presentatie HIOR & IBP RS.pdf

Inrichting en beheer van de openbare ruimte

Inrichting en beheer van de openbare ruimte Inwoners en bezoekers van een gemeente maken allemaal gebruik van de openbare ruimte, ze verplaatsen zich er, ze verblijven er en ze hebben er ook allemaal wel een mening over…

Inrichting en beheer van de openbare ruimte De openbare ruimte = belangrijkste kapitaalgoed De totale waarde in Hollands Kroon = ca. 660 miljoen euro. Kosten beheer en onderhoud = ruim 15 miljoen euro per jaar.

Inrichting en beheer van de openbare ruimte 1: Handboek inrichting openbare ruimte (HIOR): Richtlijnen voor de inrichting van (nieuwe) openbare ruimte

2: Integraal beheerplan openbare ruimte (IBP): De wijze waarop (bestaande) openbare ruimte in stand wordt gehouden.

Doel is om beide plannen iedere 4 jaar te actualiseren…

Inrichting en beheer van de openbare ruimte

Inrichting

Beheer

HIOR

IBP

HIOR Handboek Inrichting Openbare Ruimte

Wat is een HIOR? Bijna iedere gemeente heeft wel een handboek (HIOR), Leidraad (LIOR) of een duurzame inrichting openbare ruimte (DIOR).

Een HIOR bevat een groot aantal richtlijnen waaraan (nieuwe) openbare ruimte moet voldoen op gebied van ontwerp, maatvoering, materiaal en wijze van uitvoering.

Het beschrijft ook het proces hoe de (nieuwe) openbare ruimte moet worden ontwikkeld vanaf het eerste idee tot aan de overdracht naar de gemeente…

Waarom een HIOR? Hoofddoel is een veilige en efficiënt ingerichte openbare ruimte welke ook duurzaam in te stand te houden is.

Enkele voorbeelden: •

Dimensionering en locatie riolering

•

Voldoende openbare verlichting

•

Voldoende parkeerplaatsen (parkeernorm)

•

Juiste breedte van wegen en trottoirs

•

Voldoende openbaar groen en oppervlaktewater

•

Voldoende beweeg- en speelruimte voor kinderen

•

Juiste locatie van de afvalinzameling (kliko’s)

Wanneer geldt het HIOR? Bij alle (nieuwe) ontwikkelingen binnen de openbare ruimte, met als de belangrijkste drie: 1.

Nieuwe ontwikkelingen (nieuwe woonwijk, bedrijventerrein etc.)

2.

Herinrichting bestaande openbare ruimte (bijv. vervanging riolering)

3.

Bij renovatie / vervanging van afzonderlijke objecten

Wanneer geldt het HIOR niet? Bij ontwikkelingen waar de openbare ruimte met rust wordt gelaten of als er geen openbare ruimte wordt gerealiseerd: 1.

Ontwikkelingen volledig op eigen terrein

2.

Bij beheer en onderhoud zonder vervanging of renovatie

Proces HIOR bij (nieuwe) ontwikkelingen 1: start: initiatiefnemer heeft idee en dient een plan in Toetsing door gemeente (bouwberaad / initiatieftafel)

AOK! 2: ontwerp: initiatiefnemer werkt plan uit tot SO - VO - DO Toetsing SO-VO-DO door Gemeente

3: voorbereiding: initiatiefnemer werkt DO uit tot bestek Toetsing bestek door Gemeente

4: uitvoering: initiatiefnemer laat bestek uitvoeren Toezicht door initiatiefnemer – evt. controle Gemeente (AOK)

5: overdracht: openbare ruimte wordt overgedragen aan gemeente Proces verbaal van oplevering / onderhoudstermijn / opleverdossier

Rollen en taken van de diverse teams Team

Taak / rol

Omgevingsontwikkeling

Bepaalt de ruimtelijke kaders (omgevingsvisie) binnen gemeente Hollands Kroon

Ruimtelijke Ontwikkeling

Controleert of het project binnen de ruimtelijke kaders

Vergunningen

Toetst welke vergunningen er nodig zijn om het project te realiseren

Projecten Openbare Ruimte

Coördinatie van het complete project (van ontwerp tot en met overdracht)

Areaalbeheer

Toetst het project aan het HIOR en of het kan worden overgenomen qua beheer

Vastgoed en grondzaken

Stelt (anterieure) overeenkomst op / juridisch advies / uitvoering

Inkoop

Advies m.b.t aanbesteding van het project

Toezicht en inspectie

Toezicht (interne) projecten en renovatie / groot onderhoud

Verkeer

Advies m.b.t. verkeerskundige zaken of knelpunten (o.a. parkeernorm)

Kernbeheer

Faciliteren participatieprojecten in de openbare ruimte

BOR (Beheerteam)

Ondersteuning beheer en toezicht (vervanging speeltoestellen, straatmeubilair e.d.)

MOR (Meldingenteam)

Oplossen meldingen en klachten (vervangen van een afvalbak of verkeersbord)

Disciplines binnen het HIOR

Klimaat & duurzaamheid

riolering

infrastructuur

Openbare verlichting

Civieltechnische kunstwerken

Openbaar groen

Speelplaatsen en terreinmeubilair

Water

Overige objecten

nutsvoorzieningen

afvalbeheer

…

(Enkele) richtlijnen openbaar groen 1: START

2: ONTWERP

Algemene richtlijnen Verricht onderzoek in kader van Wet Natuurbescherming Uitgangspunt is minimaal ? m2 openbaar groen en ? boom per (nieuwe) woning

Ontwerprichtlijnen Plant bomen bij voorkeur in open grond (dus liever niet in verharding) Kies voor robuuste plantvakken en voorkom versnippering

Richtlijnen / kwaliteitseisen materiaal 3: VOORBEREIDING Plantmateriaal is visueel vrij van ziekten en aantastingen Maatvoering bomen minimaal 16-18 (anders in overleg gemeente)

4: UITVOERING

Uitvoeringsrichtlijnen Plantvak is minimaal 50 cm. diep doorgespit Plantvakken zijn voorzien van schone grond (geen onkruiden e.d.)

5: OVERDRACHT

Richtlijnen oplevering en overdracht Bij overdracht is de beeldkwaliteit minimaal niveau B conform de CROW Bij overdracht zijn alle dode bomen en struiken vervangen door nieuw materiaal

Disciplines binnen het HIOR

Klimaat & duurzaamheid

riolering

infrastructuur

Openbare verlichting

Civieltechnische kunstwerken

Openbaar groen

Speelplaatsen en terreinmeubilair

Water

Overige objecten

nutsvoorzieningen

afvalbeheer

…

(Enkele) richtlijnen afvalbeheer 1: START

2: ONTWERP

Algemene richtlijnen Houd rekening met de inzameling van (huishoudelijk) afval en overleg met HVC over de wijze waarop dit het beste kan worden geregeld

Ontwerprichtlijnen Containeropstelplaatsen zijn gebaseerd op een maximale loopafstand. Ondergrondse containers vormen geen visueel obstakel in de straat

Richtlijnen / kwaliteitseisen materiaal Containeropstelplaatsen zijn gerealiseerd met een waterdoorlatende verharding 3: VOORBEREIDING De buitenbak van een ondergrondse container is van beton

4: UITVOERING

5: OVERDRACHT

Uitvoeringsrichtlijnen Containeropstelplaatsen zijn vlak aangelegd en veilig in gebruik De buitenbak van ondergrondse containers worden geleverd en geplaatst door HVC

Richtlijnen oplevering en overdracht Alle relevante zaken m.b.t. afvalinzameling zijn opgenomen in het standaard opleverdossier van de gemeente Hollands Kroon

Digitale HIOR Het doel is dat het HIOR (ook) in een digitale versie

raadpleegbaar is (website) zodat ontwikkelaars / initiatiefnemers snel en eenvoudig alle benodigde informatie kunnen vinden…. (wordt nog aan gewerkt)

Digitale HIOR

Inleiding

Achtergrond informatie

Proces

Klimaat & duurzaamheid

Riolering

Infrastructuur

Openbare verlichting

Civieltechnische kunstwerken

Openbaar groen

Speelplaatsen en terreinmeubilair

Water

Overige objecten

Nutsvoorzieningen

Afvalbeheer

HIOR en areaaluitbreiding Nieuwe woonwijk = toename areaal openbare ruimte Onderhoudsbudget moet daarop worden aangepast (lees verhoogd) (riolering en afval is via heffingen per huishouden geregeld)

voorstel 1.20 euro per m2 nieuwe openbare ruimte als volgt verdelen: Onderdeel

verdeelsleutel

Infrastructuur

50%

Openbaar groen

25%

Openbare verlichting

10%

Civieltechnische kunstwerken

7%

Water

5%

Speelplaatsen en terreinmeubilair

3%

HIOR en omgevingswet De regels of richtlijnen in het Handboek met een verordonnerend karakter worden opgenomen in de Verordening Fysieke Leefomgeving en vervolgens het omgevingsplan.

De rol / invloed vanuit het sociaal domein (gezondheid, veiligheid, participatie) zal toenemen m.b.t. de inrichting en het beheer van de openbare ruimte (toegankelijkheid van minder-validen)

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBP)

Voorganger Eind 2017 is het eerste integraal beheerplan (2018-2021) officieel vastgesteld. Op hoofdlijnen beschrijft het de wijze hoe het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is geregeld.

Het beheerplan dient iedere 4 jaar te worden geactualiseerd, het nieuwe beheerplan heeft derhalve een looptijd van 2022 tot 2025.

Filosofie Op gebied van beheer en onderhoud wordt (nog) gewerkt vanuit de filosofie sober, doelmatig en duurzaam.

Het beheer heeft in basis tot doel om aan de geldende normen te voldoen waarbij de functie en de levensduur worden geoptimaliseerd tegen aanvaardbare maatschappelijke kosten en risico’s

Vragen waar het IBP antwoord op geeft: 1. Welke resultaten zijn er de afgelopen 4 jaar behaald? 2. Wat heeft Hollands Kroon in beheer? 3. Wat is de kwaliteit hiervan? 4. Wat kost het onderhoud? 5. Hoe en wanneer wordt het onderhoud uitgevoerd? 6. Welke knelpunten en risico’s zijn er? 7. Welke ontwikkelingen spelen er?

1: Belangrijkste resultaten 2018-2021 discipline

Belangrijkste resultaten

riolering

Er is 10 km. riolering vervangen

infrastructuur

Overdracht wegen Niedorp van HHNK naar de gemeente (+110 km.)

openbare verlichting

Er zijn bijna 7.000 lichtmasten voorzien van LED

civieltechnische kunstwerken

Vervanging Kerkwegbrug

openbaar groen

ca. 1.400 bomen geplant en ca. 14.000 bomen gesnoeid

speelplaatsen en straatmeubilair

Er zijn 11 speelplekken gerenoveerd

water

Overdracht onderhoud stedelijk water HHNK, 5.000 m1 beschoeiingen vervangen

havens

Renovatie Den Oever (i.c.m. dijkverhoging) en de Haukes (vervangen damwanden)

begraafplaatsen

renovatie begraafplaats Winkel, realisatie columbarium Nieuwe Niedorp

overige objecten

Budget regulier onderhoud kunstobjecten, uitbreiding fiets-/wandelnetwerk (o.a. fietspad Wierdijk op Wieringen, wandelroute vismigratieproject)

afvalbeheer

Minder restafval door introductie van de PBD huisvuilcontainer

2: Wat hebben we in beheer - areaal 2017 / 2021 Discipline

Areaal 2017

Areaal 2021

Toename %

riolering

450 km.

460 km.

2%

4.000.0000 m2

4.600.000 m2

15%

10.400 st.

11.500 st.

11%

194 st.

206 st.

6%

6.300.000 m2

7.300.000 m2

16%

speelplaatsen en straatmeubilair

1.500 st.

1.846 st.

23%

water

500 km.

565 km.

13%

havens

6 st.

6 st.

0%

begraafplaatsen

11 st.

11 st.

0%

overige objecten

…

…

…

infrastructuur openbare verlichting civieltechnische kunstwerken openbaar groen

3: kwaliteit 2017 / 2021 (indicatief) discipline

2017 goed

2020 goed 2017 redelijk 2020 redelijk

2017 matig

2020 matig

riolering

40%

43%

40%

40%

20%

17%

infrastructuur

65%

n.t.b.

25%

n.t.b.

10%

n.t.b.

openbare verlichting

50%

78%

40%

15%

10%

7%

civieltechnische kunstwerken

45%

70%

50%

20%

5%

5%

openbaar groen

10%

15%

65%

70%

25%

15%

speelplaatsen en straatmeubilair

30%

55%

50%

45%

20%

10%

water

10%

25%

65%

60%

25%

15%

havens

10%

60%

65%

30%

25%

10%

begraafplaatsen

80%

90%

10%

10%

10%

0%

overige objecten

…

…

…

…

…

…

3: Wat is de kwaliteit Conditiescore objecten volgens NEN 2767 (technische kwaliteit) 1

uitstekend

Incidenteel kleine gebreken​

2

goed

Plaatselijk zichtbare veroudering​

3

redelijk

Zichtbare veroudering – functie niet in gevaar​

4

matig

Functievervulling incidenteel in gevaar​

5

slecht

Veroudering is onomkeerbaar​

6

Zeer slecht

Rijp voor sloop

Beeldkwaliteit openbare ruimte volgens CROW

A+

nieuw

n.v.t.

A

goed

Centra en begraafplaatsen

B

voldoende

Woonwijken en hoofdwegen

C

matig

Buitengebied en bedrijventerreinen

D

slecht

n.v.t.

4: Beheerbudget 2017 / 2021 (exploitatie) discipline

Budget 2017

Budget 2021

Toe-/afname

riolering

€ 1.317.000

€ 1.268.000

-4%

Infrastructuur (incl. gladheid)

€ 833.000

€ 1.295.000

55%

openbare verlichting

€ 282.000

€ 141.000

-50%

civieltechnische kunstwerken

€ 415.000

€ 412.000

-1%

€ 1.593.000

€ 2.660.000

68%

speelplaatsen en straatmeubilair

€ 60.000

€ 85.000

42%

water

€ 295.000

€ 315.000

7%

havens

€ 169.000

€ 164.000

-3%

begraafplaatsen (incl. grafdelven)

€ 187.000

€ 193.000

3%

-

€ 10.000

-

€ 195.000

€ 206.000

6%

€ 5.197.000

€ 6.800.000

31%

openbaar groen

overige objecten (o.a. kunst) kernbeheer TOTAAL

4: Investeringsoverzicht (per jaar) discipline

Investeringsbedrag

omschrijving

riolering

€ 4.000.000

vervanging riolering

Infrastructuur - wegen

€ 6.000.000

Vervanging / groot onderhoud wegen

Infrastructuur - bebording

€ 200.000 vervanging / plaatsen nieuwe bebording

Infrastructuur - bermverharding

€ 250.000 aanbrengen bermverharding (grasbeton)

openbare verlichting

€ 251.000

vervanging lichtmasten en armaturen

€ 1.600.000

vervanging / groot onderhoud bruggen

speelplaatsen en straatmeubilair

€ 50.000

vervanging speeltoestellen

water

€ 600.000

vervanging beschoeiingen

civieltechnische kunstwerken

Beleidscyclus en beheerplan / hior

Jaarrekening

Kadernota

(financiële) gevolgen beheerplan en hior (par. Kapitaalgoederen) Berap

Begroting

5: Onderhoud: proces bij operationeel beheer 1: start: Areaalbeheer laat inspectie uitvoeren

2: onderhoudsplan: Areaalbeheer zet resultaten om in onderhoudsplan (MJOP)

3: voorbereiding: Onderhoudsplan wordt technisch uitgewerkt (bestek) en aanbesteed

4: uitvoering: Aannemer voert het onderhoud uit / toezicht gemeente

5: afronding: Periodieke controle / oplevering / evaluatie

5: Onderhoud: proces bij herinrichting / vervanging 1: start: Areaalbeheer laat inspectie uitvoeren MJOP met scope / programma van eisen / bestek

2: ontwerp: Projecten (POR) laat ontwerp maken (SO-VO-DO) Toetsing SO-VO-DO door Areaalbeheer e.d. (coördinatie bij POR)

3: voorbereiding: POR laat DO uitwerken tot bestek Toetsing bestek door Areaalbeheer e.d. (coördinatie bij POR)

4: uitvoering: POR laat bestek aanbesteden en uitvoeren Toezicht door team toezicht

5: overdracht: na realisatie wordt openbare ruimte overgedragen Proces verbaal van oplevering / onderhoudstermijn / opleverdossier

5: bij herinrichting is vervanging riolering leidend…

5: Onderhoud op hoofdlijnen calamiteit

wensen uit buurt

Fixi-melding

Planmatig onderhoud Heel: iets moet blijven functioneren… Schoon: het oog wil ook wat… Veilig: het moet voldoen aan wettelijke eisen (zorgplicht)

5: Onderhoud: controle Kritische prestatie indicatoren: 1: belevingsonderzoek / burgerpeiling openbare ruimte / leefomgeving 2: maandelijkse controle beeldkwaliteit 3: conditiescore op basis van inspecties 4: benchmarks (groen, schoon, riolering) 5: aantal fixi-meldingen

6: Belangrijkste knelpunten en risico’s Onderdeel

Knelpunten en risico’s

riolering

Riooldata nog niet 100% op orde, onvoldoende toezicht externe ontwikkelingen

infrastructuur

Slechte wegbermen buitengebied,

openbare verlichting

Data ondergronds netwerk onvoldoende in beeld

civieltechnische kunstwerken

Vervanging Westfriese Sluisbrug

openbaar groen

Iepziekte en essentaksterfte, afname biodiversiteit, toename invasieve exoten…

speelplaatsen en straatmeubilair

Beperkt budget voor onderhoud en vervanging

water

Waterkwaliteit/klimaatsverandering – inzakkende taluds wegsloten

havens

Slechte kwaliteit damwanden Oude Zeug

begraafplaatsen

Onkruidbeheersing is op sommige begraafplaatsen een probleem

overige objecten

Geen budget voor vervanging (bijv. kunstobjecten en monumenten)

7: Ontwikkelingen nu en in de toekomst Onderdeel

Ontwikkelingen korte en lange termijn

algemeen

Steeds duurzame eisen aan inrichting en beheer openbare ruimte

riolering

Klimaatadaptatie (piekbuien, wateropvang eigen terrein e.d.)

infrastructuur

Hogere kosten klimaatadaptieve inrichting en hogere eisen verkeersveiligheid

openbare verlichting

Mogelijkheden ‘slimme verlichting’ nemen snel toe (wel kostbaar)

civieltechnische kunstwerken

Toepassing duurzame en circulaire materialen (composiet)

openbaar groen

Uitvoering groenstructuurplan / deltaplan biodiversiteit

speelplaatsen en straatmeubilair

Groot onderhoud skatebanen Niedorp en Anna Paulowna

water

Klimaatadaptatie (waterberging, waterkwaliteit)

havens

Privatisering Oude Zeug

begraafplaatsen

Toename aantal crematies in verhouding tot aantal begrafenissen

overige objecten

Toenemende behoefte aan recreatie en toerisme

Online enquête: 6 stellingen over de openbare ruimte via forms

Zie chat voor de link naar het enquêteformulier

U heeft 5 minuten de tijd om het in te vullen…

Stellingen: Uitslag enquête