2.5b. Quickscan nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen DEF.pdf

200.000

11.

Moeders van Hoogeveen

p.m.

12.

Vroeg erbij op school

p.m.

Het kabinet stelt voor 2022 €1,314 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dat komt bovenop de eerder toegezegde €300 miljoen voor dat jaar. Hierin is ook meegenomen dat gemeenten uitvoering geven aan maatregelen die in 2022 een besparing van €214 miljoen op de jeugdzorguitgaven opleveren. Het kabinet en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben dat met elkaar afgesproken naar aanleiding van het oordeel van de Commissie van Wijzen. Voor de jaren na 2022 dient het oordeel als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. Tegelijk committeren gemeenten en het Rijk zich nu al aan het maken van afspraken over maatregelen waarmee het jeugdstelsel op de lange termijn beter houdbaar wordt.

45

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen

Wmo Bezuinigingsmaatregel Verlagen van het budget voor Wmo-begeleiding en het budget hanteren als plafond

Beoogde besparing 200.000

Het algemeen gebruikelijk maken van bepaalde voorzieningen Het innemen van scootmobielen waar geen gebruik van wordt gemaakt Het maken van tilliftenpools Check op rechtmatigheid 100% facturaties

5.000

Toepassen 5% boeteclausule bij late facturatie aanbieders Stoppen dubbele vervoersindicaties dagbesteding Maandlonen PGB omzetten in uurlonen

p.m. (10.000 - 50.000)

9. 10.

Aanpassen werkprocessen toegang Beperken dubbele indicaties begeleiding individueel voor echtparen

p.m. (10.000 - 50.000) p.m. (0 - 10.000)

11.

PGB tussentarief voor ZZP aanbieders begeleiding individueel Clientondersteuning en thuiscoaches van MEE Drenthe/Cosis naar SWW/gemeente

65.000

Stimuleren algemene/voorliggende voorzieningen Begeleiding kritischer indiceren Scherpere afbakening Wmo/WLZ Scherper toezicht op rechtmatigheid Verlagen normtijden thuishulp Versoberen meerkostenregeling Herindiceren overgangsregeling vervoersvoorziening Verlagen maximum kilometers Wmo-vervoer

61.024

Verlagen budget Mantelzorg Vitaal/Informele zorg Beëindigen GGZ inloopvoorziening Beëindigen Logeerkring MEE Drenthe

61.000

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23.

p.m. (10.000 – 50.000) p.m. (0-10.000) p.m. (10.000 - 50.000)

13.000 13.000

197.000

89.508 136.469 34.000 1.400.000 316.000 16.000 12.000

109.000 25.000

Vorig jaar heeft de gemeenteraad besloten de inloopvoorziening GGZ te sluiten, dit is een gat in het aanbod. Er is geen laagdrempelige inloop meer en geen alternatief van dagbesteding voor deze doelgroep. Er is wel een sluitend aanbod voor dak- en thuislozen. Het inloophuis van het Leger des Heils is ook beschikbaar voor andere sociale groepen, maar is geen alternatief voor de GGZ doelgroep.

46

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen

Participatiewet Bezuinigingsmaatregel

Beoogde besparing

1.

Besparing op de post Diverse kosten

7.500

2.

Verlagen van het bedrag van individuele inkomenstoeslag

100.000

3.

Besparing bewindvoeringskosten door inzet van het adviesrecht

p.m. (0 - 10.000)

4.

Het draagkracht percentage in de bijzondere bijstand verhogen

p.m. (10.000-50.000)

5.

Stoppen met re-integratievoorzieningen

80.000

6.

Minder re-integratietrajecten bij Stark

100.000

7.

Minder medische keuringen cliënten

10.000

8.

Opvang werkzaamheden mobiliteitscentrum

123.000

9.

Sociaal domein consult

5.000

10.

Vervallen studiebudget schoolgaande kinderen

136.000

11.

Toetsen van alimentatie

120.000

12.

Wijziging geldleningen statushouders

110.000

13.

Extra formatie invordering

230.000

14.

Schrappen activiteitenfonds

89.508

Op dit moment zit er volgens de teams Werk & inkomen en Participatie geen sterke inhoudelijke visie op de bezuinigingen, maar gaat het vooral om financiële overwegingen op de korte termijn (“snelle winst” keuzes). Dit heeft mogelijk ongewenste effecten op de langere termijn. “Er wordt bezuinigd op re-integratie op de korte termijn, maar dit kan leiden tot meer uitkeringsaanvragen bij de bijstand. Dan gaat het daar later weer over tekorten.”

47

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen

Bijlage 2: Verantwoordingsdocument data Peildatum 1 juli 2021 Stap 1: Inladen Persoonskenmerken Er zijn twee versies. Nagenoeg alle persoonskenmerken zijn via de eerste versie aan de Klanten en Betalingen data gekoppeld. Hierna is er nog extra data aangeleverd door de gemeente Hoogeveen (Minima en Bijzondere Bijstand). De gemeente Hoogeveen heeft toen nieuwe versie persoonskenmerken aangeleverd en deze is gekoppeld aan de nieuwe databronnen. Stap 2: Inladen Klanten en Betalingsdata Overzicht per Wet, Soort en Bron: Wet Jeugdwet Jeugdwet Participatiewet Participatiewet Participatiewet Participatiewet Participatiewet Participatiewet Participatiewet Participatiewet Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning Wet maatschappelijke ondersteuning

Soort Bron Jeugd JGD nulmeting pgb betalingen 2021 2020 2019 2018 Jeugd Nulmeting jeugd 2021 2020 2019 2018 20-7-2021 Belastingen PW Nulmeting Betalingen uitkeringen 2021 2020 2019 2018 Bijzondere bijstand Nulmeting Bijzondere bijstand 2021-08-24 Minima Nulmeting Minima 2021-08-24 Schuldhulpverlening Schuldhulpverlening 2018 2019 2020 2021 Uitkeringen PW Nulmeting Betalingen uitkeringen 2021 2020 2019 2018 Uitkeringen PW Nulmeting Uitkeringen 2021 2020 2019 2018 26-7-2021 Werk Bedragen handmatige boekingen WERK 2021-09-14 Werk Werk nulmeting aantallen en betalingen 2018 tm 2021 27-7-2021 Begeleiding Wmo BGL nulmeting 2021 2020 2019 2018 21-7-2021 Begeleiding Wmo nulmeting pgb betalingen 2021 2020 2019 2018 Hulp bij Huishouden Wmo HBH nulmeting 2021 2020 2019 2018 21-7-2021 Hulp bij Huishouden Wmo nulmeting pgb betalingen 2021 2020 2019 2018 Meerkosten Meerkosten Nulmeting 2021 2020 2019 2018 23-7-2021 Onbekend (pgb) Wmo nulmeting pgb betalingen 2021 2020 2019 2018 Rolstoel Wmo ROL VV WOON nulmeting 2021 2020 2019 2018 21-7-2021 Vervoer Wmo ROL VV WOON nulmeting 2021 2020 2019 2018 21-7-2021 Woon Wmo ROL VV WOON nulmeting 2021 2020 2019 2018 21-7-2021

Stap 3: Betalingsdata verrijkt met Klantdata Jeugd: Toevoegen 11 achtergrondkenmerken Klanten-Voorzieningen aan pgb Betalingen (Alleen als voor een betaalde klant per achtergrondkenmerk slechts 1 variant (CountDistinct = 1) voorkomt: per BSN en per jaar Wmo: Toevoegen 12 achtergrondkenmerken Klanten-Voorzieningen aan pgb Betalingen (Alleen als voor een betaalde klant per achtergrondkenmerk slechts 1 variant (CountDistinct = 1) voorkomt: per BSN en per jaar Participatie: Toevoegen 7 achtergrondkenmerken Klanten-Voorzieningen aan Betalingen Werk (Alleen als voor een betaalde klant per achtergrondkenmerk slechts 1 variant (CountDistinct = 1) voorkomt: per BSN en per jaar Stap 4: Samenvoegen van de Klanten data van alle 3 de wetten (108,162 records)

48

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen Stap 5: Samenvoegen van de Betalingen data van alle 3 de wetten (384,392 records) In de meeste gevallen is ‘Bedrag’ of ‘Betaling’ gebruikt. Voor pgb betalingen is uitgegaan van ‘Bestedingen’ (niet Budget). Voor zowel Uitkeringen als Minima is uitgegaan van ‘Netto bedrag’. Voor Bijzondere bijstand is uitgegaan van ‘Betaald bedrag’. Stap 6: Het maken van ontbrekende Klant_BSN (= Welke klanten komen wel voor in KlantenVoorzieningen, maar hebben geen Betaling? Volgens afspraak alleen voor Jeugd, Wmo-BG en WmoHH, aangezien we alleen voor deze 3 konden vaststellen dat alle betalingen op persoonsniveau gedaan moesten zijn. Stap 7: Filter records met ontbrekende Klant_BSN (= geen Betaling record aanwezig) voorafgaand aan toevoeging aan Betalingen. Het gaat om 1,467 records uit de Klanten data. Klanten data hierna 106,695 records. Stap 8: Eindresultaat: Toevoegen van Klanten data (106,695 records) aan Betalingen (384,392 records). Hierdoor ontstaat een tabel met eerst Betalingen data, en daaronder Klanten data (491,087 records). BSN komt uit Betalingen, K-BSN komt uit Klanten. In de grafieken met Klanten zijn unieke KBSN gebruikt. In de grafieken met Betalingen is de opsomming van betalingen gebruikt. Contactpersonen vanuit de gemeente Hoogeveen zijn: •

Henrike Oostingh-Visscher, Informatiemanager sociaal domein

•

Stefan Bijl, (Financieel) Applicatiebeheer Sociaal Domein

•

Roel Bochem, Controller sociaal domein

49

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen

Bijlage 3: Verantwoordingsdocument interviews Voor het herontwerp van het sociaal domein wil de gemeente inzicht krijgen in de huidige stand van zaken van het sociaal domein in Hoogeveen. Daarnaast is het belangrijk om inzicht te krijgen in de trends en ontwikkelingen waar we de komende jaren rekening mee moeten houden. In het kader van sturing en toezicht zijn er gesprekken geweest met het beleidsveld voor reflectie en duiding. Deze gesprekken hebben in augustus 2021 plaatsgevonden. De gemeente heeft per domein een aantal personen doorgeven waarmee het gesprek gevoerd kon worden. De verwachting hierbij is dat de geïnterviewden hun beleidsveld vertegenwoordigen. In het gesprek is met elkaar gereflecteerd op de huidige situatie in het beleidsveld, de werkwijze en bijbehorende procedures. Hoe gaat dit? Waar nodig is ook gevraagd om extra toelichting op de gestuurde documenten. De interviews zijn vastgelegd met een audio-opname voor verslaglegging. Nadat het onderzoek is afgesloten wordt de audio-opname verwijdert. Planning interviews: Jeugd: 5-8-2021 • •

Wilbert van Houten - Beleidsadviseur Jeugdhulp Ria Hoogervorst - Hoofd Jeugd en bijzondere zorg

Participatie: 5-8-2021 • •

Ronald Haveman – Teamleider werk & re-integratie Richard Kuiper – Teamleider inkomen

Wmo: 12-8-2021 • •

Arthur Overgoor – Senior beleidsadviseur Wmo Kirsten Perdok – Hoofd Zorg (inclusief toezicht)

Interviewschema’s: De interviewschema’s hebben dezelfde opbouw, met een aantal maatwerk vragen per domein. Hieronder staan de kernvragen voor Jeugd, Participatie en Wmo.

50

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen Kernvragen voor jeugdhulp domein: 5-8-2021 •

Waar zijn jullie trots op wat er is bereikt in de afgelopen jaren in het jeugdhulp domein in Hoogeveen (2018-2020)?

•

Wij hebben op basis van de toegestuurde cijfers een eerste overzicht kunnen maken. Hierin vallen een aantal zaken op. o o o o

•

Jullie hebben ons al veel beschrijvende documenten gestuurd over controlemaatregelen en toezicht. Wat waren volgens jullie de uitdagingen in de afgelopen jaren op het gebied van sturing en beheersing van de inzet door aanbieders? Waar hebben jullie minder grip op gekregen de afgelopen jaren? En waar hebben jullie juist wel grip op? Graag jullie toelichting/reflectie hierop. o

o o

•

Tussen 2019 en 2020 is een daling in het aantal jeugdhulpcliënten ingezet. Van 1883 in 2019 naar 1431 in 2021. Wat zijn hiervoor verklaringen? De huisarts is in de afgelopen jaren veruit de grootste verwijzer voor jeugdhulp. Wat heeft dit voor invloed op de sturing en beheersing? Op interventieniveau 5 en 6 zien we een sterke daling van het aantal cliënten vanaf 2019. Wat zijn hiervoor verklaringen? Er staan ook een groep cliënten onder ‘Aspecifiek’ vanaf 2020. Wat houdt dat in?

Hoe vaak worden de controlemaatregelen ‘proactief toezicht’, ‘signaal gestuurd toezicht’ en ‘reactief toezicht’ ingezet? En hoe vaak doen jullie een detailcontrole? Wat waren de gevolgen? De regels en controlemaatregelen staan op papier. Werkt het volgens jullie ook op deze wijze in de praktijk? Waar lopen jullie nog tegenaan? “De effecten (de resultaten voor kind, jongere en gezin) [van de jeugdhulp] zijn moeilijk meetbaar. We moeten het jeugdhulp systeem dus nog efficiënter en effectiever maken. Dit is vanaf 2015 al een continue proces waar we onverminderd mee doorgaan.” Kunnen jullie hier wat meer over vertellen?

In het project doorontwikkeling Jeugdhulp (2019) staat beschreven dat jullie waar nodig een snelle opschaling naar jeugdhulp willen. En dat de afschaling van jeugdhulp naar lichte ondersteuning in de normale leefomgeving wordt vergemakkelijkt. Hoe ziet de werkwijze van opschalen en afschalen er in de praktijk uit? o Hoe vaak komt opschaling en afschaling voor? o Wat zit een snelle afschaling in de weg? o Hoe gaat de samenwerking met ketenpartners (o.a. met voorliggende voorzieningen, zoals welzijnswerk) – zie bijlage 1 o Hoe toetsen jullie hierbij op de kwaliteit en het succes van de inzet?

51

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen •

Hoogeveen is bezig met een herontwerp van het sociale domein. Wat moet er volgens jullie nog echt anders gedaan worden op het gebied van jeugdhulp(beleid)? - (inclusief het versterken van de driehoek thuis-school-buurt) o De gemeente staat voor een flinke opgave met het Herontwerp Sociaal Domein, waarbij voor het domein Jeugd een expliciete/grote rol is weggelegd. (“Bij de besluitvorming over de programmabegroting 2021-2024 op 3 december 2020 is deze nog verzwaard met structureel € 0,5 miljoen specifiek op ‘Jeugd’.”) Hoe komt dit? / Hoe kijken jullie hier tegenaan?

•

Wat zijn volgens jullie de urgente ontwikkelingen op jeugdgebied in Hoogeveen? (de trends en ontwikkelingen)

•

We hebben meerder onderwerpen besproken. Hebben jullie nog punten die wij hebben gemist? En die we moeten meenemen in de nulmeting.

Kernvragen voor participatie domein: 5-8-2021 •

Waar zijn jullie trots op wat er is bereikt in de afgelopen jaren op het gebied van minimabeleid in Hoogeveen, in het bijzonder vanuit maatschappelijke participatie en reintegratie (2018-2020)?

•

Hoe gaat de sturing en beheersing op kwaliteit en kosten in de praktijk? Het gaat hierbij om de toetsing op kwaliteit en kosten (doeltreffendheid en doelmatigheid) van de inzet. Graag jullie toelichting/reflectie hierop. o

Als we inzoomen op sturing en beheersing, waar hebben jullie minder grip op gekregen de afgelopen jaren? En waar hebben jullie juist wel grip op. Graag voorbeelden bij noemen.

•

Hoogeveen is bezig met een herontwerp van het sociale domein. Wat moet er volgens jullie nog echt anders gedaan worden op het gebied van de participatiewet/ minimabeleid? o Vangnetregelingen o Re-integratie trajecten o Schuldhulpverlening

•

Wat zijn volgens jullie de urgente ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijke participatie en re-integratie in Hoogeveen? (de trends en ontwikkelingen)

•

We hebben meerder onderwerpen besproken. Hebben jullie nog punten die wij hebben gemist? En die we moeten meenemen in de nulmeting.

52

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen Kernvragen voor Wmo-domein: 12-8-2021 •

Waar zijn jullie trots op wat er is bereikt in de afgelopen jaren op het gebied van Wmo-beleid in Hoogeveen, (2017-2020)?

•

In het voorstel voor bezuinigingen staat beschreven dat de beschikbare begroting voor Wmo bestaan uit vijf budgetten. Hoe verhouden deze budgetten zich tot de Rijksbijdrage vanuit het gemeentefonds (meicirculaire)? En de tekorten? Graag een toelichting hierop. De Wmo is onder te verdelen in 5 budgetten, de verdeling is als volgt: Begroot in 2021 Samenkracht en burgerparticipatie

€ 3.056.472

Wijkteams

€ 573.198

Maatwerkvoorziening Wmo

€ 3.298.066

Maatwerkdienstverlening 18+

€ 15.926.246

Geëscaleerde zorg 18+

€ 289.339

Totaal

€ 23.143.321

Ten opzichte van de budgetten is de nuance op z’n plek dat de budgetten van de Wmo nauwelijks meer te beïnvloeden zijn. Daarmee bedoelen wij dat we de afgelopen jaren al in meerdere rondes bezuinigingsmaatregelen hebben doorgevoerd binnen de uitvoering van de Wmo. Feitelijk is de citroen al redelijk uitgeknepen, en halen we nu met de 14 onderstaande voorstellen nogmaals de schil van de citroen door de shredder. Wat betreft de uitvoering Wmo zitten we momenteel zo’n beetje op het wettelijke minimum.

•

Jullie hebben een voorstel gedaan voor 14 bezuinigingen in de Wmo. Hoe staat het daarmee?

Nummer

Bezuinigingsmaatregel

Beoogde besparing

1

Korten budget Wmo-begeleiding met 2 ton en het aanleggen van een wachtlijst

€ 200.000,-

2

Het algemeen gebruikelijk maken van bepaalde woonvoorzieningen

€ 5.000,-

3

Het innemen van niet gebruikte scootmobielen

PM

4

Het maken van een tilliften pool

PM

5

Check op rechtmatigheid 100% facturaties

PM

6

Toepassen 5% boeteclausule bij late facturatie aanbieders

PM

7

Het afschaffen van Mantelzorg Vitaal en de mantelzorgwaardering minimaal vormgeven

Tussen de € 20.000,- en € 35.000,*afhankelijk van gekozen alternatief

*8

Het voordeel Wmo beschermd wonen vanuit Assen terug laten vloeien in de reguliere Wmo-budgetten

€ 725.000,-

53

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen 9

Stoppen dubbele vervoersindicaties dagbesteding

€ 13.000,-

10

Maandlonen omzetten in uurlonen

€ 13.000,-

11

Aanpassen werkprocessen toegang

PM

12

Beperken dubbele indicaties begeleiding individueel echtparen

PM

13

pgb-tussentarief ZZP-aanbieders begeleiding individueel

€ 65.000,-

*14.

Afschaffen meerkostenregeling per 2022

€ 432.000,-

Totaal

•

€ 1.473.000,-

Wat voor invloed heeft het restrictieve indicatiebeleid voor Beschermd wonen gehad op de uitvoeringskosten Wmo in de afgelopen jaren? Het overschot op beschermd wonen wordt veroorzaakt door een restrictief indicatiebeleid. Er wordt sterk gestuurd op het beperken van de instroom in beschermd wonen en op het bevorderen van de uitstroom uit beschermd wonen. Beschermd wonen is immers een dure voorziening. Mensen die niet instromen en die uitstromen uit beschermd wonen doen een beroep op de lokale Wmo. Hoe beter we in staat zijn de uitgaven voor beschermd wonen te beheersten, hoe meer we uitgeven aan de lokale Wmo. Beschermd wonen en de lokale Wmo zijn communicerende vaten.

•

Wij hebben op basis van de toegestuurde cijfers een eerste overzicht kunnen maken. Hierin vallen een aantal zaken op. o We zien een toename in het aantal Wmo-klanten over de jaren heen, vanaf 2018 Hoe is dit te verklaren? 2018 2962

2019 3184

2020 3258

o

We zien een sterke toename in aantal klanten vanaf 2018, ▪ bij Thuishulp Basis (2018: 1482, 2019: 1750, 2020: 1941). Hoe is dit te verklaren? ▪ Bij Individuele Begeleiding Licht (2018:439, 2019: 619, 2020: 678 ). Hoe is dit te verklaren?

o

We zien in het bestand ook nullen staan bij een aantal voorzieningen vanaf 2018. Betekent dit dat er geen klanten hiervoor waren? Bijvoorbeeld, bij Individuele Begeleiding Basis, Begeleiding Groep Licht, Individuele Begeleiding Plus e.d. In het bestand wordt onderscheid gemaakt tussen Thuishulp en Begeleiding. Onder Wmo-voorzieningen worden verstaan: Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, thuishulp, begeleiding en dagbesteding, vervoer, hulpmiddelen en woningaanpassingen. Is er ook cijfermateriaal beschikbaar over de overige voorzieningen?

o

54

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen •

Hoe gaat de sturing en beheersing op kwaliteit en kosten in de praktijk? Het gaat hierbij om de toetsing op kwaliteit en kosten (doeltreffendheid en doelmatigheid) van de inzet. Graag jullie toelichting/reflectie hierop. o

Als we inzoomen op sturing en beheersing, waar hebben jullie minder grip op gekregen de afgelopen jaren? En waar hebben jullie juist wel grip op. Graag voorbeelden bij noemen.

•

Hoogeveen is bezig met een herontwerp van het sociale domein. Wat moet er volgens jullie nog echt anders gedaan worden op het gebied van het Wmo-beleid?

•

Wat zijn volgens jullie de urgente ontwikkelingen op het gebied van maatschappelijke ondersteuning in Hoogeveen? (de trends en ontwikkelingen)

•

We hebben meerder onderwerpen besproken. Hebben jullie nog punten die wij hebben gemist? En die we moeten meenemen in de nulmeting.

55

Quickscan Nulmeting Sociaal Domein Hoogeveen

56