221118 raadsvoorstel RWP Hoogeveen - revisie 03.docx

Gemeenteraad Onderwerp Vaststellen Riolering en Water Programma 2023 – 2028 Wij willen Doelmatig, klimaatbestendig en betaalbaar rioleringsbeheer. Wij besluiten Het college stelt voor om: 1. Het ‘Riolering en Water Programma 2023 – 2028’ vast te stellen. Want 1.1

1.2

1.3

1.4

1.5

De gemeente heeft wettelijke zorgplichten In het Riolering en Water Programma (RWP) staat hoe gemeente Hoogeveen wil omgaan met de wettelijke watertaken. De kosten en de gevolgen voor de inwoners staan er ook in. Met het vaststellen van het RWP voldoen we weer aan de wettelijke planverplichting. Het opstellen en publiceren van een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) is sinds 1 januari 1994 wettelijk verplicht. Door invoering van de Omgevingswet vervalt deze verplichting. De invoering van de omgevingswet is een aantal maal uitgesteld. De huidige planning is dat deze op juli 2023 in werking treed. Vanaf 2024 vervalt daarmee de planverplichting voor het GRP. De termijn van het huidige GRP (in Hoogeveen noemen we dit het Watertakenplan) loopt tot en met 2022. Ondanks dat de wettelijke planverplichting voor een GRP uiteindelijk vervalt is toch besloten een nieuw GRP op te stellen. Wij noemen dit nieuwe GRP het Riolering en Water Programma (afgekort RWP). Met dit nieuwe RWP zetten wij de beleidslijn vanuit het huidige Watertakenplan 2016-2021 door. Klimaatverandering is ook in het huidige Watertakenplan 2016-2021 een belangrijk onderdeel. In dit nieuwe RWP krijgt klimaatverandering de komende planperiode 2023-2028 extra aandacht. Er zijn nieuwe inzichten over droogte en biodiversiteit. Dit vraagt om andere en aanvullende maatregelen. Dit nieuwe RWP sluit aan bij het coalitieakkoord.

Het thema “Samen voor meer groen, ontmoeting en beweging” staat in het coalitieakkoord ‘Samen: verbinden & verbeteren’ (2022). We versterken en verbeteren het groen én de biodiversiteit. Door anders om te gaan met verwerking van hemel- en grondwater in de openbare ruimte leveren we een bijdrage aan dit thema. In de planperiode van dit nieuwe RWP is er meer aandacht voor het ouder wordend areaal. Riolering vervangen we zodra deze technisch op zijn en het risico te groot wordt dat deze uitvallen. In het algemeen wordt 60 tot 70 jaar als levensduur van riolering aangehouden. In Hoogeveen zijn we vlak na de tweede wereldoorlog op grote schaal begonnen met aanleg van riolering, dus we hebben nu een relatief oud riool. Op dit moment is 20% van onze riolering ouder dan 60 jaar, de komende jaren neemt dit toe tot 25%. We zullen de komende jaren dus meer riolering moet vervangen en/of renoveren dan de afgelopen jaren. Enerzijds is deze grotere opgave een uitdaging (het vraagt o.a. om meer capaciteit uit de organisatie). Anderzijds biedt het ook direct kansen om de buitenruimte duurzamer en klimaat robuuster in te richten en daarmee invulling te geven aan de ambities uit het coalitieakkoord.

Pagina 1 van 3

Maar 1. De groeiende opgave voor het vervangen/renoveren van riolering vraagt om meer capaciteit uit de organisatie; 2. Om onze buitenruimte duurzamer en klimaat robuuster in te richten moeten we aanpassingen aan de riolering aangrijpen én deze integraal afwegen met de andere opgaves en belangen in de buitenruimte. Het optimaal inzetten van de (beheer)systemen bij het integraal bijeenbrengen van opgaves en belangen in de buitenruimte moet beter. Dat is een voorwaarde voor de uitvoering van het RWP. 3. In de tarieven is geen rekening gehouden met de jaarlijkse prijsindex. Dit wordt elk jaar bepaald op basis van de dan geldende index. Achtergrond In dit RWP 2023-2028 (Riolering en Water Programma) geeft gemeente Hoogeveen aan hoe ze invulling geeft aan de wettelijke gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Met dit plan wordt beoogd invulling te geven aan een klimaatbestendig en betaalbaar rioleringsbeheer. Dit bereiken we door: ▪ Het afvalwater wordt (vrijwel volledig) ingezameld met riolering en getransporteerd naar een RWZI (rioolwaterzuiveringsinrichting) van het waterschap. De afvoer van afvalwater uit de directe leefomgeving is ter bescherming van de volksgezondheid en het milieu en mede bedoeld om stankoverlast tegen te gaan. ▪ Het hemelwater wordt van oudsher veelal ingezameld met het afvalwater.

Het beleid is erop gericht hemelwater zoveel mogelijk te scheiden van afvalwater en te infiltreren of te lozen nabij de plek waar het valt, voor zover de lokale omstandigheden dit toelaten. Door de klimaatverandering komen extreme buien vaker voor. Om de bewoonbaarheid van de leefomgeving te verzorgen zijn er nieuwe of grotere opgaven vanuit klimaatadaptatie. ▪ Voor grondwater geldt een terughoudend beleid. Alleen bij structurele problemen wordt door de gemeente een afweging gemaakt om in te grijpen in de grondwaterstand. De gemeentelijke watertaken zijn vastgelegd in drie wettelijke zorgplichten: ▪ Inzameling en transport van stedelijk afvalwater (art. 10.33 Wet milieubeheer); ▪ Doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater (art. 3.5 Waterwet); ▪ Het in het openbare, gemeentelijke gebied treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven bestemming zo veel mogelijk te voorkomen of beperken voor zover doelmatig (art. 3.6 Waterwet). Hoe een gemeente invulling geeft aan deze zorgplichten staat omschreven in het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). Het opstellen en publiceren van een Gemeentelijk Rioleringsplan is sinds 1 januari 1994 verplicht. Door invoering van de Omgevingswet vervalt deze verplichting vanaf 2024.

Ondanks dat de wettelijke planverplichting voor een GRP vervalt is toch besloten een nieuw GRP op te stellen. Wij noemen dit nieuwe GRP het Riolering en Water Programma (afgekort RWP). De basis van het RWP is opgesteld in samenwerking met de Fluvius partners en daarna toegespitst op de gemeentelijke situatie. Intern heeft afstemming plaatsgevonden met diverse taakvelden. Het RWP is opgesteld vanuit het gedachtengoed van de nieuwe Omgevingswet, maar zorgt ook voor een invulling van de Wet milieubeheer (die op dit moment formeel nog van kracht is). De financiële gevolgen zijn In 2023 indexeren we de tarieven rioolheffing met 3%. In het RWP is beschreven wat de gemeente Hoogeveen in de komende planperiode 20232028 gaat doen in het kader van de wettelijke zorgplichten én wat dat gaat kosten. Pagina 2 van 3

Dekking van de kosten vindt plaats vanuit de inkomsten uit de rioolheffing. Ook wordt een deel van de huidige voorziening ingezet. Deze voorziening is bedoeld om jaarlijkse schommelingen in de heffing te voorkomen. De rioolheffing is al geruime tijd (meer dan 10 jaar) niet verhoogd/geïndexeerd. Met uitzondering van 2022 en 2023. Op dit moment zijn de tarieven rioolheffing en de voorgenomen indexaties onvoldoende om de kosten die op ons afkomen te dekken. Om tot kostendekkende tarieven te komen is vanaf 2024 een verdere stijging van de rioolheffing noodzakelijk. De werkelijke tarieven worden jaarlijks in de P&C cyclus bepaald op basis van de, op dat moment beschikbare, inzichten en kaders vanuit het BBV (o.a. inflatie, stand van zaken investeringsplanning, rentestand, etc.). Alternatieven Het alternatief is om geen Riolering en Water Programma vast te stellen. We dienen dan de termijn van het Watertakenplan nogmaals te verlengen. We kunnen dan niet adequaat inspelen op de uitdaging van het ouder wordend areaal en het duurzamer en klimaat robuuster inrichten van onze systemen. Bijlagen Het concept Riolering en Water Programma 2023-2028 gemeente Hoogeveen V1.2 Hoogeveen, Burgemeester en Wethouders van Hoogeveen,

Jelmer Mulder gemeentesecretaris

Pagina 3 van 3

Karel Loohuis burgemeester