Aanbiedingsbrief raad DTZ 20210615

Aan de raden van de gemeente Coevorden, Emmen en Hoogeveen

Postadres: Postbus 2 7740 AA Coevorden T 0524-598 598 E rekenkamer@coevorden.nl I www.coevorden.nl/rekenkamer

Uw brief Burgerservicenr Afdeling/Team Behandeld door Kenmerk Bijlage(n) Coevorden Onderwerp

Griffie/rekenkamercommissie J. Kok 2 15 juni 2021 Verzenddatum: Aanbieding rapport "Dutch TechZone, het beste moet nog komen"

Geachte gemeenteraden, Hierbij bieden wij u ons rapport “Dutch TechZone” (DTZ) aan. De rekenkamercommissies van Coevorden, Emmen en Hoogeveen hebben door een extern bureau een onderzoek laten uitvoeren naar de DTZ. Wij hebben dit onderzoek laten uitvoeren om u te informeren over de doelstellingen van DTZ en de mate waarin die zijn/worden bereikt. Daarnaast willen wij u informeren over uw mogelijkheden tot kaderstelling en controle. Tenslotte besteden wij aandacht aan de wijze waarop en de mate waarin u bent geïnformeerd over DTZ door uw college van burgemeester en wethouders. Met deze brief informeren wij u over de aanleiding tot het onderzoek en het proces van hoor en wederhoor dat aan publicatie vooraf is gegaan. Tot slot vragen wij uw aandacht voor de conclusies die wij in het rapport trekken en de aanbevelingen die wij in het rapport doen. Aanleiding voor dit onderzoek Er bestaat een groot misverstand rondom DTZ. Uit interviews werd ons duidelijk dat velen ervan uitgaan dat DTZ, naast de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs, vooral gaat over bevordering van het aantal arbeidsplaatsen door middel van een subsidieregeling (de zogenoemde "Bedrijvenregeling"). Dat is echter onjuist. DTZ gaat over samenwerking.

Het misverstand is waarschijnlijk ontstaan doordat destijds bij de besluitvorming in de raad de kosten van zowel de Bedrijvenregeling als DTZ op één begrotingspost zijn geboekt. Het budget voor DTZ bedraagt € 1 per inwoner. In de Bedrijvenregeling gaan vele miljoenen om. DTZ wordt gecoördineerd door een programmabureau. De Bedrijvenregeling staat daarmee los van het programmabureau. De Bedrijvenregeling wordt in opdracht van gedeputeerde staten door SNN uitgevoerd. De uitvoering van deze Bedrijvenregeling vormde geen onderwerp van dit onderzoek. De looptijd van DTZ eindigt eind 2021. In 2021 zullen de deelnemende gemeenten een besluit nemen over een verlenging van de samenwerking. Bij de raden was weinig inzicht in dit samenwerkingsverband en de behaalde resultaten in de zin van gecreëerde banen of goedgekeurde investeringsregelingen. De rekenkamercommissies zagen daarom een

-2meerwaarde in het doen van (gezamenlijk) onderzoek naar DTZ. Anderzijds is de looptijd van Dutch TechZone beperkt tot en met 2021. Hoor en wederhoor Wij hebben de conceptnota van bevindingen voorgelegd aan de ambtelijke organisatie. Daarbij zijn de feiten in de conceptnota gecontroleerd. Op basis van onze bevindingen hebben wij conclusies en aanbevelingen geformuleerd. De betrokken colleges hebben een gezamenlijke reactie gegeven. Deze is integraal in het rapport opgenomen en door ons voorzien van een nawoord. Deze informatie biedt naar onze mening een goede basis voor de discussie en meningsvorming in de gemeenteraden. Wij constateren dat de gezamenlijke colleges herkenning hebben bij de onderzoeksrapportage. Een belangrijke conclusie is dat er een infrastructuur is opgebouwd die onderwijs, ondernemers en overheden beter met elkaar verbindt en tot aantoonbare resultaten leidt. Wij zijn verheugd dat DTZ zal worden opgenomen in de strategische agenda, waarmee het college richting wil geven aan het vervolg van DTZ. Daarmee kan het college concreter invulling geven aan haar ambitie voor de komende vier jaren. Wij vertrouwen erop dat de raad daarbij op een gepaste wijze betrokken wordt. Conclusies We hebben vastgesteld dat: De focus en de rol van DTZ in de loop van de tijd veranderd is. Door de raden onvoldoende gestuurd is op de ontwikkeling die DTZ heeft doorgemaakt.

In het rapport lichten we de oorzaken daarvan toe. De raden onvoldoende zijn "meegenomen" in DTZ en daardoor geen goed beeld hebben van wat DTZ precies inhoudt, kost en oplevert. Het gelukt is een samenwerking te bouwen van ondernemers, onderwijs en overheden. Dit biedt een infrastructuur waaruit concrete initiatieven voortvloeien (zoals Skills4Future) en met inzet waarvan subsidies van andere overheden kunnen worden binnengehaald voor de regio (zoals de Regiodeal). Na de start van DTZ wijzigingen zijn doorgevoerd. Bij de start van Dutch TechZone in 2017 is er voor het uitvoeringsplan een aanzienlijk lager budget beschikbaar gesteld. Dutch TechZone bestaat dan uit het programma Dutch TechZone, dat €1 per inwoner (resulterend in gemiddeld €280.000 per jaar) en incidentele extra middelen voor projecten ontvangt. Daarnaast wordt er een stimuleringsbudget in de vorm van een Bedrijvenregeling ingesteld, waarin in totaal €15 miljoen voor de periode 2017-2021 wordt gestoken. De Bedrijvenregeling is geen onderwerp van onderzoek geweest. Wel zijn met medewerking van de provincie en SNN actuele gegevens over de uitvoering van de bedrijvenregeling in het rapport opgenomen. Effecten DTZ Wij hebben geconcludeerd dat de effecten van de acties en investeringen in het kader van DTZ pas op lange termijn waarneembaar zin.

Het gaat hierbij zowel om de Bedrijvenregeling als de samenwerking tussen de “drie O’s” (Ondernemers, Onderwijs en Overheid). Positief is dat onderkend wordt dat tussentijdse resultaten voor de raad in beeld kunnen worden gebracht. Het is nu aan uw raad om met het college afspraken te maken over tijd, plaats, frequentie en wijze waarop de raad geïnformeerd wordt over de voortgang en effecten van de projecten en subsidieregelingen. Aanbevelingen Wij zijn zoals hiervoor aangegeven blij dat de colleges zich herkennen in de uitkomsten van het onderzoek. We doen op basis van onze bevindingen drie aanbevelingen: 1. Grijp als raden gezamenlijk het besluitvormingsmoment over de verlenging van DTZ aan om kaders te stellen. 2. Verbeter als raden de informatiepositie (geef duidelijk aan welke informatie je wanneer wilt ontvangen). 3. Zorg voor meer overzichtelijkheid in de financiële stromen. Het is nu aan uw raad om een besluit over de aanbevelingen te nemen en te beoordelen of overname daarvan voldoende tegemoet komt aan de in het rapport gesignaleerde verbeterpunten. Het rapport en de bestuurlijke reactie bevatten naar ons oordeel voldoende informatie voor uw raad bij het beoordelen van het beleid en de uitvoering daarvan door het college.

-3Gezien onze onderzoeksbevindingen zien wij geen beletselen om de in gang gezette constructieve samenwerking in de regio tussen de drie “O”-s (Onderwijs, Ondernemers en Overheid) voort te zetten. Er is voldoende basis om op de ingeslagen weg door te gaan. Wij zijn voornemens over twee jaar een doorwerkingsonderzoek te doen. Daarin zullen wij nagaan in welke mate de beoogde effecten zijn bereikt. Zoals wij in de titel van het rapport aangeven: DTZ, het beste moet nog komen. Heeft u vragen? Wij willen graag dit rapport in een vergadering van de raadscommissie toelichten en uw eventuele vragen beantwoorden. Ook kunt u uw technische vragen voorafgaand hieraan schriftelijk of mondeling stellen aan de secretaris van de begeleidingscommissie, Johan Kok. Hij is op woensdagmiddag, donderdag en vrijdag te bereiken, via 0524 - 598 665 of j.kok@coevorden.nl of de voorzitter van de begeleidingscommissie de heer Roel de Boer, bereikbaar via 0651177377 deboerrn0@gmail.com. Met vriendelijke groet, De samenwerkende rekenkamercommissies Coevorden, Emmen en Hoogeveen De voorzitter van de begeleidingscommissie,

Roel de Boer

c.c. Colleges Gemeentesecretarissen / MT Public Controller Griffies Accountant Pers