Raadsbesluit Verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon 2022.pdf

Besluit raad Nummer

C.8

Contact en vragen via

Technischevragen@hollandskroon.nl

Portefeuillehouder

M.M.J. van Gent

Datum raadsvergadering

Datum B&W-besluit

16 december 2021

23 november 2021

Onderwerp Verordening individuele inkomenstoeslag Kern van het voorstel De Verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon moet op twee punten aangepast worden. Het gaat om de 10% regel en het verhogen van de inkomensgrens van 105 % naar 110 % voor de doelgroep die in aanmerking komt voor deze regeling. Voorgesteld besluit Het college van burgemeester en wethouder stelt de gemeenteraad voor: de Verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon 2022 vast te stellen en per 1 januari inwerking te laten treden. Wettelijke grondslag Participatiewet, artikel 36

Pagina

1/6

De gemeenteraad besluit: Conform

Vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 16 december 2021.

Griffier

Voorzitter

Martine Klaassen Bos 23-12-2021

Aanleiding

A. van Dam 23-12-2021

Inkomensgrens Op dit moment geldt er een inkomensgrens van 105% van de bijstandsnorm voor het recht op de individuele inkomenstoeslag. Dit is vastgelegd in artikel 2 lid 1 van de verordening Deze inkomensgrens komt nog vanuit gezamenlijk beleid met Schagen. Landelijk gezien is dit inmiddels een lage inkomensgrens, ook in vergelijking met andere regiogemeenten. 10% regel Op landelijk niveau is er veel aandacht voor de regelingen vanuit de Participatiewet. Er is veel kritiek op verlagingen van uitkeringen door volwassen medebewoners in het huishouden. Artikel 2 lid 2 van verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon 2016 (in het vervolg: de verordening) bevat de zogenaamde 10% regel. Volgens deze regel moet in de berekening op het recht op de individuele inkomenstoeslag 10% van de norm in mindering worden gebracht als een belanghebbende met meerdere volwassenen in een woning woont. Dit betekent dat er minder snel recht is op de individuele inkomenstoeslag als er volwassen medebewoners zijn. Daarnaast is de verwoording van de verordening op dit punt tegenstrijdig. Enerzijds wordt aangegeven dat geen rekening wordt gehouden met de kostendelersnorm voor het recht op de individuele inkomenstoeslag, anderzijds moet wel de 10% regel worden toegepast in geval van volwassen medebewoners.

Gezien de huidige (landelijke) visie op het sociale vangnet en de tegenstrijdigheid in de verordening, wordt voorgesteld deze regel aan te passen. Beoogd bestuurlijk/maatschappelijk doel/effect Goede toegang tot inkomensondersteuning voor minima. Motivering per voorgesteld besluit

Pagina

2/6

Verhogen inkomensgrens De geluiden dat een minimuminkomen lastig is om van rond te kunnen komen worden steeds luider. De hoogte van de bijstandsgrens wordt vanuit verschillende hoeken bekritiseerd. Bij de bepaling in de huidige verordening van de inkomensgrens van 105% van de bijstandsnorm voor het recht op de individuele inkomenstoeslag, is uitgegaan dat bij een meer-inkomen boven 105% verwacht wordt dat een inwoner voldoende mogelijkheid heeft om genoeg te sparen om een potje te kunnen creëren voor onvoorziene kosten. Ook wanneer iemand voor langere tijd een lager inkomen heeft maar wel net boven deze grens zit. In het licht van de huidige ontwikkelingen en steeds hoger wordende vaste lasten wordt voorgesteld dit aan te passen. Ook omdat in andere gemeenten andere grenzen worden gehanteerd. Het is belangrijk dat de verschillen tussen gemeenten, regionaal gezien, maar ook landelijk beschouwd, niet te groot zijn. Een inwoner zou niet veel beter of slechter uit moeten zijn afhankelijk van de gemeente waar hij of zij woonachtig is. Daarom wordt voorgesteld de inkomensgrens voor het recht op de individuele inkomenstoeslag te verhogen naar 110% van de bijstandsnorm. Hiermee wordt de doelgroep die gebruik kan maken van deze regeling, vergroot met ongeveer 26%. Hiervoor moet artikel 2 lid 1 van de Verordening aangepast worden.

Aanpassen 10% regel In de verordening staat duidelijk omschreven dat geen rekening wordt gehouden met de kostendelersnorm voor de beoordeling op het recht op de individuele inkomenstoeslag. Door toevoeging van de 10% regel wordt alsnog op een andere wijze rekening gehouden met volwassen medebewoners, alsnog een vorm van kostendelersnorm. Hierdoor hebben belanghebbenden met volwassen medebewoners alsnog minder snel recht op de individuele inkomenstoeslag. In verband hiermee, en in het licht van de huidige (landelijke) visie op het sociale vangnet, wordt voorgesteld deze regel ook aan te passen. Artikel 2 lid 2 van verordening individuele inkomenstoeslag wordt dan gewijzigd. Daarnaast worden er een aantal grammaticale aanpassingen gedaan. Kanttekeningen en risico’s (incl. argumenten) Door het verhogen van de inkomensgrens van 105% naar 110% van de bijstandsnorm, wordt de doelgroep die aanspraak kan maken op de individuele inkomenstoeslag vergroot. Dit heeft financiële gevolgen. Deze financiële gevolgen zijn berekend op grond van de te verwachte toename aan aanvragen voor de individuele inkomenstoeslag. Uit deze berekening volgt dat de extra kosten die met deze aanpassing gemoeid gaan, binnen het budget voor bijzondere bijstand kunnen worden opgevangen. Het betreft hier echter een

Pagina

3/6

inschatting, het werkelijke aantal aanvragen kan uiteindelijk hoger liggen waardoor eventueel aanvullend budget nodig is. Alternatieven (incl. argumenten) In verband met het vergroten van de doelgroep, de hoogte van de individuele inkomenstoeslag iets verlagen om hiermee de extra kosten die ermee gepaard gaan, te drukken. Er is bewust gekozen om de hoogte van de individuele inkomenstoeslag niet te verlagen. In de regiogemeenten wordt hetzelfde, of ongeveer hetzelfde bedrag aangehouden. Voor de besluitvorming was van belang zoveel mogelijk aansluiting te zoeken bij de landelijke regelingen, maar vooral die in de regio, om grote verschillen te voorkomen. In Texel en Schagen wordt hetzelfde bedrag aangehouden als in Hollands Kroon. De hoogte van de individuele inkomenstoeslag is hier 40% van de van toepassing zijnde bijstandsnorm. In Texel wordt ook een inkomensgrens van 110% van de bijstandsnorm gehanteerd. In Schagen nog de grens van 105%. In Den Helder is de hoogte 1,5% lager (38,5% van de bijstandsnorm). Hier wordt een inkomensgrens van 110% van de bijstandsnorm aangehouden. Er is onderzocht wat het effect van aansluiting bij het beleid van Den Helder zou zijn. Een verlaging van 1,5% levert op het aantal individuele inkomenstoeslagen wat gemiddeld wordt toegekend in Hollands Kroon, geen noemenswaardig voordeel voor de begroting op.

Ook niet wanneer de doelgroep, en dus het aantal toekenningen stijgt. Maar voor een inwoner met een laag inkomen, kan wel elke euro meetellen. Daarom is een verlaging van de hoogte van de individuele inkomenstoeslag niet wenselijk. Financiële gevolgen Kosten/opbrengsten Dekking binnen begroting

€ 33.865 Programma: vitaliteit Cluster: bestaanszekerheid

Geen dekking binnen begroting

Dekkingsvoorstel: n.v.t.

Fiscale gevolgen

-

Toelichting: De verwachting is dat de uitgaven individuele inkomenstoeslag voor 2021 in lijn zijn met voorgaande jaren. In verband hiermee is uitgegaan van de totale bedragen in 2020 (omdat 2021 nog niet volledig is afgerond). Er is de afgelopen jaren weinig verschil in het aantal aanvragen individuele inkomenstoeslag. De cijfers van 2020 zijn daarom representatief genoeg om een grove berekening te kunnen maken voor de te verwachten extra kosten die een vergroting van de doelgroep met zich meebrengen.

Pagina

4/6

In 2020 is in totaal € 148.046,00 aan individuele inkomenstoeslag uitbetaald. Het ging hierbij om 178 uitbetalingen aan alleenstaanden, en 105 uitbetalingen aan gezinnen of alleenstaande ouders. Dit is een ratio van ongeveer twee derde (67%) om één derde (37%).* Van de totale doelgroep van inwoners met een inkomen tot 105% bereiken we gemiddeld 24% die daadwerkelijk een aanvraag voor de individuele inkomenstoeslag doet en toegekend krijgt. Hiermee heeft ook te maken dat in deze doelgroep kunnen zelfstandige ondernemers zitten, en niet inzichtelijk is wat het vermogen van deze doelgroep is (er gelden ook vermogensgrenzen om in aanmerking te kunnen komen voor de individuele inkomenstoeslag). Hierdoor kan de doelgroep die recht heeft op de individuele inkomenstoeslag groter lijken dan het in werkelijkheid is. De verwachting is dat bij een verruiming van de doelgroep door de inkomensgrens van 105% naar 110% van de bijstandsnorm te verhogen, we ongeveer hetzelfde percentage van de nieuwe doelgroep zullen bereiken die daadwerkelijk een aanvraag voor de individuele inkomenstoeslag doen en toegekend krijgen, om dezelfde reden als hierboven beschreven.

Huishoudens in Hollands Kroon tot 105% van de bijstandsnorm = 1.086 huishoudens Huishoudens in Hollands Kroon tot 110% van de bijstandsnorm = 1.371 huishoudens* Bij het verhogen van de inkomensgrens naar 110% wordt de doelgroep in absolute aantallen met 285 huishoudens vergroot. Dit is afgerond een percentage van 26%. Hierbij moet dus bedacht worden dat in de praktijk slechts een deel aanspraak maakt op de individuele inkomenstoeslag. Te verwachten extra uitgaven Uitgaande van hetzelfde bereik binnen de nieuwe doelgroep inwoners met een inkomen tot 110% van de bijstandsnorm (24%), betekent dit feitelijk een groei van 68,4 huishoudens die naar verwachting gebruik gaan maken van de individuele inkomenstoeslag. Voor de berekening wordt het aantal meer-huishoudens afgerond naar 69. Hiervan kan uitgegaan worden dat 63% hiervan alleenstaanden, en 37% gezinnen of alleenstaande ouders is (zoals uit de cijfers van 2020 en 2021 naar voren is gekomen). 63% van 69 is afgerond 43 alleenstaanden. 37% van 69 is afgerond 25 gezinnen of alleenstaande ouders.

Pagina

5/6

Extra kosten alleenstaanden:

43 x € 430,- = € 18.490,-

Extra kosten gezinnen of alleenstaande ouders:

25 x € 615,- = € 15.375,-

Totaal te verwachten extra kosten

€ 33.865,-

De totaal te verwachten extra kosten wordt gedekt binnen de begroting. *Noot 1: Uit de cijfers van 2021 die tot nu toe bekend zijn, komt dezelfde ratio naar voren. Tot nu toe zijn er 138 aanvragen aan alleenstaanden toegekend, en 79 aan gezinnen of alleenstaande ouders. Dit is ook ongeveer twee derde (64%) om één derde (36%). *Noot 2: De cijfers van de minimascan van Stimulansz, laatste meting juli 2020, van het aantal huishoudens tot 105% en 110% van de bijstandsnorm in Hollands Kroon zijn gebruikt voor de berekening. Nieuwere cijfers zijn niet aanwezig. *Noot 3: uitgaande van bedragen van de individuele inkomenstoeslag van 2021, bedragen 2022 zijn nog niet bekend.

Communicatie De verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon 2022 zal in DROP worden gepubliceerd. De verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon 2016 met DROP worden ingetrokken. De doelgroep zal met een persbericht en een nieuwsbericht op onze website worden ingelicht over de veranderingen rondom de individuele inkomenstoeslag. De cliëntenraad Participatiewet zal met een brief worden ingelicht over het besluit. Bijlagen 1. Verordening individuele inkomenstoeslag Hollands Kroon 2022 2. Advies cliëntenraad aanpassing IIT 3. Reactie advies aanpassing IIT

Pagina

6/6 Digitally signed by Zynyo B.V. Date: 2021.12.23 21:53:00 CET Document ID: 86403603-56cd-439f-ba2b-9691be800cf4