1. Haalbaarheidsonderzoek nieuwbouw brandweerkazerne

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen

projectnummer 472978 definitief revisie 1.0 23 december 2021

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen

projectnummer 472978 definitief revisie 1.0 23 december 2021

Auteur M. Terpstra

Opdrachtgever Gemeente Hoogeveen Raadhuisplein 1 7901 BP HOOGEVEEN

datum 23 december 2021

beschrijving definitief

vrijgave R. Verkerk

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

Aanleiding Doel Werkstappen Gebruikte documenten Begrippenlijst/afkortingen

1 1 2 3 3

2

Huidige kazerne

4

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

Inleiding Locatie Object historie Huidige opzet gebouw Bouwkundige opbouw Installatietechnische opbouw Terrein Voertuigen Bevindingen

4 4 5 5 7 9 10 10 11

3

Verduurzamingsmaatregelen/ uitstraling huidige kazerne

14

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6

Inleiding Ambitieniveau Verduurzamingsmaatregelen Interieur Exterieur Gebouw gebonden installaties

14 14 15 17 19 20

4

Ontwikkelingskader

21

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Inleiding Uitgangspunten en randvoorwaarden Verkenningssessie Visie op huisvesting Brandweerorganisatie kazerne Hoogeveen Gemeenschappelijke en overige functies in het gebouw Kantooromgeving Incidentenbestrijding (Uitruk en overige activiteiten) Techniek & logistiek Jeugdbrandweer Huidige ontwikkeling Toekomstige ontwikkelingen Buitenterrein Ruimte behoefte

21 21 22 23 25 26 27 28 31 33 33 34 35 37

5

Analyse huidige kazerne

38

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10 5.11

Inleiding Impact verbouw op gevels Impact verbouw op de algemene functies Begane grond Impact verbouw op de werkplaats en adembehandeling ruimten Impact verbouw op voertuigenstalling Impact verbouw op de Jeugdbrandweer en garage RAV Impact verbouw op de kantoren eerste verdieping Impact verbouw op gebouw gebonden installaties Impact verbouw op het terrein Bijkomende investeringskosten Voorlopige conclusie

38 39 39 40 40 40 41 41 41 41 41

6

Analyse Nieuwbouw huidige locatie

42

6.1 6.2 6.3 6.4

Stedenbouwkundige randvoorwaarden Beperkingen huidige locatie Ruimtebehoefte en overige criteria Voorlopige conclusies

42 43 44 45

7

Herhuisvesting op nieuwe locatie

46

8

Investeringen

47

8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6

Uitgangspunten Investeringen tijdelijke huisvesting Investeringskosten verbouw/uitbreiding van de huidige kazerne Investeringskosten nieuwbouw op huidige locatie Investeringskosten op een nader te bepalen locatie in Hoogeveen Reserveringskosten

47 48 48 48 48 50

9

Conclusies en aanbevelingen

51

Bijlage 1 Plattegronden huidige kazerne Bijlage 2 Ruimtestaat Bijlage 3 Investeringsbegroting Bijlage 4 Plattegronden analyse huidige locatie

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

1

Inleiding

1.1

Aanleiding De bouw van een nieuwe brandweerkazerne heeft jarenlang op de reserve investeringsbegroting van de gemeente Hoogeveen gestaan. Mede door economische omstandigheden is de nieuwbouw vooralsnog niet doorgegaan. Er zijn het afgelopen decennium veel onderzoeken gedaan naar de staat van de brandweerkazerne. Om een goed beeld te krijgen is onderhavig overkoepeld onderzoek uitgevoerd naar de toekomstige huisvesting van de brandweer in Hoogeveen. Volgens de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) voldoet de kazerne niet aan de eisen die heden ten dage worden gesteld aan een brandweerkazerne en is de huidige brandweerkazerne sterk verouderd. In opdracht van de gemeente heeft Antea Group een nader onderzoek verricht naar de toekomstige huisvesting van de brandweer te Hoogeveen. Historie bestuurlijke besluiten Hieronder wordt een korte uiteenzetting van de bestuurlijke besluiten in de afgelopen 14 jaar weergegeven: Tabel 1 weergave van historische besluiten met betrekking tot nieuwbouw

Periode 2007/2008 2009 2009/2017 2018

2021

1.2

Omschrijving 1e keer nieuwbouw brandweerkazerne op de bestuurlijke agenda. Onderzoek door Oranjewoud/Save naar mogelijke nieuwbouw. Bestuurlijk afweging heeft geleid tot een andere keuze dan nieuwbouw. Nieuwbouw is op de zogenaamde B (investeringen) lijst blijven staan. Begroting 2018/2021: nieuwbouw is op de A-lijst van de jaarschijf 2021/2022 geplaatst. Onderzoek Draaijer + Partners naar huidige staat gebouw i.r.t. visiedocument. Besluit nader onderzoek te verrichten naar haalbaarheid renovatie/verbouw kazerne versus sloop + nieuwbouw op de huidige locatie of op een nieuwe locatie.

Doel Het doel van deze haalbaarheidsstudie is: Het analyseren van een drietal scenario’s die voor het realiseren van de “(ver)nieuw(d)e” kazerne mogelijk zijn: 1. 2. 3.

Verbouw/uitbreiding van de huidige kazerne. Sloop huidige kazerne en nieuwbouw op dezelfde locatie. Nieuwbouw op een nader te bepalen locatie in Hoogeveen inclusief sloop huidige kazerne en ontwikkelen van huidige terrein.

Bovengenoemde scenario’s zijn in deze studie nader uitgewerkt en op hoofdlijnen getoetst aan een functioneel programma dat samen met de VRD en de gemeente in hoofdstuk 5 van dit rapport is uitgewerkt. Het resultaat van deze haalbaarheidsstudie is een advies voor de toekomstige huisvesting van de brandweer in Hoogeveen met een indicatie van de investeringskosten.

Blad 1 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

1.3

Werkstappen Deze haalbaarheidsstudie dient als uitgangspunt voor de besluitvorming binnen de gemeente Hoogeveen en de Veiligheidsregio Drenthe omtrent de keuze voor de definitieve huisvesting van de brandweerkazerne in Hoogeveen. De alternatieve locatie voor nieuwbouw wordt ingebracht door de gemeente. Bij het opstellen van de scenario’s is gebruik gemaakt van onderzoeken die in het verleden hebben plaatsgevonden. Daarnaast heeft de gemeente een actueel inzicht in de meerjarenonderhoudskosten aangeleverd. Voor de doorrekening van de scenario’s is eerst de “nul situatie” in beeld gebracht; wat is de huidige staat van de kazerne, wat zijn de huidige kosten (onderhoud en energie) en wat zijn de beperkingen in het gebruik? In dit traject is niet alleen de inhoud van belang, maar tevens het proces om te komen tot een goed afwegingskader. Onze aanpak bestaat in hoofdlijnen uit de volgende werkstappen: Tabel 2: Stappen van het haalbaarheidsonderzoek

Werkstappen Inventarisatie

Werkzaamheden • Startbespreking met de opdrachtgever en Brandweer. • Inventarisatie bestaand gebouw en terrein huidige brandweerkazerne. • Inventarisatie nieuwe locatie. • Inventarisatie ambities en behoeften. Om specifieke wensen van de gebruikers op te halen zijn verkenningsgesprekken gehouden en zijn alle klant/gebruikers-eisen doorgenomen.

2a

Uitwerken scenario: Verbouw van de huidige kazerne

•

In combinatie met de gestelde wensen is bepaald welke bouwdelen gerenoveerd moeten worden. Daarbij zijn de hiermee gemoeide kosten inzichtelijk gemaakt. Voor de delen welke niet voor renovatie in aanmerking komen, zijn kosten voor sloop en nieuwbouw opgenomen. Daarnaast zijn de kosten voor tijdelijke huisvesting inzichtelijk gemaakt.

2b

Uitwerken scenario: Huidige kazerne slopen en nieuwbouw op dezelfde locatie

•

Naast de sloopkosten van aanwezige opstallen, zijn op basis van de gestelde wensen de nieuwbouwkosten inzichtelijk gemaakt. Daarnaast zijn de kosten voor tijdelijke huisvesting inzichtelijk gemaakt.

2c

Uitwerken scenario: Nieuwbouw op een nader te bepalen locatie

•

Naast de sloopkosten van aanwezige opstallen op de huidige locatie, is op basis van de gestelde wensen de nieuwbouwkosten op de nieuwe locatie inzichtelijk gemaakt.

1

Blad 2 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

3

Rapportage

•

• • • • •

1.4

Een globale beschrijving van de huidige situatie en de huidige staat van de brandweerkazerne, inclusief mogelijkheden voor verduurzaming. Een beschrijving van de ambities, wensen en belangen van de brandweer. Een beschrijving van de uitgangspunten en randvoorwaarden. Een uitwerking en doorrekening van de scenario’s. Een gefundeerd advies ten aanzien van het te kiezen scenario. Aanbevelingen ten aanzien van de te volgen (vervolg)stappen om te komen tot de herhuisvesting.

Gebruikte documenten Binnen het onderzoek en de analyses zijn de volgende referenties gebruikt: 1. Advies Huisvesting Brandweerorganisatie van de Gemeente Hoogeveen, realisatie & beheer, afdeling vastgoed d.d. 23 december 2010. 2. Uitgangspunten bij nieuw te bouwen brandweerpost(en), bijlage bij visie op huisvesting; 3. Notitie Draaijer & Partners; Businesscase brandweerkazerne (6-2-2018). 4. Proces in tijd mogelijke nieuwbouw (PowerPoint). 5. Bijlage bij Visie op huisvesting; Uitgangspunten bij nieuw te bouwen brandweerpost(en). 6. MJOP Brandweerkazerne Jaren 1-1-2022 – 31-12-2031 met printdatum 1-10-2021. 7. Onderzoek Brandweerkazerne/Gemeentelijke locaties Hoogeveen Rapportage ruimtelijke ordenings-, milieu- en verkeersaspecten locaties Antea Group/SAVE revisie 03 d.d. 5 maart 2009. 8. Tekeningen Bouwkundig teken- en adviesbureau Harry Tibben, verbouw jeugdbrandweer d.d. 12-02-2016. 9. Ontwerp Saris, verbouw interieur brandweerkazerne d.d. 10-02-2017. 10. B21029 Bouwadvies Van Maaren, Expertiserapport d.d. 29-04-2021. 11. E-mail H. Koster Gemeente Hoogeveen met betrekking duurzaamheid datum 4-11-2021. 12. Aanvullingen op visie huisvesting bijlage 1, toegestuurde datum: 5-11-2021. 13. Ontwikkelingen als VRD met optionele ruimte vraag HGV, toegestuurde datum: 5-11-2021.

1.5

Begrippenlijst/afkortingen BENG Bijna Energie Neutrale Gebouwen GGD Gemeentelijke Gezondheidsdiensten VRD Veiligheidsregio Drenthe MJOP Meer Jaren Onderhoud Planning MIVA Mindervalidetoilet Trias Energetica Driestappenstrategie om een energiezuinig ontwerp te maken PPMO Periodiek Preventief Medisch Onderzoek VR Virtuele trainingen LD Lagedrukslangen NVO Nuttig vloeroppervlak BVO Bruto vloeroppervlak

Blad 3 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

2

Huidige kazerne

2.1

Inleiding Om een goed beeld te krijgen van de huidige locatie aan de Industrieweg 2 te Hoogeveen heeft er op 22 oktober 2021 een locatiebezoek plaats gevonden. Hierbij waren de volgende personen aanwezig: Tabel 3 overzicht van aanwezige personen bij opname huidige kazerne

Namens Gemeente Hoogeveen Gemeente Hoogeveen Veiligheid Regio Drenthe Anteagroup Anteagroup

Aanwezig Gerjen Haisma Henk Koster Ronald Boxma Michael Sapulette Mark Terpstra

Functie Gemeentelijk projectleider Afdeling Vastgoed Adviseur huisvesting VRD Bouwkundig projectleider Bouwkundig adviseur

Tijdens dit bezoek is de huidige brandweerkazerne bezocht, is de situatie in beeld gebracht en zijn de knelpunten met betrekking tot het huidige gebruik benoemd. Daarnaast is het MJOP (waaronder globale verduurzamingsmaatregelen) van de afdeling Vastgoed Gemeente Hoogeveen doorgenomen. De bouwkundige schades in het metselwerk zoals weergegeven in de rapportage van Bouwadvies van Maaren van 29 April 2021 zijn reeds onderzocht en vastgelegd en om deze reden niet opnieuw onderzocht en opgenomen in deze rapportage. In de navolgende paragrafen is gebruik gemaakt van de bevindingen uit de rapportage van Draaijer + Partners d.d. 2018 en daar waar nodig aangevuld met bevindingen vanuit de opname van d.d. 22 oktober 2021.

2.2

Locatie

Afbeelding 1 Bestemmingsplan kaart bron: plan-viewer

Industrieweg 2 - 7902 AA Hoogeveen Kadastraal bekend gemeente Hoogeveen, sectie O, nr. 8271. Perceel oppervlakte 4.950 m²

Blad 4 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

2.3

Object historie Het oorspronkelijke gedeelte van de brandweerkazerne is in 1972 grotendeels gebouwd op de fundering van de gesloopte busremise van de DMV. Het gebouw was volgens het dossier van Bouw- en woningtoezicht in maart 1973 gereed. Dit oorspronkelijke gedeelte, bestaande uit 1 bouwlaag met een slangentoren. De slangentoren is door gebruik van een ander type slangen niet meer in gebruik. De vloeren in dit gebouwdeel zijn op zand gestort. In 1981 is deze kazerne aan de zijde van de Industrieweg uitgebreid met extra stallingsruimte voor voertuigen en een tweede bouwlaag met daarin kantoren en een meldkamer. Verder is het gebouw toen inpandig verbouwd. De meldkamer wordt nu gebruikt als kantoorruimte. De stallingsruimtes kunnen verwarmd worden. In 1997 is er op het terrein een voertuigenloods gebouwd met buitenwerks afmetingen van 7 x 15 meter. In deze loods zitten stalen spanten met een hart op hart maat van 3 meter. Deze loods wordt niet verwarmd. In 2009 is er een inpandige verbouwing op de verdieping uitgevoerd. De keuken en slaapvertrekken zijn toen verbouwd tot kantoorvertrekken. In 2010 is er een kantoor gebouwd in de werkplaats. In 2016 is er aan de zijde van de industrieweg de kazerne inpandig verbouwd. De jeugdbrandweer heeft een eigen ingang met kantine en stallingsruimte gekregen. Er zijn nieuwe douche- en kleedruimtes aangebracht.

2.4

Huidige opzet gebouw De brandweerkazerne bestaat hoofdzakelijk uit één bouwlaag en deels uit twee bouwlagen. Tabel 4 Overzicht Bruto m2. Onderdeel Omschrijving Bruto vloeropp. Begane grond Bruto vloeropp. Verdieping Totaal bruto vloeroppervlak Totaal terrein

Eenheid m2 m2 m2 m2

Totaal 1672 428 2100 4950

In het gebouw zijn de volgende functies ondergebracht: Begane grond (Afbeelding 2) 1. Entree met algemene ruimten, kantine en instructieruimte met een bezettingsgraad van ongeveer 45 personen. 2. Voertuigenstalling inclusief verblijfsruimten voor uitrukpersoneel. In de garage is opstelruimte voor 7 voertuigen. 3. Werkplaats voor inspectie en klein onderhoud aan voertuigen en hulpmaterieel inclusief verblijfsruimten voor onderhoudspersoneel. In deze ruimte staan, naast de in onderhoud zijnde voertuigen, 2 brandweervoertuigen opgesteld. 4. Werkplaats voor het schoonmaken en onderhoud van ademlucht apparatuur. 5. Stalling voor de Jeugdbrandweer inclusief bergruimten en kantine/instructieruimte. Verdieping (Afbeelding 3) 1. Instructieruimten en kantoorruimten voor ongeveer 37 personen. In bijlage 1 zijn de plattegronden op A3-formaat bijgevoegd. In bijlage 2 is een ruimtestaat van de huidige kazerne bijgevoegd.

Blad 5 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

Afbeelding 2 plattegrond van de begane grond huidige gebruik

Afbeelding 3 plattegrond van de verdieping huidige gebruik

Afbeelding 4 renvooi

Blad 6 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

2.5

Bouwkundige opbouw Fundering Het vermoeden bestaat dat het pand destijds is gebouwd op de oude funderingen van het pand wat hier stond voor de brandweerkazerne. De (oude) fundering is grotendeels uitgevoerd in een gemetselde fundering en deels in een betonnen strokenfundering. Hoofddraagconstructie De hoofddraagconstructie is grotendeels uitgevoerd in een staalconstructie, bestaande uit ronde kolommen en liggers van H-profielen. Deels is de hoofddraagconstructie uitgevoerd in betonconstructie, eveneens bestaande uit kolommen en liggers.

Afbeelding 5 + 6 hoofddraagconstructie

Gevels De buitenwanden zijn uitgevoerd in metselwerk spouwmuren. De spouwmuur ter plaatse van het bouwdeel gedateerd uit 1972 is na geïsoleerd en de spouwmuur van het bouwdeel uit 1981 is geïsoleerd. De gevels van de in 1981 gerealiseerde verdieping zijn uitgevoerd in houtskeletbouw. Dit is mogelijk gedaan om de belastingtoename op de bestaande fundering te beperken. De buitenwandopeningen zijn uitgevoerd in houten kozijnen en deuren voorzien van enkel- en dubbelglas. De bedrijfsdeuren zijn elektrisch aangedreven overheaddeuren. De vrije doorgang (hxb) bedraagt respectievelijk 4 x 2,6 meter en 4 x 3,6 meter. Aan de bezonde zijden van het gebouw is handbediende zonwering toegepast.

Afbeelding 7, 8 en 9 gevels.

Blad 7 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

Vloeren De begane grondvloer in het kantoordeel bestaat uit een betonvloer met kruipruimte. De begane grondvloer ter plaatse van de werkplaatsen bestaan uit een betonvloer op zand. De vloer in de remise betreft een bestrate vloer opgebouwd met zogenaamde stelconplaten en betonnen straatklinkers. De vloeren in de werkplaatsen en de remise liggen lager dan de vloeren in het kantoordeel. Het hoogteverschil wordt overbrugd door of een hellingbaan of een opstap. De verdiepingsvloer is een betonvloer (opgelegd op de stalen en betonnen liggers).

Afbeelding 10 + 11 vloeren

Dak Het dak is grotendeels uitgevoerd met geprofileerde staalplaat (SAB-plaat) afgewerkt met een dakisolatieplaat en een bitumendakbedekking rondom voorzien van een daktrim. Op zowel het lage als het hoge dak zijn lichtkoepels en lichtstraten aanwezig.

Afbeelding 12 + 13 daken

Indeling en binnen afwerking De binnenwanden op de begane grond zijn hoofdzakelijk opgebouwd uit metselwerk baksteen. De binnenwandopeningen zijn uitgevoerd in houten kozijnen en deuren voorzien van dekkend schilderwerk. De vloeren in de verblijfsruimten hebben diverse afwerkingen, zoals linoleum, gietvloer, vloertegels en vloercoating. De werkplaats en de voertuigenstalling hebben geen vloerafwerking. De plafonds in de verblijfsruimten zijn voorzien van een verlaagd systeemplafond. De werkplaats en de voertuigenstalling hebben geen plafondafwerking. De binnenwanden op de verdieping zijn eveneens opgebouwd uit metselwerk baksteen of porisosteen. De binnenwandopeningen zijn uitgevoerd in houten kozijnen en deuren voorzien van een dekkend schilderwerk. De vloeren hebben een linoleum afwerking of tapijt. De plafonds zijn afgewerkt met een verlaagd systeemplafond.

Blad 8 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

2.6

Installatietechnische opbouw Verwarming Het gebouw wordt verwarmd middels meerdere separate verwarmingsinstallaties. In het pand zijn hiervoor twee ketelruimtes voorzien: • Ketelhuis 1 voorziet de voertuigenstalling, werkplaats en kantoren van warmte. • Ketelhuis 2 voorziet de overige kantoren en voormalige meldkamer van warmte. Als aanvulling op de hr-ketels is een gasgestookte warmtepomp geïnstalleerd. De ketels alsmede de warmtepomp zijn circa 15 jaar oud. In de bestaande situatie wordt de brandweerkazerne deels verwarmd met behulp van radiatoren en deels met industriële heaters. Zowel de radiatoren alsmede de heaters zijn hoog gestookt. Ventilatie De ventilatie van de verblijfsruimtes vindt plaats middels diverse dak- en buisventilatoren in combinatie met te openen ramen. Als aanvulling daarop zijn diverse roosters in de buitengevel aangebracht. Ten behoeve van de ademluchtwerkplaats (schoon en vuile ruimte) is een WTWunit geïnstalleerd. De capaciteit van deze unit wordt onvoldoende geacht voor de betreffende ruimtes en de ruimtefuncties. De technische staat van de WTW-unit is goed. Koeling Ten behoeve van koeling zijn in diverse verblijfsruimtes standalone split-airco units geïnstalleerd. Riolering Er zijn geen gegevens van het rioleringsstelsel onder het gebouw en in terrein aanwezig. Deze is zodoende niet nader beschreven.

Koud- en warm tapwater Het gebouw is vanwege het huidige vulpunt ten behoeve van blusvoertuigen voorzien van een forse aansluiting (>qn5/q10). Warm tapwater wordt opgewekt middels een direct gestookte gasboiler. Sanitaire toestellen De sanitaire toestellen (dames- heren toiletten en douches en MIVA) op de begane grond zijn vrij hangend uitgevoerd. De wastafels zijn voorzien van kranen met infraroodbediening. De sanitaire toestellen op de verdieping zijn uitgevoerd van staande closet. De wastafels zijn uitgevoerd met handbediende kranen. De werkkast op de begane grond is uitgevoerd met een uitstortgootsteen voorzien van warm water door middel van een close-in boiler ter plaatse. Elektrotechnische installaties De hoofdaansluiting betreft een 3 x 125A aansluiting. Er zijn vooralsnog beperkte revisiegegevens van de huidige elektrotechnische installatie beschikbaar. Noodstroomaggregaat Ten behoeve van het noodbedrijf is een noodstroomaggregaat geïnstalleerd (bouwjaar 1998). Het aggregaat beschikt conform opgave brandweer over een dusdanige capaciteit om slechts een deel van de elektrotechnische installaties in bedrijf te houden gedurende noodbedrijf. Verlichtingsinstallatie De armaturen zijn hoofdzakelijk conventionele verlichtingsarmaturen. Daglichtregeling en aanwezigheidsdetectie zijn niet aangetroffen.

Brandmeld- en ontruimingsinstallatie De huidige brandmeldinstallatie is gebaseerd op gedeeltelijke bewaking.

Blad 9 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

Data-installatie De data-installatie bevindt zich in de oude telecomruimte nabij de jeugdbrandweer. Er zijn vooralsnog geen revisiegegevens van de huidige data-installatie beschikbaar. Brandweer specifieke voorzieningen Zowel ten behoeve van de opstelplaatsen van de voertuigen als in de werkplaats voertuigen is een verbrandingsgas afzuiginstallatie geïnstalleerd. Perslucht In de CV-ruimte zijn 2 persluchtcompressoren geïnstalleerd.

2.7

Terrein Het terrein heeft een oppervlak van 3.158 m². Dit is exclusief het pand en bijgebouwen. Opstallen Op het terrein bevindt zich nog een loods van 106 m². De loods is opgebouwd uit een staalconstructie voorzien van stalen damwandprofiel dak- en wanden. De vloer is een betonnen vloer op zand. Verder is er een fietsenstalling van 10 m² op het terrein aanwezig. Grondvoorzieningen en terreininrichting De bestrating is grotendeels uitgevoerd in een betonklinker en deels in een baksteen klinker. Ter plaatse van de overheaddeuren zijn stelconplaten toegepast. Op het terrein zijn in totaal 35 parkeerplaatsen gecreëerd. Verder is er een wasplaats van circa 4 bij 6 meter. De vloer van de wasplaats is een betonnen vloeistofdichte vloer, het is ons niet bekend of het waswater separaat opgevangen wordt. Naast de loods is ruimte voor opslag van autowrakken. Terreinverlichting Op het terrein staan een aantal lichtmasten en aan de gevel van het gebouw zijn armaturen aangebracht. In het bestaande MJOP is voor het jaar 2023 geld gereserveerd voor vervanging. Omheining en afwerking Het terrein is rondom omheind door deels een stalen spijlen hekwerk en deels gaashekwerk. Aan de kant van de Brinkstraat is de toegang tot het terrein uitgevoerd met automatisch schuifhek. Aan de kant van de Industrieweg is de toegang uitgevoerd middels een dubbele draaipoort.

Het terrein met de naburige percelen is omheind met een laag gaashekwerk met prikkeldraad. Dit hekwerk zal conform het MJOP in 2023 vervangen worden.

2.8

Voertuigen In de voertuigenstalling voor de eerstelijns voertuigen staan de volgende voertuigen opgesteld:

TAS 8931 1e uitruk

TAS 8932 2e uitruk

Blad 10 van 51

Hoogwerker HW 8950

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

Schuimblusser SB 8960

Hulpverlening 1 HV1 8971

Haakauto HA 8982

PM 4x4 8902 Afbeelding 14 Overzicht van brandweervoertuigen in de huidige uitrukhal

In de voertuigenstalling van de werkplaats is een ruimte gerealiseerd voor het verrichten van een inspectie/onderhoud aan een voertuig door middel van een inspectieput en een kleine brug. Verder is er ruimte voor het stallen van 2 aanhangers, een heftruck en een brandweervoertuig met gesloten bak. In totaal is er in de werkplaats ruimte voor het opstellen van 4 brandweervoertuigen. In de voertuigenstalling voor de jeugdbrandweer staat 1 voertuig opgesteld.

89 JBW Jeugd brandweer Afbeelding 15 Overzicht van voertuigen voor de jeugdbrandweer

Op het buitenterrein staan de overige (personenauto’s en busjes) dienstvoertuigen opgesteld. In de loods staan diverse aanhangers en een containerbak opgesteld.

2.9

Bevindingen Het bestaande gebouw verkeert in een matige tot redelijke staat van onderhoud. Over het algemeen is het sterk verouderd en gedateerd, zowel technisch als esthetisch. Daarnaast zijn er gedurende het gebruik grootschalige renovaties en/of verbouwingen geweest. Tijdens de opname van 22 oktober 2021 is een aantal bevindingen gedaan. Deze bevindingen zijn van belang bij een eventuele grootschalige renovatie van de huidige brandweerkazerne. Bevindingen ruimtelijk gebruik: 1. De huidige kazerne is uitgewerkt op basis van het materieel dat in de 70’er jaren werd gebruikt. De nu in gebruik zijnde voertuigen van de brandweer zijn hoger, breder en zwaarder. De huidige afmeting van de stalling alsmede de vrije doorgang van de aanwezige overheaddeuren zorgen ervoor dat niet alle type voertuigen in de kazerne gestald kunnen worden.

Blad 11 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

2.

3. 4.

Er is geen duidelijke scheiding tussen “schoon” en “vuil”. Tijdens de rondgang is geconcludeerd dat het logistieke proces met betrekking tot de ruimten waar de ademlucht apparatuur na gebruik wordt schoongemaakt aandacht vraagt. Nu lopen de ruimtes tussen de schoonmaakruimte en de aangrenzende stallingsruimte te gemakkelijk in elkaar over. De toegankelijkheid (rolstoelvriendelijk) van het gebouw is, op enkele ruimten na, zeer beperkt. Verkeersruimten worden als gebruiksfuncties gebruikt.

Bouwkundige bevindingen: 1. In het gevelmetselwerk van het in 1981 gerealiseerde bouwdeel is veel scheurvorming aangetroffen. Een uitgebreid rapportage hiervan is in april 2021 door een expertise bureau opgesteld. De exacte oorzaak van de scheurvorming is niet bekend. Gezien de aard van de scheuren worden deze vermoedelijk veroorzaakt door verzakking van de ondergrond. Dit zou dus kunnen betekenen dat de scheurvorming doorloopt tot in de fundering. De exacte oorzaak en gevolgen moeten in een specialistisch vervolgonderzoek worden vastgesteld. 2. De bestaande staalconstructie van het stallingsgedeelte is zo optimaal mogelijk uitgerekend. Een eventuele verhoging van het dak (beperkte ruimte rondom voertuigen) met een verzwaarde constructie tot vervolg vormt hierbij een knelpunt. Bovendien is de constructie in de huidige opzet moeilijk aanpasbaar. De kolommen in de uitrukhal zijn voorzien van een brandwerende bekleding. De brandwerende bekleding is op diverse plaatsen beschadigd. 3. De isolatie in beide spouwmuren (gebouwdeel 1972 en gebouwdeel 1981) mag als matig tot slecht worden gewaardeerd en voldoet niet aan huidige eisen wat betreft duurzaamheid en Bouwbesluit. Ook de dak- en vloerisolatie, voor zover aanwezig, is beperkt. Ramen zijn met enkel en dubbel glas uitgevoerd met een laag isolerende waarde. 4.

De VRD geeft aan dat het huidige toegangsbeheersysteem verouderd is en dat deze bij andere kazernes reeds vervangen is door een goedkoper en gebruiksvriendelijker systeem. 5. De dakbedekking verkeert in een redelijke staat. Behoudens de aanwezige hemelwaterafvoeren is er slechts een beperkt aantal nood-overstorten aanwezig. Daarbij valt verder op dat de dakopstand zeer gering is. Een dak veiligheidssysteem ontbreekt op alle daken. In het voorliggende MJOP is begroot om de dakbedekking in 2025 te vervangen. 6. De vloer-, wand- en plafond-afwerking van de diverse ruimten is sterk verschillend en vaak gedateerd. 7. De verkeersruimten worden als gebruiksfuncties gebruikt. Installatietechnische bevindingen: 1. Er zijn geen voorzieningen ten behoeve van warmteterugwinning aanwezig op de huidige afzuigunits ten behoeve van de ventilatie van ruimtes. De staat van de huidige ventilatievoorzieningen is matig en niet volledig. 2. Er is geen centrale koelingsinstallatie aanwezig. De aanwezige individuele split-airco’s zijn wat energieverbruik en onderhoud inefficiënt. 3. De technische staat van de riolering onder het gebouw en terrein is niet bekend. Er zijn geen waarnemingen gedaan van een slecht of niet functionerende riolering. 4. Er is geen automatische doorspoel installatie aangetroffen om legionella te voorkomen.

Conform het MJOP wordt er 3- jaarlijks een legionella risicoanalyse uitgevoerd. 5. De sanitaire toestellen (dames- heren toiletten en douches en MIVA) op de begane grond zijn recent vervangen en verkeren in een goede staat. De sanitaire voorzieningen op de verdieping zijn gedateerd en aan vervanging toe. 6. De centrale groepenkast is recent vervangen. De bekabeling vanuit de groepenkast naar de verschillende afnemers is grotendeels nog origineel en is hiermee tevens gedateerd. 7. Ondanks dat het noodstroomaggregaat op leeftijd is, lijkt de installatie goed onderhouden. Uitgaande van het feit dat deze installatie alleen voor noodsituaties is ingezet, zal deze nog niet aan het einde van de technische levensduur zijn beland. Conform het MJOP zal de NSA medio 2029 worden vervangen. 8. De huidige verlichting ter plaatse van de entree is recent gemoderniseerd, maar een groot deel van de verlichting is gedateerd. De bekabeling is eveneens gedateerd en niet

Blad 12 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

uitgevoerd als halogeenvrije bekabeling. In het bestaande MJOP is voor het jaar 2023 geld gereserveerd voor vervanging. 9. De data-installatie is verouderd. Tevens is veel bekabeling aangetroffen waarvan de functie onduidelijk is gebleken. Het vermoeden bestaat dat dit oude, niet meer in gebruik zijnde databekabeling betreft. 10. De verbrandingsgas afzuiginstallatie in de stallingsruimte verkeert in een matige tot redelijke staat. Op basis van kanaaldiameters lijkt de capaciteit van deze installatie beperkt te zijn. Ten behoeve van de werkplaats zijn separate afzuigslangen inclusief ventilator voorzien. Deze installatie is in redelijke staat. 11. De persluchtcompressor is recent vervangen en bevindt zich in goede staat. Voor wat betreft de gebouw gebonden installaties moet rekening worden gehouden met het compleet en volledig vervangen van zowel de werktuigbouwkundige alsmede de elektrotechnische installaties. De huidige installaties zijn enerzijds gedateerd en voldoen (deels) niet meer aan de huidige regelgeving, anderzijds kan met de huidige installaties en installatieconcepten geen invulling worden gegeven aan de huidige eisen ten aanzien van het binnenklimaat (verwarming, ventilatie, koeling en verlichting), betrouwbaarheid en beschikbaarheid van deze installaties en de vanuit overheid gestelde doelstelling aangaande de energieprestatie. Overige bijzonderheden: 1.

Het is niet bekend of er in het verleden een asbestinventarisatie en/of een asbestsanering is uitgevoerd. Gezien het bouwjaar van 1972 is het heel goed mogelijk dat destijds asbest is toegepast. Een asbestonderzoek zal binnenkort worden uitgevoerd. 2. Voordat de brandweerkazerne zich op deze locatie heeft gevestigd, was hier een busremise met werkplaats en brandstofopslag gevestigd. Door de gemeente Hoogeveen wordt de kans reëel geacht dat er in die periode vervuiling van de grond heeft plaatsgevonden. Overige MJOP-bevindingen: 1. Vervangen zonnewering medio 2026. 2. Vervangen elektrische aandrijving van alle overheaddeuren medio 2025. 3. Al het hang- en sluitwerk staat voor medio 2026 op de planning om vervangen te worden. 4. Een deel van de vloerbedekking zal medio 2024 worden vervangen. 5. De heater en een deel van de verwarmingsinstallatie zal medio 2023 vervangen worden. 6. De huidige brandmeldinstallatie staat in medio 2024 voor vervanging in het MJOP opgenomen. 7. De warm tapwaterboiler zal medio 2023 worden vervangen. 8. Jaarlijks wordt er een instandhoudingsbudget van € 100.000 gereserveerd. Daarnaast is er met de VRD overeengekomen om jaarlijks € 70.000 beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van beperkte renovatiemaatregelen.

Blad 13 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

3

Verduurzamingsmaatregelen/ uitstraling huidige kazerne

3.1

Inleiding Dit haalbaarheidsonderzoek dient als leidraad voor de een grootschalige renovatie van de huidige kazerne en het realiseren van energiezuinige en gezond gebouw. Een slecht binnenmilieu heeft een negatief effect op de gezondheid en functioneren van personeel. Naast een goed binnenmilieu is daarbij ook een laag energiegebruik essentieel. In dit hoofdstuk worden de verduurzamingsmaatregelen en de bevindingen, welke in het vorige hoofdstuk staan beschreven, vertaald naar maatregelpakketten per gebruikersdeel/ bouwdeel. Verder worden er voorstellen benoemd om de uitstraling van het gehele object te verbeteren. Het in hoofdstuk 4 beschreven Ontwikkelingsprogramma is hierin niet meegenomen. De impact van het programma op de huidige kazerne wordt in hoofdstuk 5 uitgebreid beschreven. Hierbij is onderscheid gemaakt in: • Ambitieniveau • Verduurzamingsmaatregelen • Interieur • Exterieur • Gebouw-gebonden installaties

3.2

Ambitieniveau Om helder te krijgen wat het ambitiesniveau van de opdrachtgever zijn met betrekking tot het thema duurzaamheid heeft er op 29 oktober 2021 een overleg met de gemeente Hoogeveen en de brandweer plaatsgevonden waar, naast het ruimtelijk programma, ook dit thema is besproken. In het hoofdstuk 5 is het resultaat van dit overleg terug te lezen. Voor het thema duurzaamheid zijn drie ambitieniveaus mogelijk: • Klasse C (Voldoende) • Klasse B (Goed) • Klasse A (Uitmuntend) Aan de klassen zijn (prestatie)eisen gekoppeld. Klasse C is het basisniveau, gebaseerd op geldende wet- en regelgeving (zoals deze in het Bouwbesluit van kracht zijn), aangevuld met relevante basisuitgangspunten voor een gezond en comfortabel binnenklimaat. De eisen zijn zo geformuleerd dat alle eisen die bij C staan ook voor B en A gelden, tenzij daar een zwaardere eis is opgenomen. In het gemeentelijk beleid alsmede in het huidige Bouwbesluit is aangegeven dat een duurzaamheidsniveau met minimaal label C bij zowel uitbreiding als een grootschalige renovatie als voldoende wordt beschouwd. Daar waar de impact beperkt is zal daar waar mogelijk label B wenselijk zijn. Volgens de verstrekte documentatie beschikt het gebouw over een energielabel B. Dit label is verstrekt in 2012 en geldig tot en met 2022. Wij schatten in dat het huidige gebouw een ongunstiger energielabel heeft dan is afgegeven.

Dit gezien de isolatiewaarden en de huidige installaties en omdat er nagenoeg geen energiebesparende maatregelen zijn aangetroffen.

Blad 14 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

3.3

Verduurzamingsmaatregelen Het energielabel heeft betrekking op de kantoorfunctie van het gebouw en dient minimaal label C te zijn. De voertuigenstalling en werkplaatsen hebben een industriefunctie en behoren hierdoor niet tot de bepaling van het energielabel van het gebouw. Er zijn bouwkundige en installatietechnische maatregelen benodigd om naar tenminste energielabel C te gaan. De maatregelen resulteren in een lager energieverbruik. Maatregelen in de voertuigenstalling en werkplaatsen kunnen ook resulteren in een lager energieverbruik. Denk bijvoorbeeld aan ledverlichting. Voor het verduurzamen volgen we de Trias Energetica, waarbij de volgende stappen worden doorlopen: • Stap 1: Beperk de energievraag. • Stap 2: Gebruik duurzame energiebronnen. • Stap 3: Gebruik eindige (fossiele) energiebronnen zo efficiënt mogelijk. Het beperken van de energievraag wordt bereikt door de thermische bouwkundige schil te verbeteren. Het toepassen van ledverlichting, aanwezigheidsdetectie en vraag-gestuurd ventileren en verwarmen dragen tevens bij aan het beperken van de energievraag. Het beperken van het fossiele energieverbruik wordt bereikt door het toepassen van bijvoorbeeld een PVzonnepanelen installatie. Het gasverbruik kan beperkt worden door het toepassen van hybride warmtepompen.

Voor het volledig gasloos maken moet, bij het toepassen van warmtepompen, het warmteafgifte systeem worden aangepast. Energielabel verbetering De uit te voeren bouwkundige maatregelen ten behoeve van de verduurzaming zijn: • Vervangen van gevelpuien kantoordeel. • Vervangen van gevelbekleding en verbeteren isolatie. • Vervangen dakisolatie en dakbedekking. • Versterken dakconstructie ter plaatse van op het dak aan te brengen PV-panelen. De benodigde versterking van de dakconstructie ter plaatse van de PV-panelen dient nog nader te worden onderzocht. Dit geldt ook voor het dak bij toename van de dak-belasting als gevolg van een zwaarder isolatiepakket. Hier is een stelpost voor opgenomen. De bouwkundige maatregelen moeten tenminste voldoen aan de volgende uitgangspunten. Tabel 5 overzicht van bouwkundige verduurzamingen maatregelen

Bouwdeel Begane grond vloer

Klasse C - Voldoende Rc ≥ 3,7 m2K/W.

Gevels

Voor gesloten delen: • De warmteweerstand bedraagt minimaal het rechtens verkregen niveau met een minimum van: 1,4 m2 K/W. Voor ramen, deuren en kozijnen: • De gemiddelde warmtedoorgangscoëfficient bedraagt maximaal 1,65 W/m2 K (inclusief kozijn). • De luchtdoorlatendheid van de gebouwschil (qv;10) bedraagt maximaal 1,0 dm3 /s.m2. • Hout of kunststof en of aluminium kozijnen thermisch onderbroken met beglazing HR++: U ≤ 1,1 W/m2K. Bij volledige vervanging van de gevel:

Blad 15 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

•

Dak

De warmteweerstand voldoet minimaal aan de eisen voor nieuwbouw. • De luchtdoorlatendheid van de gebouwschil (qv;10) bedraagt maximaal 0,4 dm3 /s.m2. • Rc ≥ 4,7 m2K/W. Rc ≥ 6,3 m2K/W.

De benodigde installatietechnische verduurzaming voor de kantoorfunctie en gemeenschappelijk ruimten bestaat tenminste uit de volgende maatregelen: Tabel 6 overzicht met installatietechnische verduurzaming maatregelen

Bouwdeel Ventilatie

Verwarming

Koeling

Verlichting

Luchtverversing

Klasse C - Voldoende • Mechanische ventilatiesystemen met energiezuinige ventilator met toerenregeling. • Een mechanisch ventilatiesysteem wordt tenminste geregeld op basis van weekprogramma. Daarnaast is er een regeling voor zomernachtventilatie. • Een ventilatiesysteem met mechanische luchttoe- en afvoer is voorzien van warmteterugwinning met een minimaal rendement van 73%. • Warmteopwekking middels hybride warmtepomp. • De warmteopwekking heeft een rendement van minimaal 95% en de warmtedistributie heeft een rendement van minimaal 90%. • De centrale warmte-opwekking wordt tenminste geregeld op basis van kloktijden, inclusief een weekend- en vakantieprogramma. • De verwarming kan per ruimte worden (na) geregeld. • Op alle daglichtopeningen (inclusief daklichten) behoudens de noordzijde is buitenzonwering (bijvoorbeeld screen of uitvalschermen of vaste zonwering zoals overstekken) aanwezig. • De warmteproductie door verlichting en andere gebouw gebonden apparatuur, met uitzondering van luchtbehandeling, bedraagt maximaal 15 W/m2. • Het mechanische ventilatiesysteem is voorzien van een automatische regeling voor zomernachtventilatie. • Er zijn spuiventilatie voorzieningen aanwezig overeenkomstig de eisen onder Luchtkwaliteit. • Het vermogen van de verlichting in verblijfsruimten bedraagt maximaal 10 W/m2 en in overige ruimten bedraagt maximaal 5 W/m2.

• De verlichting in verblijfsruimten kan per ruimte worden geschakeld, met een gescheiden gang- en raamzone. • De verlichting in toiletten en bergingen is geschakeld met behulp van aanwezigheids-detectie. • De verlichting in ruimten waar daglicht aanwezig is wordt geregeld op basis van het daglichtaanbod. • De CO2-concentratie in de kantoor/ vergaderruimten (in de ademzone) is tijdens gebruikstijd maximaal 1.200 PPM. • Het ventilatiedebiet (hoeveelheid verse luchttoe- en/ of afvoer) is minimaal 6 dm³/s (21,6 m³/uur) per persoon.

Blad 16 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

3.4

Interieur Maatregelpakket algemene functies Begane grond (Samenhorigheid/ vergaderruimte/ toilet) Gezien de huidige staat/indruk van het interieur beperkt het bouwkundige maatregelpakket voor dit onderdeel zich tot het uitvoeren van een grootschalige interne verbouwing. • Het vervangen van de huidige wandafwerkingen door middel van nieuw stuc en sauswerk/ andere wandafwerking. • Het vervangen van de vloerafwerkingen. • Het vervangen van het gehele systeemplafond in verband met vervangen installaties. • Het vervangen van de binnendeuren kozijnen in verband met toegankelijkheid en eenduidige uitstraling. • Het vervangen van de huidige lichtkoepels (daglicht). • Gezien de goede staat/indruk van het interieur van de sanitaire ruimten zijn er geen bouwkundige maatregelen benodigd. De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • Een E en W ontwerp samenstellen met installatiegegevens, berekeningen en tekeningen. • De warmte opwekking te vervangen. Maatregelpakket eerste verdieping (trappenhuis, sanitaire ruimte en kantoren) Gezien de matige staat waarin de kantoorruimten zich verkeren, adviseren wij deze volledig uit te strippen en opnieuw op te bouwen en in te delen. Daarbij kunnen niet constructieve wanden weggenomen worden, zodat de kantoor en overleg ruimten eenvoudiger kunnen worden opgezet. In verband met de toegankelijkheid zal een traplift een oplossing kunnen zijn.

Bij veelvuldig gebruik is de aanwezigheid van een permanente lift wenselijk. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Slopen en herinrichten kantoorruimten. • Vervangen vloer-, wand- en plafondafwerking. • Vervangen keukeninrichting. • Vervangen van al het vloer-, wand inclusief sanitair in de toiletruimten. • Het vervangen van de binnendeuren kozijnen in verband met toegankelijkheid en eenduidige uitstraling. De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • Een E en W ontwerp samenstellen met installatiegegevens, berekeningen en tekeningen. • De warmte opwekking te vervangen. • De E en W installaties realiseren. • Aanbrengen van een liftinstallatie. Maatregelpakket voertuigenstalling (1e lijns voertuigen) Gezien de matige staat waarin de stallingsruimte verkeert, adviseren wij mede naar aanleiding van het opgestelde visiedocument, daar waar er minimale afmetingen (vrije doorrijhoogte minimaal 5 meter en vrije doorrij breedte minimaal 4,5 meter) worden vereist met betrekking tot het stallen van de diverse brandweervoertuigen, deze volledig uit te slopen en opnieuw op te bouwen. Verder dient tussen de entree voor het brandweerpersoneel inclusief doucheruimten en de voertuigenstallingsruimte een automatische deur te worden aangebracht, zodat de koude dan wel warmte uit de stallingsruimte niet direct van invloed is op het klimaat van de kleed/ doucheruimtes.

Gezien de goede staat/indruk van het interieur van de sanitaire ruimten zijn hier geen bouwkundige maatregelen benodigd. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Slopen en herbouwen voertuigenstalling voor uitrukeenheden ruimte. • Vervangen van stelcon betonplaten vloer door geïsoleerde betonvloer.

Blad 17 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

• •

Het verbreden van de huidige opstelruimte en het verhogen van het dak door middel van een nieuw constructie. Vervangen vloer-, wand- en plafondafwerking voertuigenstalling gang en zitruimte.

De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • Een E en W ontwerp samenstellen met installatiegegevens, berekeningen en tekeningen. • De warmte opwekking te vervangen. Maatregelpakket werkplaats en adembehandeling ruimten Gezien de staat waarin de kantoren van de werkplaats en de ruimten met betrekking tot het onderhoud van de ademlucht apparatuur zich verkeert, adviseren wij de ruimten opnieuw op te bouwen/ in te richten. De indeling van het kantoor kan hiermee eenvoudiger worden opgezet. Verder dient tussen de adembehandelingsruimten en de werkplaats een verbindingsgang te worden aangebracht, zodat de koude dan wel warmte uit de werkplaats niet direct van invloed is op het klimaat van de adembehandeling ruimten. Hiermee wordt tevens voorkomen dat schone en vuile ruimten (t.b.v. onderhoud ademhalingsapparatuur) in elkaar overlopen. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Slopen en herbouwen ruimten. • Aanbrengen verbindingsgang en tochtportaal. • Vervangen vloer-, wand- en plafondafwerking. • Vervangen lichtkoepel (daglicht). De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • Een E en W ontwerp samenstellen met installatiegegevens, berekeningen en tekeningen. • De warmte opwekking te vervangen.

Maatregelpakket Jeugdbrandweer en garage RAV-brandweer Gezien de vele scheurvorming in zowel het binnen (constructief) als het buitenmetselwerk verwachten wij dat de er grootschalige verbeteringen aan de huidige fundering noodzakelijk is. Mede naar aanleiding van het opgestelde visiedocument, waar er minimale afmetingen (vrije doorrijhoogte minimaal 5 meter en vrije doorrij breedte minimaal 4,5 meter) worden vereist met betrekking tot het stallen van de brandweervoertuigen, adviseren wij om deze ruimten volledig te slopen en opnieuw op te bouwen. Aangezien dat de ruimte van de jeugdbrandweer in de voormalige stalling is gesitueerd, zal ook sloop hiervan noodzakelijk is. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Slopen en herbouwen voertuigenstalling Jeugdbrandweer en garage RAV-brandweer. • Funderingsherstel. • Het verbreden van de huidige opstelruimte en het verhogen van het dak door middel van een nieuw constructie. • Vervangen van stelcon betonplaten vloer door geïsoleerde betonvloer. • Aanbreng van nieuw vloer-, wand- en plafondafwerking RAV-ruimte. De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • Een E en W ontwerp samenstellen met installatiegegevens, berekeningen en tekeningen. • De warmte opwekking te vervangen.

Blad 18 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

3.5

Exterieur Maatregelpakket gevels Aangezien het kantoorgedeelte inclusief de entree en algemene ruimten van het gebouw minimaal dienen te voldoen aan label C, heeft dit tot gevolg dat de huidige slecht geïsoleerde puivullingen geheel vervangen dienen te worden. Ook de matig geïsoleerde spouwmuren dienen beter te worden geïsoleerd. Wij adviseren om het huidige buitenblad in zijn geheel weg te nemen en te voorzien van nieuwe isolatie, welke op de bestaande constructie kan worden aangebracht. Als eindafwerking kan voor een geheel nieuw materiaal worden gekozen, waardoor de uitstraling van het gebouw een impuls krijgt. Het terugbrengen van de huidige gevelsteen door middel van steen strips is ook een van de mogelijkheden. De huidige dakranden worden vervangen of meegenomen de nieuwe gevelafwerking. De huidige overheaddeuren kunnen worden gehandhaafd. In paragraaf 3.3 is aangegeven aan welke isolatiewaarden de gevels en de in de gevels opgenomen beglazing dient te voldoen. Hierbij gaan wij uit van een verbetering die leidt tot een labelsprong naar energielabel C. Tevens dient de aanwezige zonwering te worden vervangen. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Vervangen van buitenkozijnen (inclusief waterslagen, beglazing en hang en sluitwerk). • Vervangen van het buitenmetselwerk inclusief het aanbrengen van gevelisolatie. • Vervangen zonwering en zonneluifel.

De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • De hemelwaterafvoeren en noodoverlaten aanpassen. • De verlichting aan de gevel aanpassen. Maatregelpakket daken Om de labelsprong te kunnen maken, dient de dakisolatie te worden vervangen door een pakket dat voldoet aan de isolatiewaarde benodigd voor de labelsprong. Het verbeteren van de isolatiewaarde en daarbij behorende werkzaamheden zijn het directe gevolg van de te maken labelsprong en zal zodoende verder worden meegenomen. De daklichten/ lichtstraten ter plaatse van de kantoren als de stallingsruimten dienen vervangen te worden. In verband met het aanbrengen van de hoogwaardige dakisolatie zullen de dakranden en aansluitingen met de gevel in zijn geheel vervangen dienen te worden. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Vervangen dakbedekking met hoogwaardige dakisolatie (inclusief vervangen dakranden en loodslabben). • Vervangen lichtstraat/ daklichten. • Aanbrengen van veiligheidsvoorzieningen voor werkzaamheden op het dak. De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • De hemelwaterafvoeren en noodoverlaten aanpassen. • Dakrand beveiliging/ verbeteren dak toetreding. Maatregelpakket vloeren Om de labelsprong te kunnen maken, dient de er daar waar mogelijk vloerisolatie te worden aangebracht dat voldoet aan de isolatiewaarde benodigd voor de labelsprong.

Het verbeteren van de isolatiewaarde en daarbij behorende werkzaamheden zijn het directe gevolg van de te maken labelsprong.

Blad 19 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

Begane grond met algemene functies (Samenhorigheid/ vergaderruimte/ toilet) Wij verwachten dat er onder de huidige vloer van de entree met de aansluitende ruimten zich een kruipruimte bevindt. Deze betonvloer kan aan de onderzijde voorzien worden van vloerisolatie. Mocht dit niet mogelijk zijn dan adviseren wij om de gehele begane grond vloer te voorzien van een verhoogde geïsoleerde vloer met eventueel vloerverwarming. Begane grondvloer werkplaats en adembehandelingsruimte In het gedeelte van de huidige werkplaats en de adembehandelingsruimte is een betonvloer op zand gestort. Gezien het gebruik van deze ruimte hoeft deze vloer niet te worden vervangen door een geïsoleerde betonvloer. Ter plaatse van de nieuw aan te brengen kantoren en adembehandelingsruimte adviseren wij om hier een verhoogde geïsoleerde vloer aan te brengen met eventueel vloerverwarming. Begane grondvloer voertuigenstalling, Jeugdbrandweer en RAV-ruimte In de huidige voertuigenstalling, ruimte voor de jeugdbrandweer en voormalige ruimte RAVruimte zijn stelconplaten in combinatie met bestrating aangebracht. Deze vloeren kunnen in zijn geheel vervangen worden door een nieuwe geïsoleerde betonvloer welke eventueel wordt voorzien van vloerverwarming. Eerste verdiepingsvloer Het deel van de kantoren bevindt zich boven een matig verwarmde (stallings)ruimte.

Hiertoe de eerste verdiepingsvloer aan de onderzijde voorzien van vloerisolatie, zodat de koude lucht uit de stallingsruimte niet direct van invloed is op het klimaat van de kantoorruimten. Resume bouwkundige werkzaamheden: • Aanbrengen van vloerisolatie in de kruipruimte of een verhoogde geïsoleerde vloer. • Vervangen van stelconplaten vloer door een geïsoleerde betonvloer. • Plafondisolatie ter plaatse van verwarmde ruimte grenzend aan kantoorruimten. De installatietechnische maatregelen zijn als volgt: • Aanbrengen van vloerverwarming. • Aanbrengen van vloerput/goot.

3.6

Gebouw gebonden installaties In de voorgaande paragrafen zijn de installatietechnische maatregelen genoemd in de gebouwdelen. De aanpassingen van de centrale gebouw gebonden installaties zijn als volgt: • Vervangen van de huidige riolering door het aanbrengen van een gescheiden rioleringssysteem van vuil- en schoonwater. • Vervangen verwarming/koelinstallatie door een hybride warmtepomp en vloerverwarming die het mogelijk maakt om diverse ruimten separaat te koelen en of te verwarmen. • Het aanbrengen van een totaal ventilatiesysteem met warmteterugwinning. • Vervangen van de gehele koud- en tapwater installatie, met uitzondering van de sanitaire ruimten welke “recent” zijn gerenoveerd en het aanbrengen van een circulatieleiding in verband met legionella preventie. • Vervangen van de sanitair installaties op de verdieping. • Vervangen van de gehele elektrotechnische installatie inclusief de bestaande hoofdschakeling en verdeelinrichting in verband met de benodigde capaciteit. • Vervangen van de noodstroom installatie. • Vervangen van de verlichtingsinstallatie inclusief de nood-evacuatieverlichting. • Vervangen van de brand- en ontruimingsinstallatie. • Vervangen van de data en telefonie installatie. • Vervangen van het toegang en beheersysteem. • Het aanbrengen van PV-panelen op de platte daken.

Blad 20 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

4

Ontwikkelingskader

4.1

Inleiding Om helder te krijgen hoe de huidige brandweer is georganiseerd en om in beeld te krijgen wat de ambities zijn van de gemeente Hoogeveen en de Veiligheid Regio Drenthe (VRD) met betrekking tot de (toekomstige) organisatie, werkzaamheden en daarbij benodigde huisvesting heeft er een verkenningssessie plaatsgevonden.

4.2

Uitgangspunten en randvoorwaarden Functies Het onderzoek betreft alleen de hoofdbrandweerpost. Hulpposten of andere activiteiten maken geen deel uit van het onderzoek. Bestuurlijke ontwikkeling (regionaal) Ter voorbereiding op dit programma is door de VRD een basisdocument op huisvesting geschreven. Voor de locatie in Hoogeveen wordt uitgegaan van een type 3 kazerne (werklocatie). Dit programma is een weergave op hoofdlijnen van de ruimtebehoefte en de functionele eisen van de brandweer Hoogeveen. Op basis hiervan is een inschatting van het investeringsbudget gemaakt. Inhoudelijk dient het definitief te ontwikkelen programma te worden vastgesteld door het verantwoordelijke bestuur. Landelijke ontwikkeling (wettelijk) Binnen het Veiligheidsberaad met de minister van Justitie en Veiligheid (J&V) wordt op dit moment nagedacht over een denkrichting met betrekking tot de taakdifferentie van de Brandweer waarbij er onderscheid bestaat tussen de vrijwillige en beroepsmatige medewerkers om zo aan de Europese regelgeving te voldoen. Daarnaast wordt er onderzocht welke ander wenselijke thema’s er binnen de Brandweer spelen. Via deze weg werkt men aan een toekomstig bestendig brandweerstelsel. Locatie Voor de nieuwbouw in scenario 3 heeft de gemeente Hoogeveen een aantal mogelijke locaties in beeld. Een locatie-onderzoek maakt geen deel uit van deze scenario-analyse.

Indien gekozen wordt voor nieuwbouw op een andere locatie, zal het plan voor deze locatie verder worden uitgewerkt. De gemeente verricht de grondexploitatie berekeningen voor het bepalen van de grondopbrengsten van de vrijkomende huidige brandweerkazerne. Eigendom Op dit moment heeft de brandweer de huidige kazerne, die in eigendom is van de gemeente Hoogeveen, in gebruik. Wettelijk voorschriften en regelgeving Het gebouw en het gebruik ervan moeten voldoen aan de gestelde wettelijke voorschriften en regelgeving zoals het bouwbesluit, gemeentelijk bouwverordening en het bestemmingsplan.

Blad 21 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

4.3

Verkenningssessie Op 29 oktober 2021 heeft een verkenningssessie plaatsgevonden hierbij waren de volgende personen aanwezig. Tabel 7 overzicht van aanwezige personen bij de Verkenning.

Namens Gemeente Hoogeveen Gemeente Hoogeveen Veiligheid Regio Drenthe Veiligheid Regio Drenthe Anteagroup Anteagroup Anteagroup Anteagroup

Aanwezig Gerjen Haisma Henk Koster Johan de Haan Ronald Boxma Rob Verkerk Emanuel Borninkhof Michael Sapulette Mark Terpstra

Functie Gemeentelijk projectleider Afdeling Vastgoed Adviseur huisvesting VRD Adviseur huisvesting VRD Projectmanager Huisvesting adviseur Bouwkundig projectleider Bouwkundig adviseur

De VRD heeft tijdens de verkenningssessie een toelichting gegeven op haar organisatie. De totale organisatie bestaat uit ruim 800 vrijwilligers en 200 beroepsmedewerkers. De vrijwilligers staan dag en nacht klaar bij brand en voor hulpverlening bij incidenten. Deze mensen werken of wonen over het algemeen in de nabijheid van de kazerne. Na een brandmelding bij de meldkamer in Drachten vertrekken zij vanuit hun thuis- of werksituatie naar één van de 36 brandweerposten. De beroepsmedewerkers werken aan een robuuste organisatie die is toegerust om haar taken adequaat uit te voeren. Dit betekent onder meer dat de brandweer: • Adequate en duurzame brandweerzorg in stand houdt voor alle inwoners van Drenthe. • Dit organiseert tegen aanvaardbare kosten. • De onderlinge samenwerking verder versterkt. • Een sterke partner op het gebied van multidisciplinaire samenwerking is. Om bovenstaande goed te kunnen organiseren heeft de VRD zijn taken verdeeld over de verschillende kazernes. Waarbij een aantal algemene taken (techniek & logistiek) vanuit een 3-tal (werk)locaties grote kazernes (type 3 kazernes) georganiseerd wordt. De kazernes in Emmen en Assen zijn volledig ingericht op bovengenoemde taken en voldoen aan de huidige behoefte. De kazerne in Hoogeveen heeft een vergelijkbare regionale functie. Alleen in Emmen is sprake van permanente bezetting door een ‘beroepsbrandweer’.

De locatie Hoogeveen kan een prominente rol gaan spelen voor het organiseren van Periodiek Preventief Medisch Onderzoek (PPMO). Ten behoeve van de reeds gerealiseerde kazernes in Emmen en Assen heeft de VRD een visie document geschreven. Dit document is inmiddels verouderd, maar de bijbehorende bijlagen met de behoeftestelling voor een type 3 kazerne en de functie techniek & logistiek is ongewijzigd. De functionaliteit voor de kantooromgeving kan nog wel wijzigen. Om het programma en zijn functionaliteit met z’n allen goed te kunnen doorlopen zijn de gevraagde functies opgedeeld in de volgende thema’s: • Visie op huisvesting; o Duurzaamheid o Esthetiek o Toegankelijkheid o Flexibiliteit • Brandweerorganisatie kazerne Hoogeveen • Gemeenschappelijke functies in het gebouw • Kantooromgeving

Blad 22 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

•

• • •

•

• •

Incidentenbestrijding; o Stalling o Servicestraat o Douche en kleedruimten o Samenhorigheid, instructies/ vergaderruimten. o Noodstroom. o Overig. Regionale functie kazerne; o Techniek & logistiek Jeugdbrandweer Huidige ontwikkeling; o Functionaliteit vakbekwaamheid/PPMO o Virtueel Reality trainingsruimte Toekomstige ontwikkeling; o Functionaliteit ontmoeting o Meerdere gebruikers (naast Brandweer) Buitenterrein Ruimtebehoefte en vervolg

Ieder thema is op basis van de “BOB-structuur” behandeld, waarbij er ruimte was voor ieders mening. In het onderstaande overzicht is schematische weergegeven hoe het doorgelopen BOBproces er uitziet. Ter voorbereiding aan deze sessie zijn in paragraaf 4.1. de uitgangspunten en randvoorwaarden weergegeven. Afbeelding 16 overzicht van de BOB-structuur

In samenwerking met de projectgroep zijn er diverse optimalisatieslagen gemaakt om het aantal vierkant meters te minimaliseren. De uiteindelijk gemaakte keuzes zijn per thema in de paragrafen 4.4 t/m 4.13 is beschreven. De ruimtelijke resultaten van al deze thema’s zijn in paragraaf 4.14 in een integrale ruimtebehoefte-staat samengevat.

4.4

Visie op huisvesting Duurzaamheid De gemeente en de VRD hebben de ambitie om een duurzaam gebouwen te realiseren met het kader dat deze duurzame oplossingen of voorzieningen rendabel moeten zijn, of te wel zich moeten terugverdienen binnen de levensduur van het gebouw. Voorliggend rapport/ haalbaarheidsonderzoek schrijft geen voorzieningen of oplossingen voor, maar laat dit over aan de inbreng en adviezen van het adviseursteam.

Blad 23 van 51

Haalbaarheidsonderzoek Huisvesting Brandweer Hoogeveen projectnummer 472978 23 december 2021 revisie 1.0 Gemeente Hoogeveen

De gemeente stelt als kaders in het raadsbesluit het volgende: • De nieuwbouw dient tenminste te voldoen aan de huidige Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG) 1 eisen. • Bij nieuwbouw moet afkoppeling van aardgas mogelijk zijn. • Circulair bouwen is geen eis. Esthetiek Het exterieur van het gebouw mag de functie weerspiegelen. Er is geen uitgesproken voorkeur voor kleuren of materialen. Een neutrale uitstraling, zodat er meerdere organisaties dan de brandweer ondergebracht kunnen worden, heeft een voorkeur. Op dit moment zijn er geen architectonische randvoorwaarden bekend. Deze houden verband met de uiteindelijke locatiekeuze. Het gebouw dient te passen binnen het bestemmingsplan en passend te zijn in de omgeving. De functionaliteiten van het gebouw en de gebruiks- en onderhoudsvriendelijkheid dient boven de esthetische waarde van het pand te gaan. Het uitgangspunt voor esthetiek is sober en doelmatig. Toegankelijkheid Het gebouw heeft geen openbare functie en is om deze reden niet vrij toegankelijk voor derden. Daar en tegen wil de VRD wel toegankelijk zijn voor de inwoners van de gemeente Hoogeveen. Een samenwerking met bijvoorbeeld de GGD zoals op de locaties Assen en Emmen maakt het mogelijk om een openbaar gebouw met een publieke functie te realiseren. Flexibiliteit De ontwikkelingen binnen de organisatie gaan sneller dan de levensduur van het gebouw.