Raadsvoorstel Noord-Hollandse Weerbaarheidsnorm

Voorstel raad Nummer

Contact en vragen via

C.12

griffie@hollandskroon.nl

Portefeuillehouder

A. van Dam

Datum raadsvergadering 25 februari 2025

Datum B&W-besluit -

Onderwerp Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid Kern van het voorstel De Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid is ontwikkeld om zowel gemeenten als de provincie weerbaarder te maken tegen ondermijnende criminaliteit, agressie en intimidatie tegen ambtenaren en politieke ambtsdragers, en andere externe dreigingen. Naast het aanpakken van criminele ondermijning biedt de norm bescherming tegen verstoringen van democratische processen en versterkt het de integriteit van het openbaar bestuur. Hiermee draagt de norm bij aan een veilige werkomgeving, beschermt het de politieke besluitvorming en zorgt het voor een gezamenlijk sterk front tegen bedreigingen, waardoor het vertrouwen in het openbaar bestuur wordt gewaarborgd.

Voorgesteld besluit Het presidium stelt de gemeenteraad voor: zich uit te spreken voor een weerbare overheid en de uitgangspunten van de Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid te onderschrijven als basis voor de provinciale en gemeentelijke aanpak.

Wettelijke grondslag Gemeentewet

Pagina

1/5

De gemeenteraad besluit: Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 25 februari 2025. Griffier

Burgemeester

Aanleiding Een integere en betrouwbare overheid vormt de basis voor een rechtvaardige, stabiele en goed functionerende samenleving. Helaas kampen overheden steeds vaker met dreigingen van buitenaf en met het frustreren van de democratische gang van zaken. De afgelopen jaren hebben de provincie en de gemeenten in Noord-Holland gewerkt om hun weerbaarheid tegen criminele ondermijning en andere vormen van ontwrichtend gedrag te vergroten. Een gezamenlijke norm is de logische volgende stap om de opgedane ervaringen te bundelen tot een samenhangend geheel.

Beoogd bestuurlijk/maatschappelijk doel/effect De norm helpt bij het waarborgen van een veilige werkomgeving, beschermt politieke besluitvorming en draagt bij aan het bewaken van de democratische rechtsorde. Motivering per voorgesteld besluit Toegevoegde waarde ten opzichte van eerder door de raad/college genomen besluiten Door de gemeenteraad is een gedragscode integriteit voor raadsleden en fractieondersteuners vastgesteld op 20 april 2023 en voor burgemeester en wethouders op 25 januari 2024. Een agressieprotocol politieke ambtsdragers is door het college vastgesteld op 17 september 2024 en door de raad op 17 oktober 2024. Het doel van de Norm is om een gedeelde basis te creëren waarmee organisaties elkaar kunnen versterken in de implementatie en verdere ontwikkeling. De reikwijdte van de Norm is dan ook breder dan eerder genoemde door de raad vastgestelde documenten. Zie de handelingen, die vallen onder de Norm (bladzijde 11 e.v.). Veel van genoemde handelingen voeren wij reeds uit, maar dat we dit doen is nergens vastgelegd. De Norm bewerkstelligt dat provincie en gemeenten in de provincie Noord-Holland de thema’s integriteit en weerbaarheid op een vergelijkbare wijze in de organisatie borgen.

Pagina

2/5

De Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid De Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid is een essentiële maatregel om gemeenten en provincie te versterken tegen ondermijnende criminaliteit en andere externe dreigingen zoals cyberaanvallen, corruptie en misbruik van overheidsmiddelen. Door deze Norm vast te stellen, wordt een duidelijke set uitgangspunten gecreëerd die richting geeft aan het versterken van de weerbaarheid en integriteit binnen het openbaar bestuur. De Norm helpt bij het waarborgen van een veilige werkomgeving, beschermt politieke besluitvorming en draagt bij aan het bewaken van de democratische rechtsorde. Door het eigenaarschap bij de interne driehoek van burgemeester, gemeentesecretaris en griffier te leggen wordt de verantwoordelijkheid stevig verankerd binnen de organisatie, wat bijdraagt aan een effectieve implementatie. Het onderschrijven van deze Norm is een noodzakelijke stap om een veilige, integere en weerbare overheid te waarborgen. De Norm biedt concrete handvatten voor het herkennen, voorkomen en bestrijden van diverse vormen van ondermijnende activiteiten. De Noord-Hollandse Norm Weerbare Overheid is ontwikkeld in samenspraak met gemeenten, Regionale Informatie en Expertisecentra (RIEC) en provincie. Een gezamenlijk afgesproken ondergrens voorkomt dat kwaadwillenden die bot vangen bij de ene gemeente elders opnieuw proberen hun slag te slaan.

Inhoud van de norm De Norm bestaat uit een set uitgangspunten gericht op 6 hoofdthema’s: 1. Bewustwording & Organisatie 2. Integriteit & Veilige Werkomgeving 3. Veilige Publieke Taak 4. Informatiepositie & Informatiebeveiliging 5. Beleid & Handhaving 6. Communicatie. Deze Norm gaat verder dan alleen weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit; ze richt zich ook op het beschermen van overheidsdiensten en het waarborgen van een integere werkomgeving. Naast het tegengaan van criminele infiltratie, biedt de Norm handvatten om andere dreigingen van buitenaf te weren, zoals cyberaanvallen, corruptie en het misbruik van overheidsmiddelen. Het versterken van de weerbaarheid van zowel gemeenten als de provincie helpt om een sterk en samenhangend front te vormen tegen deze risico's. De Norm gaat over het WAT, de gemeente over het HOE.

Pagina

3/5

Een belangrijk onderdeel van de Norm is het beschermen van ambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers tegen agressie, intimidatie en bedreigingen Door duidelijke richtlijnen en maatregelen te implementeren, draagt de Norm bij aan een veilige werkomgeving waarin overheidsmedewerkers hun werk zonder angst kunnen uitvoeren. Dit is essentieel om ambtenaren en gekozen vertegenwoordigers te beschermen en te zorgen dat zij hun functies met vertrouwen kunnen vervullen, wat uiteindelijk de werking van het openbaar bestuur versterkt. Daarnaast speelt de weerbaarheidsnorm een belangrijke rol in het voorkomen van verstoring van democratische processen. De Norm richt zich op het bewaken van de integriteit van politieke besluitvorming en het tegengaan van ondermijning van de democratische rechtsorde. Dit omvat maatregelen om politieke ambtsdragers te beschermen tegen manipulatie en om ervoor te zorgen dat democratische processen eerlijk en ongestoord verlopen. Door deze Norm te implementeren, verstevigen provincie en gemeenten samen de fundamenten van de democratische rechtsstaat en de veiligheid van het openbaar bestuur. Een weerbare organisatie is een organisatie breed vraagstuk en daarmee niet de primaire verantwoordelijkheid van openbare orde en veiligheid (OOV).

De Norm legt het eigenaarschap voor de implementatie van de Norm en het zijn van een weerbare organisatie bij de interne driehoek: burgemeester, gemeentesecretaris en griffier. Implementatieoverzicht en monitoring De Norm valt nadrukkelijk niet onder interbestuurlijk toezicht. Het vaststellen van een basisniveau biedt gemeenten en provincie de kans om gezamenlijk op te trekken in de aanpak van weerbaarheid, waarbij elke organisatie werkt vanuit haar eigen verantwoordelijkheid en specifieke context. Door eenduidige uitgangspunten te definiëren, voorkomen we dat het wiel telkens opnieuw wordt uitgevonden en kunnen we beschikbare middelen en capaciteit optimaal benutten. Om inzicht te creëren in de mate van conformiteit kan iedere gemeente gebruik maken van een format voor een implementatieoverzicht. De uitkomsten van het ingevulde implementatieoverzicht bieden een waardevol inzicht om binnen de eigen organisatie het gesprek te voeren over de voortgang en prioriteiten. Op regionaal niveau kan samen met het RIEC worden gekeken naar gezamenlijke uitdagingen en oplossingen, terwijl op provinciaal niveau jaarlijks kan worden stilgestaan bij de algehele voortgang. Dit versterkt de samenwerking tussen gemeenten en met de provincie, zonder dat er sprake is van toezicht, maar met de intentie om elkaar te ondersteunen in het verhogen van de bestuurlijke weerbaarheid.

Kanttekeningen en risico’s (incl. argumenten) nvt

Pagina

4/5

Alternatieven (incl. argumenten) nvt Financiële gevolgen Kosten/opbrengsten Dekking binnen begroting Geen dekking binnen begroting

Geen kosten en geen opbrengsten. Programma: Cluster: Dekkingsvoorstel:

Fiscale gevolgen Toelichting:

Communicatie Zie de website www.noordhollandsenorm.nl. Bijlagen 1. Noord-Hollands Norm Weerbare Overheid 2. Memo college 26 november 2024

Pagina

5/5