Document · PDF

Programmabegroting 2023

Raad 3 november 2022, gemeente HollandsKroonBij agendapunt: Programmabegroting 202316.942 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Begroting 2023-2026

Begroting 2023-2026 Doelstellingen, prestaties, indicatoren en beleidsvoornemens

Gemeente Hollands Kroon Anna Paulowna, 3 november 2022

Begroting 2023-2026

Inhoud

Inhoud ........................................................................................................................................................................................................................................................................3 Voorwoord .................................................................................................................................................................................................................................................................9 Samenvatting ...........................................................................................................................................................................................................................................................10 Inleiding en leeswijzer..............................................................................................................................................................................................................................................12 Meerjarenbeeld .......................................................................................................................................................................................................................................................15 Kredieten

............................................................................................................................................................................................................................................19 Resume totaal ....................................................................................................................................................................................................................................20 Programma’s............................................................................................................................................................................................................................................................21 Programma Bedrijvigheid ........................................................................................................................................................................................................................................22 Cluster Economische ontwikkeling .........................................................................................................................................................................................................22 Bedrijfsleven en

bedrijventerreinen...................................................................................................................................................................................................23 Agrarische hoofdstad .........................................................................................................................................................................................................................25 Arbeidsmarkt en Onderwijs................................................................................................................................................................................................................27 Arbeidsmigranten...............................................................................................................................................................................................................................28 Cluster Havens........................................................................................................................................................................................................................................30 Cluster Toerisme en

Recreatie................................................................................................................................................................................................................31 Overzicht kosten programma Bedrijvigheid ...........................................................................................................................................................................................33 Autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen...................................................................................................................................................................34 Programma Dienstverlening ....................................................................................................................................................................................................................................37 Cluster Bestuur .......................................................................................................................................................................................................................................37 Bestuurlijke

vernieuwing....................................................................................................................................................................................................................37 Cluster Organisatie .................................................................................................................................................................................................................................38 Communicatie & participatie .............................................................................................................................................................................................................39 Verbetering van de gemeentelijke dienstverlening ...........................................................................................................................................................................42

Begroting 2023-2026

Digitale veiligheid ...............................................................................................................................................................................................................................42 Cluster leges en heffingen ......................................................................................................................................................................................................................44 Cluster Financiën ....................................................................................................................................................................................................................................44 Overzicht kosten programma Dienstverlening.......................................................................................................................................................................................45 Autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen...................................................................................................................................................................46 Programma Leefbaarheid

........................................................................................................................................................................................................................................51 Cluster Infrastructuur .............................................................................................................................................................................................................................51 Onderhoud wegen en civiele kunstwerken........................................................................................................................................................................................51 Verkeersveiligheid ..............................................................................................................................................................................................................................52 Mobiliteit en bereikbaarheid..............................................................................................................................................................................................................54 Cluster Milieu

.........................................................................................................................................................................................................................................55 Energietransitie ..................................................................................................................................................................................................................................55 Circulaire gemeente ...........................................................................................................................................................................................................................59 Klimaatadaptatie ................................................................................................................................................................................................................................60 Biodiversiteit ......................................................................................................................................................................................................................................62 Cluster Omgevingskwaliteit

....................................................................................................................................................................................................................64 Wonen ................................................................................................................................................................................................................................................64 Onderhoud groen ...............................................................................................................................................................................................................................67 Leefbaarheid.......................................................................................................................................................................................................................................67 Cluster Veiligheid....................................................................................................................................................................................................................................72

Ondermijning......................................................................................................................................................................................................................................72 Zorg en Veiligheid...............................................................................................................................................................................................................................74 Digitale Veiligheid...............................................................................................................................................................................................................................76 Overzicht kosten programma Leefbaarheid ...........................................................................................................................................................................................77 Autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen...................................................................................................................................................................78 Begroting 2023-2026

Programma Vitaliteit................................................................................................................................................................................................................................................87 Cluster Zorg ............................................................................................................................................................................................................................................87 Cluster Bestaanszekerheid .....................................................................................................................................................................................................................90 Cluster Kunst en Cultuur.........................................................................................................................................................................................................................93 Cluster Sport en Educatie .......................................................................................................................................................................................................................94 Overzicht kosten programma Vitaliteit

Weerstandsvermogen ......................................................................................................................................................................................................109 Risico-inventarisatie & ontwikkelingen ................................................................................................................................................................................................109 Weerstandscapaciteit...........................................................................................................................................................................................................................113 Algemene reserve.................................................................................................................................................................................................................................114 Reserve Risico Grondexploitaties .........................................................................................................................................................................................................114 Onvoorziene uitgaven/ begrotingsbuffer

.............................................................................................................................................................................................114 Reserve vastgoed..................................................................................................................................................................................................................................114 Onbenutte / Vrije ruimte in de belastingcapaciteit..............................................................................................................................................................................114 Overzicht van de weerstandscapaciteit van de Gemeente Hollands Kroon.........................................................................................................................................115 Ratio weerstandsvermogen..................................................................................................................................................................................................................115 Beoordeling ratio..............................................................................................................................................................................................................................116 Paragraaf 2.

Financiering .......................................................................................................................................................................................................................................119 Treasury................................................................................................................................................................................................................................................119 Renterisicobeheer ................................................................................................................................................................................................................................119 Kasgeldlimiet (kort geld)...................................................................................................................................................................................................................119 Renterisiconorm (lang geld) .................................................................................................................................................................................................................120 Kredietrisicobeheer

Dividend................................................................................................................................................................................................................................................121 Gemeentefinanciering ..........................................................................................................................................................................................................................121 Debiteuren- en crediteurenbeheer ......................................................................................................................................................................................................121 Schatkistbankieren ...............................................................................................................................................................................................................................121 EMU-saldo en Wet Hof .........................................................................................................................................................................................................................122 EMU-saldo

........................................................................................................................................................................................................................................122 Renteresultaat ......................................................................................................................................................................................................................................123 Paragraaf 3. Lokale heffingen ................................................................................................................................................................................................................................124 Trends & Ontwikkelingen .....................................................................................................................................................................................................................124 Onroerende zaakbelasting .....................................................................................................................................................................................................................................125 Rioolheffing

......................................................................................................................................................................................................................................127 Afvalstoffenheffing...........................................................................................................................................................................................................................128 Lokale lastendruk..................................................................................................................................................................................................................................129 Kwijtschelding.......................................................................................................................................................................................................................................131 Andere heffingen en rechten ...............................................................................................................................................................................................................131 Paragraaf 4.

Grondbeleid .......................................................................................................................................................................................................................................132 Regionaal beleid ...................................................................................................................................................................................................................................132 Gemeentelijk beleid .............................................................................................................................................................................................................................132 Trends & ontwikkelingen......................................................................................................................................................................................................................133 Beleidsdoel .......................................................................................................................................................................................................................................134 Wat gaat het kosten?

.......................................................................................................................................................................................................................134 Lopende projecten ...........................................................................................................................................................................................................................135 Financiële positie..............................................................................................................................................................................................................................137 Paragraaf 5. Kapitaalgoederen...............................................................................................................................................................................................................................138 Trends & ontwikkelingen......................................................................................................................................................................................................................138 Begroting 2023-2026

Riolering................................................................................................................................................................................................................................................138 Openbare Verlichting ...........................................................................................................................................................................................................................139 Infrastructuur .......................................................................................................................................................................................................................................139 Openbaar Groen ...................................................................................................................................................................................................................................139 Water....................................................................................................................................................................................................................................................139

Begraafplaatsen....................................................................................................................................................................................................................................140 Speeltoestellen en terreinmeubilair.....................................................................................................................................................................................................140 Civiele Kunstwerken .............................................................................................................................................................................................................................140 Havens ..................................................................................................................................................................................................................................................140 Gebouwen ............................................................................................................................................................................................................................................140 Paragraaf 6.

Verbonden partijen............................................................................................................................................................................................................................141 Definitie verbonden partij ....................................................................................................................................................................................................................141 Beleidskaders........................................................................................................................................................................................................................................141 Het bestuurlijke en financiële risico van verbonden partijen...............................................................................................................................................................141 Stuur- en beheerinstrumentarium .......................................................................................................................................................................................................142 Financiële bijdrage aan de verbonden partijen

Bedrijfsvoering...................................................................................................................................................................................................................................152 Financiële begroting...............................................................................................................................................................................................................................................157 Meerjarenbeeld 2022 – 2025 (inclusief resultaat voor en na bestemming)..........................................................................................................................................................158 Investeringsstaat 2023 – 2026 ...............................................................................................................................................................................................................................160 Overzicht incidentele baten en lasten ...................................................................................................................................................................................................................162 Taakvelden

Bijlage 1

Meerjarige balans..............................................................................................................................................................................................................................174

Bijlage 2

Staat van reserves en voorzieningen.................................................................................................................................................................................................175

Bijlage 3

Beleidsindicatoren Besluit begroting en verantwoording (BBV).......................................................................................................................................................178

Bijlage 4

Risico’s...............................................................................................................................................................................................................................................181

Bijlage 5

Wensen uit het coalitieakkoord ........................................................................................................................................................................................................187

Bijlage 6

Aangenomen amendementen ..........................................................................................................................................................................................................191

Begroting 2023-2026

Voorwoord Deze begroting 2023-2026 is de eerste begroting van ons nieuwe college. Met dit document bieden wij een sluitende begroting en meerjarenperspectief aan, en de eerste concrete vertaling van ons coalitieakkoord Samen bouwen aan vertrouwen. De komende maanden werken we het coalitieakkoord verder uit in het collegeprogramma. Daarin zetten we de inhoud van het coalitieakkoord om in concrete projecten, voorzien van een planning. De resultaten van de bespreking van de begroting in de gemeenteraad betrekken we hier waar mogelijk bij. Dat doen we ook met externe factoren waarvan we de strekking nu nog niet of niet volledig kennen, zoals autonome prijsontwikkelingen en het kabinetsbeleid voor ingrijpende actuele vraagstukken. Beide raken ons, maar liggen geheel of gedeeltelijk buiten onze invloedssfeer. Maar hoe we willen omgaan met de gemeenteraad en met onze inwoners bepalen we zelf. We hechten veel waarde aan de inbreng van de raad. Dat is een wezenlijk onderdeel van de werkwijze die we nastreven, met een heldere beleidscyclus, die wordt gevoed door goede en betrouwbare informatie over effecten van gemeentelijk beleid. Met de gemeenteraad bespreken we graag welke verbeteringen hierin wenselijk zijn, zodat we sneller en beter kunnen bijsturen. We hechten eveneens veel waarde aan het gesprek met de samenleving.

In deze begroting gaan we daarop in, en in ons collegeprogramma werken we dat verder uit. Deze begroting is voor ons college een belangrijke mijlpaal, en het startpunt van een nieuwe cyclus van planning en control. We staan voor grote uitdagingen, op tal van beleidsterreinen: van landbouwtransitie tot energie- en warmtetransitie, en van woningbouw tot zorg, cultuur en sport. Er liggen vele onzekerheden nog voor ons. Denk aan de hoge inflatie en stijgende energieprijzen. Verbinding met de inwoners uit onze kernen is in deze tijden extra hard nodig. Daarom blijft investeren in een stevige basis belangrijk; het positieve beeld in de begroting betekent dat daar ruimte voor is. Samen met de raad en samen met onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties zullen wij ons tot het uiterste inspannen om die uitdagingen het hoofd te bieden. Samenwerken begint met begrijpelijke en toegankelijk informatie. Als eerste stap hebben we daarom een samenvatting opgenomen in deze begroting. Voor wie verder wil lezen hebben we aan de inleiding een leeswijzer toegevoegd. Daarin lichten we toe wat in elk volgend hoofdstuk ter sprake komt. We verwachten dat we daarmee bijdragen aan een goede politieke discussie in de gemeenteraad, en aan een breed gedragen besluit. College van burgemeester en wethouders

Begroting 2023-2026

Samenvatting De begroting 2023 sluit met een positief saldo van € 2.517.110 in 2023. Zie onderstaande tabel1. Dit saldo loopt tot en met 2025 op, vooral doordat incidentele uitgaven na 2023 niet terugkomen. Het jaar 2026 sluit met een tekort. Dat is het gevolg van de herverdeling van het gemeentefonds. Deze leidt voor veel gemeenten tot veel lagere inkomsten.

In onze eerste begroting zetten we op een aantal punten onze koers in, zowel in prestaties, als in beleidsvoornemens. Centraal daarbij staat om inwoners nadrukkelijk te betrekken bij onze besluitvorming en om in onze keuzes nog beter aansluiting te vinden bij de beleving van inwoners over de kwaliteit en leefbaarheid in onze kernen en de ontwikkelingen in het buitengebied. We willen dat grootschalige ontwikkelingen een sociale, ruimtelijke en duurzame meerwaarde hebben voor de inwoners. Hiervoor ontwikkelen we een Brede Welvaart Kader dat we vastleggen in de nieuwe Omgevingsvisie. De economische koers werken we verder uit en deze dient ook als bouwsteen voor de nieuwe Omgevingsvisie. We intensiveren de contacten met de ondernemers in de gemeente in alle sectoren. We hebben een lokaal bestuur voor ogen dat onze inwoners als dichtbij en betrokken ervaart, en dat vertrouwen wekt. De raad gebruikt beeldvormende bijeenkomsten voor het gesprek met inwoners, bedrijven of andere belanghebbenden en/of deskundigen over een bepaald onderwerp. De raad gaat op werkbezoek en het inspreekuur is vervangen door het raadscafé. We investeren in dorpsmanagers, als aanspreekpunten in de dorpen.

In ons financiele systeem wordt een positief saldo met een min aangeduid.

Begroting 2023-2026

Voor het Omgevingsplan wordt in de komende jaren in alle dorpen geïnventariseerd wat wensen zijn van inwoners en dit wordt vertaald in een ambitiedocument per kern. We ontwikkelen het ambitiedocument door naar een dorpsontwikkelvisie. De Woonvisie gaan we herzien, om zo de gewenste 30% sociaal, 30% middelduur en 40% vrije sector verdeling te bereiken. Daar waar nodig voeren we actiever grondbeleid. Er volgt een nieuw Programma Duurzaamheid en een Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie, om invulling te geven aan de stelling uit ons coalitieakkoord dat duurzaamheid en klimaatadaptatie leidende principes zijn. We zetten er op in dat alle scholen in het primair onderwijs komende vier jaar een kindcentrum worden en stellen nieuw sport- en beweegbeleid op, met als basis een brede inventarisatie naar kansen en behoeften. We maken een stimulerend archeologie- en monumentenbeleid. We continueren de ingeslagen weg op gebied van zorg en ondersteuning, maar zien dat een verbinding tussen de fysieke leefomgeving en de sociale leefomgeving noodzakelijk is om opgaven voor leefbaarheid en maatschappelijke weerbaarheid aan te kunnen. We stellen een lokale inclusieagenda op. We werken een ondersteuningsregeling uit om maatschappelijke instellingen financieel tegemoet te komen in de energiecrisis. Ons uitgangspunt is dat de we de sociale en maatschappelijke infrastructuur op orde houden.

De kosten van projecten stijgen. Een eind aan deze stijging is nog niet in beeld. Prijsontwikkelingen en kredietverhogingen zijn, voor zover nu bekend, verwerkt in het begrotingssaldo. Helaas hebben prijsontwikkelingen fors impact op het saldo. Er is voor een bedrag van zo’n € 1.000.000 verwerkt. We denken dat, uitgaande van alle lopende projecten, dit effect het komende jaar groter wordt. We anticiperen hierop door het (structurele) inflatiebudget te verhogen met € 500.000. Daarnaast gaan we de komende periode alle grote projecten (al in gang gezet en nog te verwachten) analyseren en werken we verschillende opties uit op maatschappelijke en financiële impact. Na vaststelling van de begroting werken we het coalitieakkoord verder uit in een collegeprogramma waarin we onze plannen voor de komende vier jaar nader duiden en faseren. Met het collegeprogramma, dat begin 2023 volgt hebben we dan ook een goede basis om vervolgens de Kadernota 2024 op te stellen. Onze wens is om in kortere cycli, monitoringsinformatie te verzamelen, zodat we sneller kunnen bijstellen en hierover ook het gesprek kunnen voeren met de raad en onze inwoners. Komende jaren willen we ons daar voor inspannen en op die manier de beleidscyclus nog verder doorontwikkelen.

Begroting 2023-2026

Inleiding en leeswijzer De begroting markeert het begin van het volgende jaar, en in het verkiezingsjaar 2022 ook de start van een nieuw college van burgemeester en wethouders. Samen bouwen aan vertrouwen is de titel van het coalitieakkoord. We hebben een lokaal bestuur voor ogen dat onze inwoners als dichtbij en betrokken ervaren, en dat vertrouwen wekt. In ons collegeprogramma werken we dat verder uit. In onze eerste begroting zetten we op een aantal punten al een andere koers in. Dat doen we met het begrip brede welvaart als leidraad. Daarmee bedoelen we dat we welvaart zien als meer dan uitsluitend economische groei. Het gaat ons ook om de kwaliteit van de leefomgeving: om zaken als gezondheid, onderwijs, duurzaamheid en milieu, leefomgeving, sociale samenhang en veiligheid. En om het betrekken van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties bij de keuzes waar de gemeente voor staat. Daarbij kan het gaan om nieuw beleid, maar ook om het beschouwen en heroverwegen van lopende zaken. Deze begroting is – net als de begroting 2022 – samengesteld uit vier programma’s: bedrijvigheid, dienstverlening, leefbaarheid en vitaliteit. De uitgangspunten van brede welvaart betrekken we op al deze programma’s. De besluitvorming over de gemeenteraad vindt plaats tegen de achtergrond van uitzonderlijke maatschappelijke en economische omstandigheden.

De inflatie en stijging van prijzen van energie en materialen is de afgelopen decennia nog nooit zo hoog geweest als nu. Dat maakt begroten lastig. Ook de noodzakelijke veranderingen in de landbouw en de energievoorziening stelt ons voor grote uitdagingen. Hoe de oorlog in Oekraïne verloopt valt niet te voorspellen. Nu al wordt onze gemeente geconfronteerd met de opvang van grote aantallen vluchtelingen. Daarbij komt nog onzekerheid over het rijksbeleid. Bijvoorbeeld over de systematiek van financiering en de korting op het gemeentefonds vanaf 2026. Al deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat er minder zekerheden zijn dan we gewend zijn en dat risico’s toenemen. In deze begroting gaan we ook daarop in. De begroting 2023 - 2026 bestaat uit vijf delen: een meerjarenbeeld, de programma’s, de paragrafen, de financiële begroting en de bijlagen. Hieronder geven we aan hoe elk deel is opgebouwd, en lichten we dat kort toe. In tegenstelling tot vorige jaren presenteren we geen apart voorstel ‘wensen en noodzakelijkheden’. In deze begroting zijn die al verwerkt, samen met de autonome ontwikkelingen, voor zover al bekend. Op deze manier is duidelijk wat de effecten zijn van de noodzakelijkheden en wensen op het begrotingssaldo en het meerjarenperspectief.

Begroting 2023-2026

Programma’s In deze begroting zijn vier programma’s uitgewerkt: Bedrijvigheid, Dienstverlening, Leefbaarheid en Vitaliteit. Voor ieder programma benoemen we de doelstellingen (‘wat willen we bereiken’) en prestaties (‘wat gaan we ervoor doen’). Dat doen we in aparte tabellen. De doelen meten we met effect-indicatoren (outcome). De prestaties meten we met prestatie-indicatoren (output). We verbinden aan de indicatoren ook streefwaardes. Op die manier laten we zien welke ambitie we hebben. We noemen de prestaties die we in 2023 willen behalen. In deze begroting hebben we een volgende stap gezet in de weergave hoe doelen en prestaties zich tot elkaar verhouden. Hoewel de Kadernota het eerste product van een nieuwe beleidscyclus is, hebben we daarbij ook gekeken hoe we doelen en maatschappelijke effecten scherper kunnen formuleren. Helaas hebben nog niet alle effectindicatoren al een streefwaarde. In de aanloop naar de Kadernota 2024 onderzoeken we verder hoe we deze kunnen meten. In de tabellen ziet dat er nu als volgt uit: Doel of prestatie

Indicator

Streefwaarde

De prestaties meten we met prestatie-indicatoren. We verbinden aan de indicatoren ook streefwaardes. Op die manier laten we zien welke ambitie we hebben. We noemen de prestaties die we in 2023 willen behalen. Daarnaast formuleren we beleidsvoornemens en projecten. Hieronder verstaan we activiteiten of producten waar we mee aan het werk gaan in 2023, maar waar we nog geen concrete indicatoren en streefwaarden aan kunnen verbinden. In de beleidsvoornemens kijken we ook wat verder in de tijd, om een eerste indruk te geven van de uitwerking van ons collegeprogramma. In de tabellen ziet dat er als volgt uit: Beleidsvoornemen

Omschrijving

Planning

We benoemen ook een aantal bestuurlijke projecten waar we via de beleidscyclus op willen monitoren, omdat ze naar verwachting een grotere maatschappelijke of financiële impact hebben. Vooral met het oog op de prijsontwikkelingen vinden we dat relevant. Aan het eind van elk programma is dit in het totaaloverzicht van baten en lasten vanuit de meerjarenbegroting in een financiële tabel opgenomen en worden de autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen, en kredieten toegelicht.

Begroting 2023-2026

Paragrafen Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft een aantal paragrafen verplicht voor. Elke paragraaf heeft betrekking op een specifiek onderwerp dat verweven door de begroting voor komt. Door het apart te presenteren wordt het inzicht vergroot. Financiële begroting In de financiële begroting staat de begroting meerjarig gepresenteerd, de investeringsagenda, posten die incidenteel zijn opgenomen in de begroting en de begroting verdeeld over de verplichte taakvelden.

Begroting 2023-2026

Meerjarenbeeld Het meerjarenbeeld brengt de financiële perspectieven voor de periode tot en met 2026 in beeld en bouwt voort op de in de Kaderbrief 2023 gepresenteerde cijfers. Het uitgangspunt voor programmabegroting 2023 - 2026 is het saldo uit de programmabegroting 2022, aangevuld met de structurele effecten uit raadsbesluiten tot en met september 2022. In de begroting is ook de Septembercirculaire gemeentefonds 2022 verwerkt. De autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen zijn al verwerkt in deze begroting. Dat geldt ook voor alle financiële tabellen die in de verschillende programma’s zijn opgenomen. Op hoofdlijnen vindt u in onderstaande tabel het verloop van het begrotingssaldo, inclusief autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen. De begroting 2023 sluit met een positief saldo van € 2.517.110 in 2023. Dit saldo loopt tot en met 2025 op, vooral doordat incidentele uitgaven na 2023 niet terugkomen. Het jaar 2026 sluit met een tekort van € 1.827.673. Dat is het gevolg van de herverdeling van het gemeentefonds. Die leidt voor veel gemeenten tot veel lagere inkomsten. Ook voor Hollands Kroon. Daarom wordt 2026 wel het ´ravijnjaar´ genoemd. Het saldo van 2023 is exclusief de verwerking van de kredieten van projecten waarover de gemeenteraad nog moet besluiten, maar waarvan aannemelijk is dat deze uiteindelijk wel uitgevoerd gaan worden.

Deze kredieten maken dus geen deel uit van (de besluitvorming over) de begroting 2023. Ze zijn opgenomen in de roze gemarkeerde tabel, om duidelijk te maken wat de effecten zijn van latere besluitvorming op het meerjarensaldo. Met de nu voorgestelde autonome ontwikkelingen, noodzakelijkheden en wensen, presenteren we u een sluitend meerjarensaldo.

Begroting 2023-2026

In de begroting zijn beleidsvoornemens genoemd, waarvan nog niet duidelijk is welke financiering nodig is in de uitvoering daarvan. Dat vraagt onze aandacht in de volgende jaren. Er zijn autonome ontwikkelingen die het meerjarensaldo sterk kunnen beïnvloeden. In de Kaderbrief 2023 benoemden we onder andere: asielcrisis, oorlog in Oekraïne, stikstofcrisis & toekomst van de agrarische sector, klimaatverandering en inflactie. De gevolgen zijn nog niet goed in te schatten. De risico’s zijn benoemd in de paragraaf Weerstandsvermogen. In de tabel op de volgende pagina sommen we de autonome ontwikkelingen, wensen en noodzakelijkheden op. Een nadere toelichting vindt u terug in de programma’s waar de mutatie betrekking op heeft. Autonome ontwikkelingen Dit zijn de ontwikkelingen die al dan niet wettelijk verplicht zijn, die van buiten op ons afkomen of waar (in de regio) afspraken over zijn gemaakt. De gemeente heeft hier geen invloed op en slechts beperkt een keuze. Noodzakelijkheden Dit zijn de mutaties waar al eerder op besloten is of waar al afspraken aan ten grondslag liggen. U heeft nog beperkt keuze om er vanaf te wijken, maar afwijken heeft vaak ook een consequentie. Wensen Dit zijn de keuzes waar u beleidsvrijheid heeft om vanaf te wijken.

Begroting 2023-2026

Kredieten Onderstaande kredieten zijn verwerkt in de begroting.

Nog niet in saldo meegenomen kredieten Onderstaande kredieten zijn niet meegenomen in de begroting. Het zijn projecten waar de raad nog over moet besluiten . In de onderstaande tabel zijn de gevolgen van een instemmend besluit aangegeven voor de jaren na 2023.

Begroting 2023-2026

Resume totaal

Begroting 2023-2026

Programma’s

Begroting 2023-2026

Programma Bedrijvigheid De afgelopen jaren is sterk ingezet op economische groei en grootschalige ontwikkelingen, zoals datacenters. Hierbij is het draagvlak onder inwoners niet altijd vooraf meegewogen en het gesprek over de betekenis van voorgenomen ontwikkelingen en de ruimtelijke en maatschappelijke impact ervan beperkt gevoerd. Voor de grote ontwikkelingen maken we nu een ‘pas op de plaats’ en starten we in 2023 met een onderzoek naar de totstandkoming van de datacenters in Hollands Kroon. We willen dat nieuwe economische ontwikkelingen een maatschappelijke, ruimtelijke en duurzame meerwaarde hebben voor de inwoners. Hiervoor ontwikkelen we een Brede Welvaart Kader (zie programma leefbaarheid) dat we vastleggen in de nieuwe Omgevingsvisie. Nieuwe initiatieven gaan we toetsen aan dit kader. We willen dat duurzame bedrijven zich vestigen in Hollands Kroon en/of hier blijven. De economische koers werken we verder uit en deze dient tevens als bouwsteen voor de nieuwe Omgevingsvisie. We werken zowel reactief als proactief. We begeleiden ondernemers met vragen en denken met hen mee. We investeren in extra menskracht voor ons ondernemersloket en intensiveren de contacten met de ondernemers in de gemeente.

Cluster Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? Goed relatiebeheer met bedrijven en inwoners in Hollands Kroon bij

waardering door bedrijven en inwoners van economische ontwikkelingen in

economische ontwikkelingen

Hollands Kroon

Versterken van de economische structuur

aantal banen (LISA Vestigingenregister)

Een goede staat van onze bedrijventerreinen

waardering van de bedrijventerreinen door ondernemers en inwoners

18.000

rapportcijfer vestigingsklimaat rapportcijfer ondernemingsklimaat Voldoende en kwalitatief goede winkelvoorzieningen in de

waardering van winkeliers en inwoners van de winkelvoorzieningen in de 4

hoofdkernen

Begroting 2023-2026

Bedrijfsleven en bedrijventerreinen Begin 2022 heeft de gemeente regionale afspraken over bedrijventerreinen vastgelegd in het Convenant Werklocaties. Binnen de gemeente Hollands Kroon hebben we diverse bedrijventerreinen waaronder: Agriport A7, Hoornseweg, Kooyhaven, Kruiswijk, Molenveld, Winkelerzand en Robbenplaat. De afspraken in het convenant moeten leiden tot een gezonde balans tussen vraag en aanbod en bijdragen aan een gezond vestigingsklimaat voor ondernemend Hollands Kroon. In 2023 gaan we aan de slag met de verduurzaming en vergroening van onze bedrijventerreinen. We vinden het ook van groot belang dat de winkelvoorzieningen in de hoofdkernen van onze gemeente op een goed niveau blijven, zodat inwoners dichtbij hun dagelijkse boodschappen kunnen doen. Daarom inventariseren we structureel de wensen van lokale winkeliers en de potentie van de winkelgebieden en faciliteren winkeliers waar mogelijk. Ook startende bedrijven in Hollands Kroon ondersteunen we, via ons startersloket. Kansen, wensen en voorwaarden voor (nieuwe) grootschalige ontwikkelingen – zoals Agriport A7 – beoordelen we op basis van hun bijdrage aan brede welvaart (inclusief de landschappelijke inpassing). Hierbij speelt participatie van ondernemers een belangrijke rol. Om specifiek deze participatie te bekostigen hebben we € 40.000 opgenomen in de begroting.

We doen, op verzoek van de gemeenteraad, een verkennende studie naar de mogelijkheden voor een (park-)ontwikkeling aan de westflank van de A7 tussen Middenmeer en bedrijventerrein het Venster. Deze dient als bouwsteen voor de dorpsontwikkelvisie Middenmeer. Wat gaan we ervoor doen? Bedrijfsleven We ondersteunen en adviseren ondernemers op bijvoorbeeld

aantal verkochte bedrijfskavels

aantal vergunningaanvragen (voor vestiging en/of uitbreiding)

aantal ontwikkelingen waarbij bedrijfsleven actief betrokken wordt

vergunningen, subsidies en beschikbare grond. Via participatie ondernemers actief betrekken bij grote maatschappelijke ontwikkelingen We voeren relatiebeheer uit en zijn eerste aanspreekpunt voor

waardering voor de wijze waarop de gemeente ondernemers betrekt en de

bedrijven.

samenwerking zoekt aantal bezoeken door de bedrijfscontactfunctionaris aan de top 50 grootste

bedrijven We helpen beginnende ondernemers bij de start van het eigen bedrijf

aantal deelnemers aan webinars en/of het (regionaal) startersevenement

gemiddelde beoordeling van het webinar aanbod door de deelnemers

aantal unieke bezoekers op het digitale Startersloket Hollands Kroon

500

met ons (digitale) startersloket

Begroting 2023-2026

Bedrijventerreinen We stimuleren (samen met OFHK) samenwerking – participatie op

waardering voor de wijze waarop de gemeente ondernemers

onze bedrijventerreinen.

betrekt en de samenwerking zoekt

(3090) We werken aan de verduurzaming en vergroening van

aantal bedrijvenverenigingen dat ondersteund wordt met verduurzaming

bedrijventerreinen Agriport A7 We begeleiden de huidige datacenterontwikkelingen. Het

aantal hectares datacenters (bruto oppervlakte)

110

maatschappelijk draagvlak en landschappelijke inpassing zijn hierbij van essentieel belang. Winkelgebieden We inventariseren structureel de wensen van lokale winkeliers voor

aantal gesprekken dat per jaar wordt gevoerd met lokale winkeliers

We initiëren en leveren een bijdrage aan een onafhankelijk onderzoek naar de

het winkelgebied en faciliteren hierin waar mogelijk. Beleidsvoornemens Onderzoek datacenters

gemeentelijke overeenkomsten, besluitvorming en voorgenomen ontwikkelingen rondom de vestiging van datacenters. We ramen hiervoor € 100.000. Uitwerken Economische Koers HK

We stellen de Economische Koers op, op basis van doelstellingen van het nieuwe

coalitieprogramma, als bouwsteen voor de omgevingsvisie. We ramen hiervoor € 15.000. Westflank A7

We doen een verkennende studie naar de mogelijkheden voor een (park-

)ontwikkeling aan de westflank van de A7 tussen Middenmeer en bedrijventerrein het Venster. Deze dient als bouwsteen voor de dorpsontwikkelvisie Middenmeer. Randvoorwaarden behoud en potentie MKB in de kernen

We voeren een onderzoek uit naar welke randvoorwaarden er nodig zijn om

lokale ondernemers te behouden en de potentie in de bestaande winkelkernen. We ramen hiervoor € 50.000. Begroting 2023-2026

Economische agenda NHN

We werken mee aan de economische agenda van Noord-Holland Noord. We

ramen daar € 10.000 voor. Revitalisering bedrijventerreinen

Inventarisatie-onderzoek naar herstructurering en revitalisering huidige

2024

bedrijventerreinen i.r.t. NEER Scan.

Agrarische hoofdstad Wat willen we bereiken? Behoud van agrarische bedrijvigheid in Hollands Kroon

aantal vestigingen van landbouw, bosbouw en visserij in Hollands Kroon (LISA

840

Vestigingenregister) Goed relatiebeheer met de agrarische sector

waardering voor communicatie en ondersteuning vanuit de gemeente door agrarische bedrijven

De agrarische sector is een sector die voor Hollands Kroon van groot belang is. We investeren in een Agrarische hoofdstad van de toekomst en faciliteren daarom de kansen voor agrarische bedrijvigheid en initiëren en spelen een actief assisterende rol bij agrarische bedrijvigheid. We willen de unieke uitgangspositie van een vitale agrarische sector met een duurzaam en gezond toekomstperspectief binnen Hollands Kroon behouden en versterken. De contacten met de sector intensiveren we. Met de concrete projecten uit de Uitvoeringsagenda Agrarische Sector werken we aan duurzame bedrijfsvoering, innovatie, watermanagement en ruimtelijke ontwikkeling. Hiervoor is € 50.000 per jaar begroot. We werken daarbij samen met agrariërs en partners als HHNK, Greenport NHN en LTO NHN. Innovatieve ontwikkelingen in de agrarische sector krijgen ruimte en worden ondersteund. We helpen agrarische ondernemers bij het zoeken naar subsidiemogelijkheden. Daarvoor stellen we budget beschikbaar (€ 25.000 per jaar, in 2023 en 2024). In 2023 verkennen we samen met onze partners de mogelijkheden van een AgriTech Campus in Hollands Kroon als onderdeel van de Agrarische hoofdstad. Eventuele mogelijkheden hiervoor pakken we vanaf 2024 op.

Vanuit de landelijke politiek komen er grote uitdagingen op de agrarische sector af in de vorm van het stikstof dossier en het Nationaal Programma Landelijk Gebied (gericht op verbetering van natuur, waterkwaliteit en het opvangen van de gevolgen van de klimaatverandering). We helpen en ondersteunen de agrarische sector bij het invullen en uitwerken van deze plannen door samen met de provincie een gebiedsgerichte aanpak op te stellen om de gewenste doelstellingen te behalen.

Begroting 2023-2026

Wat gaan we ervoor doen? We stimuleren de agrarische sector op het gebied van nieuwe

aantal uitgevoerde projecten

aantal subsidies waarbij ondersteuning is verleend

innovatieve ontwikkelingen We helpen de agrarische sector bij de ontwikkeling naar duurzame agrarische bedrijfsvoering We versterken de samenwerking tussen de agrarische sector en de gemeente We begeleiden de agrarische sector in ruimtelijke ontwikkeling processen en stimuleren agri-toerisme We stimuleren ontwikkelingen op het gebied van watermanagement in de agrarische sector We ondersteunen de agrarische sector bij het aantrekken van nationale en Europese subsidies Beleidsvoornemens Nationaal Programma Landelijk Gebied

We werken samen met de Provincie NH en de sector aan een gebiedsgerichte

Q2-Q3

aanpak om uitwerking te geven aan de doelstellingen uit het Nationaal Programma Landelijk gebied voor klimaat, water en natuur met maatwerk voor het gebied. De kosten hiervoor ramen we op € 40.000. Dierenwelzijn

We doen een onderzoek naar het behouden en waar nodig stimuleren van een

2024

agrarische sector met aandacht voor welzijn van productiedieren Voedselvisie

Uitwerking van de provinciale voedselvisie naar een visie en uitvoeringsagenda

2024

voor Hollands Kroon AgriTech Campus

We werken de verkenning van de AgriTech Campus uit als onderdeel van de

2024

Agrarische Hoofdstad. We ondersteunen pilots op het gebied van biobased bouwmaterialen, ketenontwikkeling en circulaire landbouw.

Begroting 2023-2026

Bestuurlijke projecten Ondergrondse wateropslagkaart

We ramen 10.000 ter ondersteuning van de studie naar ondergrondse

wateropslag.

Arbeidsmarkt en Onderwijs Wat willen we bereiken? Voldoende werkgelegenheid

aantal banen per 1.000 inwoners tussen de 15-64 jaar (LISA Vestigingenregister)

580

% gemiddelde landelijk aantal banen versus Hollands Kroon 15- 64 jaar (LISA

75%

Vestigingenregister) Voldoende gekwalificeerd personeel

netto-arbeidsparticipatie - Met de netto-arbeidsparticipatie wordt uitgedrukt

72%

hoeveel procent van de bevolking van 15 tot 75 jaar betaald werk heeft. (CBS – Arbeidsdeelname) Lage werkloosheid

% werkloosheid (CBS-Arbeidsdeelname)

We werken regionaal samen aan een optimale afstemming tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Dit doen we binnen het programma Arbeidsmarkt & Onderwijs van de regionale samenwerkingsagenda ‘Samen op kop’. In 2023 en 2024 geven we dit regionale programma een extra impuls. Naast projecten die we uitvoeren om mensen te enthousiasmeren voor een baan in de techniek (Tech@Connect) zetten we dit jaar ook in op projecten om mensen te stimuleren een baan op te pakken binnen de agri-, zorg- of horecasector. Soms treden we daarbij op als co-financier van projecten. Denk hierbij aan projecten die door Greenport worden opgezet of een Hackaton evenement voor de zorg. Bovendien versterken we de regionale samenwerking op arbeidsmarkt en onderwijs op de schaal van Noord-Holland Noord met partners als het Regionaal Platform Arbeidsmarkt en Ontwikkelingsbedrijf NHN. Samen met onze partners stimuleren we kennisontwikkeling en kennisdeling in de regio om de innovatiekracht van het bedrijfsleven te versterken. Wat gaan we ervoor doen? We verbeteren de aansluiting tussen Arbeidsmarkt & Onderwijs.

Begroting 2023-2026

aantal uitgevoerde projecten

Arbeidsmigranten Wat willen we bereiken? Voldoende huisvesting voor arbeidsmigranten

vraag naar aantal arbeidsmigranten afgezet tegen het aantal huisvestingsplekken voor arbeidsmigranten (zie onderzoek beleidsvoornemens)

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=HollandsKroon&id=dec68ebf-7ccf-4978-b3e2-6ee89f078d09