3.0 aanbiedingsbrief gemeenteraad voorlopig standpunt programmaplan 20 december.pdf

Aan de gemeenteraad van Hoogeveen T.a.v. de raadsleden

DATUM ONDERWERP

4 januari 2022 Herontwerp sociaal domein –Voorlopig standpunt programmaplan

ONS NUMMER

ONDER EMBARGO TOT 11 JANUARI 2022 12.30 UUR Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt het programmaplan Herontwerp Sociaal Domein inclusief de financiële vertaling. Dit betreft op dit moment nog een voorlopig standpunt vanuit het college. Het advies van de adviesraad Sociaal Domein Hoogeveen en van de Cliëntenraad Hoogeveen, verwerken we de komende week om te komen tot een definitief voorstel met betrekking tot het programmaplan. We vragen u van het voorlopig standpunt van het college kennis te nemen. Zodra we het programmaplan definitief hebben gemaakt, vragen wij u het programmaplan vast te stellen. Samenvatting van deze brief De opdracht van de gemeenteraad is te komen tot een herontwerp van het sociaal domein en € 8 miljoen te bezuinigen. De opdracht is vertaald in een programmaplan dat nagenoeg gereed is. Dit programmaplan beschrijft de visie en concrete stappen die dit jaar en komende jaren zijn en worden gezet om het herontwerp te realiseren. Met dit programmaplan kunnen we een besparing realiseren in 2025 van € 1,9 miljoen. Naast de bezuiniging van bijna € 1 miljoen (2021), blijft er nog een tekort over van € 5,1 miljoen. De komende jaren moet dit tekort worden opgelost. Vertrekpunt vanuit Schone Lei Op 27 augustus 2020 heeft u het rapport ‘Op weg naar een Schone Lei voor Hoogeveen’ vastgesteld.

Onderdeel van dit rapport is de opdracht om te komen tot een transformatieprogramma in het sociaal domein. Het rapport Schone Lei heeft een aantal aannames over en doelstellingen met het sociaal domein: 1. De gemeente geeft meer uit aan het sociaal domein dan we ontvangen van het rijk en de gemeente moet deze inkomsten en uitgaven in balans brengen. 2. De gemeente kan door anders te werken, zowel miljoenen besparen als effectiever haar inwoners helpen. In Schone Lei wordt dit de

PAGINA 1 VAN 4

PAGINA 2 VAN 4

paradigmashift genoemd. Schone Lei gaf ons, het college, de opdracht tot deze paradigmashift te komen. 3. Er wordt een besparing op de uitgaven in het sociaal domein gerealiseerd, die oploopt naar € 8 miljoen structureel. Dit bedrag is bij de behandeling van de programmabegroting 2021-2024 nog opgehoogd met € 0,5 miljoen (specifiek voor jeugd). Aan de slag met uw vertrekpunt Afgelopen periode hebben we uitvoering gegeven aan uw opdracht. Uw opdracht is vertaald in een programmaplan. Dit programmaplan is in een participatief proces tot stand gekomen en wordt breed gedragen. Het programmaplan is nagenoeg gereed. Het advies van de adviesraad Sociaal Domein Hoogeveen en de cliëntenraad Hoogeveen moet nog worden verwerkt. Dit programmaplan beschrijft de visie en concrete stappen die dit jaar en komende jaren zijn en worden gezet om het herontwerp te realiseren. Wat staat er in het voorlopig programmaplan? Het programmaplan bestaat onder andere uit een aantal onderdelen, namelijk: - Inhoud, financiën en samenwerking in balans (de 3 opgaven); - Een ambitie en leidende principes als basis voor de werkwijze de komende jaren; - Beleidskeuzes op een aantal thema’s voor de uitvoering; - De financiële vertaling van de beleidskeuzes; - Een uitvoeringsprogramma voor de komende jaren om de keuzes uit het programmaplan te implementeren.

Te verwachten besparing van het programmaplan Dit programmaplan doet voorstellen tot keuzes en acties, die samenhangen op basis van de 3 opgaven (financieel, inhoud en samenwerking), een ambitie en leidende principes. In het programmaplan hebben we de balans gezocht om het sociaal domein de komende jaren te transformeren, tot een solide basis, die past bij onze ambitie: ondersteuning voor inwoners, zodat iedereen zo zelfstandig mogelijk en samen met een sociaal netwerk kan meedoen aan de samenleving. Deze transformatie leidt tot een besparing op het sociaal domein van € 1,9 miljoen in 2025. Dit vinden wij een realistische opgave, passend bij het sociaal domein, met de wettelijke regelingen zoals wij die nu kennen. Wat is er de afgelopen jaren al bespaard op het sociaal domein In het overzicht dat we als bijlage 1 bij deze brief hebben opgenomen, staan de besparingen in het sociaal domein van de afgelopen jaren. Deze besparingen zijn hieronder samengevat:

PAGINA 3 VAN 4

Wanneer besluit genomen Begroting 2019 Begroting 2020 Bijlage F Begroting 2021 bijlage H Begrotingswijziging 2021 (raadsbesluit 22-4-2021) Overig diverse jaren (o.a. Gemrap, Jaarrekening, decembercirculaire)

Besparing € 559.555 € 4.354.000 € 550.000 € 911.000 € 1.436.544

Totaal besparing tot nu toe

€ 7.811.099

Tot en met 2021 is er een besparing van € 7,8 miljoen gerealiseerd in het sociaal domein. Inzicht inkomsten en uitgaven sociaal domein Eén van de doelstellingen uit Schone Lei was dat de uitgaven in het sociaal domein structureel niet meer mogen bedragen dan de inkomsten die Hoogeveen van het rijk daarvoor krijgt. De rijksinkomsten en de uitgaven in het sociaal domein, zijn inzichtelijk gemaakt in een memo (bijlage 2). Uit deze memo blijkt dat de rijksinkomsten nagenoeg in balans zijn met de uitgaven in het sociaal domein. U heeft deze memo al van ons ontvangen op 12 oktober 2021. Deze informatie hebben wij u ook gemeld in de programmabegroting van 2022. Hiermee is bovengenoemde doelstelling uit het rapport Schone Lei gerealiseerd. Extra besparingen op het sociaal domein Uitvoering geven aan het programmaplan levert een besparing op van € 1,9 miljoen in het sociaal domein. Dit sluit niet aan bij de opdracht om € 8 miljoen te besparen in het sociaal domein. We hebben uitgezocht op welke manieren u nog meer kunt besparen in het sociaal domein. De opties hiervoor zijn opgenomen in bijlage 3. Deze besparingen raden we af. Ze zetten de effectiviteit van de zorg onder druk, zijn wettelijk (nog) niet altijd uitvoerbaar en/of ondermijnen het draagvlak bij onze partners.

Ze passen kortom niet bij de ambitie en leidende principes die ten grondslag liggen aan het herontwerp van het sociaal domein. Wij stellen vast In het rapport Schone Lei staat een onjuiste vooronderstelling, namelijk dat inkomsten en uitgaven niet in balans zijn en dat door transformatie van het sociaal domein € 8 miljoen wordt bespaard. Vanuit de opdracht Schone Lei hebben we het volgende gerealiseerd: - We beschouwen de inkomsten en uitgaven in evenwicht;

PAGINA 4 VAN 4

-

-

De manier waarop Hoogeveen het sociaal domein uitvoert, komt al aardig overeen met de manier waarop we het sociaal domein graag zien. Dit is vertaald in een ambitie en leidende principes als beleidskeuzes voor de komende jaren; We besparen € 1,9 miljoen door uitvoering te geven aan het programmaplan, naast de bijna € 1 miljoen die al eerder is ingebracht (begrotingswijziging 2021).

Concreet betekent dit dat er nog een tekort is van € 5,1 miljoen. Mogelijke invulling voor tekort We zien nog een opgave van € 5,1 miljoen voor de begroting. Bij de Kadernota 2023 zal moeten worden besloten langs welke lijnen het begrotingstekort zal worden opgelost en bij de begroting voor 2023 moet daarover definitieve besluitvorming plaatsvinden. Ter voorbereiding op de Kadernota 2023 zet het college de volgende onderzoeken in om geld te vinden: - Het voorzieningenniveau wordt over de volle breedte tegen het licht gehouden op de mate waarin de begroting voorzieningen op dit niveau kan dragen; - Extra structurele middelen uit het gemeentefonds (waaronder voor jeugd) zetten we nu in om nog sneller te sparen en we onderzoeken of we dat kunnen en moeten temporiseren; - Onderzoek naar de mogelijkheden om de inkomsten van de gemeente te verhogen. Uiteraard valt deze opgave buiten de reikwijdte van het project “Herontwerp sociaal domein 2022-2025”, maar we moeten er wel mee aan de slag. Planning van het programmaplan - vervolg Op 11 januari 2022 gaan we met u in gesprek over het programmaplan (bijlage 4). Dan heeft u de mogelijkheid om vragen te stellen. Op 20 januari 2022 vindt in de gemeenteraad het debat over het programmaplan plaats en op 3 februari 2022 is de besluitvorming over het programmaplan.

Vragen Heeft u nog vragen? Neemt u dan contact op met Hilda Teijema, projectleider herontwerp sociaal domein gemeente Hoogeveen. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders, Jelmer Mulder Gemeentesecretaris

Karel Loohuis burgemeester