Beantwoording technische vragen VVD - afval(inzamel)beleidsplan - vervolgvragen

1. Hoe komt de vergoeding van OPK van €50 per ton tot stand? De vaste vergoeding van €50 per ton OPK is gebaseerd op de huidige minimumgarantieprijs. 2. Wat was de gemiddelde vergoeding over de afgelopen jaren? De gemiddelde vergoeding over de jaren 2020 t/m 2024 varieert van €50,-/ton (de minimumgarantieprijs) tot € 73,84/ton. Deze gemiddelde vergoeding zegt echter niet zo veel. Zo is het gelijktijdig mogelijk dat (een) enkele vrijwilligersorganisatie(s) een vergoeding ontvangen die substantieel hoger is dan de minimumgarantieprijs terwijl andere organisaties een vergoeding ontvangen ter hoogte van de minimumgarantieprijs en de gemeente in een aantal gevallen zelfs financieel moet bijspringen om de uitkering van de minimumgarantieprijs mogelijk te maken. In het jaar waarin de gemiddelde vergoeding € 73,84/ton bedroeg heeft de gemeente bijvoorbeeld nog bijna €37K moeten bijdragen om alle participerende organisaties een uitkering ter hoogte van de minimumgarantieprijs te kunnen verstrekken. Bovenstaande kan o.a. worden veroorzaakt door het verschil in ingezamelde hoeveelheid OPK per uur bij inzameling in stedelijk gebied vs. buitengebied. Waarom is er dan gekozen voor de minimumgarantieprijs voor vrijwilligersorganisatie? Is het niet eerlijker om bijvoorbeeld de €73,84 uit te keren? In principe kan worden gekozen voor ieder willekeurig bedrag.

Echter hoe hoger het bedrag hoe meer de gemeente financieel moet bijspringen om iedere vrijwilligersorganisatie de vastgestelde vergoeding per ton uit te kunnen keren. Zoals bovenstaand reeds uiteengezet moest de gemeente zelfs nog financieel bijdragen om alle vrijwilligersorganisaties de huidige minimumgarantievergoeding (€ 50,-/ton) te kunnen uitkeren in het jaar dat de gemiddelde vergoeding (van alle verenigingen) € 73,84/ton bedroeg en enkele vrijwilligersorganisaties derhalve substantieel hogere vergoedingen (dan € 73,84) ontvingen. Omdat € 50,-/ton de huidige minimumgarantieprijs is en tevens een gangbare vaste vergoeding voor assistentie bij de OPK-inzameling door vrijwilligersorganisaties in andere gemeenten is dit bedrag voorgesteld. 3. Hoe duur is het om één rondje langs alle deuren te gaan met een vrachtwagen? - Wat ik bedoel is, wat is de kostprijs van één ophaling bij alle inwoners. De kosten van de huis-aan-huis inzameling OPK worden door Area direct verrekend met de opbrengst van het ingezamelde OPK en worden derhalve niet separaat gerapporteerd. Bovendien is de OPK-inzameling niet gebiedsdekkend en wordt gebruik gemaakt van andere voertuigen die gedeeltelijk (incl. chauffeur) extern worden ingehuurd. In combinatie met een andere wijze van belading is de vergelijking met de huis-aan-huis inzameling van GFT, PMD en/of restafval evenmin eenvoudig te maken.

Waar ik heen wil → kunnen de vrijwilligersorganisatie de kostprijs dekken door het zelf op te halen? Dit is afhankelijk van verschillende factoren zoals de hoeveelheid OPK die men in een bepaalde tijd kan inzamelen en de (sterk wisselende) marktprijs OPK. In tijden van een relatief hoge marktprijs zal het voor vrijwilligersorganisaties in dichtbevolkt gebied mogelijk zijn kostendekkend in te zamelen, hetgeen echter ondanks een relatief hoge marktprijs niet het geval zal zijn in het buitengebied. Bij een relatief lage marktprijs wordt kostendekkende inzameling vrijwel geheel onmogelijk. Omdat de gemeente een wettelijke verantwoordelijkheid heeft voor de inzameling van huishoudelijk afval (waaronder OPK) is het volledig overlaten van deze inzameling aan

vrijwilligersorganisaties niet wenselijk, daar de inzameling naar verwachting zal worden gestaakt als deze niets oplevert of juist geld kost. Bovenstaande nog los van de problematiek die kan ontstaan door overlap van inzamelgebieden c.q. niet gebiedsdekkende inzameling. 4. Hoeveel KG OPK wordt gemiddeld opgehaald per ophaling? In 2023 is m.b.v. vrijwilligersorganisaties in totaal 1.840 ton OPK ingezameld (o.b.v. 4wekelijkse inzamelrondes). De trend laat echter zien dat dit tonnage o.a. door zgn. ‘verbruining’ (de hoeveelheid karton in het OPK neemt relatief toe) jaarlijks afneemt, immers karton is lichter dan papier. 5. Wat is de verwachting van de ontwikkeling van het tarief voor één huishouden voor de komende jaren? Wanneer met ‘het tarief’ de hoogte v.d. afvalstoffenheffing voor één huishouden wordt bedoeld kan in zijn algemeenheid worden gesteld dat het voorgestelde maatregelenpakket o.a. tot doel heeft om de totale kosten voor de inzameling en verwerking van grondstoffen en afval niet (substantieel) laten stijgen en wellicht zelfs (enigszins) te laten dalen, ondanks de stijging van tarieven als gevolg van inflatie, belastingen, heffingen en contractvernieuwingen. De effecten (in termen van minder kosten dan wel meer opbrengsten) van het voorgestelde maatregelenpakket zijn enkel in te schatten en kunnen (nog) niet exact worden weergeven.

Door financiering van de eenmalige projectkosten (€ 213K) en de (extra) PO-kosten (€ 580K/jaar) gedurende de eerste twee jaren uit de egalisatievoorziening is enerzijds geen stijging van de afvalstoffenheffing voorzien en wordt anderzijds de egalisatievoorziening tot normale hoogte afgebouwd. Daarna kunnen Hoogeveense praktijkervaringen (wat zijn de gerealiseerde effecten van het voorgestelde maatregelenpakket) worden meegenomen in de berekening van de afvalstoffenheffing. De inzet van het college is om bij gelijkblijvend afvalscheidingsgedrag de afvalstoffenheffing de komende jaren, zoals ook reeds het geval was in de afgelopen jaren, op hetzelfde niveau te handhaven. Daar wel sprake is (geweest) van inflatie en kostenstijgingen die (vooralsnog) niet worden doorgerekend in de afvalstoffenheffing is derhalve indirect sprake van een besparing voor de inwoners. Tevens hebben inwoners uit de gemeente Hoogeveen door de voorgestelde invoering van het variabele tarief voor aanbieding(en) van restafval met ingang van 1 januari 2026 i.c.m. goede afvalscheiding(smogelijkheden) zelf invloed op de hoogte van hun afvalstoffenheffing. 6. Hoe ziet handhaving door technologie eruit? Landelijk worden enkele (handhavings)pilots opgezet waarbij technologie en data een belangrijke rol spelen.

Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan de inzet van AI om stoorstoffen te herkennen in grondstofstromen. Door de uitvoering van het in het afval(inzamel)beleidsplan voorgestelde onderzoek kan naar verwachting antwoord gegeven worden op bovenstaande vraag. Zijn er meer voorbeelden hiervoor te noemen? Om jaarlijks 25K op te nemen voor zoiets wat nog redelijk vaag is, is best wat toch? De mogelijkheden voor handhaving door technologie zijn nog volop in ontwikkeling. Hoe deze ontwikkeling precies gaat verlopen laat zich moeilijk voorspellen, vandaar dat wordt voorgesteld geld vrij te maken om dit nader te onderzoeken. Het bedrag is dus niet uitsluitend bestemd voor een bepaalde toepassing van technologie maar (naast

traditionele handhaving ook) voor onderzoek en kan derhalve niet exact worden gespecificeerd. 7. Luiers separaat ophalen kost 25K voor 16 inzamelingspunten. Dit is schijnbaar alleen nog maar een test. Wat is de dekkingsgraad van deze test? Voorgesteld wordt om luier- en incontinentiemateriaal separaat in te zamelen vooruitlopend op grootschalige separate verwerking van deze grondstofstroom. Omdat separate inzameling in de gemeente Hoogeveen nieuw is wordt bij wijze van proef gestart. Zodra grootschalige separate verwerking mogelijk is (en bijbehorende voorwaarden en condities bekend) kan worden beoordeeld of en op welke wijze wordt doorgegaan met separate inzameling. I.o.m. Area is bepaald dat 16 verzamelcontainers (6 op strategische locaties in Hoogeveen en 1 per omliggende woonkern) qua dekkingsgraad voldoende zou moeten zijn. Dit maakt het voor een grote groep inwoners mogelijk om luiers gescheiden aan te bieden. Vervolgvraag: Wanneer wordt deze test dan geëvalueerd? – Is er gedacht om de test te doen in één wijk of dorp ipv over heel Hoogeveen een beetje? Teneinde alle inwoners van gemeente Hoogeveen dezelfde mogelijkheden voor afvalscheiding te bieden en zodoende zelf invloed te hebben op de hoogte van de afvalstoffenheffing wordt voorgesteld de separate inzameling van luier- en incontinentiemateriaal gemeentebreed in te voeren.

Zodra grootschalige verwerkingscapaciteit van deze afvalstroom beschikbaar is (waarschijnlijk binnen afzienbare termijn) heeft gemeente Hoogeveen de logistiek hieromtrent reeds ingeregeld. 8. Wat zijn doorslaggevende redenen om gerelateerde maatwerkoplossingen te bieden als er geen punt in de buurt is? Doorslaggevende redenen zouden de toegankelijkheid tot de verzamelcontainers (o.a. als gevolg van fysieke beperkingen van inwoners) kunnen zijn. In dergelijke gevallen kan eventueel maatwerk worden geboden, zoals een extra (verzamel)container op een nader te bepalen locatie of een separate inzamelmogelijkheid op aanvraag. 9. Grote gezinnen - Kan hier extra duiding op worden gegeven? Grote gezinnen (meer dan vijf personen) produceren doorgaans meer afval en hebben hierdoor mogelijk meer ledigingen nodig. Om deze gezinnen niet onevenredig te belasten, houdt de gemeente rekening met het gemiddelde afvalaanbod per inwoner. De afvalstoffenheffing wordt gebaseerd op dit gemiddelde, zodat grote gezinnen niet onevenredig worden benadeeld in vergelijking met kleinere huishoudens.

In het huidige stelsel hebben we toch eenpersoonshuishoudens en meerdere persoonshuishoudens? Laten we dit dan los? Het verschil in afvalstoffenheffing tussen één- en meerpersoonshuishoudens wordt niet losgelaten maar komt tot uiting in het vaste deel van de heffing en niet in het tarief per aanbieding van restafval. 10. Hoe groot is het huidige egalisatiefonds? De egalisatievoorziening m.b.t afval, welke is opgebouwd vanaf 2020, bedraagt per ultimo 2023 circa €1,8 miljoen (voor meer toelichting op deze voorziening zie paragraaf 8.2 van het afval(inzamel)beleidsplan). Na afronding van het boekjaar 2024 is bekend wat de hoogte van de egalisatievoorziening dan is.

11. Is het mogelijk om de ontwikkeling van het egalisatiefonds in het verleden te zien en een prognose van de toekomst? Zoals reeds gemeld is de huidige stand van de egalisatievoorziening opgebouwd vanaf 2020, zodat gemiddeld sprake is van een stijging met €450K per jaar. Stortingen in c.q. onttrekkingen uit deze egalisatievoorziening worden normaliter echter niet begroot maar zijn het resultaat van onvoorziene omstandigheden in de afvalbegroting. De voorziening wordt enkel gebruikt om financiële tegenvallers op te vangen door reservering van financiële meevallers om zo een (sterk) fluctuerende afvalstoffenheffing tegen te gaan. Een voorzieningsbedrag ter hoogte van 10% van de operationele kosten voor afvalinzameling wordt, mede op basis van ervaringen in de afgelopen jaren, verantwoord geacht. Zit er ook een maximum aan het egalisatiefonds? Voor zover bekend is dit niet (formeel) gemaximaliseerd. 12. Wat is de verwachtingsdatum van de eventuele invoering van de Ja/Ja sticker? Er is nog geen verwachte landelijke invoeringsdatum van de Ja/Ja sticker. 13. Niet alleen maatschappelijke organisaties kunnen via Afval Goed Geregeld afval scheiden, toch? Hoe is dit gecommuniceerd naar de diverse organisaties? Het klopt dat ook bedrijven in aanmerking kunnen komen voor het inzamelen van afval via Afval Goed Geregeld (www.afvalgoedgeregeld.nl).

Daar de motie betrekking had op maatschappelijk organisaties, is in paragraaf 10.4 enkel gefocust op deze doelgroep. Communicatie hieromtrent is nog onderhanden. Is het mogelijk om hier ook commerciële organisaties in mee te nemen? Is hiervoor een motie nodig? Gemeente Hoogeveen kan ervoor kiezen bijvoorbeeld via de (social) media hieromtrent breed te communiceren. 14. Wat zijn de doelstellingen van de afvalcoach en hoe ziet dit er in de praktijk uit? De afvalcoach heeft als taak inwoners te ondersteunen in het beter scheiden van afval en hen bewust(er) te maken van de voordelen van recycling, afvalscheiding- en -reductie. De praktische invulling van deze functie dient nog nader te worden uitgewerkt. Gedacht kan worden aan inzet van de afvalcoach (n.a.v. vragen/op aanvraag) bij specifieke woningen, wijken of evenementen om tips te geven en om vragen te beantwoorden over afvalscheiding. Ook kan de afvalcoach bewoners ondersteunen bij het gebruik van de afvalapp en bij het correct aanbieden van afval. Onder andere door bovenstaande activiteiten kan de afvalcoach een belangrijke rol vervullen in het vraagstuk omtrent (het verbeteren van) de kwaliteit van grondstoffen. 15. Wat is de verwachte besparing van invoering van DIFTAR? a. Voor de gemeente - er wordt volgens mij nu een maximum gegeven.

De invoering van een variabel tarief voor restafval kan leiden tot een besparing op de verwerkingskosten voor (rest)afval doordat inwoners worden gestimuleerd hun afval beter te scheiden en minder restafval aan te bieden. Daarbij is het van belang dat er sprake is van een integraal

pakket aan maatregelen zodat betere afvalscheiding voor de inwoners (eenvoudig) mogelijk is. b. Voor een huishouden (of de verwachte kosten van één lediging) Zoals bij het antwoord op vraag 6 aangegeven is de inzet van het college om bij gelijkblijvend afvalscheidingsgedrag de afvalstoffenheffing de komende jaren, zoals ook reeds het geval was in de afgelopen jaren, op hetzelfde niveau te handhaven. Door beter (dan gemiddeld) afvalscheidingsgedrag hebben inwoners, door het minder vaak aanbieden van restafval, zelf invloed op de totale hoogte van hun afvalstoffenheffing. i. Hoe ziet dit er in de praktijk uit? - Wordt het een korting of een betaling? Voorgesteld wordt om de maximaal realiseerbare besparing vanaf de invoering van een variabel tarief op restafval aan de inwoners terug te geven en eventuele hogere kosten achteraf in rekening te brengen i.p.v. de inwoners de gemeentelijke kosten te laten voorfinancieren. Een uitgebreide toelichting hierop staat in paragraaf 8.3 van het afval(inzamel)beleidsplan. 16. Is er een tussentijdse evaluatie ingepland? Het college rapporteert jaarlijks via de P&C-cyclus over de mate van realisatie van doelstellingen. M.b.t grondstoffen en afval wordt o.a. de ingezamelde hoeveelheid restafval per inwoner gerapporteerd.

Tevens wordt jaarlijks de Grondstoffenmonitor vanuit Markerein met de gemeenteraad gedeeld waarmee inzicht wordt verschaft in de ontwikkelingen m.b.t. de inzameling van grondstoffen en afval. We gaan een aantal specifiek nieuwe dingen doen. Wordt dit in de normale rapportages meegenomen of wordt hier nog extra aandacht aan verleend? – Neem bijvoorbeeld de luiers, technologische toepassingen of DIFTAR. De voorgestelde maatregelen zullen naar verwachting effecten hebben die via de reguliere rapportage- en verantwoordingslijnen worden gecommuniceerd. Indien dat leidt tot vragen kan desgewenst meer gedetailleerde informatie worden verstrekt. 18. Hebben de OPK ophaal organisaties ook verplichtingen/kosten aan het ophalen van OPK? Denk aan: - verplichting om OPK x aantal keer per jaar op te halen - diesel De inzamelkosten worden door Area verrekend met de opbrengst van het ingezamelde OPK. Na deze verrekening wordt een eventueel surplus uitgekeerd aan de betreffende vrijwilligersorganisatie met een minimum van € 50,-/ton. Een eventueel financieel tekort wordt aangevuld door de gemeente. Het OPK wordt 4-wekelijks ingezameld en daar vrijwilligersorganisaties hoe dan ook minimaal € 50,-/ton als vergoeding ontvangen is dit een bron van inkomsten en is een aanvullende verplichting hieromtrent niet noodzakelijk.