Advies Cees Bijl.pdf

Aan de gemeenteraad Hoogeveen Datum:

14 april 2022

Onderwerp:

Informatieadvies vorming college gemeente Hoogeveen.

Geachte raad, Op 22 maart jl. ben ik benaderd door de lijsttrekker van Gemeentebelangen, met de vraag of ik het informatieproces voor de gemeenteraad van Hoogeveen wilde begeleiden. Hier heb ik positief op gereageerd en heb ik de volgende opdracht ontvangen: “Verken in gesprekken met vertegenwoordigers van alle fracties: 1. Welke inhoudelijke thema’s voor de fracties belangrijk zijn; 2. Of er voorkeur is voor een raadsprogramma of coalitieprogramma; 3. Op welke wijze de vorming van een college kan plaatsvinden, te weten: • Soort college • Procedure om te komen tot een college Leg de bevindingen op hoofdlijnen in het openbaar voor aan de raad.” Vervolgens heb ik, ondersteund door de griffier Cindy Elken-van Mierlo en notulist Dirk Drolenga, met alle partijen (10) in de gemeenteraad twee keer een gesprek gevoerd over de vorming van een nieuw college. De politiek bestuurlijke situatie tijdens de vorige raadsperiode noopte de raad tussentijds te komen tot een raadsbreed programma en een zakencollege zonder politieke bindingen. Een van de te onderzoeken punten was of het de voorkeur had, deze manier van werken te continueren. Het antwoord daarop is vrij helder. Er is veel waardering voor het werk dat het zakencollege heeft verricht. Hetzelfde geldt voor de open houding naar de samenleving en de manier van informeren van de raad.

Niettemin geeft een grote meerderheid van de raad de voorkeur aan het vormen van een college op politieke basis. Wat het programma betreft is een aantal partijen principieel geen voorstander van raadsbreed. Anderen zien met nuancering meer in een collegeprogramma. Toch zijn er ook onderwerpen die kunnen rekenen op een breed draagvlak zoals het gezond maken van de financiën en het inzetten op woningbouw. In de bijgevoegde matrix vindt u een overzicht van de belangrijkste thema’s per partij. Veelvuldig is er gepleit voor een coalitieprogramma op hoofdlijnen met ruimte voor inbreng van de niet-coalitiepartijen. Een politiek college zou moeten bestaan uit meer dan drie partijen, waarbij elke partij één wethouder levert. Het aantal van vier wethouders wordt daarbij het meest genoemd. Wethouders worden door de partijen geworven, bij voorkeur op een profiel waarbij (getoetste)kwaliteit belangrijk is en men niet per se uit Hoogeveen hoeft te komen. Een toets op de groepschemie, inclusief de voorzitter van het college, wordt belangrijk gevonden. Dan de samenstelling van het college. Er is veel draagvlak om de PvdA als grote winnaar op te nemen in het nieuwe college, samen met Gemeentebelangen of het CDA. Gemeentebelangen wordt hierbij, als grootste partij, meer genoemd.

Opvallend is dat, op basis van de ervaringen in de afgelopen raadsperiode, er heel veel aarzeling, dan wel een negatief gevoel is bij het samen op laten trekken van Gemeentebelangen en CDA.

Om te komen tot een stabiele samenwerking die voldoende recht doet aan de verkiezingsuitslag, voldoende breedte van het college en een werkbare meerderheid oplevert zal gekeken moeten worden naar een combinatie van vier van de vijf grootste partijen. Op basis van de gevoerde gesprekken en de neergelegde verwachtingen acht ik de kans het grootst dat die stabiele samenwerking de meeste kans van slagen heeft in een coalitie van Gemeentebelangen, PvdA, VVD en ChristenUnie met een collegeprogramma op hoofdlijnen. Uiteraard zal er programmatisch nog wel wat te overbruggen zijn, maar het belangrijkste is dat naar elkaar, afzonderlijk en in combinatie met elkaar, er voldoende vertrouwen is op een goede samenwerking. Op basis van het bovenstaande is mijn advies om: • Vervolggesprekken te voeren met Gemeentebelangen, PvdA, VVD en ChristenUnie, onder begeleiding van een externe gespreksleider/formateur; • Te koersen op een coalitieprogramma op hoofdlijnen, met ruimte voor de nietcoalitiepartijen; • De matrix te gebruiken om te komen tot de meest belangrijke thema’s die kunnen rekenen op een breed draagvlak; • Vier wethouders te werven op basis van een profiel, met een chemietoets voor het team, inclusief de voorzitter van het college. Cees Bijl, Informateur Hoogeveen

Bijlagen: • Gespreksverslagen 1e en 2e ronde per partij • Matrix per partij