Programmabegroting 2022.docx

De schulden van de gemeenten en de jaarlijkse groei van deze schulden tellen mee in de EMU-schuld en het EMU-saldo van de Nederlandse overheid. Daarom gaat de wet Hof ook over de ontwikkeling van de schulden van gemeenten en hun gemeenschappelijke regelingen.

Begroting 2022-2025

79

EMU-saldo Het EMU-saldo (begrotingssaldo) is het verschil tussen de inkomsten en de uitgaven van de overheid (Rijksoverheid, sociale fondsen en de decentrale overheden) van een bepaald land in een bepaald jaar. Er kan een tekort of een overschot op de begroting zijn. Decentrale overheden moeten het EMU-saldo berekenen, zodat op macroniveau het EMU-saldo voor Nederland kan worden bepaald. Het EMU-saldo van de gemeente Hollands Kroon van de periode 2022-2025 is in het volgende overzicht berekend. Bedragen * € 1.000

2022

2023

2024

2025

(+) Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)

-1.868

799

159

110

(-) Mutatie (im)materiële vaste activa

1.452

6.524

5.827

6.173

(+) Mutatie voorzieningen

71

-64

-98

-134

(-) Mutatie voorraden (incl. bouwgronden in exploitatie)

0

0

0

0

(-) Verwachte boekwinst bij verkoop effecten en verwacht boekwinst bij verkoop (im)materiële vaste activa

0

0

0

0

-3.249

-5.789

-5.766

-6.197

Berekend EMU-saldo

N.B. Het EMU-saldo zegt niets over ontvangsten en uitgaven. De begroting is opgesteld volgens het stelsel van baten en lasten. Het EMU-saldo gaat niet uit van baten en lasten, maar gaat uit van ontvangsten en uitgaven van de gemeente, berekend op transactiebasis en overeenkomstig de voorschriften van het Europese systeem van nationale en regionale rekeningen in de Europese Unie. Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Aan dit maximale tekort van 3% hebben, naast de Rijksoverheid, ook de decentrale overheden een aandeel. Het EMU-saldo is ingevoerd om vergelijkingen te kunnen maken tussen de verschillende eurolanden. Deze cijfermatige benadering moet los gezien worden van de opgestelde begroting van de gemeente en zegt hier feitelijk niets over. Bij een volledig sluitende begroting kan een gemeente toch een negatief EMU-saldo presenteren te meer omdat de investeringen niet meetellen in het stelsel van baten en lasten maar wel in het EMU-saldo.

Begroting 2022-2025

80

In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen dat de paragraaf financiering van de begroting en jaarstukken naast de beleidsvoornemens en het gerealiseerde beleid ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille ook inzicht moet geven in: •

de rentelasten;

•

het renteresultaat;

•

de wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten;

•

de financieringsbehoefte

Renteresultaat Op basis van de bovenstaande gehanteerde (doorberekende) rentes bedraagt het renteresultaat op het taakveld treasury voor de gemeente Hollands Kroon in 2022 € 361.576 voordelig. Dit wordt met name verklaard door het achterblijven van investeringen, waardoor er geen uitbreiding van de leningenportefeuille nodig is en waardoor de rentelasten die hierop betrekking hebben niet toenemen. 2022 De externe rentelasten over korte en lange financiering De externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente

1.089.039 -83.944 1.005.095

De rente die aan de grondexploitatie wordt doorberekend

-95.973

Saldo door te rekenen externe rente

909.122

Rente over voorzieningen (gewaardeerd op contante waarde) De aan taakvelden (programma's incl. overzicht overhead) toe te rekenen rente De werkelijk aan taakvelden (programma's incl. overzicht overhead) toegerekende rente

Begroting 2022-2025

0 909.122 1.005.095

81

Paragraaf 3. Lokale heffingen Elke gemeente in Nederland heeft de mogelijkheid om zelfstandig belastingen en heffingen op te leggen. Dat kan zijn voor taken die zij doet in het algemeen belang, maar ook voor specifieke werkzaamheden of levering van diensten. Dit totale pakket van de lokale lasten is vastgelegd in door de gemeenteraad vastgestelde belastingverordeningen. De hoogte van de lokale heffingen wordt deels bepaald door de ambities van de gemeente. Hoe meer ambities er zijn bij het bestuur, des te meer middelen beschikbaar moeten zijn om ze te realiseren. Het verhogen van de inkomsten via lokale heffingen betekent dat de inwoners meer moeten gaan betalen. Trends & Ontwikkelingen De belangrijkste ontwikkeling in 2022 op het gebied van de lokale belastingen is de waardeontwikkeling van het onroerend goed. De WOZ-waarden zullen naar verwachting in 2022 weer flink stijgen. De stijging in de regio Kop van Noord-Holland is echter wel minder sterk dan in de Randstad. De verwachting voor de woningen is dat de waarden stijgen met 10%. Bij de niet-woningen zien we een gemiddelde daling 1,5 %. Dit zijn voorlopige cijfers. Er is pas volledig inzicht in de waardeontwikkeling als de herwaardering is afgerond. Dit is in december. Het aantal verkopen bevindt zich in een stijgende lijn.

De herwaardering, die in het najaar plaatsvindt op basis van verkoopcijfers rond de waarde-peildatum 1 januari 2021, geeft meer duidelijkheid over de effecten op de WOZ-waarden. Globaal worden daarbij de verkopen betrokken die binnen zes maanden voor of na de peildatum hebben plaatsgevonden. Naar verwachting heeft de situatie rond Corona geen effect op de ontwikkeling van de WOZ-waarden. Het aantal formele bezwaren is in 2021 (704 bezwaren) flink gestegen ten opzichte van 2020 (261 bezwaren). Ongeveer 60% van deze bezwaren komen van de zogenaamde no-cure-no-pay bureaus. Dat percentage is vergelijkbaar met 2020. Ook het aantal informele bezwaren is gestegen. In 2020 waren dat er 93 en in 2021 waren dat er 242. Of de situatie rond Corona invloed heeft op het aantal bezwaren in 2021 is moeilijk in te schatten. Waarschijnlijk is de grote stijging van de WOZ-waarden ten opzichte van 2020 de voornaamste reden voor het grote aantal bezwaren.

Begroting 2022-2025

82

Het gemeentelijke belastingbeleid Het coalitieakkoord bepaalt voor een groot gedeelte de invulling van beleid. Dit beleid is terug te vinden in: •

De diverse belastingverordeningen

•

De doorberekening van kosten en tarieven van derden

•

Het Gemeentelijke Rioleringsplan

•

De programmabegroting

In Hollands Kroon worden de volgende belastingen geheven: •

onroerende zaakbelasting

•

rioolheffing

•

afvalstoffenheffing

•

begraafrechten

•

toeristenbelasting

•

forensenbelasting

•

havengeld

•

leges

•

campergeld

•

staangeld

Het uitgangspunt is kostendekkende tarieven in rekening te brengen bij de inwoners, het maatschappelijk middenveld en bedrijven. Verder hebben de coalitiepartijen in het coalitieakkoord 2018-2022 ‘Koersvast’ afgesproken dat de lokale belastingen niet worden verhoogd, behoudens de inflatiecorrectie.

Begroting 2022-2025

83

Onroerende zaakbelasting Onder de naam onroerende zaakbelastingen worden over, binnen de gemeente gelegen, onroerende zaken twee directe belastingen geheven: 1. een gebruikersbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar een onroerende zaak, zijnde een niet-woning, al dan niet op grond van eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk recht gebruikt; 2. en eigenarenbelasting van degene die bij het begin van het kalenderjaar van een onroerende zaak het genot heeft op grond van eigendom, bezit of beperkt recht. Er bestaat een tariefdifferentiatie voor woningen en niet-woningen. Op basis van de Wet Waardering Onroerende Zaken (wet WOZ) wordt van elke individuele onroerende zaak de waarde vastgesteld. Deze waarde-gegevens worden gebruikt door de gemeente (onroerende zaakbelasting), het waterschap (watersysteemheffing) en de belastingdienst (inkomstenbelasting en successierecht). Om een onevenredige stijging van de collectieve belastingdruk in Nederland te voorkomen is er in het verleden een macronorm vastgesteld. Deze macronorm is in 2020 gewijzigd in de ‘Benchmark woonlasten’. Hierin wordt naast de ozb ook de riool- en afvalstoffenheffing vergeleken. In de benchmark wordt een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de gemeentelijke tariefontwikkeling per provincie gegeven. Uitgangspunten voor de onroerende zaakbelasting zijn: •

In de onderstaande tabel staat de begrote belastingopbrengst. Op basis van deze opbrengst betalen belanghebbende gemiddeld 1% meer onroerende zaakbelasting dan vorig jaar.

•

Elk belastingjaar is een herwaarderingsjaar. Dit betekent dat de WOZ-waarde gebaseerd worden op een nieuwe waarde-peildatum. Voor 2022 is dat 1 januari 2021. Bij een toename van de hoogte van de WOZ-waarden en een keuze van gelijkblijvende OZB opbrengst, worden de tarieven naar beneden bijgesteld. Als de keuze valt op een verhoging van de OZB opbrengst, dan blijven de OZB tarieven gelijk of ze stijgen (dit is afhankelijke van de mate van stijging van de totale OZB opbrengst). De werkelijke waardestijging per individueel object kan echter afwijken van de gemiddelde waardeontwikkeling, met als gevolg een andere ontwikkeling van de lasten.

Begroting 2022-2025

84

Opbrengst 2022 (* € 1.000) Baten woningen

€ 5.877.864

Baten niet-woningen

€ 5.654.604

Voor het begrotingsjaar 2022 leidt dat tot de volgende tarieven. Eigenaar

Gebruiker Woning

0,1048 %

Woning

Niet van toepassing

Niet-woning

0,1813 %

Niet-woning

0,1420 %

Deze tarieven zijn onder voorbehoud en aan de voorzichtige kant omdat de definitieve WOZ-waarden nog niet bekend zijn. Dit gebeurt pas eind november. De tarieven zijn berekend op basis van de meest recente cijfers over de waardeontwikkeling, namelijk 10% voor woningen en -1,5% voor de niet woningen. Bij de berekening van bovenstaande tarieven is voorzichtig rekening gehouden met de areaalontwikkeling. Wanneer blijkt dat de waardeontwikkeling van de WOZobjecten veel afwijkt worden in december de tarieven opnieuw voor vaststelling aangeboden aan de raad. In de tabellen hieronder zijn de gevolgen van de aanslagen 2021 en 2022 weergegeven. WOZ- waarde 2021 OZB Woning eigenaar

OZB niet-woning eigenaar

Begroting 2022-2025

WOZ-waarde 2022

Aanslag OZB 2021

Aanslag OZB 2022

€

200.000

€ 220.000

€ 228,00

€ 230,00

€

300.000

€ 330.000

€ 342,00

€ 345,00

€

500.000

€ 550.000

€ 571,00

€ 576,00

WOZ- waarde 2021

WOZ-waarde 2022

Aanslag OZB 2021

Aanslag OZB 2022

€

200.000

€ 197.000

€ 356,00

€ 357,00

€

400.000

€ 394.000

€ 712,00

€ 714,00

€

500.000

€ 493.000

€ 891,00

€ 894,00

85

Rioolheffing Rioolheffing wordt geheven om de kosten te dekken die verband houden met de aanwezigheid en het gebruik van de gemeentelijke riolering. De rioolheffing is een bestemmingsheffing en is specifiek bestemd voor het beheer, onderhoud, vervanging en verbetering van de bestaande riolering. Gemeenten zijn verplicht op basis van de Wet milieubeheer periodiek een Gemeentelijk Riolering Plan (GRP) op te stellen. Hierin legt de gemeente haar beleid (keuzes, maatregelen, financiering) vast voor een periode van 4 of 5 jaar. De in het GRP opgenomen kostendekkingsberekening verschaft inzicht in de kosten die verband houden met het uitvoeren van de gemeentelijke watertaken. Voor de jaarlijkse financiële consequenties wordt rioolheffing geheven. Opbrengst 2022 Belastingen op producenten

Kostendekkend

Belasting op inkomen van gezinnen

Kostendekkend

Afvalstoffenheffing De gemeente is verplicht om huishoudelijke afvalstoffen (afkomstig van particulieren) in te zamelen. De gemeente mag de afvalstoffenheffing binnen de gemeentegrens heffen, ook als er geen afval wordt aangeboden. De afvalstoffenheffing wordt opgelegd aan de gebruiker van een object waar huishoudelijk afval ontstaat. Voor afvoeren en verwerken van bedrijfsafval heeft de gemeente geen verplichtingen. Voor de afvalstoffenheffing geldt dat geen winst mag worden gemaakt door de gemeente. De begrote opbrengst van de heffing mag niet hoger zijn dan de begrote kosten, die voor de desbetreffende voorziening worden gemaakt. Het uitgangspunt in Hollands Kroon is een 100% kostendekkende opbrengst. De gemeente Hollands Kroon neemt diensten af van HVC voor het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval. Hiervoor is een dienstverleningsovereenkomst gesloten met HVC. Op 1 juli 2021 heeft de raad ingestemd met het voorstel om vanaf 2022 de afvalstoffenheffing te berekenen op basis van het zogenoemde ‘recycle tarief’. De gemeente Hollands Kroon heeft de ambitie om toe te werken naar 100 kilo restafval per inwoner in 2022 en een verdere daling in de jaren daarna. Daarbij moeten de lasten voor bewoners beheersbaar zijn. De aanslag bestaat uit een vast deel en een variabel deel.

De hoogte van de aanslag wordt zo bepaald aan de hand van de hoeveelheid restafval dat wordt aangeboden. Opbrengst 2022 Afvalstoffenheffing

Begroting 2022-2025

Kostendekkend

86

Lokale lastendruk Om de vergelijking van woonlasten tussen gemeenten op het gebied van belastingen te kunnen maken, wordt vaak de term lokale lastendruk gebruikt. De gemiddelde woonlasten bestaan voor een woning uit de OZB met een gemiddelde WOZ-waarde plus de riool- en afvalstoffenheffing. In de gemeente Hollands Kroon komt de gemiddelde woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in 2021 uit op € 837. Het landelijk gemiddelde van alle gemeenten bedroeg in 2021 € 838. Hollands Kroon komt in 2021 op de 199e plek (van de 377 gemeenten). Positie één is hierbij de goedkoopste gemeente. Vergelijking lastendruk regio 2021

Gemeente Nederland (gem)

Lasten (€) mph*

Lasten (€) eph*

Rangnummer mph

OZB tarief

OZB tarief niet-

gemiddelde WOZ waarde

(Coelo 2021)

(Coelo 2021)

(Coelo 2021)

woningen (%)

woningen (%)

woningen (€) (Coelo 2021)

(Coelo 2021)

(Coelo 2021)

€ 838

€ 758

€ 309.000 Regionaal

Den Helder

€ 787

€ 636

118

0,1288

0,7082

€ 161.000

Hollands Kroon

€ 837

€ 711

199

0,1143

0,3213

€ 223.000

Langedijk

€ 965

€ 843

333

0,0938

0,4332

€ 293.000

Medemblik

€ 801

€ 716

149

0,0860

0,3114

€ 265.000

Opmeer

€ 977

€ 874

337

0,1433

0,3654

€ 266.000

Schagen

€ 851

€ 800

215

0,1235

0,3875

€ 258.000

Texel

€ 742

€ 616

61

0,0369

0,1207

€ 310.000

mph = meerpersoons huishouden

Begroting 2022-2025

eph = eenpersoonshuishouden

87

Vergelijking lastendruk P10-gemeenten 2021

Gemeente

Lasten (€) mph*

Lasten (€) eph*

Rangnummer mph

OZB tarief

OZB tarief niet-

gemiddelde WOZ

(Coelo 2021)

(Coelo 2021)

(Coelo 2021)

woningen (%)

woningen (%)

waarde woningen (€)

(Coelo 2021)

(Coelo 2021)

(CBS 2020)

Nederland (gem)

€ 838

€ 758

Aa en Hunze

€ 737

€ 674

190

0,1134

0,3184

€ 261.000

Berkelland

€ 867

€ 705

240

0,1167

0,3835

€ 243.000

Borger-Odoorn

€ 913

€ 866

297

0,2013

0,3442

€ 204.000

Bronckhorst

€ 917

€ 876

300

0,1132

0,3615

€ 287.000

De Fryske Marren

€ 788

€ 635

122

0,1157

0,4453

€ 231.000

Het Hogeland

€ 866

€ 808

236

0,1906

0,8427

€ 174.000

Hof van Twente

€ 840

€ 808

203

0,1319

0,4927

€ 252.000

Hollands Kroon

€ 837

€ 711

199

0,1143

0,3213

€ 223.000

Horst aan de Maas

€ 846

€ 785

209

0,1455

0,4620

€ 263.000

Hulst

€ 849

€ 752

213

0,1129

0,3940

€ 212.000

Medemblik

€ 801

€ 716

149

0,0860

0,3114

€ 265.000

Midden Drenthe

€ 702

€ 657

0,1075

0,3993

€ 225.000

Ooststellingwerf

€ 702

€ 537

36

0,0901

0,1507

€ 214.000

Opsterland

€ 754

€ 650

82

0,0982

0,3028

€ 236.000

Peel en Maas

€ 769

€ 719

100

0,0937

0,3804

€ 261.000

SchouwenDuiveland

€ 941

€ 845

321

0,1294

0,3771

€ 261.000

Sluis

€ 796

€ 719

139

0,0999

0,3834

€ 220.000

Twenterand

€ 722

€ 785

174

0,1526

0,4846

€ 232.000

Westerkwartier

€ 881

€ 806

265

0,1480

0,4781

€ 220.000

Westerveld

€ 752

€ 677

75

0,1090

0,3098

€ 278.000

Begroting 2022-2025

€ 309.000

38

88

Kwijtschelding Als een belastingplichtige geen of weinig financiële middelen heeft om de gemeentelijke belastingaanslag te voldoen, kan onder bepaalde voorwaarden kwijtschelding worden verleend. Kwijtschelding is mogelijk voor de afvalstoffen- en de rioolheffing. Deze derving van inkomsten mag de gemeente meenemen als kostenpost voor het berekenen van het tarief van de betreffende heffing. Bij de toetsing wordt gebruik gemaakt van de voorwaarden van de Invorderingswet. Andere heffingen en rechten De gemeente Hollands Kroon maakt verder gebruik van de volgende heffingen en belastingen: begraafrechten, toeristenbelasting, forensenbelasting, haven- en liggeld en leges. Opbrengst 2022 Begraafrechten

Niet Kostendekkend

Toeristenbelasting

€ 134.000

Forensenbelasting

€ 207.234

Haven- en liggeld

Niet kostendekkend

Leges

Niet Kostendekkend

Verder bestaat er voor de gemeente nog de mogelijkheid om reclamebelasting, precariobelasting, hondenbelasting en baatbelasting op te leggen. De uitvoering van het opleggen van deze belastingen is echter behoorlijk arbeidsintensief en ook niet onomstreden. Daarom is afgezien van het heffen van deze belastingen.

Begroting 2022-2025

89

Paragraaf 4. Grondbeleid Met grondbeleid worden instrumenten ingezet om gemeentelijk beleid te realiseren. Denk daarbij aan ruimtelijke ordening, wonen, economie en arbeid, maatschappelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer. Grondbeleid heeft een volgend, dienend karakter voor doelstellingen van andere beleidsvelden. De doelstelling van het gemeentelijk grondbeleid is binnen de gestelde doelen de gewenste verandering van het grondgebruik te realiseren met inzet van juridische en financiële instrumenten. De doelen zijn beschreven in de nota Grondbeleid. Regionaal beleid Op 10 november 2020 heeft het college het Convenant: Regionale samenwerkingsafspraken woningbouw van de Kop van Noord-Holland 2020-2030 vastgesteld. De gemeenteraad is hier met een memo over geïnformeerd. De gemeenten Hollands Kroon, Den Helder, Schagen en Texel en de provincie Noord-Holland hebben dit programma met elkaar opgesteld. Hierin is het bouwprogramma in de Kop van Noord-Holland tot 2030 vastgelegd. In het convenant zijn ook samenwerkingsafspraken vastgelegd. Met de introductie van de werkwijze van adaptief programmeren wordt gewerkt aan een optimale balans tussen vraag- en aanbod van woningen. Deze werkwijze biedt ruimte voor de ambities van de regio en de mogelijkheid om flexibel in te spelen op actuele ontwikkelingen.

Door middel van monitoring kan het programma tijdig worden bijgesteld, zodat er continu gewerkt wordt aan de juiste hoeveelheid woningbouwplannen in de Kop van Noord-Holland. Partijen zijn gestart met de uitwerking van een Woonakkoord waarin ambities en samenwerkingsafspraken verder worden uitgewerkt. Gemeentelijk beleid In december 2020 heeft de raad de Woonvisie Hollands Kroon vastgesteld. In deze nieuwe woonvisie wil de gemeente meer sturen op doelgroepen en daarmee meer regie pakken in het type woningen dat gebouwd gaat worden. Dat is een koerswijziging ten opzichte van de vorige woonvisie, waarbij eigenlijk alles aan de markt werd overgelaten. Er wordt nu focus gelegd op drie uitgangspunten. Er is focus op bouwen, focus op jongeren en starters, en focus op ouderen. Allereerst moeten er de komende jaren veel woningen gebouwd worden om te voldoen aan de hoge vraag. Verder wordt er bij woningbouwplannen vooral gekeken naar woningen voor jongeren en starters aan de ene kant, en woningen voor ouderen aan de andere kant. Voor deze doelgroepen is momenteel een tekort aan (geschikte) woningen. Verder heeft de gemeenteraad in maart 2019 de Nota Grondbeleid 2019-2022 vastgesteld. In deze nieuwe Nota Grondbeleid geeft de gemeente haar visie op haar grondbeleid en legt ze vast op welke wijze zij haar grondbeleidsinstrumentarium inzet.

Begroting 2022-2025

90

Het beleidskader wordt in grote lijnen gevormd door de vastgestelde Omgevingsvisie van de gemeente. De wens om ons verder te ontwikkelen tot regisseur staat centraal in de sturingsfilosofie van de omgevingsvisie. Hierin vormt het thema ‘Niet de regels staan centraal maar het initiatief!’ de leidraad in verdere ruimtelijke ontwikkelingen en daarmee ook in het grondbeleid. Trends & ontwikkelingen 

Aantrekkende woningmarkt, krapte op de woningmarkt en hard stijgende woningprijzen



Aantrekkende bedrijvenmarkt



Bouw blijft achter als gevolg van leveringsproblemen bouwmaterialen (vaak weer veroorzaakt door coronacrisis)



Stijgende bouwkosten en wachttijden in de bouw



Toenemende financieringsmogelijkheden (lage rente, verhoging NHG, overdrachtsbelasting starters vervalt)



Verzwarend provinciaal beleid, aangescherpte regelgeving vanuit het Besluit Begroten en Verantwoorden provincies en gemeenten en het Kwalitatief Woningbouw Programma Kop van Noord-Holland



Overheden pakken zelf weer vaker het initiatief in ontwikkelingen om de krapte op de woningbouwmarkt terug te dringen

Afgelopen jaar zijn er ondanks alle problemen in de bouw toch heel wat woningbouwlocaties op gemeentegrond mogelijk gemaakt. Zo is de ontwikkeling van ’t Veld Noord fase 1 bijna afgerond (60 woningen) en zijn de volgende twee fases volop in de voorbereiding (305 woningen). Ook op de plek van het voormalige gemeentehuis van Wieringen in Hippolytushoef komen 19 woningen. Hiervoor is het bestemmingsplan inmiddels vastgesteld. Hetzelfde geldt voor de locatie van de voormalige basisschool De Zwerm in Winkel. Deze locatie is net als de locatie in Hippolytushoef via een openbare inschrijving in de verkoop gezet. Hier komen 20 woningen en de locatie is ondertussen overgedragen. Vanuit de lopende grondexploitaties zijn de laatste twee fasen voor Elshof-Zuid in Anna Paulowna verkocht en is de ontwikkelaar volop aan het bouwen (89 woningen). Hierna is de gehele woonwijk Elshof-Zuid afgerond. Verder is onlangs een nieuwe grondexploitatie voor Lelypark in Wieringerwerf geopend. Hier gaat de gemeente zelf ontwikkelen en maken we 123 nieuwe woningen mogelijk. Tenslotte is ook gestart met de bouw van 30 sociale huurwoningen op de plek van de voormalige school De Meerpaal in Anna Paulowna. Beleidsdoel Met het grondbeleid geven wij helderheid over de rol en de doelstellingen van de gemeente.

Het doel is erop gericht om op bepaalde gemeentelijke locaties volledig te kunnen sturen op de invulling van het plangebied en daarnaast om bepaalde ontwikkelingen mogelijk te maken die de markt laat liggen.

Begroting 2022-2025

91

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we er voor doen in 2022? 

Alle gemeentelijke grondexploitaties doorlichten en herijken

Volledige regie over de invulling van de



Opstellen Meerjaren Prognose Grondexploitaties

grondexploitatiegebieden en



De promotiecampagne voor Robbenplaat doorzetten

exploitatieresultaten van de



Voor zover van toepassing afwaarderen van voorraden grond

gemeentelijke grondexploitaties



Indien van toepassing het treffen van een voorziening voor verliesgevende exploitaties

minimaal kostenneutraal houden



Indien van toepassing het nemen van winst voor winstgevende exploitaties



Geen nieuwe gronden verwerven

Wat gaat het kosten? Het grondbeleid kan een grote financiële impact hebben. De eventuele baten, maar vooral ook de financiële risico’s zijn van belang voor de financiële positie van de gemeente. Dat is de komende jaren voor Hollands Kroon niet anders. Hierna is een overzicht opgenomen van de grondexploitaties met daarin de boekwaarde en de te realiseren kosten en opbrengsten. Bouwgronden in exploitatie Boekwaarde Nog te realiseren 01-01-2021

Nog te maken

Einddatum

Resultaat op

Netto Contante

Tussentijdse

opbrengsten

kosten

exploitatie

eindewaarde

Waarde per

Voorziening (1),

(incl. rente)

(incl. rente)

01-01-2021

Afwaardering (2) of winstneming (3)

Den Oever Zuid II

266.611

906.950

-1.130.156

31-12-2023

43.405

40.901

Industrieweg

344.876

247.793

-291.172

31-12-2022

301.497

289.789

Hoornseweg

-761.198

2.037.731

-857.893

31-12-2024

418.639

386.758

Robbenplaat

-9.347.588

9.719.183

-2.163.849

31-12-2026

-1.792.827

-1.591.471

1.656.123(1)

Elshof-Zuid

20.322

0

-0

31-12-2020

20.322

20.322

250.000(2)

Dentele

-171.873

301.653

-109.553

31-12-2022

20.227

19.441

Begroting 2022-2025

366.000 (3)

92

TOTAAL

-9.648.850

13.213.310

-4.552.623

-988.737

-834.259

In vergelijking met de nominale waarde is voor de netto contante waarde rekening gehouden met een discontering voet van 2% per jaar. Ook is rekening gehouden met de verwachte kosten- en opbrengstenstijging voor de komende jaren. In de laatste kolom is te zien dat er bij een aantal complexen een voorziening (1) of afwaardering (2) is getroffen of dat er een winstneming (3) heeft plaatsgevonden. Bij bedrijventerrein Robbenplaat is een voorziening getroffen van € 1.656.123 omdat deze grondexploitatie volledig zorgt voor het totale negatieve resultaat op eindwaarde en netto contante waarde. Het bedrag van de getroffen voorziening is eerder vrijgemaakt en staat op de Reserve risico bouwgronden om de negatieve eindwaarde van dit complex op te vangen. Voor woningbouwlocatie Elshof-Zuid heeft in de jaarrekening 2011 een afwaardering plaatsgevonden van € 250.000 vanwege de crisistijd en stagnerende voortgang van deze inbreidingslocatie. Dit bedrag is al verwerkt in de boekwaarde, waardoor Elshof-Zuid nu een licht positieve eindwaarde laat zien. Voor bedrijventerrein Industrieweg heeft een winstneming plaatsgevonden. De netto contante waarde toonde een ruime winst en een groot deel van deze winst was al behaald (waardoor de boekwaarde positief was), waardoor € 366.000 aan winst is genomen. Ook dit bedrag staat op de Reserve risico bouwgronden.

In dit overzicht is de zeer recentelijk nieuw geopende grondexploitatie Lelypark nog niet opgenomen omdat bij het schrijven van de begroting deze nog niet definitief was . Deze komt terug in de Meerjarenprognose Grondexploitaties 2022 (MPG 2022). In deze MPG 2022 is Elshof-Zuid vervolgens ook niet meer terug te vinden omdat dit in 2021 is afgesloten en de winst is genomen. Lopende projecten Ontwikkeling en uitvoering door de gemeente 

Grondexploitatie Den Oever Zuid II in Den Oever (bedrijventerrein)



Grondexploitatie Hoornseweg in Middenmeer (bedrijventerrein)



Grondexploitatie Industrieweg in Middenmeer (bedrijventerrein)



Grondexploitatie Robbenplaat in Wieringerwerf (bedrijventerrein)



Grondexploitatie Dentele in Westerland (woningbouw)

Begroting 2022-2025

93



Grondexploitatie Lelypark in Wieringerwerf (woningbouw)

Ontwikkeling en uitvoering door derden, inbreng gronden door gemeente 

Grondexploitatie Elshof-Zuid in Anna Paulowna (woningbouw)



Plan De Hoop in Wieringerwaard (woningbouw)

Ontwikkeling en uitvoering door derden, maar met (financieel) samenwerkingsverband gemeente 

Agriport A7 (bedrijventerrein en datacenters)

Vastgoed van vrijgekomen gemeentelijke gebouwen/gronden in uitvoering 

Realisatie visrestaurant Havenzicht op de Oostkade in Den Oever



Woningbouwontwikkeling Michaëlsterp bij voormalige Oosterlanderschool in Oosterland (4 woningen)



Woningbouwontwikkeling uitbreidingsgronden ’t Veld Noord fase 1 in ’t Veld (60 woningen)



Woningbouwontwikkeling Zandpoort Winkel (2 woningen)



Woningbouwontwikkeling voormalige basisschool OBS Oude Niedorp in Oude Niedorp (1 woning)



Woningbouwontwikkeling voormalige basisschool De Zwerm in Winkel (20 woningen)



Woningbouwontwikkeling voormalige basisschool De Meerpaal in Anna Paulowna (30 woningen)

Vastgoed van vrijgekomen gemeentelijke gebouwen/gronden in voorbereiding 

Bouw van nieuwe brandweerkazerne aan Hoornseweg Middenmeer



Uitbreiding Winkelhart in Nieuwe Niedorp



Woningbouw voormalig gemeentehuis Wieringen in Hippolytushoef



Woningbouw voormalige kinderopvang Van Balen Blankenstraat in Anna Paulowna



Woningbouw achter Heerenweg 128 in Barsingerhorn



Woningbouw en winkels voormalige Lidl Terpstraat in Wieringerwerf



Woningbouw fase 2 en fase 3 ’t Veld Noord in ‘t Veld



Woningbouw voormalige basisschool Meertuin in Slootdorp

Begroting 2022-2025

94



Realisatie nieuwe kinderopvang bij voormalige Dukdalf in Wieringerwerf



Realisatie restaurant bij monumentaal pand ’t Readthuys in Barsingerhorn

Momenteel zijn de bestemmingsplanprocedures opgestart of vindt onderzoek plaats naar de mogelijkheden tot herontwikkeling van bovenstaande locaties. Financiële positie In de Nota Grondbeleid is beschreven dat de raad jaarlijks inzicht krijgt in de financiële positie van de gemeentelijke grondexploitaties. Dit gebeurt door het aanbieden van een Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) welke elk jaar vlak voor de jaarrekening aan de raad wordt aangeboden. Winstneming De tussentijdse winstneming op bouwgronden in exploitatie is gebaseerd op de PoC-methode (Percentage of Completion) zoals voorgeschreven in de notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken (2019). Bij de lopende grondexploitaties is in 2015 tussentijdse winst genomen bij de grondexploitatie Industrieweg. Het ging om een bedrag van € 366.000. Dit bedrag is gestort in de reserve risico bouwgronden. Risico’s Aan de gemeentelijke grondexploitaties zijn risico’s verbonden. Het risico is aanwezig dat resultaten lager uitvallen dan de prognoses. In de grondexploitaties zitten overigens wel enkele procenten onvoorzien, afhankelijk van de kostensoorten.

Met name looptijdrisico’s (het duurt langer voordat opbrengsten worden gerealiseerd waardoor rentekosten op al gedane uitgaven hoger worden dan ingerekend), calculatierisico’s (de werkelijke kosten en opbrengsten zullen hoger respectievelijk lager zijn dan de ingerekende kosten en opbrengsten) en afzetrisico’s spelen parten in de grondexploitaties. Afhankelijk van de fase waarin een exploitatie zich bevindt, zijn de bovengenoemde risico’s groter of kleiner. De risico’s nemen af naar mate de uitvoering van de projecten vordert. De stand van de reserve risico bouwgronden is per 1 januari 2021 is € 2.826.676. Dit bedrag kan gebruikt worden om de mogelijke negatieve resultaten van de grondexploitaties te dekken.

Begroting 2022-2025

95

Paragraaf 5. Kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt beschreven hoe de gemeente Hollands Kroon haar kapitaalgoederen, zoals riolering, infrastructuur, openbare verlichting, bruggen en gebouwen, beheert. De kwaliteit en het functioneren van deze kapitaalgoederen zijn bepalend voor de leefbaarheid en de economische ontwikkeling van de gemeente. Het beheer en onderhoud ervan kost veel geld en drukt een behoorlijke stempel op de jaarlijkse begroting van Hollands Kroon. Het integraal beheerplan openbare ruimte (IBP) vormt de basis voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke kapitaalgoederen die deel uitmaken van de openbare ruimte. Voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke gebouwen en accommodaties is een apart meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP) opgesteld. Trends & ontwikkelingen •

Klimaatadaptatie

•

Risicogestuurd beheer en onderhoud op basis van inspecties

•

Toename vervangingsinvesteringen ten gevolge van einde levensduur

•

BENG (Bijna Energie Neutraal) is vanaf januari 2021 de nieuwe standaard om energieneutraliteit te meten van een gebouw.

Riolering De investeringen worden opgenomen in een meerjarenplanning. Deze wordt periodiek geactualiseerd op basis van: •

Rioolinspecties en beoordelingen;

•

Ontwikkelingen die geïnitieerd worden door derden (projectontwikkelaars/woningbouwcorporaties);

•

Kwaliteit wegen (werk met werk maken).

Deze ontwikkelingen worden meegenomen bij het opstellen van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). In 2017 is het GRP 2018 – 2022 vastgesteld. In het GRP zijn, in samenwerking met de regiogemeenten, actuele thema’s als klimaat en waterproblemen uitgewerkt. In 2022 wordt in samenwerking met de regiogemeenten een nieuw Gemeentelijk Rioleringsprogramma opgesteld voor de periode 2023 – 2027. Op basis van de meest actuele kwaliteitsgegevens is in het GRP een strategisch investeringsprogramma opgenomen en is een kostendekkend riooltarief berekend. Rioolvervangingen in de periode 2018 – 2022 zijn opgenomen in de meerjarenplanning.

Begroting 2022-2025

96

Openbare Verlichting Het onderhoud aan de openbare verlichting bestaat uit regulier onderhoud om de installatie werkend te houden en uit de vervanging van masten en armaturen. Zoals beschreven in het IBP en in het beleidsplan openbare verlichting (2016-2025) worden masten en armaturen vervangen als ze respectievelijk 45 en 25 jaar oud zijn (einde levensduur). Uit voortschrijdend inzicht is gebleken dat het rendabel is om armaturen sneller te vervangen. De vervangingskosten zijn de afgelopen jaren lager geworden en de besparing is juist groter geworden. Dit komt doordat de nieuwste LED lampen nog minder energie verbruiken dan ze in 2015 deden. Daarnaast is er een efficiëntieslag in de planning gemaakt door vervanging op wijkniveau te doen en deze af te stemmen op de levensduur van de lichtmasten. In het beleidsplan was alleen naar de technische levensduur van de armaturen gekeken. Inmiddels zijn er sinds 2016 ruim 5.000 armaturen vervangen. In 2025 zullen dat er ongeveer 7.500 zijn. Hiermee wordt ruimschoots voldaan aan de afspraken uit het energieakkoord. Infrastructuur Het onderhoud aan verharding vindt op hoofdlijnen plaats op het afgesproken kwaliteitsniveau. De verharding wordt regelmatig gecontroleerd op gebreken. Op basis van deze inspecties vindt klein of groot onderhoud plaats.

Complete renovatie van verharding komt pas in beeld als de onderliggende riolering moet worden vervangen of wanneer de bestaande verharding echt aan vervanging toe is. De investeringen worden opgenomen in een meerjarenplanning. Deze wordt periodiek geactualiseerd op basis van: •

Weginspecties (iedere 2 jaar) en beoordelingen;

•

Ontwikkelingen die geïnitieerd worden door derden (projectontwikkelaars / woningbouwcorporaties);

•

Kwaliteit riolering (werk met werk maken).

Als gevolg van diverse ontwikkelingen en/of (externe) projecten is bij een aantal wegen het groot onderhoud een aantal jaren uitgesteld om werk met werk te kunnen maken. Dit voorkomt kapitaalsvernietiging en dubbele overlast voor de omgeving. Hierdoor ligt het kwaliteitsniveau bij de betreffende wegen wat langer dan gebruikelijk onder het afgesproken niveau. Deze wegen worden in de komende jaren door middel van groot onderhoud of reconstructie weer in goede toestand gebracht.

Begroting 2022-2025

97

Openbaar Groen Het reguliere onderhoud van het openbaar groen vindt grotendeels plaats op het afgesproken kwaliteitsniveau. Op basis van de meest recente Boomveiligheidscontrole (BVC) worden er de komende 5 jaar jaarlijks ca. 3.000 bomen gesnoeid die kampen met achterstallig onderhoud. In het kader van de ‘geboortebomen’ worden er jaarlijks minimaal 300 bomen geplant in de openbare ruimte. Dit aantal wordt vanaf 2022 aangevuld met 175 bomen in het kader van het groenstructuurplan. Water Het reguliere onderhoud (uitmaaien sloten, baggeren etc.) vindt plaats volgens de eisen van het Hoogheemraadschap. Het oorspronkelijke baggerplan (2015-2024) was door de recente overname van het stedelijk water en de buitenwegen achterhaald en is begin 2021 geactualiseerd. Op basis van een inventarisatie van de gemeentelijke beschoeiingen binnen de bebouwde kom wordt er tot 2030 jaarlijks ongeveer 2 km. aan slechte beschoeiing vervangen. Begraafplaatsen Het reguliere onderhoud van de begraafplaatsen vindt grotendeels plaats op het afgesproken kwaliteitsniveau. Er is vooralsnog geen sprake van renovaties of groot onderhoud. Speeltoestellen en terreinmeubilair Het reguliere onderhoud van de speeltoestellen en terreinmeubilair wordt volgens de wettelijke eisen uitgevoerd.

Jaarlijks is een krediet van 50.000 euro beschikbaar voor de noodzakelijke vervanging van (bestaande) speeltoestellen en terreinmeubilair. Civiele Kunstwerken Het reguliere onderhoud aan de bruggen vindt hoofdzakelijk plaats op basis van de uitkomsten van de meest recente instandhoudingsinspectie (augustus 2021). Het benodigde onderhoud wordt uit het onderhoudsbudget gefinancierd. De kosten voor vervanging en het groot onderhoud van de bruggen worden gekapitaliseerd. De vervanging van de bruggen loopt een jaar achter in verband met problemen om betonnen brugonderdelen te leveren. De vervanging van de Westfriesesluisbrug zit in de voorbereidingsfase en hangt mede af van de afstemming met Provincie en Hoogheemraadschap.

Begroting 2022-2025

98

Havens De renovatie van de Oostkade in haven Den Oever wordt in 2022 afgerond. Er worden twee stalen golfbrekers vernieuwd in de haven van Den Oever. In 2022 wordt er voor de haven Den Oever een apart beheerplan opgesteld met bijbehorend onderhoudsbudget. De werkhaven Oude Zeug wordt waarschijnlijk in 2021 nog verkocht. Het beheer en (klein) onderhoud van de vier recreatiehavens (Kolhorn, Middenmeer, De Rijd, Haukeshaven) is ondergebracht bij derden. De Haukeshaven is in 2021 grotendeels gerenoveerd. De kwaliteit van de overige drie havens is verder op orde. Gebouwen Het huidige meerjarenonderhoudsplan vormt de basis voor het reguliere beheer & onderhoud van de gemeentelijke gebouwen en accommodaties. In de lopende begroting en in de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen zijn voldoende financiële middelen beschikbaar om het achterstallig onderhoud weg te werken. De EED maatregelen met een terugverdienperiode van 5 jaar of minder worden voor 2023 uitgevoerd vanwege het verplichte karakter verduurzaming gemeentelijke gebouwen. Daarnaast worden er aanvullende duurzaamheidsinvesteringen gepland voor het energieneutraal maken van de gemeentelijke panden. De financiële doorkijk van deze investeringen wordt in een apart raadsvoorstel kenbaar gemaakt. Financiële Cat.

Vastgestelde

Vastgesteld

Beheers- en

consequenties

beleidskaders

kwaliteitsniveau

onderhoudsplannen

conform plannen

Ja Gemeentelijk Riolering Plan 2018-2022. Het Riolering

nieuwe GRP is opgesteld met de Noordkop gemeenten en vastgesteld voor

Begroting 2022-2025

Ramingen

Is sprake van

t.l.v.

achterstand

exploitatie

onderhoud?

Zo ja, zijn er voldoende voorzieningen/reserves voor achterstallig onderhoud?

Het GRP is Ja, Riool moet voldoen aan de doelen die in het GRP staan vermeld.

uitgewerkt op strategisch niveau.

€ 3.500.000

Voor

voor

meerjarenplanning

vervanging

is een operationeel

riolen

Plan tot 2022

Nee, slechte riolen zijn en worden in €1.316.625

de

Ja

meerjarenplanning opgenomen.

vastgesteld.

99

de periode 20182022 € 251.118 Openbare verlichting

IBP/beheerplan

IBP/beheerplan

OV

OV

IBP/beheerplan OV

voor vervanging van masten armaturen

Structureel onderhoud €115.900 en €25.000 voor

Nee

duurzame goederen Klein

€ 3.500.000 voor Infrastructuur

IBP

IBP

vervanging IBP en MJOP 5 jaar

wegen en € 2.000.000 voor groot onderhoud

onderhoud aan verhardingen, markeringen en bermen€ 1.231.895 Onderhoud

Ja, uitgesteld onderhoud van bepaalde wegen

Ja, d.m.v. kredieten

ivm toekomstige / lopende projecten

borden 78.071 Structureel

Openbaar Groen

IBP

IBP

IBP

Nee

onderhoud € 2.971.831

Ja, d.m.v. budget, Ja

jaarlijks wordt 20% van de achterstand ingelopen.

Water

Begroting 2022-2025

IBP

IBP

IBP

€ 600.000

Structureel

Voor

onderhoud €

beschoeiing

312.751 en

Ja, d.m.v. kredieten Ja

voor beschoeiing, jaarlijks wordt 10% van

100