2.9 Inspraaknota ontwerp programmaplan 18 januari 2022.pdf

Herontwerp sociaal domein 2022-2025 Inspraaknota – Ontwerp programmaplan en ambtelijke aanpassingen

Projectgroep herontwerp sociaal domein 18 januari 2022

1

PAGINA 2 VAN 42

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Op 27 augustus 2020 heeft de gemeenteraad van Hoogeveen het rapport ‘Op weg naar een Schone Lei voor Hoogeveen’ vastgesteld. Onderdeel van dit rapport is de opdracht aan het nieuwe college om te komen tot een transformatieprogramma waarmee uiterlijk in 2025 de uitgaven in het sociaal domein binnen de rijksbudgetten blijven. Voluit luidt deze opdracht: Het sociaal domein is een belangrijk taakveld voor de gemeente en haar inwoners. Het grootste deel van de begroting wordt besteed aan het sociaal domein. De tekorten op de beschikbare rijksbudgetten stijgen jaarlijks en dit moet worden gestopt. Hiervoor is een transformatieprogramma nodig waarbij de omslag wordt gemaakt naar een aanpak en werkwijze die erin voorziet zo snel als mogelijk, maar uiterlijk in 2025 de uitgaven in het sociaal domein niet boven de rijksbudgetten uitkomen. In de basis voor een sluitende meerjarenbegroting zijn de effecten hiervan verwerkt. De opgenomen bedragen zijn inschattingen, die echter wel in de praktijk moeten worden waargemaakt. Wij bevelen het nieuwe college van B&W aan per direct met de aanpak van deze transformatie te starten. De ideeën hierover zijn niet nieuw. Echter, de uitvoering daarvan is tot nu toe onvoldoende uit de verf gekomen. Bron: Schone Lei, p. 22 Om te komen tot dit transformatieprogramma is een projectplan opgesteld inclusief een plan van aanpak.

1.2

Ontwerp programmaplan Herontwerp sociaal domein

Het ontwerp programmaplan is de kapstok voor de werkwijze de komende jaren. Het geeft richting voor het beleid en de uitvoering van het sociaal domein. In dit plan staat de ambitie en de leidende principes. De basis om straks uitvoering te geven aan het uitvoeringsprogramma. Het ontwerp programmaplan is in een participatief proces tot stand gekomen. Vooraf hebben we veel informatie opgehaald en dit verwerkt tot een rode draad. Deze rode draad is verder uitgewerkt in dit plan. Samen met partners, collega’s en movisie zijn de diverse thema’s tot stand gekomen.

1.3 Mogelijkheden om te reageren op het ontwerp programmplan Het ontwerp programmaplan is op 9 november 2021 door het college vastgesteld. Dit is gepubliceerd op de gemeentelijke website en op de gemeentepagina het Torentje in de Hoogeveensche Courant op 10 november 2021. De deelnemers van de sessies uit de participatierondes hebben het ontwerp programmaplan per mail ontvangen. Het ontwerp programmaplan is naar bijna 80 organisaties en/of inwoners gemaild. Daarnaast was het ontwerp plan in te zien via onze gemeentelijke website.

PAGINA 3 VAN 42

Iedereen heeft de mogelijkheid gehad om tot en met 8 december 2021 te reageren op het ontwerp programmmaplan. De adviesraad Sociaal Domein Hoogeveen en de Cliëntenraad Hoogeveen is gevraagd officieel advies uit te brengen op het ontwerp programmaplan. Dit verzoek is op 9 november verstuurd. Zij hadden de mogelijkheid om tot en met 21 december 2021 een advies te geven. Op 25 november en 1 december hebben we een inloopbijeenkomst georganiseerd voor een ieder. Tijdens deze bijeenkomsten was het mogelijk om vragen te stellen en/of een reactie te geven. Van deze gelegenheid hebben jammer genoeg maar 2 personen en/of instanties gebruik gemaakt. Ook hebben we op 25 november 2021 een bijeenkomst georganiseerd voor de gemeentelijke organisatie. We hebben twee reacties mogen ontvangen op het ontwerpprogrammaplan. In hoofdstuk 2 is een samenvatting van de opmerkingen en de beantwoording hiervan. Ook is duidelijk aangegeven of de reactie heeft geleidt tot een aanpassing van het programmaplan. Het advies van de adviesraad Sociaal Domein Hoogeveen en Stichting cliëntenraad Hoogeveen is verwerkt in hoofdstuk 2 (indiener 3 en indiener 4).

2. Ingediende reacties inclusief beantwoording Indiener 1 - Domesta Ingediende reactie Vanuit Domesta zou ik het nog een aanvulling vinden als ook de samenwerking tussen de verschillende partners (waaronder corporaties) benoemd zou worden in de thema’s in hoofdstuk 4. De samenwerking tussen verschillende organisaties (zowel in het kader van de Smederijen als in de sociale teams) in Hoogeveen verloopt ons inziens in grote lijnen gewoon goed. Partijen weten elkaar te vinden en weten met elkaar ook sociale- en leefbaarheidsvraagstukken per gebied te herkennen en daar gezamenlijk acties op uit te zetten. Denk bijvoorbeeld aan het gezamenlijk bepalen van aandachtsgebieden. Zo werken we samen aan de sociale basis in de wijk en kunnen we waar nodig ook preventief acties uitzetten. Ieder vanuit zijn eigen rol: welzijn, gemeente, wijkagent, wijkconsulent van de corporatie, wijkverpleegkundige, etc.

Beantwoording Bedankt voor uw reactie. Samenwerking is voor ons een belangrijk onderwerp, dus wij onderschrijven uw reactie en voegen dit toe aan het programmaplan.

PAGINA 4 VAN 42

We zien namelijk dat er een toename van kwetsbare inwoners in wijken is waar veel sociale huur is. Dat is ook niet onlogisch, vanwege de extramuralisering van de zorg en de regels omtrent passend toewijzen voor corporaties. De samenwerking op dat gebied is voor ons dus ook heel belangrijk om wijken leefbaar te houden. Hopelijk lukt het nog om dit ook expliciet in een paar regels in het programmaplan te benoemen!

Voorstel aanpassingen programmaplan Hoofdstuk 4.3 “Wat is al sterk aan de basis in Hoogeveen” 2e en 3e alinea wijzigen in onderstaande tekst. Hoogeveen kent verder sterke sociale netwerken. In elke wijk en elk dorp zien we het netwerk van de Smederijen. Hierin werken woningcorporaties, Stichting Welzijnswerk (SWW), politie en gemeente samen met buurtbewoners aan de leefbaarheid van de wijken en dorpen. Ook de stichting Welzijnswerk Hoogeveen (SWW) heeft zijn wortels in de wijken en is actief en bekend op scholen en plaatsen waar ouderen samenkomen. Daarnaast speelt de bibliotheek een rol voor inwoners die moeite hebben met taal. Dat doet de bibliotheek vooral in de netwerkorganisatie van ‘het Taalhuis’ met gemeente, SWW, Humanitas en Alfacollege. Hoogeveen heeft een rijk verenigingsleven met veel sport- en cultuurverenigingen. Ook heeft Hoogeveen een stevig netwerk met maatschappelijke en zorgpartners, zoals de kerkgenootschappen en sociale ondernemers. Vruchtbare grond om op door te ontwikkelen. In de Smederijgebieden werken woningcorporaties, SWW, politie, gemeente en zorgaanbieders samen in sociale wijkteams. De teams richten zich op het tijdig signaleren van kwetsbare inwoners en aan het afstemmen van hulp en ondersteuning aan deze inwoners.” Een belangrijk netwerk zijn de kernteams integrale ouderenzorg bij de huisartsenpraktijken.

In de teams werken huisarts, praktijkondersteuner, wijkverpleegkundige, specialist ouderengeneeskunde, welzijnswerker en Wmo-consulent samen. Zij brengen kwetsbare ouderen tijdig in beeld en bieden hen ondersteuning en zorg op maat. Ook voor inwoners met psychiatrische aandoeningen is een netwerkorganisatie ingericht: het Optimaal Leven Team Hoogeveen/De Wolden. Het team bestaat uit diverse GGZdisciplines (psychologen, psychiaters, begeleiders etc.) van GGZ Drenthe, Cosis en VNN (Verslavingszorg Noord Nederland), aangevuld met ervaringsdeskundigen, een welzijnswerker en een Wmo-consulent. Het team werkt met elke cliënt aan een persoonlijk plan gericht op welbevinden, medisch herstel en maatschappelijk herstel op alle levensdomeinen.

PAGINA 5 VAN 42

Indiener 2 – Stichting Welzijnswerk Hoogeveen Ingediende reactie/samenvatting Het programmaplan is zeer waardevol. De werkwijze van de SWW sluit goed aan bij het uitgangspunt om de sociale basis te versterken. Een stevige sociale basis zorgt ervoor dat er minder en/of later een beroep gedaan wordt op duurdere zorg. Om dit goed neer te kunnen zetten is het van belang dat hier structureel in wordt geïnvesteerd.

Beantwoording Bedankt voor uw reactie. Het is onze intentie om onder andere de SWW te betrekken bij de uitwerking en uitvoering van het uitvoeringsprogramma.

Een mooie ontwikkeling en kans is om een aantal maatwerkvoorzieningen om te buigen naar voorliggende voorzieningen. De SWW denkt hier een rol in te kunnen spelen. Graag wil de SWW dit samen met de gemeente verder onderzoeken en kijken welke kostenbesparing hierbij gerealiseerd kan worden. De SWW omarmt het concept Positieve Gezondheid en wil dit verder gaan inbedden in de verschillende werksoorten. De SWW waardeert betrokken te zijn geweest bij de totstandkoming van het programmaplan. En ze hoopt op eenzelfde samenwerking bij de uitwerking en uitvoering van het plan.

Indiener 3 – Stichting adviesraad sociaal domein Hoogeveen Ingediende reactie De Adviesraad adviseert om te zorgen dat financiële keuzes niet te laten prevaleren boven professionele keuzes. Met professionele keuzes wordt bedoeld dat de doelen van het bereiken van een gezond sociaal domein in goede balans moeten zijn met de financiele draagkracht. Draagkracht = mogelijke financiele belasting Draaglast = wettelijke toegestane zorgvraag aangevuld met (individuele of collectieve) gewenste zorgvraag. Wij blijven bij ons oude advies om verschraling van ons lokale zorgsysteem te

Beantwoording In het programmaplan sociaal domein werken we vanuit 3 opgaven. Een inhoudelijke, samenwerkings en financiele opgave. Deze opgaven staan direct met elkaar in verbinding en kunnen niet zonder elkaar. We zijn gekomen tot een verantwoord nieuw evenwicht tussen de organisatie van hulp en ondersteuning enerzijds en financiën anderzijds. In dat nieuwe evenwicht wordt er minder bespaard dan oorspronkelijk beoogd (betreft de € 8 miljoen) en kunnen kwetsbare inwoners blijven rekenen op de noodzakelijke zorg en ondersteuning.

PAGINA 6 VAN 42

voorkomen en bezuinigingen in een ander domein (buiten het sociale domein) te zoeken. Met op de huidige wijze van bezuinigen zijn kleine bedragen met grote langdurige negatieve impact. Het mag gezegd worden dat het opnemen van financiële paragraaf al aangeeft dat het "herontwerp" financieel gestuurd wordt en eigenlijk als de vierde fase bezuiniging beschouwd kan worden. Het herontwerp zou zonder financiële paragraaf moeten worden opgesteld en een visie moeten gaan vormen op hoofdlijnen. Dit is het nu niet. Enkele organisaties geven aan dat preventie en samenwerking ook voor hen belangrijk zijn, maar dat dat lastig wordt als ze steeds weer geconfronteerd worden met besparingen, herijkingen en per saldo minder financiële middelen. Preventie is een kostenpost terwijl het resultaat moeilijk te meten is, maar als je dit vooruitschuift dan levert het zeker nooit wat op.

Investeringen gaan voor de baten uit. We investeren in de sociale basis, in samenwerking en in aantoonbaar effectieve preventie. Deze investeringen leiden tot beheersing van de zorgkosten. Vanuit het het programmaplan gaan we focussen op aantoonbaar effectieve preventie. Preventieresultaten zijn moeilijk te meten, maar we willen wel werk daarvan maken en data en ervaringen in beeld gaan brengen. Dit kan ook om een investering vragen om op den duur duurdere zorg te besparen. Met aantoonbaar effectief bedoelen we dat de initiatieven meetbare inhoudelijke en financiële meerwaarde opleveren. Het blijft mogelijk om onder voorwaarden experimenten uit te voeren ‘om zich te bewijzen’. Voorwaarden zijn dat er afspraken komen over monitoring op basis van criteria en evaluatiemomenten. Zo houden we lokale initiatieven mogelijk die drijven op draagvlak bij inwoners en partners en op de vaardigheden van professionals.

De Adviesraad adviseert om ook met zorgverzekeraars te overleggen over samenwerking, ook financieel gezien. Dit kan voor zowel verzekering als gemeente

We werken al intensief samen met zorgverzekeraars (vertegenwoordigd door Zilveren Kruis) op het gebied van Wmo, zowel bij lokale pilots (Domein Overstijgend

PAGINA 7 VAN 42

voordeliger uitvallen.

Als Adviesraad hebben wij in oktober 2021 ons advies uitgebracht over de verordening Jeugdhulp 2021. Wij hebben veel adviezen geformuleerd welke tegelijk ook van toepassing zijn op onderhavige herontwerp. Bijvoorbeeld om diverse verdragen als kaders te gebruiken en van toepassing te verklaren. Zoals bijvoorbeeld Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), VN Verdrag Handicap en Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind

Samenwerken (DOS) Hollandscheveld en Optimaal Leven) als bij Drenthe-brede onderwerpen (sluitende ggz keten en integrale ouderenzorg). Zorgverzekeraars dragen hier ook financieel aan bij. We zijn in gesprek met zorgverzekeraars over het programmaplan en de mogelijkheden tot het verder intensiveren van de samenwerking (sociaal breed). Uiteraard houden we rekening met deze internationale verdragen. Hier wordt indien relevant invulling aan gegeven bij de acties in de uitvoeringsagenda. Zo zal de werkgroep Agenda Lokale Inclusie uitvoering geven aan de afspraken in het VN-verdrag Handicap. Dit nemen we op als aanpassing in het programmaplan. Zie hiervoor bij indiener 4.

Wij adviseren om alle teksten (ook in onderliggende plannen en documenten) te kaderen en te toetsen op basis van deze verdragen. Verder adviseren wij om in dit stuk op te nemen dat met deze verdragen bij alle besluiten rekening zal worden gehouden, dat ze van toepassing worden verklaard en/of een verwijzing te maken naar deze verdragen. Ook adviseren wij om de transformatieopdracht en de transformatiedoelen in dit stuk op te nemen. Te weten: A) Het vergroten van de ’eigen kracht’ van gezinnen en het sociaal netwerk; B) ’Normaliseren en demedicaliseren’ C) Zo ’kortdurend en licht als mogelijk’ is, maar zo ’zwaar en langdurig als nodig’ is; D) Dat er wordt gekeken naar wat een kind en gezin ’nodig hebben voor een optimale ontwikkeling’, ’minder naar waar men ’recht’

Deze doelen zijn in het programmaplan opgenomen bij de leidende principes en maken dus onderdeel uit van dit programmaplan (paragraaf 3.2 programmaplan).

PAGINA 8 VAN 42

op denkt te hebben’. Ook adviseren wij om onze adviezen als input te gebruiken bij de hierna volgende uitvoeringsplannen etc.

Dit zullen wij doen. Daarnaast wordt u als adviesraad betrokken en gevraagd om advies waar het gaat om aanpassingen in verordeningen of de ontwikkeling van uitvoeringsplannen naar aanleiding van het programmaplan.

Verder adviseren wij een lijst op te nemen met afkortingen en een van alle onderdelen en onderwerpen over het gehele domein waar dit ontwerp op van toepassing is. Dit stroomlijnt de communicatie, kan samenwerking vereenvoudigen en vermindert misverstanden en miscommunicatie.

In het programmaplan is een begrippenlijst (bijlage 1 Programmaplan) opgenomen waarin begrippen en afkortingen staan toegelicht. We gaan ervan uit dat dit voldoende invulling geeft aan uw advies.

Het valt ons als Adviesraad op dat veel wordt verwezen naar het voorliggend veld. Wij willen hierbij benadrukken dat dit voorliggend veld bijna geheel wordt gevormd door langdurige en bestaande en spontaan ontstane activiteiten, ontstaan vanuit de maatschappij (participatie) en de eigen verantwoordelijkheid van de medemens uit sociaal bewustzijn en vanuit de morele plicht over het omzien naar elkaar. En dat in Hoogeveen een groot aantal van de inwoners hun vrijwilligheid inzetten. Niet gedreven en aangestuurd door de overheid. Dit in verhouding met een normaal gemiddelde inzet van 12%.

We zijn er juist mee bezig om onze reserves aan te vullen. Hierdoor staan we paraat om eventuele tegenvallers op te vangen.

Hoeveel rek denkt het college dat er nog in het voorliggend veld zit? Hier kan nog aan worden toegevoegd dat het Gemeentefonds nooit op korte termijn verliezen compenseert, waardoor bij verschuiving van zorg vanuit het voorliggend veld en voorliggende voorzieningen naar het zwaardere reguliere zorgveld een nog grotere druk wordt gelegd op de Algemene reserves op korte termijn. Een ruimte die er mogelijk niet is. Het college zou juist heel veel belang moeten hechten aan die voorliggende

In ons programmaplan richten wij ons inderdaad sterk op de ontwikkeling van het voorliggend veld of de sociale basis. Hierin onderscheiden we 3 niveaus (eigen kracht en omgevingskracht, preventie en voorliggende voorzieningen), waarbij de voorliggende voorzieningen een niveau is waar we als gemeente invloed op kunnen uitoefenen. Voor de volledigheid geven we in de begrippenlijst (bijlage 1 programmaplan) een omschrijving van het begrip voorliggend veld. Het idee achter de voorliggende voorzieningen is om, waar dit mogelijk is, individuele zorg collectief aan te bieden. Daarnaast proberen we, waar dit mogelijk is en passend bij de ondersteuningsvraag, een indicatie te voorkomen (of ter overbrugging) door een voorliggend en laagdrempelig alternatief aan te bieden De voorliggende voorzieningen worden opgezet met professionals (bijvoorbeeld welzijnswerk en maatschappelijk werk) en/of vrijwilligers. Vanuit de

PAGINA 9 VAN 42

velden omdat dat iets zegt over de veerkracht van je inwoners, over de cohesie in je samenleving en de onderlinge solidariteit, kortom: de veerkracht en de bereidheid om naar elkaar om te zien. Misschien toch de werkwijze die in Hollandscheveld succesvol is, proberen uit te rollen in andere dorpen en wijken, al is geen dorp of wijk hetzelfde. Dus maatwerk. Het is onze overtuiging dat de ondersteuning van dit soort processen de (jeugd) zorg op den duur altijd goedkoper zal blijken te zijn.

maatwerkbudgetten willen we ruimte creeëren om professionals in te kunnen zetten. We realiseren ons dat het beroep op vrijwilligers ingewikkeld is. Niet alle inwoners kunnen of willen zich vrijwillig inzetten voor de samenleving. Toch doen we als gemeente wel dit beroep op onze inwoners. We faciliteren via de SWW het werven en opleiden van geschikte vrijwilligers. Tot nu toe lukt het nog om geschikte vrijwilligers te vinden. Pilot Hollandseveld In Hollandseveld nemen dorpsbewoners het voortouw bij het organiseren van ondersteuning en noaberhulp. Dat vraagt veel van inwoners. Dit concept is niet overal 1 op 1 te kopiëren. Dit vergt maatwerk. Een mooi voorbeeld is buurtgezinnen.Hierbij worden gezinnen in de omgeving geworven waar kinderen en ouders gebruik van kunnen maken. Gezinnen zetten zich hiervoor in op vrijwillige basis. Gezinnen geven ook zelf aan wat ze willen bieden. Het kan gaan om ontlasting van de ouders, belang van een andere omgeving voor de kinderen, bieden van structuur en fijne ervaringen in een ander gezin voor de kinderen. De werving, begeleiding en matching wordt gedaan door een professionele coördinator, in dienst van stichting Buurtgezinnen. Buurtgezinnen levert een bijdrage aan normaliseren, zonder deze inzet zouden de kinderen een individuele beschikking krijgen voor inzet van een jeugdhulpaanbieder.

Daarmee wordt dit dus ook een aanbod in het voorveld, met de inzet van vrijwilligers. Met Buurtgezinnen werken we zonder beschikking, dus dat scheelt ook administratieve lasten. Door de professionele ondersteuning is er een toets op de kwaliteit van de inzet. De inzet is preventief en voorkomt erger. De ondersteuning is met de weving van deze gezinnen binnen de gemeente ook nabij georganiseerd.

PAGINA 10 VAN 42

Een evaluatie vindt medio 2022 plaats. Vooralsnog lijkt dit project een succes. Ondertussen is de inzet van Buurtgezinnen al uitgebreid van 5 naar 10 gezinnen. Als u (college) als overheid (door-)verwijst naar het voorliggend veld om zo de reguliere zorg en de voorliggende voorzieningen te ontzien en daarop te besparen, heeft u vanuit deze rol dan niet enige Ketenverantwoordelijkheid? zo vragen wij ons af.

Ja we hebben regie in het voorveld. Wij zien zeker een coördinerende, regisserende en ondersteunende rol voor de gemeente in het voorliggend veld/sociale basis. Die rol pakken we al op en versterken we.

Leiden bezuinigingen op het voorliggend veld en voorliggende voorzieningen op korte termijn niet tot hogere kosten in het "achterliggend veld" in casu de reguliere zorg? De Adviesraad heeft hier in vorige adviezen ook al op gewezen. (B.v. Mantelzorg Vitaal)

Er is geen sprake van besparingen op voorliggende voorzieningen, het betreft hier besparingen op preventieve activiteiten. We investeren in uitbreiding van voorliggende voorzieningen, zoals dagontmoeting voor mensen met ggz-problematiek en wijksteunpunten. In het programmaplan focussen we op aantoonbaar effectieve preventie. Hierdoor kunnen we juist investeren, omdat we aantoonbaar kunnen maken dat deze investering duurdere zorg bespaart. Preventieve activiteiten die niet aantoonbaar effectief zijn kunnen worden beeïndigd. Omdat de effectiviteit niet kan worden aangetoond is een significante stijging van de kosten van het “achterliggend veld” niet waarschijnlijk.

In de financiele paragraaf (bijlage 8) geeft het college al aan dat er meerdere risico’s aan de voorgestelde besparingen kleven. Zoals het college al aangeeft, zijn er wel voldoende vrijwilligers. En zijn ze er wel dan adviseert de Adviesraad dat er voldoende (professionele) ondersteuning is. In vorige adviezen hebben we al aangegeven dat men er van uit kan gaan dat dan op de langere

Tot slot willen wij erop wijzen dat Mantelzorg Vitaal valt onder de preventieve activiteiten De voorliggende voorzieningen worden waar nodig opgezet met professionals en/of vrijwilligers. Daarbij gaan we uit van het realiseren van voldoende professionele ondersteuning voor zowel de cliënt als de vrijwilliger.

PAGINA 11 VAN 42

termijn een beroep zal moeten worden gedaan op zwaardere hulp(zorg). Er wordt gerefereerd aan stapeling en dat dit vaker voorkomt in Hoogeveen. We willen hierbij opmerken dat samenwerken centraal moet staan en stapeling an sich hierbij een goede insteek is mits aanbieders het zorgaanbod maar goed afstemmen en er centrale regie is. Bovendien voorkomt dit volgens ons ook extra administratieve lasten in de (jeugd)zorg en kosten. Samenwerking moet geen doel op zich worden.

Wij zijn het met u eens dat stapeling van voorzieningen geen probleem hoeft te zijn als de voorzieningen op elkaar zijn afgestemd.

De Adviesraad adviseert om als gemeente de centrale regie te nemen.

De gemeente geeft hier invulling aan, door uitvoering te geven aan de acties uit de uitvoeringsagenda. Hierbij kijken we per onderwerp, wie aangehaakt moet/kan worden. Wij herkennen ons niet in het beeld dat er taken naar mantelzorgers of sociaal netwerk worden verschoven. Niet anders dan de lijn die we nu ook al hebben. Wat we wel gaan doen is inzetten op de ontwikkeling van de sociale basis, waarbij er een focus ligt op de ontwikkeling van voorliggende voorzieningen. Deze voorzieningen bestaan uit professionals en/of vrijwilligers. De vrijwilligers ontvangen de professionele ondersteuning die nodig is om hun werkzaamheden verantwoord uit te voeren.

Gesteld wordt dat de voorstellen uit dit Herontwerp kunnen worden verwezenlijkt zonder de kwaliteit van zorg aan te tasten. Dit wordt echter nergens onderbouwd. Wat we wel zien, is een verschuiving van taken naar mantelzorgers, vrijwilligers en sociaal netwerk. Wij hebben in het Programmaplan geen garantie aangetroffen dat door die verschuiving van taken die mantelzorgers, vrijwilligers en dat sociaal netwerk niet overbelast raken. Wij maken ons daarover zorgen omdat we bang zijn dat gezinnen en kinderen in de knel, overbelast of zelfs beschadigd kunnen worden. Hierbij moet ook gedacht worden aan de gevolgen die ontoereikende zorg kan hebben op de ontwikkeling van kinderen/jongeren. Ontoereikende zorg nu kan ervoor zorgen dat jongeren niet optimaal kunnen meedoen op school en dit heeft verreikende gevolgen. De Adviesraad adviseert met klem dat het steunpunt Mantelzorg en Mantelzorg Vitaal behouden moet blijven. In eerdere bezuinigingsronden hebben wij hiervoor goede argumenten gegeven. Ook een steunpunt Vrijwilligers en een duidelijke verwijzing naar clientondersteuning is van het grootste belang.

Uiteraard gaan we de effecten goed monitoren.

Het programmaplan voorziet niet in een bezuiniging op mantelzorgondersteuning of op het vrijwilligerssteunpunt. Deze beschouwen wij als effectieve voorliggende voorzieningen. Dat geldt ook voor cliëntondersteuning. De besparing op de SWW kan leiden tot een

PAGINA 12 VAN 42

bezuiniging op Mantelzorg Vitaal. Uitwerking van deze besparing is één van de acties in de uitvoeringsagenda. Een definitieve invulling daarvan, wordt aan de gemeenteraad aangeboden. Om te bezuinigen wordt gekeken naar de verschillende financieringsstromen, zoals de WMO, WLZ …etc. Het lijkt erop dat iedereen probeert de kosten naar een andere stroom te leiden (afschuifsysteem). De Adviesraad vreest dat dit ten koste gaat van de cliënt en – is macro gezien – niet in het belang is van het niveau van de landelijke zorguitgaven. De Adviesraad adviseert om te werken vanuit het principe “wat is het beste voor de cliënt”. De Adviesraad is van mening dat wanneer wij allen in Nederland weer meer vertrouwen in elkaar zouden hebben, zonder naïef te zijn, wij héél veel kosten kunnen besparen. Laat Hoogeveen hierin vooruitstrevend zijn en deze stap maken: Minder administratie, minder managers/middenkader betekent aanzienlijk minder kosten. Dit geldt zeker ook voor de zorg. Minder controle-niveaus, is "méér handjes aan het bed". Daarmee helpen wij daadwerkelijk de kwetsbare inwoners. Kwestie van Omdenken.

De Adviesraad heeft in al haar adviezen steeds aangegeven dat de zorg maatwerk moet zijn. Het is niet langer zo dat je 'er recht op hebt'. Maar het moet zo zijn, dat de zorgvrager díe zorg ontvangt die hij/zij nodig heeft. Het daadwerkelijk uitvoeren van deze richtlijn zou consequent toegepast moeten worden. ‘Algemeen voorliggende voorzieningen’ is iets anders dan maatwerkvoorziening. Het moet niet "in plaats van" zijn, maar én - én. Beide zijn noodzakelijk. De Adviesraad adviseert dit “en -en” mee te

Uw standpunt nemen we daarin mee. Het woord afschuiven is niet de goede term. Inwoners krijgen wat ze nodig hebben. De kosten worden neergelegd, daar waar ze thuis horen. De indicatiestelling bepaalt wat er nodig is. In onze leidende principes staat: “in onze dienstverlening staat centraal wat de inwoner nodig heeft. En niet werken vanuit de diverse wetten maar vanuit het probleem van en de duurzame oplossing voor de inwoner.”

Dit is in lijn met de ambitie en visie in het programmaplan. We kijken wat er per client nodig is en dit is altijd maatwerk. Waar dit voorliggend kan zijn, stellen we dat voor, waar geindiceerde zorg nodig is, wordt dat ingezet.

PAGINA 13 VAN 42

nemen in de uitvoeringsprogramma’s. Transformeren en kosten verminderen horen bij elkaar: De Adviesraad is het niet met het college eens. Het college hanteert dit klaarblijkelijk als uitgangspunt. Maar de Adviesraad is van mening dat transformeren heel goed mogelijk is zonder de kosten te verminderen en andersom. Beide grootheden zijn wat ons betreft niet onlosmakelijk met elkaar verbonden. Bovenaan blz. 9 is dit wel duidelijker aangegeven. Transformeren en kosten verminderen: Er staat beschreven "…. we zo min mogelijk kwaliteit willen verliezen". Hier staat met zoveel woorden dat het college accepteert dat een zekere mate van kwaliteit verloren gaat. Advies: Hier zou moeten staan: "… we willen géén kwaliteit verliezen".

In het programmaplan sociaal domein werken we vanuit 3 opgaven. Een inhoudelijke, samenwerkings en financiele opgave. Deze opgaven staan direct met elkaar in verbinding en kunnen niet zonder elkaar. We vinden het begrip “kwaliteit” mulit interpretabale. Waar het om gaat is de balans tussen de bovengenoemde 3 opgaven. Wij hebben de ambitie om het op een betere manier te doen. We nemen de passage desondanks niet over, omdat wij altijd op zoek zijn naar een gezond evenwicht tussen financiële houdbaarheid en kwaliteit.

Advies: In het algemeen is het advies om blz. 5 concreter te beschrijven.

Ons standpunt is dat bladzijde 5 een duidelijke samenvatting geeft van het programmaplan.

Quote: “Dit jaar heeft de gemeenteraad de taakstellingen voor het sociaal domein vastgesteld. Deze besparingen lopen door in volgende jaren. Daarbij is geconstateerd dat het moeilijk is om verder te besparen op het sociaal domein zonder offers van inwoners die het al moeilijk hebben. Het herontwerp gaat in op de mogelijkheden die er zijn om toch financiële keuzes te maken die de inhoud niet of nauwelijks schaden. “

We bedoelen hiermee, dat we altijd op zoek zijn

De Adviesraad maakt zich hier grote zorgen over. Aan de ene kant zegt het college dat het moeilijk is te besparen zonder offers van kwetsbare burgers, en aan de andere kant gaat men financiele keuzes maken die niet of nauwelijks schaden. Wij wijzen nogmaals op wat wij hierboven schreven over ‘kwaliteit verliezen’

naar een gezond evenwicht tussen financiële houdbaarheid en kwaliteit. Wij nemen uw advies over en verduidelijken deze alinea in het programmaplan door bovenstaande zin toe te voegen.

PAGINA 14 VAN 42

Advies: Maak deze quote voor iedereen duidelijker.

De Adviesraad wil bij nadere uitwerking van Programmaplan in beleidsregels en verordeningen steeds betrokken worden.

Dat hoort ook bij de rol van de adviesraad, dus dat zullen wij doen.

De Adviesraad kan zich in het algemeen vinden in de leidende principes. Wat betreft principe 3 “In onze dienstverlening staat centraal wat de inwoner nodig heeft”: dit is voor ons de belangrijkste. Wat betreft principe 7; “We blijven binnen de financiele kaders”: deze kaders zijn weliswaar door de gemeenteraad gesteld, maar met de kennis van toen. De

Dit is voor ons een onlosmakelijk onderdeel van principe 3.

Adviesraad hoopt dat de gemeenteraad, met de kennis van de financiën nu, anders tegen een aantal zaken in het sociaal domein zal aankijken. Advies Er is voor de Adviesraad nog een leidend principe, deze zetten wij op 1: Leefwereld centraal De inwoner/het gezin/het kind/de jongere in het dagelijkse leven vormt het uitgangspunt voor de ondersteuning en voor beleidsontwikkeling Sociale basis: doen wat werkt! Een mooi uitgangspunt in paragraaf 4.3. Vraag is wel hoe we met elkaar bepalen en monitoren wat werkt. Dit vraagt om goede afspraken over data-verzameling en dataanalyse bij de diverse ketenpartners, met respect voor AVG. Advies De Adviesraad adviseert om b.v. data over POH Jeugd samen te voegen of werkwijze regie op 3 (item bestuurlijk transformatie akkoord Drenthe) te onderzoeken of dit ook werkt voor Hoogeveen.

Dat klopt, daar gaan we in het uitvoeringsprogramma aan werken. Het advies nemen we mee in de uitvoering.

Quote College: “SWW heeft een rol en taken voor kwetsbare inwoners. SWW is daarmee de belangrijkste schakel tussen geïndiceerde

Het is ook de bedoeling om de rol van SWW verder te versterken, immers zijn zij een kernpartner in de ontwikkeling van de

PAGINA 15 VAN 42

zorg, de gemeentelijke toegang (en de andere verwijzers van jeugdhulp) en de sociale basis als het gaat om mensen vanaf vier jaar (tot vier jaar heeft de GGD die rol). Om voor iedereen (inwoners, gemeente en partners) duidelijk te maken welke rol SWW speelt, gaan we de positie en de rol van SWW verduidelijken en versterken.“ Advies De Adviesraad adviseert om juist de rol van SWW te versterken in plaats van, zoals in de Uitvoeringsagenda staat, een deel van de preventie te schrappen. Met de daarbij behorende financiele middelen De toegang heeft een verwijsfunctie enerzijds naar zorgaanbieders en anderzijds naar de ‘Sociale basis’: eigen kracht, omgevingskracht, het preventie-aanbod en voorliggende voorzieningen. Daarom is het belangrijk dat de toegangsmedewerkers kennis hebben van het complete aanbod en de contactpersonen in de sociale basis en van het aanbod aan maatwerkvoorzieningen. Advies De Adviesraad adviseert dat dit heel duidelijk aangegeven wordt omdat in de reacties die wij hebben gehad wordt aangegeven dat dat lang niet altijd zo is.

sociale basis. De SWW zal een belangrijke rol spelen bij het ontwikkelen en uitvoeren van nieuwe voorliggende voorzieningen. Wij willen focussen op preventieve activiteiten die aantoonbaar effectief zijn. En rekening houden met de verantwoordelijkheden van onszelf en van onze partners. Hier willen we scherpe keuzes maken. We verwachten daarmee de komende periode (tot en met 2025) nog €250.000 te kunnen besparen op de huidige dienstverlening van de SWW.

Dit is een belangrijk aandachtspunt voor ons en is onderdeel van het uitvoeringsprogramma.

Voorstel aanpassingen programmaplan Toevoegen aan Hoofdstuk 2.4 Programmaplan, alinea De input van de gemeenteraad. 2e alinea, toevoegen aan laatste zin: ……inhoud niet of nauwelijks schaden. We bedoelen hiermee, dat we altijd op zoek zijn naar een gezond evenwicht tussen financiële houdbaarheid en kwaliteit. Toevoeging in de begrippenlijst Voorliggend veld (sociale basis) ‘Het geheel van organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen, vrijwilligers, professionals) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving’ (Radboud Engbersen en Ard Sprinkhuizen 1998)

PAGINA 16 VAN 42

In programmaplan herontwerp sociaal domein bedoelen we hetzelfde als we ‘voorliggend veld’ of ‘sociale basis’ noemen. In Hoogeveen onderscheiden we drie niveaus in het voorliggend veld of de sociale basis, namelijk; - Eigen kracht of omgevingskracht - Preventie (activiteiten die gericht zijn op preventie) - Voorliggende voorzieningen (voorzieningen die een alternatief of voorportaal vormen voor geïndiceerde individuele maatwerkvoorzieningen)

Indiener 4 – Stichting cliëntenraad Hoogeveen Ingediende reactie Onze doelgroep is getroffen door een stapeling van bezuinigingen, het activiteitenfonds is wegbezuinigd zodat meedoen aan de Hoogeveense samenleving er niet meer in zit, de tegemoetkoming voor schoolgaande kinderen is wegbezuinigd. Deze bezuiniging is gedeeltelijk opgevangen doordat er een Stichting Leergeld kwam maar per saldo bleef dit een bezuiniging. Er is fors ingegrepen op de meerkostenregeling en zo werden mensen die niet alleen al arm waren maar ook nog ziek met een financiële achteruitgang geconfronteerd doordat ze ziek waren.

Beantwoording Het klopt dat er afgelopen jaren is bezuinigd. Deze bezuinigingen lagen binnen de wettelijke mogelijkheden. De financiële situatie van de gemeente, maar ook landelijk stijgende zorgkosten maken dat de gemeente niet op eenzelfde wijze, voorzieningen kan blijven bieden maar scherp moet kijken naar wat echt noodzakelijk is voor inwoners. Alleen op die wijze kan de zorg die de gemeente aan haar inwoners biedt betaalbaar blijven.

Heeft de Gemeente Hoogeveen wel gemonitord welk effect de bezuinigingen hebben gehad op het dagelijkse leven van de getroffen groepen? Zo ja, wat zijn de uitkomsten?

Natuurlijk houden we continu de vinger aan de pols. Door de gesprekken die we voeren met onze partners en cliënten hebben we zicht op de effecten van de bezuinigingen. Maar systematisch monitoren is nog onvoldoende gebeurd. We nemen dit mee bij het actualiseren van het armoedebeleid. Deze actualisatie zal dit jaar plaatsvinden in samenwerking met de lokale ketenpartners.

Zijn mensen alleen maar arm en doen ze niemand kwaad dan wordt er niet naar hen omgekeken. Dan bestaan ze niet. Ook uit het Programmaplan blijkt daar geen aandacht voor te zijn. En dat terwijl de Gemeente Hoogeveen juist voor onze doelgroep een zorgplicht heeft. De

In het algemeenheid willen we monitoring versterken door inzet van ICT. De gemeente Hoogeveen heeft oog voor deze doelgroep. De gemeente biedt inwoners diverse mogelijkheden tot ondersteuning (zoals te vinden op https://www.hoogeveen.nl/laaginkomen/extra-ondersteuning-bij-laaginkomen ).

PAGINA 17 VAN 42

Gemeente Hoogeveen vormt het laatste vangnet. Zorgt de Gemeente Hoogeveen niet voor onze doelgroep, wie doet het dan? Wat is de definitie van “Iedereen”? Zijn dit ook de armen, zieken, mensen met een beperking, mensen met alleen AOW? En wat betekent “Meedoen” concreet voor armen, zieken, mensen met een beperking, mensen met alleen AOW? Wij hebben geen plannen kunnen ontdekken voor deze doelgroepen, wel wensen we extra aandacht te vragen voor de specifieke doelgroep ouderen met alleen AOW.

De Ambitie moet geconcretiseerd worden met heldere en meetbare doelen. Als het de bedoeling is dat zoveel mogelijk zorg wordt doorverwezen naar vrijwilligers en mantelzorgers, welke financiële/mentale gevolgen heeft dit dan voor hen?

Actualisatie van het armoedebeleid zal dit jaar plaatsvinden in samenwerking met de lokale ketenpartners. In paragraaf 2.8 staat: “We richten ons op kwetsbare inwoners: inwoners die om de één of andere reden voor kortere of langere tijd moeite hebben mee te doen in de samenleving. Daar kunnen problemen op diverse gebieden achter zitten.” Hiertoe behoren dus ook armen, zieken, mensen met een beperking, mensen met alleen AOW als de ziekte, beperking of financiële situatie het meedoen aan de samenleving belemmert. In paragraaf 3.1 staat wat we verstaan onder meedoen: “inwoners hebben de regie over hun eigen leven, zijn zelfredzaam met hun sociaal netwerk en helpen elkaar. Inwoners en organisaties streven naar kwaliteit van leven, naar fysieke en mentale gezondheid”. In de uitvoeringsagenda staan concrete acties om het meedoen te stimuleren zoals: uitvoering van een lokaal actieprogramma Eén Tegen Eenzaamheid voor ouderen, opzetten van ontmoetings- en herstelactiviteiten voor en met (psychisch) kwetsbare inwoners etc. Bij de uitvoering van de actiepunten in de uitvoeringsagenda wordt dit meegenomen. Het is niet de bedoeling om meer zorg neer te leggen bij mantelzorgers. Zoals nu ook het geval is, wordt bij de indicatiestelling rekening gehouden met de belastbaarheid van mantelzorgers.

Daarnaast kent Hoogeveen een stevig aanbod (voorliggend veld) aan professionele ondersteuning voor mantelzorgers en ter ontlasting van mantelzorgers. Wel willen we meer gebruik maken van voorliggende voorzieningen waar ondersteuning geboden wordt door professionals in samenwerking met vrijwilligers. De professionals bieden ondersteuning aan zowel de cliënten als de vrijwilligers en bewaken de belastbaarheid en de kwaliteit van de vrijwilligers.

PAGINA 18 VAN 42

Wat het concrete armoedebeleid gaat worden, blijft met dit plan een volkomen raadsel.

Het armoedebeleid zal via een aparte nota terugkeren bij de cliëntenraad in 2022.

Het Programmaplan betreft ook de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening. Over die hulpverlening valt veel te zeggen maar wat wij in het Programmaplan missen, is een integraal plan wat ervoor zorgt dat mensen in armoede níet hoeven aan te kloppen bij de schuldhulpverlening omdat ervoor gezorgd wordt dat mensen een leefbaar inkomen hebben en alle toeslagen krijgen waar ze recht op hebben. Het woord inclusie staat niet in het Programmaplan maar slechts 4 keer vermeld in de bijlage. Weliswaar wil Hoogeveen een inclusieve gemeente zijn. Zoiets kost geld en er moeten plannen zijn. Het is teleurstellend dat hierover niets in het Programmaplan staat.

Dit is aangepast in het programmaplan. Het programmaplan geldt niet als beleidsnota schuldhulpverlening. Er wordt op dit moment gewerkt aan een beleidsnota schuldhulpverlening in samenwerking met de lokale vrijwilligersorganisaties. Deze nota zal in het eerste kwartaal van dit jaar nog met u gedeeld worden door middel van een adviesaanvraag.

Wij missen hierop een visie van de gemeente. https://iederin.nl/wpcontent/uploads/2019/12/SchaduwrapportVN-verdrag- Handicap.pdf

Zie het antwoord hierboven. Daarnaast verwijzen wij u graag naar de ALI agenda die jaarlijks wordt opgesteld met de werkgroep. In deze agenda geven we concreet vorm en inhoud aan ons inclusie beleid en daarmee ook aan het VN verdrag.

We snappen uw teleurstelling en gaan in het programmaplan het onderwerp inclusie en het VN verdrag toevoegen. Als gemeente vinden we dit een belangrijk onderdeel, zeker van onze ambitie in het sociaal domein namelijk dat iedereen mee moet kunnen doen.

https://www.hoogeveen.nl/raad-encollege/college-vanbw/collegebesluiten/artikel/collegebesluiten9-november-2021 Mensen met een bijstandsuitkering worden wel genoemd maar alleen maar in de zin van “ze bewegen te weinig” “ze zijn niet gezond” enzovoort. Deze constateringen leiden echter tot geen enkele actie. Wat zijn de gevolgen hiervan? Is dat verantwoord? Wat zijn de plannen van de gemeente Hoogeveen om de constateringen om te buigen?

Een achtergestelde gezondheid bij mensen die zich in de bijstand bevinden is een landelijk fenomeen. Lokaal stellen onze werkcoaches het individuele traject van bijstandscliënten af op de situatie van de betreffende inwoner. Dit betekent dat er in geval van een slechte gezondheid ook gekeken zal worden naar de mogelijkheden om de vitaliteit te verbeteren. Een betere gezondheid verhoogt daarmee de kans op deelname aan de arbeidsmarkt. We hebben aandacht voor vitaliteit. Dit wordt verder uitgewerkt bij het uitvoering

PAGINA 19 VAN 42

geven van de acties uit de uitvoeringsagenda.

Op beleidsniveau is er aandacht voor de vitaliteit van onze inwoners binnen het Actieplan sport en bewegen en het Preventieakkoord. Mensen die om financiële of persoonlijke redenen niet mee kunnen meedoen aan de samenleving lopen de kans hun leven in eenzaamheid te moeten doorbrengen. Hoogeveen scoort hoog op de eenzaamheidsladder. Dit betreft met name de langdurig armen en ouderen met een laag inkomen. Zij kunnen nergens aan meedoen en hebben vervolgens een gevoel van eenzaamheid. Deze mensen doen een groot beroep op de zorg. Er is volop reden waarom er gewerkt zou moeten worden aan eenzaamheidspreventie. En verder zijn we van mening dat mensen minimaal recht hebben op dat wat wettelijk is voorgeschreven. Doet de gemeente dat niet dan voorzien wij dat juist de mensen die het zwakst zijn een slopende procedure bij de rechtbank moeten aanspannen voordat ze dat krijgen waar ze recht op hebben. We gaan er van uit dat de nieuwe bestuurscultuur ook bij de gemeente Hoogeveen is doorgedrongen en het niet nodig zal zijn dat dit soort zware middelen moeten worden ingezet. Wij vinden dat de gemeente haar verantwoordelijkheid voor zorg niet kan afschuiven op organisaties en mantelzorgers, zonder ook zelf garant te staan voor goede zorg voor de kwetsbaarsten.

De Gemeente Hoogeveen hoort deze toetsing niet over te laten aan de mantelzorger, de vrijwilliger of het bedrijf wat de zorg uitvoert. De Gemeente hoort kwaliteit te borgen en zorg te garanderen. Wij lezen hier te weinig over in het Programmaplan. De Gemeente Hoogeveen hoort haar verantwoordelijkheid

In de uitvoeringsagenda staan concrete acties om het meedoen van kwetsbare inwoners te stimuleren zoals: uitvoering van een lokaal actieprogramma Eén Tegen Eenzaamheid voor ouderen en het opzetten van ontmoetings- en herstelactiviteiten voor en met (psychisch) kwetsbare inwoners. Via de kernteams intergrale ouderenzorg, de sociale wijkteams en het Optimaal Leven Team worden kwetbare inwoners met een beperkt sociaal netwerk gesignaleerd en ondersteund bij participatie. De gemeente onderschrijft uw mening dat mensen recht hebben op wat de wet voorschrijft. Wij voeren op alle domeinen de wet uit. Het programmaplan geeft hier een nadere invulling aan.

De gemeente houdt binnen het sociaal domein verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van geleverde zorg en ondersteuning (o.a. het Drents Kwaliteitskader geeft hier invulling aan). Toetsing van de kwaliteit van deze ondersteuning maakt hier onderdeel van uit, ook als deze uitbesteedt is aan andere instellingen. De gemeente houdt binnen het sociaal domein verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van geleverde zorg. Toetsing van de kwaliteit van deze ondersteuning maakt

PAGINA 20 VAN 42

voor de zwakste burgers niet uit te besteden zonder bij hen zèlf te toetsen of die zorg goed en toereikend is.

Met betrekking tot de budgetten die betrekking hebben op het Herontwerp sociaal domein 2022 – 2025 Ontwerp Programmaplan stellen wij voor om de budgetten, waar geen open einde regelingen op van toepassing zijn, te oormerken en zo geld wat mogelijkerwijs nog zou kunnen overblijven, te reserveren binnen het sociaal domein.

hier onderdeel van uit, ook als deze uitbesteedt is aan andere instellingen. Ook wordt via cliëntervaringsonderzoeken getoetst hoe cliënten de zorg die ze ontvangen ervaren. Dit past niet binnen het financieel beleid van de gemeente.

Wij missen een positief toekomstperspectief voor onze doelgroepen, een stip op de horizon. Waar wil de Gemeente Hoogeveen naar toewerken? Wanneer is de Gemeente Hoogeveen tevreden met een uitkomst? Draait alles om de financiën of gaat het ook om het welbevinden en participatie van alle inwoners van de Gemeente Hoogeveen?

In het programmaplan sociaal domein werken we vanuit 3 opgaven. Een inhoudelijke, samenwerkings en financiele opgave. Deze opgaven staan direct met elkaar in verbinding en kunnen niet zonder elkaar. Onze ambitie is ons positieve toekomstperspectief: “Iedereen doet mee in Hoogeveen en iedereen heeft talent”.

Herinvoering van het Activiteitenfonds en een volledige uitkering van de Meerkostenregeling is, gezien de huidige inflatie, meer nodig dan ooit.

Gezien de financiële situatie van de gemeente kiezen wij hier niet voor.

Al met al zijn wij licht teleurgesteld over dit plan. We hadden anders verwacht van de Gemeente Hoogeveen, meer toekomstperspectief voor onze doelgroepen, meer een gemeente die wij hebben gekend als een sociale gemeente.

Dit programmaplan biedt duidelijkheid waar we de komende jaren naar toe willen werken. Dit programmaplan laat de mogelijkheden zien om tóch tot kostenbesparing te komen maar dan wel in balans met de inhoudelijke opgave en de samenwerkingsopgave. De ambitie en de leidende principes vormen de basis voor de werkwijze de komende jaren. Ze zijn de kapstok voor het beleid en de uitvoering van het sociaal domein. Ze brengen samenhang binnen het sociaal domein.

Voorstel aanpassingen programmaplan

PAGINA 21 VAN 42

Hoofdstuk 4.3 Alinea toevoegen onder “focus op preventie en algemeen voorliggende voorzieningen” Agenda lokale inclusie De sociale basis is er voor iedereen, maar niet iedereen kan zomaar meedoen. Het VNVerdrag inzake rechten van personen met een handicap (VN-Verdrag) uit 2016 vraagt gemeenten een plan op te stellen dat bijdraagt aan een inclusieve samenleving voor mensen met een handicap of beperking. In Hoogeveen hebben we dit vastgelegd in de Agenda Lokale Inclusie (ALI). Deze is opgesteld samen met de doelgroep en de werkgroep ALI. Door deze Agenda Lokale Inclusie en de daaruit voortkomende actiepunten wordt Hoogeveen steeds toegankelijker.

3. Voorstel ambtelijke aanpassingen Tenslotte wordt er ambtelijk nog een aantal verbeteringen voorgesteld. Deze zijn hieronder benoemd, waarbij ook wordt aangegeven op welke wijze het programmaplan wordt aangepast. Hieronder staan de aanpassingen weergegeven, inclusief toelichting. Omschrijving aanpassing Afbakening sociaal domein. Leerplichtwet is hierin opgenomen. De Leerplichtwet is geen sociaal domein, maar een aanpalend terrein in de vorm van onderwijs. Behoort niet tot de afbakening in het sociaal domein

Aanpassingsvoorstel Leerplichtwet verwijderen uit afbakening sociaal domein

Hoofdstuk Hoofdstuk 2.5

Onderdeel Leerplichtwet benoemen als belangrijke partner in het sociaal domein

Leerplicht valt niet onder de afbakening van het sociaal domein, maar heeft een grote synergie met het sociaal domein. Bij leerplicht kijken we naar de hele context van het systeem en richten we ons niet alleen op handhaven. BBZ: Besluit bijstandverlening zelfstandigen. Voor zelfstandig ondernemers die tijdelijk

Programmaplan Bijlage 6 integraal werken onder figuur 1 2e alinea maken

Toevoegen begrip BBZ

Programmaplan Bijlage 1 Begrippenlijst

PAGINA 22 VAN 42

Verwijderen Jeugdhulp uit vervanging beleidsnota en aangeven dat er een aparte Beleidsnota Jeugdhulp komt Financiële toelichting programmaplan opnemen in programmaplan inclusief achtergrondinformatie met betrekking tot de financiële vertaling. In deze zin staat dat er een beperkende invloed is bij het bieden van lokaal maatwerk. De open house contractering was een bestuurlijke keuze. Er is op dit moment geen sprake van een beperkende invloed.

Aanscherping is een belangrijk onderdeel van de contractering. Om die reden moet eerst onderzocht worden of nog meer aanscherping noodzakelijk is en op welke manier.

financiële hulp nodig hebben. Dit is bijstand in de vorm van een uitkering of bedrijfskapitaal. …..meer nodig voor Welzijn, Jeugdhulp, participatiewet, en Wmo. Voor Jeugdhulp en de Wet……nodig. Voorstel opgenomen in bijlage 1 en 2 van deze nota.

Hoofdstuk 2.7

Hoofdstuk 6 toevoegen en een nieuwe bijlage

, dat beperkt de invloed als individuele gemeente op het aantal aanbieders en lokaal maatwerk Vervangen door: Voor jeugd betreft dit een vaste samenstelling. Voor Wmo betreft dit een wisselende samenstelling.

Hoofdstuk 2.9 onder: En verder 7e bullit

werken de komende periode in Drents verband aan een aanscherping van dit kader voor meer doelmatigheid.

Hoofdstuk 4.4 alinea sturen op kwaliteit en doelmatigheid.

Vervangen door: We onderzoeken of dit kader aanscherping nodig heeft voor meer doelmatigheid.

Op dit moment wordt het aantal aanbieders al afgeschaald, die niet een actief contract uitvoeren. Dit moet doorontwikkeld worden. De conclusie dat marktwerking in het sociaal domein leidt tot scherpe prijskwaliteitverhouding en keuze vrijheid client vergroot is niet juist.

Onderzoeken Vervangen door: doorontwikkelen Verwijderen: Marktwerking vergroot de keuzevrijheid van de cliënt en kan leiden tot een scherpe prijskwaliteitverhouding.

Hoofdstuk 4.7 alinea contractering en inkoop 3e alinea Hoofdstuk 4.7 Alinea Huidige infrastructuur: goed maar wel aanscherpen. Punt 3

PAGINA 23 VAN 42

Er is binnen de inkoop van de zorg vanuit gemeente weinig ruimte voor marktwerking door de verschillende Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB) Daarom voorstel om deze zin te verwijderen. Om te voldoen aan de eisen van een Wmo beleidsplan moet er in het programmaplan iets worden gezegd over de meerkosten regeling Wmo. Het voorstel is om de volgende tekst in het hoofdstuk maatwerkvoorzieningen op te nemen.

Uitvoeringsagenda is op diverse onderdelen aangepast.

Meerkosten regeling vanuit de Wmo als voorbeeld toevoegen van maatwerkvoorzieningen.

4.4 thema maatwerkvoorzieningen

In de voetnoot een uitleg van de meerkostenregeling De meerkostenregeling Wmo heeft als doel - het verstrekken van een tegemoetkoming aan mensen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm die als gevolg van een chronische ziekte en/of beperking extra kosten maken voor zelfredzaamheid en participatie. In bijlage 3 bij deze nota, staan de aanpassingen op de uitvoeringsagenda in rood gemarkeerd.

Uitvoeringsagenda aangepast.

PAGINA 24 VAN 42

BIJLAGE 1 - Hoofdstuk 6 Programmaplan Dit programmaplan is bedoeld om de inhoudelijke, financiële en samenwerkingsopgave van het sociaal domein Hoogeveen te halen. We verwachten behalve maatschappelijk ook financieel voordeel te halen. Met financieel voordeel bedoelen we een besparing halen in het kader van de opdracht van de gemeenteraad vanuit Schone lei en de programmabegroting 2022-2025. In 2021 heeft de gemeenteraad de taakstellingen voor het sociaal domein vastgesteld, bezuinigingen die doorlopen in volgende jaren. Daar is geconstateerd dat het moeilijk is verder te bezuinigen op het sociaal domein zonder offers van inwoners die het al moeilijk hebben. Dit programmaplan laat de mogelijkheden zien om tóch tot kostenbesparing te komen maar dan wel in balans met de inhoudelijke opgave en de samenwerkings opgave. Intussen is er ook een analyse van rijksinkomsten en uitgaven sociaal domein Hoogeveen (zie bijlage 7). De bevinding is dat de inkomsten bijna in balans zijn met de uitgaven. Het beeld dat Hoogeveen in het sociaal domein enkele miljoenen meer uitgeeft dan de rijksmiddelen, klopt dus niet.

Structurele besparing programmaplan inclusief implementatie uitvoeringsagenda De besparing die we denken te halen met dit programmaplan en de uitvoering ervan is: • 1,9 miljoen in 2025 Daarbij de volgende toelichting: • De uitvoeringsagenda is de basis om deze besparing te halen • Deze besparing is aanvullend op de taakstelling die voor 2021 is vastgesteld door de raad • De besparing is structureel (niet incidenteel) • De besparing van in totaal 1,9 miljoen wordt volledig bereikt in de begroting van 2025 • De besparing denken we te halen door met name deze maatregelen: o Van maatwerkvoorziening naar voorliggende voorzieningen o Aangepaste werkwijze (integrale blik en duidelijke regie in het huishouden) o Intensiveren samenwerking binnen sociale basis • De realisatie van de besparing is mede afhankelijk van de in dit plan genoemde risico’s, zoals: o Verwachte stijging cliënt aantallen o Wijziging wet- en regelgeving o Ontwikkelingen arbeidsmarkt (beschikbaarheid professionals bij gemeente en partners) Hoe is de verdeling van de besparing van het programmaplan binnen het sociaal domein? Hieronder staat aangegeven wat de te verwachten besparing is per domein, door uitvoering te geven aan de uitvoeringsagenda behorende bij dit programmaplan. Participatie/SHV Wmo Jeugd sociaal breed Totaal programmaplan

€ 200.000 € 650.000 € 450.000 € 600.000 € 1.900.000

PAGINA 25 VAN 42

In de tabel in bijlage 8 is achtergrond informatie opgenomen over hoe we verder invulling geven aan deze voorgestelde besparingen.

Hoe is de opbouw van de besparing vanaf 2022? De structurele besparing van 1,9 miljoen wordt in 2025 bereikt in de begroting. Hieronder is de jaarschijf opgenomen van de verdeling van de besparing over de verschillende jaren.

Saldo besparing

Totaal per jaar

Effect van maatregelen via programmaplan

2022 250.000

250.000

2023 250.000

2024 250.000

2025 250.000

500.000

500.000 1.000.000

750.000

1.750.000

500.000 1.000.000 150.000 1.900.000

Invoeringskosten uitvoeringsprogramma sociaal domein Om de besparing te halen is vanaf 2022 ook een investering nodig. Zoals in het hoofdstuk risico’s en kansen aangegeven, is het belangrijk om een passende organisatie voor de uitvoeringsagenda op te zetten met voldoende expertise en menskracht. Om dit mogelijk te maken is incidenteel geld noodzakelijk. Hiermee kan extra hulp worden ingeschakeld, een programmamanager worden gezocht, en/of onderzoeken worden uitgezet, die nodig zijn om de activiteiten uit het uitvoeringsprogramma te realiseren. De verwachting is dat er incidenteel € 350.000 per jaar noodzakelijk is (2022 t/m 2025). Een voorstel van het college aan de gemeenteraad volgt (via de P&C cyclus).

Bijlage 2 – Programmaplan Bijlage 8 (als onderdeel van hoofdstuk 6 programmaplan) Achtergrondinformatie Financiële vertaling Programmaplan Voorgestelde besparing

Participatie/SHV Beleidsplan Schuldhulpverlening. Beleidsplan voor de aanpak van schuldhulpverlening voor de komende jaren. Dit dient tot stand te komen in samenwerking met vrijwilligersorganisaties in Hoogeveen. Hierin aandacht voor nieuwe wettelijke taken die in 2021 naar de gemeente zijn gekomen in de vorm van vroegsignalering en schuldhulpverlening aan ondernemers.

26

Netto bespar ing

Hoe komen we tot deze besparing (financiële opbouw)

Relatie tot leidende principes

Is het uitvoerb aar

Wat levert het op

Wat is het risico/consequen ties

Is het passend /verstan dig?

€ Door de inrichting 80.000 van vroegsignalering (van betalingsachterstan den) komen inwoners al in een heel snel in beeld en is het mogelijk om te voorkomen dat mensen schulden opbouwen. Dit moet leiden tot minden trajecten schuldhulpverlening . Een gemiddeld schuldhulpverlening straject kost zo’n € 4.000. Als wij op jaarbasis kunnen

Leidende principes 4 duurzame oplossinge n 6 regie

Ja

Beleidskoers voor de aankomende jaren die duidelijkheid biedt aan onze consulenten en aan de partners in Hoogeveen.

Genoeg capaciteit om de nieuwe wettelijke taken uit te voeren.

Ja

PAGINA 27 VAN 42

voorkomen dat op jaarbasis 5 inwoners in zo’n traject terechtkomen dan worden daarmee trajectkosten (a € 20.000) bespaard. Op dit moment zet de gemeente op jaarbasis 180-200 inwoners door voor een traject naar de GKB. Uitbreiden en intensiveren van bestaande samenwerking met de vrijwilligersorganisaties in de schuldhulpverlening. Streven naar een laagdrempelige en makkelijk vindbare toegang voor schuldhulpverlening. Onderzoek naar de mogelijkheid dit te centreren in overleg met ketenpartners. Daarnaast de implementatie van een

€ Door betere 40.000 samenwerking kunnen we meer inwoners bereiken en hen sneller passende ondersteuning bieden die escalatie van problemen moet voorkomen. Voor het komen tot een besparing geld dezelfde redenering als bij het

Leidende principes 1 samenwerk ing 4 duurzame oplossinge n 6 regie

Ja

Een versterkt N.v.t. voorliggend veld op het gebied van schuldhulpverle ning.

Ja

PAGINA 28 VAN 42

ICT-systeem voor de vrijwilligersorganisaties SHV in Hoogeveen ter bevordering van de samenwerking en monitoring van SHV in Hoogeveen. Betere inrichting schuldenbewind. De gemeente gaat onderzoeken hoe de huidige systematiek en bekostiging van bewindvoering in de gemeente eruitziet en hoe deze efficiënter ingericht kan worden voor de organisatie en de inwoner.

beleidsplan Schuldhulpverlenin g. Namelijk dat grotere inzet op het voorliggend veld leidt tot een daling van de trajectkosten. € Door het efficiënter 80.000 inrichten van schuldenbewind en het proces daaromheen kunnen inwoners eerder uitstromen uit de bewindvoering. Daarnaast kan de gemeente ervoor kiezen om bij bewindvoering rekening te gaan houden met vermogen. Daarmee richt de gemeente zich op een besparing van 35% van het totale bewindvoeringskost en a € 80.000.

Leidende principes 6 regie 7 financiële kaders

Ja

Passende bewindvoering voor inwoners.

Bewindvoerders die graag vasthouden aan de inwoners die bij hen onder bewind staan.

Ja

PAGINA 29 VAN 42

De gemeente Deventer biedt hierin een voorbeeld en heeft door het herinrichten van beschermingsbewin d de kosten hierin tot 25% kunnen verlagen. Totaal Participatie/SHV

€ 200.00 0

Wmo Lichte vormen van begeleiding zo mogelijk vervangen door ondersteuning die geboden wordt in stut- en steunpunten in de wijk met een centrale rol voor welzijnswerk en vrijwilligers.

€ Cliënten die een uur 300.00 of minder 0 begeleiding licht per week ontvangen kunnen gebruik maken van een stut- en steunvoorziening in de wijk. Het betreft 126 cliënten. We gaan

Leidend Ja principe 4: van maatwerk naar voorliggen d Leidend principe 5: werken aan normaliser

Alternatief voor begeleiding licht.

Gevolg is een groter beroep op vrijwilligerswerk. Risico is dat er onvoldoende geschikte vrijwilligers gevonden kunnen worden.

Ja

PAGINA 30 VAN 42

ervan uit dat ongeveer 25% geen gebruik kan maken van een steunpunt als gevolg van de beperking (doof, blind of angststoornis). Dan blijven er ±100 cliënten over. 100 x (60 x 0,84) = € 5.040,- per week x 46 = € 232.000,- per jaar. Voor scenario 2 hebben we alle cliënten in beeld gebracht die meer dan 1 uur begeleiding licht ontvangen. Dit zijn er 584. Hiervan kan 25% naast de begeleiding die ze ontvangt ook gebruik maken van een steunpunt. Deze groep heeft hierdoor gemiddeld

en

PAGINA 31 VAN 42

1 uur minder begeleiding licht nodig per week. Het betreft een groep van ongeveer 140 cliënten. 140 x (60 x 0,84) = € 7.056,- per week x 46 = € 325.000,- per jaar. Totale bruto besparing: ±€557.000. Een steunpunt bestaat deels uit vrijwilligers en deels uit professionals. We gaan ervan uit dat naast de inzet van vrijwilligers een professionele inzet nodig is van 20 minuten per cliënt per week. Dat betekent een inzet van 3 fte welzijnswerk op

PAGINA 32 VAN 42

hbo-niveau: €80.000 * 3 = €240.000 Overhead 21% = €50.000 Besparing netto € 267.000

Ontmoetings- en herstelactiviteiten opzetten voor en met (psychisch) kwetsbare inwoners met een belangrijke rol voor cliënten, welzijnswerk en vrijwilligers. Bijvoorbeeld starten van groepen Dagontmoeting/Dagontmoe ting Plus specifiek voor inwoners met psychische problematiek en groepen voor inwoners met een (lichte) verstandelijke beperking. Als een alternatief voor Wmo dagbesteding licht. Inzet van Powerful Ageing: fysiotherapie waardoor

€100.0 65 cliënten jonger 00 dan 65 jaar hebben 2 dagdelen per week begeleiding licht. ¾ kan gebruik maken van dagontmoeting plus. Dat zijn 50 cliënten. Kosten per jaar: €180.000. 1 groep dagontmoeting plus kost €16.000. Er zijn 4 groepen nodig. Dat kost €64.000. Netto besparing: €116.000 € In het huidige 250.00 besparingsvoorstel