2.1 Begrippenlijst.pdf

Bijlage 1: Begrippenlijst Abonnementstarief

Het abonnementstarief Wmo is een vast tarief voor de eigen bijdragen aan Wmo-voorzieningen. Per 1 januari 2020 is de eigen bijdrage in de Wmo voor de meeste hulp en ondersteuning vastgelegd op maximaal 19 euro per maand. Dit geldt zowel voor maatwerkvoorzieningen als alle algemene voorzieningen waarbij sprake is van een duurzame hulpverleningsrelatie.

Algemene voorliggende voorziening

Een voorziening waar iedereen, zonder indicatie of andere vorm van toegang, gebruik van kan maken. Algemene voorliggende voorzieningen kunnen commerciële diensten zijn zoals een stomerij of een boodschappenbezorgdienst, maar ook diensten zonder winstoogmerk, zoals een restaurant van een verzorgingshuis ook voor inwonenden en buurtbewoners of een dagontmoeting.

Beschermd wonen

Wmo voorziening uit de categorie Verblijf en Opvang. Regeling bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen, die (tijdelijk) niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Cliënten wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen.

Besluit bijstandverlening zelfstandigen (BBZ) Bewind voering

Voor zelfstandig ondernemers die tijdelijk financiële hulp nodig hebben. Dit is bijstand in de vorm van een uitkering of bedrijfskapitaal. Iemand die niet (meer) in staat is om zelf zijn financiële zaken te regelen, kan onder bewind gesteld worden. De bewindvoerder neemt dan de beslissingen over geldzaken. Wie onder bewind staat, blijft handelingsbekwaam.

Collectieve voorziening

Een algemene voorliggende voorziening die individueel wordt verstrekt, maar die door meerdere personen tegelijk worden gebruikt.

Eenzaamheid

Percentage van de volwassenen (19+) met hoge emotionele/sociale eenzaamheidsscore (volwassenen 19+). De eenzaamheidsschaal bestaat uit elf uitspraken over emotionele eenzaamheid en sociale eenzaamheid. Voorafgaand aan de uitspraken staat de vraag: 'Wilt u van elk van de volgende uitspraken aangeven in hoeverre die op u, zoals u de laatste tijd bent, van toepassing is?', met de toelichting 'U kunt antwoorden met nee, min of meer, ja'. Iemand is sociaal of emotioneel eenzaam als diegene op minstens twee van de bijbehorende items ongunstig scoort. Iemand is eenzaam bij minstens drie ongunstige scores op alle items.

Eerste lijns-zorg

Alle zorg die direct toegankelijk is voor de patiënt en waarvoor geen verwijzing nodig is.

GGD

Gemeentelijke gezondheidsdienst

GGZ

Geestelijke gezondheidszorg

Jeugdwet

De jeugdwet is sinds 1 januari 2015 van kracht en vervangt de wet op de jeugdzorg. In de Jeugdwet staat dat de gemeente verantwoordelijk is voor jeugdhulp en de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering.

Leerplichtwet

Wet op de leerplicht. Alle kinderen die in Nederland wonen of hier lang verblijven, zijn vanaf hun vijfde jaar leerplichtig: ze moeten verplicht naar school. De volledige leerplicht eindigt aan het eind van het schooljaar waarin een jongere zestien jaar wordt. Daarna geldt de kwalificatieplicht.

Maatwerkvoorziening

Een voorziening die de gemeente biedt aan een individu gericht op ondersteuning, op basis van een vooronderzoek en een indicatie.

Mantelzorg

Mantelzorg is onbetaalde en vaak langdurige zorg voor zieke familieleden of vrienden. Dit kan verzorging zijn of hulp bij dagelijkse activiteiten. Gemeenten ondersteunen mantelzorgers bijvoorbeeld met (tijdelijke) overname van de zorg door een vrijwilliger of beroepskracht (respijtzorg).

Normaliseren

Normaliseren gaat over de inzet op de eigen veerkracht van inwoners. Niet elk vraagstuk of probleem vraagt om professionele ondersteuning. We proberen juist om in het gewone leven ruimte te creëren voor wie we zijn, met alle leuke, gekke en soms minder fijne dingen die daarbij horen. Kortom gewone problemen, gewoon oplossen. Vanzelfsprekend krijgen inwoners die professionele/specialistische ondersteuning nodig hebben dat nog steeds tijdig, kwalitatief en laagdrempelig.

Participatiewet

De participatiewet geldt sinds 1 januari 2015 en is een samenvoeging van de Wet werk en bijstand (Wwb), de Wet sociale werkvoorziening (WSW) en een groot deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong). De wet moet ervoor zorgen dat meer mensen, met en zonder beperking, werk vinden bij een gewone werkgever. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoer van de wet en beschikken hiervoor over een breed scala aan instrumenten, zoals bijstandsuitkeringen en re-integratie/participatievoorziening. Op grond van de Participatiewet hebben de volgende groepen recht op hulp en ondersteuning door de gemeente: - alle bijstands-, IOAW -, en IOAZ -uitkeringsgerechtigden; - Anw’ers; - gedeeltelijk arbeidsgeschikten die geen beroep (meer) kunnen doen op de Wajong of WSW; - Niet-uitkeringsgerechtigden (‘NUG’ers’). Dit zijn alle personen die als werkloos werkzoekende staan ingeschreven

bij het uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) en geen recht hebben op een uitkering. Persoonsgebonden Budget (PGB)

Een persoonsgebonden budget is een geldbedrag dat aan cliënten kan worden toegekend om zelf zorg, begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in te kopen wanneer niet wordt gekozen voor Zorg in Natura (ZIN).

Positieve gezondheid

Positieve gezondheid is een benadering binnen de gezondheidszorg die niet de ziekte, maar een betekenisvol leven van mensen centraal stelt. De nadruk ligt op de veerkracht, eigen regie en het aanpassingsvermogen van de mens en niet op de beperkingen of ziekte zelf.

Preventie

Preventie betekent het voorkomen van een probleem/vraagstuk. Binnen preventie onderscheiden we 3 niveaus; Primaire, secundaire en tertiaire preventie. Primaire preventie: activiteiten die voorkomen dat gezonde mensen een bepaald gezondheidsprobleem, ziekte of ongeval krijgen. Secundaire preventie: vroege opsporing van ziekten of afwijkingen bij personen die ziek zijn, een verhoogd risico lopen of een bepaalde genetische aanleg hebben. De ziekte kan daardoor eerder worden behandeld, zodat deze eerder geneest of niet erger wordt. Tertiaire preventie: voorkomen van complicaties en ziekteverergering bij patiënten. Ook het bevorderen van de zelfredzaamheid van patiënten valt hieronder.

Regie

Regie gaat over het voeren van regie op de oplossing van het vraagstuk dat voorligt. Toezicht sociaal domein heeft er het volgende over geschreven: De Regisseur | Regie Sociaal Domein | Toezicht Sociaal Domein

Sociaal Economische Status

De sociaaleconomische status staat voor de positie van mensen op de maatschappelijke ladder met het daaraan verbonden aanzien en prestige. Belangrijke indicatoren voor sociaaleconomische status zijn opleidingsniveau, beroepsstatus en hoogte van het inkomen. Onderzoek laat zien dat de sociaal economische status samenhangt met verschillen in gezondheid.

Sociale basis

Het geheel van organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving.

Transitie en transformatie

met transitie bedoelen we de juridische implementatie in 2015 van de sociale wetten als taak voor gemeenten. Transitie gaat vooral over het systeem. Met transformatie bedoelen we de sociale wetten uitvoeren naar de doelen van de sociale wetten: ondersteuning dichter bij inwoners brengen en meer eigen verantwoordelijkheid bij inwoners en

het sociale netwerk leggen. Transformatie gaat vooral over menselijk gedrag. Uitstroom

Het aantal cliënten dat binnen de gegeven periode stopt met het gebruiken van een dienst of product. Dit geldt voor zowel specialistische, als basisondersteuning.

Utrechts Model

Het Utrechts model werkt met andere uitgangspunten voor sturing en financiering van/op aanbieders dan de huidige werkwijze bij de gemeente Hoogeveen. Het model gaat uit van lump sum financiering. De gemeente maakt afspraken met een aantal aanbieders over de dienstverlening en zet hier 1 bedrag tegenover. Hierin krijgen aanbieders de ruimte om de zorg die nodig is aan te bieden, maar worden zij ook uitgedaagd dit zo efficiënt mogelijk te doen. Deze werkwijze rond inkoop en financiering verlegt de aandacht van het traditionele denken in producten en bestaand aanbod naar ruimte voor samenwerking, innovatie, transformatie en resultaatsturing. Daarbij zorgt de financiering voor financiële en contractuele zekerheid bij aanbieders.

Voorliggend veld (sociale basis)

‘Het geheel van organisaties, diensten, voorzieningen en betrekkingen die het mogelijk maken dat mensen in redelijkheid in sociale verbanden (buurten, groepen, netwerken, gezinnen, vrijwilligers, professionals) samen kunnen leven en kunnen participeren in de samenleving’ (Radboud Engbersen en Ard Sprinkhuizen 1998) In het programmaplan herontwerp sociaal domein bedoelen we hetzelfde als we ‘voorliggend veld’ of ‘sociale basis’ noemen. In Hoogeveen onderscheiden we drie niveaus in het voorliggend veld of de sociale basis, namelijk; - Eigen kracht of omgevingskracht - Preventie (activiteiten die gericht zijn op preventie) - Voorliggende voorzieningen (voorzieningen die een alternatief of voorportaal vormen voor geïndiceerde individuele maatwerkvoorzieningen)

Voorliggende voorziening Vrijwilligerswerk

Zie Algemene voorliggende voorziening

Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs)

Per 1 januari 2021 is de wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening (Wgs) gewijzigd. Naast gewijzigde wetgeving is er per 1 januari ook een ‘besluit gemeentelijke schuldhulpverlening’ van kracht. De wet en het besluit hebben onder andere tot doel om de inwoner tijdens de opstartfase van het schuldhulpverleningstraject te ontzorgen. Deze vroegsignalering van problematische schulden is onderdeel van de brede schuldenaanpak van het kabinet.

Een vrijwilliger (vrouwelijke vorm: vrijwilligster), ook wel volontair genoemd, is iemand die uit vrije wil werkzaamheden verricht, buiten een vast dienstverband. In het algemeen zijn deze werkzaamheden onbetaald, of er staat een vergoeding tegenover die lager ligt dan het minimumloon bij betaald werk. Het werk dat door een vrijwilliger wordt verricht heet vrijwilligerswerk

In het algemeen moeten de wet en het besluit de lastendruk voor de inwoner gaan verminderen. De voormalige Wgs ging er namelijk van uit dat inwoners zelf informatie aanleverden, zodat de schuldhulpverlener hier vervolgens een plan van aanpak voor schuldhulpverlening mee kon maken. Deze inlichtingenplicht werkte echter vertragend, leidde tot langere wacht- en doorlooptijden en soms ook tot uitval. Schuldhulpverleners worden met de gewijzigde Wgs in staat gesteld om mensen met schulden tijdig in beeld te krijgen en zo schuldhulpverlening aan te bieden. Zij mogen meer informatie over inkomsten, schulden en vermogen uitwisselen met diverse instanties zodat de inwoner zelf minder gegevens behoeft aan te leveren. Wet langdurige zorg (Wlz)

De Wet langdurige zorg (Wlz) is voor mensen die blijvend 24-uurs zorg in de nabijheid en/of permanent toezicht nodig hebben. Deze zorg wordt ruwweg op twee manieren geleverd. 1. Zorg met verblijf in een instelling (verpleeg- of verzorgingshuis, gehandicaptenzorginstelling of instelling voor geestelijke gezondheidszorg) 2. Zorg thuis (als persoonsgebonden budget, modulair of volledig pakket thuis)

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Wanneer er wordt gesproken over Wmo of de Wet maatschappelijke ondersteuning, dan wordt er gerefereerd aan de wet zoals die op 1 januari 2015 van kracht is gegaan. Deze wet stelt gemeenten verantwoordelijk voor het ondersteunen van de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen. Gemeenten bieden verschillende maatwerkarrangementen aan.

Wmo begeleiding

Wmo voorziening uit de categorie ondersteuning thuis. Bij begeleiding vanuit de Wmo gaat het niet om het overnemen van taken, maar er bij helpen. Deze hulp wordt meestal ingezet in het geval van psychische problemen, een verstandelijke of een zintuigelijke beperking. Onder begeleiding kan bijvoorbeeld vallen: - Hulp bij het dagelijks leven thuis. Zoals leren het huishouden te doen, hulp bij geldzaken en administratie. - Begeleiding bij het leggen van contacten. - Hulp bij het indelen van de dag en het ondernemen van activiteiten. - Gezinsondersteuning en opvoedondersteuning. - Begeleiding bij persoonlijke verzorging. - Begeleiding in een groep, ook dagbesteding genoemd.

Wet sociale werkvoorziening (Wsw)

Wet die als doel heeft om aangepaste werkgelegenheid te scheppen voor mensen die, hoewel zij tot werken in staat zijn, als gevolg van lichamelijke en/of geestelijke tekortkomingen er niet in slagen werk te krijgen op de reguliere arbeidsmarkt.

Wet Werk en Bijstand (Wwb)

Met de invoering van de WWB op 1 januari 2004 is een verandering opgetreden in de rol van de gemeenten bij de bevordering van de uitstroom uit de bijstand. De gemeente

dient zowel bij aanvraag als periodiek zorgvuldig te beoordelen of een persoon recht heeft op een uitkering. Het uitgangspunt hierbij is dat iedereen zoveel mogelijk in zijn eigen levensonderhoud dient te voorzien. Wijkverpleging

Wijkverpleging is er voor mensen die thuis verzorging of verpleging nodig hebben. Verzorging gaat om hulp bij de algemene dagelijkse verrichtingen, zoals wassen en aankleden, maar ook om het klaarzetten en toedienen van medicijnen. Verpleging heeft betrekking op het verrichten van verpleegkundige handelingen, zoals wondverzorging. Daarnaast maakt de wijkverpleegkundige afspraken met de gemeente over zorg, welzijn en wonen. Wijkverpleging als voorziening valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Zelfredzaamheid

In het kader van de Wmo wordt zelfredzaamheid omschreven als het lichamelijke, verstandelijke, geestelijke en financiële vermogen om zelf voorzieningen te treffen die deelname aan het normale maatschappelijke verkeer mogelijk maken. Een index voor de mate van zelfredzaamheid van de bewoners van een wijk of gemeente is ontwikkeld door GGD GHOR. De score zelfredzaamheid omvat de samengestelde indicatoren Zelfredzaamheidsindex en Sociale Uitsluitingsindex.

Zorgaanbieder

Instellingen en beroepskrachten die zorg en/of hulpverlening leveren

Zorg en ondersteuning

Onder zorg en ondersteuning in het sociaal domein wordt verstaan de individuele voorzieningen op grond van de Wmo 2015, de Jeugdwet en/of de participatiewet.

Zorg in natura (ZIN)

De zorg die geleverd wordt door een zorgaanbieder en waarop iemand aanspraak kan maken volgens de Wmo; de zorgaanbieder krijgt de geleverde zorg rechtstreeks vergoed. Een andere financieringsvorm is de PGB.

Zorgverzekeringswet

Wet die een verplichte basisverzekering regelt voor kortdurende, op genezing gerichte zorg voor iedereen die rechtmatig in Nederland woont of hier loon- of inkomstenbelasting betaalt.