramma’s, opvoedcafé’s in scholen/wijken). Koppel dit aan bestaande netwerken zoals scholen, Buurtgezinnen en welzijnswerk.

Begin vroeg: basisscholen en voorschoolse trajecten zijn cruciale momenten om ouders mee te nemen. Als we echt preventief willen werken, dan moeten we dichter bij de bron staan: de ouders. Alleen dan voorkomen we dat de rivieren telkens weer

PAGINA 8 VAN 13

overstromen. Inspraakreactie 2.4 In de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd wordt gesproken over het versterken van netwerken en het bieden van ondersteuning dicht bij huis (hoofdstuk 4.1 en 4.3). Wat echter ontbreekt, is de structurele inbreng van jongeren zelf. Er bestaat een groot risico dat wij als volwassenen denken te weten wat jongeren willen. De praktijk leert keer op keer dat dit niet klopt. Jongeren ervaren hun wereld, hun problemen en hun oplossingen op een andere manier dan wij kunnen bedenken. Wanneer beleid en activiteiten worden ontwikkeld zonder hun directe betrokkenheid, sluit het vaak niet aan en blijft de impact beperkt. Concreet voorbeeld: bij eerdere gemeentelijke projecten werden activiteiten voor jongeren opgezet, maar bleken ze nauwelijks bezocht. Waarom? Omdat niemand vooraf de jongeren zelf had gevraagd wat ze écht nodig hadden. Mijn aanbeveling: Richt een jongerenraad of participatiegroep op die niet alleen adviseert, maar actief meewerkt aan de uitvoering van beleid. Organiseer vaste momenten waarop jongeren hun stem direct in de gemeenteraad of commissies kunnen laten horen (“Jongeren in de Raad”). Betrek jongeren bij het ontwerp van ontmoetingsplekken en evenementen (zoals een gamehal of culturele festivals), zodat deze aansluiten bij hun belevingswereld. Geef jongeren mandaat én middelen om eigen projecten op te zetten.

Als we jongeren niet alleen als doelgroep zien, maar als volwaardige partners, voorkomen we

Reactie en eventuele aanpassingen Bij deze reactie verwijzen we naar de reactie op inspraakreactie 2.2.

PAGINA 9 VAN 13

beleid dat langs hen heen gaat. Dan bouwen we aan een Hoogeveen waarin jongeren zich serieus genomen voelen en actief bijdragen aan hun eigen toekomst.

PAGINA 10 VAN 13

Advies Adviesraad Sociaal Domein Advies adviesraad

Reactie college

De Adviesraad waardeert de inzet van het college en de betrokken ambtelijke organisatie bij de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd, de Regiovisie Gespecialiseerde Jeugdhulp Drenthe en de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein. De beleidsnota’s tonen ambitie, samenhang en een duidelijke focus op kwaliteitsverbetering en integrale sturing binnen het sociaal domein. Tegelijkertijd constateert de Adviesraad dat er op diverse terreinen nog aandacht nodig is voor scherpere uitwerking, betere onderbouwing van keuzes en duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden en uitvoering. In het bijzonder geldt dit voor: het gebruik van de confrontatiematrix bij ontwikkelrichtingen, de versterking van samenwerking boven marktwerking in de jeugdhulp, het terugdringen van onderadvisering bij basisschoolverlaters en de inzet en capaciteit van lokale welzijnsorganisaties. De Adviesraad ziet het als haar taak om het gesprek over deze beleidsvoornemens constructief voort te zetten en hoopt dat haar aanbevelingen bijdragen aan verdere verbetering en realisatie van de beleidsdoelen. Zij vertrouwt erop dat het college de adviezen meeneemt bij de herijking en verdere uitvoering van het sociaal domeinbeleid. De Adviesraad spreekt grote waardering uit voor de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd en beschouwt deze – net als de Koning in de Troonrede op 16 september jl.

– als een richtinggevend koersdocument. Tegelijkertijd ziet de Adviesraad met zorg dat maar liefst 51,3% van de basisschoolverlaters in de Gemeente Hoogeveen een lager schooladvies ontvangt dan op basis van hun capaciteiten verwacht mag worden. De Adviesraad zou graag willen weten hoe (op welke manier) men aan dit percentage gekomen is. Deze onderadvisering beperkt niet alleen de

Hartelijk dank voor uw ondersteuning voor de Hoogeveense Hervormingsagenda. We zijn verheugd dat u zich herkent in de ontwikkelrichting en het als een richtinggevend koersdocument beschouwd en dat u de samenhang leest met de andere documenten uit het sociaal domein. De cijfers over onderadvisering zijn rechtstreeks afkomstig van de Gelijke Kansen Alliantie (onderdeel van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap).

PAGINA 11 VAN 13

ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen, maar verkleint ook hun kansen op een eerlijke en passende onderwijsloopbaan. Juist in een tijd waarin gelijke kansen centraal staan, vraagt dit probleem om gerichte aandacht en maatregelen. Advies 1: De Adviesraad adviseert daarom om dit probleem de komende jaren tot speerpunt van de Hervormingsagenda te verklaren en hierover met de lokale onderwijsorganisaties concrete verbeterafspraken te maken. Daarnaast constateert de Adviesraad dat de Hervormingsagenda grote impact heeft op de inzet en betrokkenheid van de lokale Stichting Welzijnswerk (SWW). De vraag rijst of de SWW hiervoor voldoende toegerust is; de Adviesraad zal dit verder onderzoeken.

Wij delen uw zorgen over de onderadvisering van basisschoolverlaters in Hoogeveen. Onderadvisering beperkt de ontwikkelmogelijkheden van kinderen en verkleint hun kansen op een eerlijke en passende onderwijsloopbaan. Binnen het programma Jong Hoogeveen is onderadvisering daarom een vast aandachtspunt in de ontwikkeling van het Plan per School. In deze aanpak brengen we per school, wijk of dorp de relevante cijfers in beeld – waaronder ook de mate van onderadvisering. Vervolgens gaan we met scholen het gesprek aan over de mogelijke oorzaken en achterliggende factoren. Samen maken we afspraken over gerichte verbeteracties, passend bij de specifieke situatie van de school en haar leerlingen. Hoewel onderadvisering een belangrijk thema is, is ervoor gekozen om dit binnen de Hoogeveense Hervormingsagenda Jeugd niet als afzonderlijk speerpunt op te nemen. De reden hiervoor is dat het onderwerp al expliciet is opgenomen in de nota Jeugd, en omdat het juist krachtig is om dit op te pakken binnen de integrale benadering van het Plan per School. Deze aanpak maakt het mogelijk om breder te kijken dan alleen de schooladviezen: we kijken ook naar onderliggende problematiek zoals armoede, laaggeletterdheid of beperkte toegang tot ondersteuning thuis – factoren die mede aan de basis kunnen liggen van onderadvisering.

Op deze manier werken we samen met scholen en partners aan een duurzame verbetering van de kansen voor alle kinderen in Hoogeveen Wij delen uw constatering dat de Hervormingsagenda grote impact heeft op inzet en betrokkenheid van SWW. Dit is ook onderdeel van onze gesprekken met SWW en het traject dat we gezamenlijk in gang hebben gezet om samen

PAGINA 12 VAN 13

met SWW toe te werken naar een toekomstbestendige welzijnsorganisatie die meebeweegt met de ontwikkelingen in het zorg en welzijnslandschap. We kijken uit naar de uitkomsten van uw onderzoek. Advies 2: De Adviesraad neemt kennis van de ambitie om vanaf 2030 geen kinderen meer uit huis te plaatsen. Zij beveelt echter aan om deze ambitie te vertalen naar een gezamenlijke inspanningsverplichting, waarbij de verantwoordelijke instanties onder regie van de gemeente concrete afspraken maken.

Dit advies nemen we over en zullen we onder andere verwerken in onze inkoopafspraken met onze aanbieders. Onze ambitie vraagt om samen te gaan leren en samen te gaan doen, daarom werken we naast de inkoopafspraken ook aan inspanning en resultaatverplichtingen per partner (inclusief onszelf)

Tot slot heeft de Adviesraad zich geïnformeerd over de werkwijze van het Jeugdexpertisepunt (Jep) in de Gemeente Veendam, waar het aantal betrokken hulpverleners is teruggebracht van 80 naar 6 organisaties die intensief samenwerken. Advies 3: De Adviesraad beveelt het College aan deze werkwijze nader te bestuderen en de opgedane ervaringen eventueel over te nemen.

In de Hoogeveense Hervormingsagenda is onze ambitie dat elk kind veilig, gezond en kansrijk kan opgroeien. Hierbij ligt de nadruk op preventie, nabije ondersteuning, sterkere netwerken en leren om anders te werken en anders te doen. Hierbij is de Hoogeveense omgeving het uitgangspunt en de sterke basis waar we aan werken vanuit het programma Jong Hoogeveen. De werkwijze uit Veendam kennen we en qua inhoud is het voornemen om deze toe te passen in Hoogeveen. Hierin staat centraal dat we ondersteuningsvragen van gezinnen, kinderen en jongeren altijd beantwoorden met de meest duurzame oplossing (informeel/formeel) waarbij er altijd wordt gekozen voor de meest lichte vorm van ondersteuning of zorg. Qua omvang van het aantal zorgorganisaties is het voor ons geen doel op zich om deze terug te brengen naar minder dan 10 organisaties, maar kijken we wat er nodig is en hoe we dit slim en lokaal kunnen organiseren.

De Adviesraad waardeert de inzet van het college en de betrokken ambtelijke organisatie bij de totstandkoming van de Hervormingsagenda Jeugd, de Regiovisie Gespecialiseerde Jeugdhulp Drenthe en de Uitvoeringsagenda Sociaal Domein. De beleidsnota’s tonen ambitie, samenhang en een duidelijke focus op kwaliteitsverbetering en

We danken de adviesraad nogmaals voor haar adviezen en zien uit naar de samenwerking in de verdere uitwerking van het voorgenomen beleid.

PAGINA 13 VAN 13

integrale sturing binnen het sociaal domein. Tegelijkertijd constateert de Adviesraad dat er op diverse terreinen nog aandacht nodig is voor scherpere uitwerking, betere onderbouwing van keuzes en duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden en uitvoering. In het bijzonder geldt dit voor: het gebruik van de confrontatiematrix bij ontwikkelrichtingen, de versterking van samenwerking boven marktwerking in de jeugdhulp, het terugdringen van onderadvisering bij basisschoolverlaters en de inzet en capaciteit van lokale welzijnsorganisaties. De Adviesraad ziet het als haar taak om het gesprek over deze beleidsvoornemens constructief voort te zetten en hoopt dat haar aanbevelingen bijdragen aan verdere verbetering en realisatie van de beleidsdoelen. Zij vertrouwt erop dat het college de adviezen meeneemt bij de herijking en verdere uitvoering van het sociaal domeinbeleid.