02c Zuid, deelplan de Arend_Bijlagen toelichting

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 0,35

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

<0,05 <0,05 0,11 0,38 0,29 0,14 0,16 0,11 0,12 0,1 1,5

<0,04 <0,04 0,11 0,38 0,29 0,14 0,16 0,11 0,12 0,1 1,5

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 0,35

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

<0,0245

0,0049

<0,0072

0,0049

<0,0175

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB (som 7) mg/kg ds 0,0049 OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 mg/kg ds <3 Minerale olie C12 - C16 mg/kg ds <3 Minerale olie C16 - C20 mg/kg ds <4 Minerale olie C20 - C24 mg/kg ds <5 Minerale olie C24 - C28 mg/kg ds <5 Minerale olie C28 - C32 mg/kg ds <5 Minerale olie C32 - C36 mg/kg ds <5 Minerale olie C36 - C40 mg/kg ds <5 Minerale olie C10 - C40 mg/kg ds <35 OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus) Symbool > AW > WO > Ind >I 6 # GSSD

% % % ds

87,3 1,1 0,9

11 (6) 11 (6) 14 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) <123 87,3 (6)

: : > Achtergrondwaarde : > Wonen : > Industrie : > Interventiewaarde : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Projectcode: 22179

<3 <3 <4 <5 7 15 <5 <5 <35

3 (6) 3 (6) 4 (6) 5 (6) 10 (6) 22 (6) 5 (6) 5 (6) <36

<3 <3 <4 <5 <5 <5 <5 <5 <35

8 (6) 8 (6) 10 (6) 13 (6) 13 (6) 13 (6) 13 (6) 13 (6) <88

79,9 2,4 6,8

79,9 (6)

77,9 2,5 2,8

77,9 (6)

78/92

Tabel 2: Samenstellingwaarden en toetsing voor grond conform Besluit Bodemkwaliteit Grondmonster Grondsoort Humus (% ds) Lutum (% ds) Datum van toetsing Monster getoetst als Bodemklasse monster

MM 004 Zand 7,70 4,00 23-1-2023 partij Klasse industrie Meetw GSSD

MM 005 Zand 5,80 3,30 23-1-2023 partij Altijd toepasbaar Meetw GSSD

MM 006 Zand 0,80 3,10 23-1-2023 partij Altijd toepasbaar Meetw GSSD

METALEN Kobalt Nikkel Koper Zink Molybdeen Cadmium Barium Kwik Lood

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<3 4,2 17 140 <1,5 0,3 53 0,15 71

<6 10,5 28 266 <1,1 0,4 164 (6) 0,20 98

<3 <4 13 48 <1,5 <0,2 26 0,2 29

<6 <7 23 98 <1,1 <0,2 87 (6) 0,3 42

<3 <4 <5 <20 <1,5 <0,2 <20 <0,05 <10

<7 <7 <7 <31 <1,1 <0,2 <48 (6) <0,05 <11

PAK Naftaleen Anthraceen Fenanthreen Fluorantheen Chryseen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(k)fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,05 0,14 0,57 1,3 0,77 0,58 0,77 0,39 0,54 0,5 5,6

<0,04 0,14 0,57 1,3 0,77 0,58 0,77 0,39 0,54 0,5 5,6

<0,05 <0,05 0,15 0,78 0,39 0,42 0,4 0,22 0,26 0,26 3

<0,04 <0,04 0,15 0,78 0,39 0,42 0,4 0,22 0,26 0,26 3

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 0,35

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB (som 7) mg/kg ds 0,0098

0,0127

0,01

0,02

0,0049

<0,0245

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 mg/kg ds <3 Minerale olie C12 - C16 mg/kg ds <3 Minerale olie C16 - C20 mg/kg ds 7 Minerale olie C20 - C24 mg/kg ds 7 Minerale olie C24 - C28 mg/kg ds 8 Minerale olie C28 - C32 mg/kg ds 16 Minerale olie C32 - C36 mg/kg ds <5 Minerale olie C36 - C40 mg/kg ds <5 Minerale olie C10 - C40 mg/kg ds 47

3 (6) 3 (6) 9 (6) 9 (6) 10 (6) 21 (6) 5 (6) 5 (6) 61

<3 <3 <4 8 12 20 <5 <5 55

4 (6) 4 (6) 5 (6) 14 (6) 21 (6) 34 (6) 6 (6) 6 (6) 95

<3 <3 <4 <5 <5 <5 <5 <5 <35

79,5 (6)

80,5 3,3 5,8

80,5 (6)

82,6 3,1 0,8

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus) Symbool > AW > WO > Ind >I 6 # GSSD

% % % ds

79,5 4 7,7

: : > Achtergrondwaarde : > Wonen : > Industrie : > Interventiewaarde : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Projectcode: 22179

11 (6) 11 (6) 14 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) <123 82,6 (6)

79/92

Tabel 3: Samenstellingwaarden en toetsing voor grond conform Besluit Bodemkwaliteit Grondmonster

MM 007

Humus (% ds) Lutum (% ds) Datum van toetsing Monster getoetst als Bodemklasse monster

1,60 5,30 27-1-2023 partij Altijd toepasbaar Meetw GSSD

Grondsoort

Zand

METALEN Kobalt Nikkel Koper Zink Molybdeen Cadmium Barium Kwik Lood

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<3 <4 <5 <20 <1,5 <0,2 <20 <0,05 <10

<5 <6 <7 <28 <1,1 <0,2 <38 (6) <0,05 <10

PAK Naftaleen Anthraceen Fenanthreen Fluorantheen Chryseen Benzo(a)anthraceen Benzo(a)pyreen Benzo(k)fluorantheen Indeno-(1,2,3-c,d)pyreen Benzo(g,h,i)peryleen PAK 10 VROM

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 <0,05 0,35

<0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,04 <0,35

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB (som 7)

mg/kg ds

0,0049

<0,0245

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C12 Minerale olie C12 - C16 Minerale olie C16 - C20 Minerale olie C20 - C24 Minerale olie C24 - C28 Minerale olie C28 - C32 Minerale olie C32 - C36 Minerale olie C36 - C40 Minerale olie C10 - C40

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

<3 <3 <4 <5 <5 <5 <5 <5 <35

OVERIG Droge stof Lutum Organische stof (humus)

% % % ds

85,8 5,3 1,6

Symbool > AW > WO > Ind >I 6 # GSSD

: : > Achtergrondwaarde : > Wonen : > Industrie : > Interventiewaarde : Heeft geen normwaarde : verhoogde rapportagegrens : Gestandaardiseerde meetwaarde - Getoetst via de BoToVa service, versie 3.1.0 -

Projectcode: 22179

11 (6) 11 (6) 14 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) 18 (6) <123 85,8 (6)

80/92

Tabel 4: Normwaarden (mg/kg) conform Regeling Besluit Bodemkwaliteit AW

WO

IND

I

METALEN Cadmium Kobalt Koper Kwik Lood Molybdeen Nikkel Zink

mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds mg/kg ds

0,6 15 40 0,15 50 1,5 35 140

1,2 35 54 0,83 210 88 39 200

4,3 190 190 4,8 530 190 100 720

13 190 190 36 530 190 100 720

PAK PAK 10 VROM

mg/kg ds

1,5

6,8

40

40

GECHLOREERDE KOOLWATERSTOFFEN PCB (som 7) mg/kg ds

0,02

0,04

0,5

1

OVERIGE (ORGANISCHE) VERBINDINGEN Minerale olie C10 - C40

Projectcode: 22179

mg/kg ds

190

190

500

5000

6

81/92

Foto's veldwerk Foto 1:

Foto 2:

Terra Bodemonderzoek bv

blz. 1 van 4

82/92

Foto 3:

Foto 4:

Terra Bodemonderzoek bv

blz. 2 van 4

83/92

Foto 5:

Foto 6:

Terra Bodemonderzoek bv

blz. 3 van 4

84/92

Foto 7:

Foto 8:

Terra Bodemonderzoek bv

blz. 4 van 4

7

85/92

Toelichting analyses en toetsing Standaard stoffenpakket Voor de bepaling van de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem, door middel van een verkennend (water)bodemonderzoek (NEN 5740 en NEN 5720) en voor het keuren van grond (BRL SIKB 1000, protocol 1001), zijn voor grond en grondwater standaardstoffenpakketten samengesteld. In deze pakketten zijn de meest voorkomende bodembedreigende stoffen opgenomen. De pakketten bestaan uit de navolgende analyses: Pakket

Analyseparameters

A. Standaardpakket bodem: ► onderzoek landbodem ► onderzoek regionale waterbodem ► keuren van grond ► keuren van baggerspecie uit regionaal water

B. Standaardpakket grondwater

►

Algemeen: Organische stof en lutum

►

Metalen: Barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink

►

Organische stoffen: Som-PCB's 1) Som-PAK's 2) Minerale olie Metalen: Barium, cadmium, kobalt, koper, kwik, lood, molybdeen, nikkel en zink

►

►

1) 2) 3) 4)

Organische stoffen: Minerale olie Vluchtige aromatische koolwaterstoffen 3) Vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen 4)

Som -PCB’s: PCB 28, PCB 52, PCB 101, PCB 118, PCB 138, PCB 153 en PCB 180. Som-PAK’s: Naftaleen, fenantreen, antraceen, fluorantheen, chryseen, benzo(a)antraceen, benzo(a)pyreen, benzo(k)fluorantheen, indeno(1,2,3 cd)pyreen en benzo(ghi)peryleen. Vluchtige aromatische koolwaterstoffen: Benzeen, tolueen, ethylbenzeen, som -xylenen (som o, m, p), styreen en naftaleen. Vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen: Vinylchloride, 1,1-dichlooretheen, dichloormethaan, trans1,2-dichlooretheen, cis -1,2-dichlooretheen, som 1,2-dichlooretheen, 1,1-dichloorethaan, chloroform, 1,1,1-trichloorethaan, tetrachloormethaan, 1,2 dichloorethaan, trichlooretheen, 1,2-dichloorpropaan, 1,1-dichloorpropaan, 1,3-dichloorpropaan, som dichloorpropanen, 1,1,2-trichloorethaan, tetrachlooretheen en bromoform.

Mogelijke bronnen en toepassingen van deze bodembedreigende stoffen zijn: barium cadmium kobalt koper kwik lood molybdeen nikkel zink

: : : : : : : : :

minerale olie PAK PCB's BTEXN

: : : :

VOH/VOCL

:

papier- en papierwarenindustrie, rubberindustrie, boorspoeling, wegfundering kunstmest, lood- en zinkfabrieken, batterijen, wegfundering. metaallegering, pigment, katalysator, wegfundering. drukkerijen, houtconservering, metaalindustrie, scheepsbouw, spoor, puin. houtconservering, kleur- en verfstoffenindustrie, zuivelindustrie. drukkerijen, metaalfabrieken, scheepsbouw, verfstoffenindustrie, puin. smederijen, afgewerkte olie, metaallegering, pigment. metaallegering, batterijen, plantaardige olie (katalysator). drukkerijen, kleur- en verfstoffen, rubber, betonindustrie, metaalgieterijen, metaalindustrie, puin/wegfundering. brandstoffenhandel en -opslag, autoreparatiebedrijf, scheepsbouw. verbrandingsresten, teerhoudende producten, gasfabrieken, puin. smederijen, transformatoren, hydraulische installaties, autosloperijen. drukkerijen, kleur- en verfstoffenindustrie, autoreparatiebedrijven, gasfabrieken, brandstoffenhandel, oplosmiddelen. reinigings- en oplosmiddelen, drukkerijen, verfindustrie, metaalindustrie.

Terra bodemonderzoek BV - Pagina 1 van 4

86/92

Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013 Voor de toetsing van de aangetroffen concentraties aan verontreinigende stoffen is gebruik gemaakt van de geldende toetsingswaarden uit de Circulaire bodemsanering en de Regeling bodemkwaliteit. In de Circulaire bodemsanering en de Regeling bodemkwaliteit zijn de meest voorkomende bodembedreigende stoffen opgenomen. Het toetsen van de aangetroffen concentraties van de verschillende stoffen gebeurt aan de hand van de zogenaamde achtergrondwaarden, streefwaarden , tussenwaarden en interventiewaarden. Deze toetsingswaarden hebben de volgende betekenis: Achtergrondwaarden (AW2000) / Streefwaarden De achtergrondwaarden voor grond en de streefwaarden voor grondwater geven het niveau aan waarbij sprake is van een duurzame bodemkwaliteit. Beneden deze waarden is de bodem geschikt voor elke bodemfunctie. In de Regeling bodemkwaliteit is voor grond een aanvullende Toetsingsregel Achtergrondwaarden opgenomen. Bij de analyse van een standaardpakket grond houdt deze toetsingsregel in dat, indien maximaal 2 parameters zijn verhoogd tot maximaal 2 keer de Achtergrondwaarde en de waarde voor Wonen niet wordt overschreden, dan voldoet de grond alsnog aan de Achtergrondwaarden.

Interventiewaarden De interventiewaarden bodemsanering geven het concentratieniveau voor verontreinigingen in grond en grondwater aan waarboven ernstige vermindering of dreigende vermindering optreedt van de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, plant of dier. De normen zijn gebaseerd op de kennis over de effecten van stoffen in het milieu en op de mens. Soms zijn te weinig gegevens beschikbaar om een interventiewaarde af te kunnen leiden. Dan wordt alleen een indicatief niveau van ernstige verontreiniging bepaald. Om van een 'geval van ernstige bodemverontreiniging' te spreken, dient voor ten minste één stof de gemiddelde gemeten concentratie van minimaal 25 m3 bodemvolume in het geval van grondverontreiniging of 100 m3 poriënverzadigd bodemvolume in het geval van grondwaterverontreiniging, hoger te zijn dan de interventiewaarde. Indien er sprake is van een 'geval van ernstige bodemverontreiniging' dient te worden vastgesteld of sprake is van onaanvaardbare risico’s voor mens of milieu. Op basis hiervan kan worden bepaald of spoedige sanering nodig is. Tussenwaarde De tussenwaarde is het gemiddelde van de achtergrondwaarde/streefwaarde en de interventiewaarde. De tussenwaarde is een indicatie dat (plaatselijk) mogelijk ook de interventiewaarde wordt overschreden.

Bij overschrijding van de tussenwaarde dient veelal een nader onderzoek te worden uitgevoerd om na te gaan of er sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. In de toetsingstabellen Wet bodembescherming (bijlage V) wordt gebruik gemaakt van de index-waarde. Bij een index > 0,5 is er sprake van overschrijding van de tussenwaarde. Bodemtype correctie De toetsingswaarden voor de grond zijn opgesteld voor standaardbodems (10% organische stof en 25% lutum). De normwaarden (streef- en interventiewaarden en maximale waarden Besluit bodemkwaliteit) zijn echter afhankelijk van het daadwerkelijk gemeten lutum- en organisch stofgehalte. Daarom is het nodig om bij de beoordeling van de kwaliteit van de (water)bodem of van een partij toe te passen grond of baggerspecie de standaard normwaarden uit de tabellen om te rekenen naar normwaarden voor de betreffende bodem of de betreffende (partij) grond of baggerspecie. De toetsingswaarden kunnen vervolgens met de gemeten gehalten worden vergeleken.

Terra bodemonderzoek BV - Pagina 2 van 4

87/92

Besluit bodemkwaliteit In januari 2008 is het Besluit bodemkwaliteit in werking getreden. Het besluit omvat regels voor de toepassing van grond, baggerspecie en bouwstoffen en stelt kwaliteitseisen aan de uitvoering van bodemwerkzaamheden. Naast het Besluit bodemkwaliteit is er een Regeling bodemkwaliteit met daarin de uitvoeringsbesluiten en normatieve invulling van het bodembeleid. Bodemwerkzaamheden mogen alleen door erkende bedrijven en personen worden uitgevoerd. Op de website van Bodem+ (Rijkswaterstaat) zijn alle gecertificeerde bedrijven en personen weergegeven: https://www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu/. Bouwstoffen Alleen steenachtige bouwmaterialen als beton, asfalt en bakstenen worden als bouwstof aangemerkt. Om de kwaliteit van bouwmateriaal aan te tonen kan de toepasser van een bouwstof een partijkeuring laten uitvoeren of gebruik maken van een erkende kwaliteitsverklaring dan wel een fabrikant-eigenverklaring. Grond en baggerspecie Als uitgangspunt geldt dat grond en baggerspecie welke voldoet aan de achtergrondwaarden altijd vrij toepasbaar is. Grond en baggerspecie welke ligt boven het niveau van het onaanvaardbare risico (saneringscriterium) mag nooit worden toegepast. Tussen deze 'altijd' en 'nooit' grenzen liggen de maximale waarden. Voor toepassing op land zijn de generieke maximale waarden wonen en industrie vastgesteld.

Voor toepassing in oppervlaktewater zijn de maximale waarden klasse A en B vastgesteld. Door gemeenten en waterkwaliteitsbeheerders kunnen ook lokale maximale waarden worden vastgesteld (binnen de 'altijd' en 'nooit' grens). Gebiedsspecifieke normen kunnen strenger of soepeler zijn dan de landelijke generieke normen. Op land mag grond en baggerspecie alleen worden toegepast als de kwaliteit gelijk of beter is dan de ontvangende bodem én het materiaal voldoet aan de bodemfunctieklasse (industrie, wonen of achtergrondwaarde) van het toepassingsgebied. Bij het toepassen van grond of baggerspecie in oppervlaktewater dient de kwaliteit gelijk of beter te zijn dan de actuele kwaliteit van de ontvangende waterbodem (klasse A of B). Verspreiding van baggerspecie over aangrenzende percelen Voor de verspreiding van baggerspecie over aangrenzende percelen gelden andere voorwaarden. De bovengrens voor de kwaliteit van baggerspecie die mag worden verspreid is gebaseerd op de ecologische risico's (zogenaamde msPAF toets) en mag verder de interventiewaarde niet overschrijden. Grootschalige toepassingen Voor grootschalige toepassingen (grote grondlichamen voor wegen, spoorwegen, terpen, dijken of geluidswallen) geldt geen toetsing aan de kwaliteit van de ontvangende bodem.

In plaats daarvan gelden voor metalen emissiewaarden om te voorkomen dat ontoelaatbare uitloging naar de bodem en het grondwater plaatsvindt. Een grootschalige toepassing moet worden afgedekt met een leeflaag van ten minste 0,5 meter. Melding Alle toepassingen van grond, baggerspecie en IBC bouwstoffen dienen te worden gemeld bij het Meldpunt Bodemkwaliteit (https://meldpuntbodemkwaliteit.agentschapnl.nl). Uitzondering hierop zijn het verspreiden van baggerspecie op het aangrenzende perceel, het toepassen van grond en bagger door particulieren en het toepassen van grond of bagger binnen één vestigingslocatie van een landbouwbedrijf. Ook het toepassen van schone grond en baggerspecie in hoeveelheden kleiner dan 50 m3 hoeft niet te worden gemeld.

Terra bodemonderzoek BV - Pagina 3 van 4

88/92

Lood in bodem en gezondheid (referenties: RIVM-rapport 2015-02-04 en GGD toelichting lood in bodem en gezondheid)

Een bodemverontreiniging met lood kan al bij lagen gehalten (beneden de interventiewaarde) een gezondheidsrisico vormen voor jonge kinderen in de leeftijd van circa 0 tot 6 jaar. Door de GGD wordt geadviseerd de blootstelling van kinderen aan lood tot een minimum te beperken. Bij kinderen kan de inname van lood leiden tot het verlies van IQ-punten. Bij een loodinname van 0,5 µg/kg/dag kan gemiddeld circa één IQ-puntverlies optreden en bij een loodinname van 1,9 µg/kg/dag kan gemiddeld circa drie IQ-puntverlies optreden. Bij gevoelige locaties zoals wonen met tuin, plaatsen waar kinderen spelen en moestuinen heeft een laag bodemloodgehalte, overeenkomend met minder dan één IQ-puntverlies, de voorkeur. In de onderstaande tabel is per bodemfunctie aangegeven bij welk loodgehalte er IQ-puntverlies kan optreden.

Bodemgebruik

Gezondheidskundig voldoende bodemloodkwaliteit

Gezondheidskundig matige bodemloodkwaliteit

Gezondheidskundig onvoldoende bodemloodkwaliteit

(< 1 IQ-puntverlies door bodemlood) < 60*

(1-3 IQ-puntverlies door bodemlood) 60 - 260

(> 3 IQ-puntverlies door bodemlood) > 260

90 - 370

> 370

100 - 390

> 390

Grote moestuin (> ±200 m2) Wonen met tuin < 90 (kleine moestuin) Plaatsen waar < 100 kinderen spelen * Betreft gestandaardiseerd gehalte in mg/kgds

Bij een voldoende bodemloodkwaliteit zijn er geen gebruiksbeperkingen. Bij een matige bodemloodkwaliteit wordt geadviseerd om contact van jonge kinderen met grond te beperken. Hierbij dient gedacht te worden aan: ► Laat kinderen in een zandbak met schoon speelzand spelen. ► Leg (kunst)gras, tegels of een schone laag grond aan op plekken waar kinderen spelen. Bij voorkeur met een laag schone grond of zand onder het (kunst)gras of tegels. ► Kweek groenten in bakken met schone teelaarde. ► Let vooral bij jonge kinderen extra op hygiëne (handen wassen na het buitenspelen). ► Ga de inloop van grond in huis tegen (schoenen uitdoen, regelmatig stofzuigen of dweilen). Bij een onvoldoende bodemkwaliteit wordt geadviseerd de bodem te laten saneren.

Terra bodemonderzoek BV - Pagina 4 van 4

8

89/92

Certificaten Terra bodemonderzoek brl@sikb@QPPP

brl@sikb@RPPP

brl@sikb@VPPP

iso@YPPQZ@RPQU

t ’’@b„ Ž„ ’š ‹@‚–

‚ŒšN@Q@–Ž@Q

90/92

9

91/92

Werken in verontreinigde grond

Bij het werken in of met verontreinigde grond en verontreinigd grondwater dient rekening te worden gehouden met veiligheids- en gezondheidsaspecten. Een beschrijving van de benodigde deskundigheid, voorzieningen en maatregelen is weergegeven in CROW-publicatie 400 'Werken in of met verontreinigde bodem' (2017). In deze bijlage vindt u een beknopte samenvatting van de aspecten waarmee u rekening dient te houden. Voordat er graafwerkzaamheden worden verricht moet worden vastgesteld of er aanwijzingen zijn dat zich op of in de bodem stoffen bevinden in een concentratie die de veiligheid en gezondheid van werknemers of derden en/of het milieu kunnen schaden. Dit onderzoek kan bestaan uit één of meer van de volgende onderdelen: ► vooronderzoek (NEN 5717/ 5725); ► verkennend onderzoek (NEN 5720/ 5707/ 587); ► nader onderzoek (NTA 5755/ NEN 5707/ 5897). Het onderzoek moet voldoende bodeminformatie opleveren om de veiligheids- en arbeidshygiënische risico's en de eventueel hieruit voortkomende veiligheidsklasse te bepalen. De veiligheidsklassen zijn voor de niet vluchtige stoffen gebaseerd op de humane ernstig risicowaarden (aangeduid als SRCarbo; Serious Risk Concentration arbo).

De SRCarbo is weer gebaseerd op de SRChumaan welke een risicogrens is voor mensen die worden blootgesteld aan bodemverontreiniging, gebaseerd op een blootstellingsprofiel van 'wonen met tuin' (levenslang gemiddelde blootstelling). Bij vluchtige stoffen zijn de veiligheidsklassen gekoppeld aan de milieukundige Interventiewaarden.

Locatie zonder veiligheidsklasse

Er is sprake van een locatie zonder veiligheidsklasse als de verontreiniging door niet-vluchtige stoffen lager is dan 75% SRCarbo en de verontreiniging door vluchtige stoffen lager is dan de Tussenwaarde. In dat geval dienen de basishygiëneregels in acht te worden genomen. Enkele voorbeelden zijn: ► startwerkinstructie door uitvoerder of leidinggevende; ► het toepassen van relevante PBM (veiligheidsschoenen, handschoenen, overall, helm, gehoorbescherming e.d.); ► het verbieden van eten, drinken en/ of roken op de werkplek; ► het schoonmaken van schoenen en kleding; ► geen vuile overall in cabines en eetgelegenheden; ► het gesloten houden van ramen en deuren van materieel.

Terra bodemonderzoek BV - Pagina 1 van 2

92/92

Locatie met een veiligheidsklasse

Indien er sprake is van een veiligheidsklasse zijn de volgende stappen vereist: ► vaststellen van de van toepassing zijnde veiligheidsklasse; ► ondersteuning door een veiligheidskundige (MVK of HVK-niveau); ► opstellen van een V&G-plan en een V&G-dossier (verantwoordelijkheid opdrachtgever).

Veiligheidsklasse Oranje (niet-vluchtig en vluchtig) ►

Verontreiniging niet-vluchtige stof ligt tussen 75% SRCarbo en SRCarbo en/of de concentratie van een vluchtige stof ligt tussen de Tussenwaarde en de Interventiewaarde.

Beheersmaatregelen: ► basishygiëne; ► inzet veiligheidskundige op minimaal MVK-niveau; ► continue aanwezigheid DLP-er; ► actuele voorlichting en instructie (door of onder verantwoordelijkheid van veiligheidskundige); ► doelmatig afzetten en/of markeren verontreinigde zone; ► luchtconcentratiemetingen bij waarneming van ongebruikelijke geuren; ► aanvullende beheersmaatregelen vast te stellen door veiligheidskundige inclusief onderbouwing.

Veiligheidsklasse Rood en Zwart (niet-vluchtig en vluchtig) ►

► ► ► ►

Verontreiniging niet-vluchtige stof is groter dan SRCarbo en/of de concentratie van een vluchtige stof ligt hoger dan de interventiewaarde. Klasse zwart is van toepassing bij de aanwezigheid van carcinogene en/of mutagene stoffen (CM-stoffen) of bij onvoldoende ventilatie. Rood Niet-vluchtig: SRC>100% + CM ≤1000 mg/kgds of CM ≤1000 µg/l Zwart Niet-vluchtig: SRC>100% + CM >1000 mg/kgds of CM >1000 µg/l of asbest >100 mg/kgds gewogen Rood Vluchtig: >interventiewaarde + voldoende ventilatie in de werksituatie Zwart Vluchtig: >interventiewaarde + mogelijk onvoldoende ventilatie in de werksituatie of CM-stoffen.

Beheersmaatregelen: ► basishygiëne; ► inzet veiligheidskundige op minimaal MVK-niveau (Rood niet-vluchtig) of HVK-niveau (overig); ► continue aanwezigheid DLP-er (rood niet vluchtig) of R-DLP-er (overig); ► gekeurde werknemers; ► Actuele voorlichting en instructie (door veiligheidskundige); ► bijhouden arbotechnisch logboek; ► afscherming verontreinigde zone/ veiligheidszone (i.h.a. hekwerk) en signalering; ► inzet drietraps sanitaire unit met eventueel buitendouche (asbest); ► filteroverdruksysteem en communicatiesysteem materieel binnen verontreinigde zone en transportmiddelen; ► transportmiddelen met volledig afsluitbare laadbak; ► schoonmaakzone transportmiddelen en materieel (borstelplaats, wasplaats of waadgoot); ► (continue) luchtconcentratiemetingen ongewenste gassen of dampen waarvan de hoogste concentraties kunnen worden verwacht; ► bodemvochtmetingen (minimaal 10% bodemvocht); ► chemisch resistente laarzen (S5); ► aanvullende of overbodige beheersmaatregelen vast te stellen door veiligheidskundige inclusief onderbouwing. Terra bodemonderzoek BV - Pagina 2 van 2

Bijlage 2

Quickscan Wet natuurbeheer

Zuid, deelplan de Arend ontwerp

NL.IMRO.0118.2023BP9005006-ON01 97

12 december 2023

Quickscan Wet natuurbescherming De Arend en De Grutto te Hoogeveen

projectnummer

230438