Presentatie 250410_URH_HollandsKroon_Omgevingsvisie_beelvormende vergadering

Omgevingsvisie HOLLANDS KROON beeldvormende vergadering 10 april 2025

INHOUDSOPGAVE 1. VISIE OP HOOFDLIJNEN 2. WAAR STAAN WE NU? 3. VERRIJKING CONCEPT OMGEVINGSVISIE

1. VISIE OP HOOFDLIJNEN

AMBITIES CONCEPT OMGEVINGSVISIE

AMBITIE 1.

De omgeving is de basis voor het welzijn van onze inwoners

AMBITIE 2.

Agrarische hoofdstad van de toekomst

AMBITIE 3.

Hollands Kroon is écht te beleven

Wat voorafging

Wat voorafging Juni 2021 Start koersdocument Najaar 2021 Participatie

Maart 2022 Gemeenteraads verkiezing

Juli 2022 Coalitieakoord: nieuwe inzichten 19 januari 2023 memo KBG stop koersdocument – start omgevingsvisie

Schrijven nieuwe concept omgevingsvisie

Ruimtelijk ontwikkelperspectief

Ambitie gesprekken college

Review rapport Berenschot

PPLG/aanpak landelijk gebied

Ambitie gesprekken ambtelijk

Concept aanpassen nav rapport Berenschot

Ruimte voor Defensie

Werksessie gemeenteraad Gesprekken college over inhoud concept

Bestuursopdracht

Hoe is de inhoud van de concept omgevingsvisie tot stand gekomen? • De input die is opgehaald uit het participatietraject onder het koersdocument in 2021/2022 • Ambtelijke expertise • Gesprekken met het college • Werksessie met de gemeenteraad • Online aanvullende input opgehaald via denk-mee-platform over wonen, voorzieningen en recreatie

AMBITIE 1.

De omgeving is de basis voor het welzijn van onze inwoners AMBITIE 2.

Agrarische hoofdstad van de toekomst AMBITIE 3.

Hollands Kroon is écht te beleven

Planning Planning

Planning

Jan 2025 Opstarten participatie Jan 2025

Opstarten participatie Februari/maart Aanvullend Februari/maart participatietraject Aanvullend participatietraject

Maart/april Verwerken participatie Maart/april

Verwerken participatie Redigeren + vormgeven Redigeren + omgevingsvisie vormgeven

Mei/juli Besluitvorming ter Mei/juli inzagelegging Besluitvorming ter omgevingsvisie inzagelegging omgevingsvisie

omgevingsvisie •

10 april – beeldvormende raad • 10vergadering april – beeldvormende • vergadering 13 mei – ontwerp raad omgevingsvisie in BenW • 13 mei – ontwerp omgevingsvisie • in10 juli – oordeelsvormende BenW vergadering raad • 10 juli – oordeelsvormende vergadering raad

Juli - sept Ontwerp Juli - sept omgevingsvisie Ontwerp ter inzage ter omgevingsvisie inzage

September Verwerken September ter inzagelegging Verwerken ter inzagelegging

Okt/nov Besluitvorming Okt/nov omgevingsvisie Besluitvorming

omgevingsvisie

AMBITIE 1 | De omgeving is de basis voor het welzijn van onze inwoners welzijn van onze inwoners

Bij alle ontwikkelingen in de openbare ruimte staat het welzijn van onze in wij ‘gezondheid’ Bij alle ontwikkelingen inemen de openbare ruimte staat als het uitgangspunt. welzijn van onze inwoners voorop, en nemen wij ‘gezondheid’ als uitgangspunt.

Bij nieuwe initiatieven/ontwikkelingen, kijken we dus niet alleen naar de feitelijke fysieke ontwikkeling, maar Bij nieuwe initiatieven/ontwikkelingen, kijken we dus niet alleen naar de vooral ook hoe dit een bijdrage levert aan feitelijke fysieke ontwikkeling, maar vooral ook dit een bijdrage levert aan het welzijn enhoe de gezondheid van onze inwoners. het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. Onze inwoners zijn;

Onze inwoners zijn;

•

Fit

•

Fit

•

Veerkrachtig

•

Veerkrachtig

•

Ervaren zingeving

•

Ervaren zingeving

•

Doen mee in de samenleving•

Doen mee in de samenleving

•

Kunnen zich goed verplaatsen

•

Ervaren een hoge kwaliteit van leven

• •

Kunnen zich goed verplaatsen

Ervaren een hoge kwaliteit van leven

AMBITIE 2 | Agrarische hoofdstad van de toekomst Ambitie 2.Agrarische Hoofdstad van de toekomst In 2040 is Hollands Kroon het innovatie- en inspiratiecentrum op agrarisch gebied van Nederland

• Agrarische hoofdstad in de volle breedte: van veeteelt tot akkerbouw en bloembollengebied. • Voorlopers op het gebied van hoogtechnologische innovatie • De Agritech Campus is het centrum van agrarische kennis en innovatie • Proeftuinen die innovatie in de praktijk brengen. • Agrarisch ondernemen is nog steeds rendabel, en draagt ook bij aan de omgeving, de natuur en onze samenleving. Agrariërs zijn actief bezig met het behoud en beheer van de natuur en water in onze gemeente.

Toekomst van de landbouw – aanpak verschillende per gebied.

AMBITIE 3 | Hollands Kroon is écht te beleven Ambitie Ambitie 3. 3. Hollands Hollands Kroon Kroon is is écht écht te te beleven! beleven! Elk stuk Elkvan stukons vangebied ons gebied heeft heeft zijn eigen zijn eigen verhaal verhaal te vertellen. vertellen. Ons doel Onsvoor doel2040 voor is 2040 datis onze dat identiteit onze identiteit echt te echt te beleven beleven is in de is gemeente. in de gemeente.

OnzeOnze identiteit: identiteit: • De• Zuiderzeewerken De Zuiderzeewerken • Agrarische • Agrarische hoofdstad hoofdstad van de van toekomst de toekomst • Landschap • Landschap van pioniers van pioniers en innovatie en innovatie • De• ultieme De ultieme lentebeleving lentebeleving in onsinbollengebied ons bollengebied • Verschillende • Verschillende verhalen verhalen van onze van onze rijke geschiedenis rijke geschiedenis

kenmerkende De kenmerkende identiteit identiteit en uitstraling en uitstraling per per bied gebied en/ofen/of dorpskern dorpskern behouden, behouden, versterken versterken gebruiken en gebruiken als inspiratie als inspiratie bij toekomstige bij toekomstige twikkelingen. ontwikkelingen.

2. WAAR STAAN WE NU?

AMBITIES ONTSTAAN UIT MAATSCHAPPELIJKE OPGAVEN...

...EN NU ZORGEN DAT AMBITIES OOK AANSLUITEN BIJ DE WENSEN EN BEHOEFTEN VAN INWONERS

DOEL | Afronding van omgevingsvisie 1. Verdiepend ontwerpend onderzoek op een aantal inhoudelijke thema’s en strategische keuzes. 2. Compact participatieproces gericht op draagvlak bij verschillende stakeholders. 3. Aantrekkelijke visualisaties maken die verhaallijn ondersteunen.

Waar ligt de focus? 2025 AFRONDEN OMGEVINGSVISIE

TRAJECT URHAHN & GEMEENTE HOLLANDS KROON:

Participatie rondom thema’s: 1. Adequaat voorzieningenniveau per dorpskern 2. Perspectief op recreatie en toerisme 3. Woonmilieus van de toekomst ANDERE TRAJECTEN:

Aanpak Landelijk Gebied Gebiedsontwikkeling Agriport (Duurzame) energie en infrastructuur: • 380kV Hoogspanningsverbinding • Beleidskader kleine windturbines Toekomstbestendig en duurzaam mobiliteitsconcept A7 corridor

Waar we staan? PROCES & PRODUCT

FASE 1

FASE 2

STAP 1

STAP 2

Verkenning

STAP 4

Stakeholderanalyse & participatieplan

STAP 6

Thematische gesprekken

STAP 8

gebiedsgesprekken

STAP 5

STAP 3

Besluitvorming gericht op ontwerp-omgevingsvisie

STAP 7

Inspiratie college

Thematische verkenningen

STAP 9-12

Opstellen conceptontwerp omgevingsvisie

discussie raad

PARTICIPATIE Kernteam & ambtelijke organisatie KT1 - Startgesprek

Ontwikkeldag 1 KT2 (digitaal) KT3 (digitaal)

Ontwikkeldag 2

KT4 (digitaal)

KT5 (digitaal)

College & raad Inspiratiesessie college

Interview wethouder Ketenpartners, andere overheden, belangenorganisaties en relevante stakeholders

Klankbordgroep raad

Discussie gemeenteraad

Thematische gesprekken Online enquete

Bewoners & ondernemers

Gebiedsgerichte participatie

DECEMBER 49

50

51

JANUARI 52

1

KERSTVAKANTIE

2

3

FEBRUARI 4

5

6

7

MAART 8

VOORJAARSVAKANTIE

9

10

11

12

APRIL 13

14

15

16

MEI 17

18 MEIVAKANTIE

19

20

21

22

PARTICIPATIE 4 GEBIEDSBIJEENKOMSTEN MET CA. 80 BEWONERS

THEMASESSIE MET CA. 30 STAKEHOLDERS

Doelgroep benadering Eenouder Beschikbare eenpersoonswoning of sociale huur Opvang in de buurt

Het forenzengezin (Nieuwe) gezinnen met oudere kinderen Ruim en comfortabel wonen Regionaal georiënteerd

(Vitale) ouderen

Werken en recreëren op afstand

Blijven wonen in vertrouwde omgeving

(Alkmaar, Schagen, kustzone)

Jongeren en starters

Woningen die aansluiten op zorgbehoefte

Betaalbare starterswoning

Koesteren sociaal netwerk en ontmoeting

Snelle (OV/fiets) verbinding naar werkplek

Basisvoorzieningen in de buurt

Jong gezin

Recreatieve voorzieningen in de buurt

Geboren en getogen in de gemeente Lokaal georiënteerd Werkplek in of nabij het dorp

Tijdelijke arbeidsmigrant

Voorzieningen op fietsafstand

Betaalbare woonplek

Betaalbaar wonen

Werkplek op loop- of fietsafstand Basisvoorzieningen in de buurt

Waar wil je in welke behoefte voorzien? VERWERKEN PARTICIPATIEVERSLAGEN THEMATISCHE INPUT / DEELGEBIED WINKEL WIERINGERWERF DEN OEVER WONEN

ANNA PAULOWNA •

3x thematische

•

input op alle

samenvatting participatiemateriaal

WONEN VOORZIENINGEN RECREATIE

RECREATIE

VOORZIENINGEN

WONEN

RECREATIE

VOORZIENINGEN

WONEN

RECREATIE

VOORZIENINGEN

3. VERRIJKING CONCEPT OMGEVINGSVISIE

3A. 10 LESSEN UIT HET PARTICIPATIETRAJECT

10 LESSEN UIT HET PARTICIPATIETRAJECT 1. Gemengd en betaalbaar bouwen 2. Groene en beweegvriendelijk woonomgeving 3. Dorpse identiteit in stand houden 4. Het recreatieve ommetje in en om het dorp 5. Netwerk van kleinschalige recreatieplekken 6. Opschalen en opwaarderen voorzieningen door samenwerking 7. Ieder dorp een sociale ontmoetingsplek 8. Concentreren van voorzieningen in de dorpskernen 9. Opwaarderen regionaal fietsnetwerk 10. Ruimte voor het onbestemde

1. Gemengd en betaalbaar bouwen

‘Bouw niet specifiek voor senioren, maar meergeneratie wonen.’ (Anna Paulowna)

• betaalbaare woningen in gemengde woonvormen • bouwen voor alle doelgroepen en de lokale behoefte • accent op seniorenwoningen om doorstroom te stimuleren

INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Mix van doelgroepen, jongeren & ouderen. Woningvormen met gedeelde functies (hofjes)

‘Verhuizen is vaak onbetaalbaar voor senioren. Voor ouderen is huren duurder dan een hypotheek, dus ze blijven liever in hun eigen huis wonen.’ (Wieringerwerf)

2. Groene en beweegvriendelijk woonomgeving

• • • •

‘Groen is te monotoon, in plaats daarvan gras laten verwilderen.’ ‘In landelijk gebied houtwallen, hagen, bloemen.’ (Anna Paulowna)

directe leefomgeving nodigt uit om te bewegen veilige wandel- en fietsroutes realiseren meer ruimte voor speel- en ontmoetingsplekken voor alle leeftijden auto is te gast, stimuleren efficiënte parkeeroplossingen INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Natuurlijke speeltuinen. Groene tuinen, regenwateropvang bij nieuwbouw.

‘Groenere omgeving bevordert vitaal blijven bij ouderen. Enkelen willen nog de auto bij de voordeur of hebben dit nodig in verband met minder validiteit of invaliditeit.’ (Den Oever)

3. Dorpse identiteit in stand houden

• • • •

‘Met bijbouwen letten op sociale cohesie. Belangrijk voor passende typologie is de buitenruimte, collectiviteit en menging van leeftijden.’ (Winkel)

nieuwe woningbouw sluit qua schaal en uitstraling aan bij de dorpse identiteit in kleine kernen kleinschalige inbreiding en woonvormen in grote kernen woningbouwlocaties voor de lokale en regionale behoefte prioriteit recreatieve route voor bewoners in en om de dorpen INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Bouwen bij alle dorpen, passend bij schaal. Creatieve oplossingen / alternatieve woonvormen.

‘Meer CPO en tinyhouse -initiatieven van de burgers toestaan en begeleiden.’ (Winkel)

4. Het recreatieve ommetje in en om het dorp

‘Belangrijk, uitnodigen om te bewegen anders blijft iemand thuis.’ (Anna Paulowna)

• recreatie dicht bij huis in de vorm van wandelroutes, fietsroutes of vaarroutes • locale recreatie kan op regionale schaal worden verbonden aan het regionale recreatieve netwerk

INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Fiets- en wandelpaden tussen en rond dorpen.

‘Bestaande groenvoorzieningen hiervoor benutten, bijvoorbeeld oude kerkpaden en bijzondere plekken als kanaal, molen.’ (Winkel)

‘Water dat niet toegankelijk is. Vaar- en fietsroutes die ergens naar toe gaan. Met kleine voorzieningen (picknicktafels, stalletjes met eten en drinken) langs de weg. En vertél ook dat die er zijn.’ (Anna Paulowna)

5. Netwerk van kleinschalige recreatieplekken

• stimuleren van een netwerk van kleinschalige recreatieplekken in plaats van realiseren grootschalige recreatieve clusters • bestaande landschappelijke kwaliteiten, recreatiegebieden, fietsroutes en water worden beter benut, door zichtbaarder en toegankelijker te maken • nieuwe voorzieningen, die passen bij de plek, op knooppunten van het netwerk

‘Meer kansen geven aan opzetten van kleine recreatiebedrijven, bijvoorbeeld kamperen bij de boer of een kleine winkel op het erf.’ (Winkel)

INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Zwemplekken in buitenwater. Vaarroutes en kanovaren.

‘Voorzieningen moeten passen bij de karakteristieken van dorp en omgeving, en niet veel ingrijpen in natuur. Ook letten op de kwaliteit van bestaande voorzieningen.’ (Den Oever)

6. Opwaarderen en opschalen bestaande voorzieningen door samenwerking ‘Grote tent met alle horeca’, ‘Plek voor muziekverenigingen’, ‘Alle grote kernen een plek voor cultuur.’ (Anna Paulowna)

• kwaliteitsimpuls voor bestaande voorzieningen • zichbaarheid en vindbaarheid lokale bestaande kleine voorzieningen voor fijnproevers • grotere voorzieningenclusters en evenementen hoogwaardige recreatie organiseren in samenwerking met gemeente en ondernemers

‘Drive-in bioscoop en evenementen.’ ‘Grote dorpsfeest’ (Anna Paulowna)

7. Ieder dorp een sociale ontmoetingsplek

‘Behoud van lokale plekken zoals horeca en andere kleine voorzieningen zijn belangrijk voor ontmoeting of identiteit.’ (Winkel)

• ieder dorp een ontmoetingsplek om de dorpse saamhorigheid te koesteren • vorm afhankelijk van bestaande kansen, voorzieningen en behoefte • stimuleren van plekken die een rol spelen voor de identiteit van de dorp en waar doelgroepen elkaar ontmoeten, en evt. hulp kunnen vinden INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Kantines als dorpshuis. Bibliotheek als ontmoetingsplek. Kleine kernen: (onbemande) servicepunten.

‘In elke kern is behoefte aan een ontmoetingsplek, hierbij plekken die belangrijk zijn voor lokale identiteit behouden.’ (Winkel)

8. Concentreren van voorzieningen in de dorpskernen

‘Goede supermarkten en winkelcentra clusteren in grote kernen is logisch, maar goede horeca is niet afhankelijk van een plek.’ (Winkel)

• clusteren van de voorzieningen in de grote dorpskernen op een centrale plek voor een vitaal voorzieningenniveau • in middelgrote en kleine kernen op maatwerk stimuleren lokale initiatieven • voor levensvatbaarheid van voorzieningen sturen op multifunctioneel ruimtegebruik INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 4 grote kernen: cluster met zorg, winkels, bibliotheek. Middelgrote kernen: kleinere voorzieningen, infopunten (mits initiatiefnemer)

‘Clusteren in grote kernen gaat ten koste van sociale cohesie en de ‘ziel’ van kleine kernen.’ (Wieringerwerf)

9. Opwaarderen regionaal fietsnetwerk

‘Zorg voor een goede bereikbaarheid van voorzieningen.’ (Anna Paulowna)

• goede auto-ontsluiting houden en fietsverbindingen verbeteren tussen de dorpskernen • door kwalitatieve en veilige fietspaden te realiseren bewoners stimuleren tot een actieve leefstijl en bewegen in het dagelijkse leven INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Snel- en recreatieve fietspaden tussen dorpen. Supermarkt binnen fietsafstand (5 km / max. 15 min).

‘30 km zones in dorpskernen inrichten voor fietsveiligheid naar de voorzieningen.’ (Winkel)

10. Ruimte voor het onbestemde

• onbestemde plekken koesteren als een kenmerk van het dorpse leven en levendigheid • restruimte langs de vaart, in de wijk of in een weiland vrij houden voor de bewoners, om te benutten als plekken voor spelen, sporten en ontmoeten • bij nieuwe ontwikkelingen ruimte reserveren waar bewoners zelf invulling aan kunnen geven, met aandacht voor eigen plekken voor jongeren ‘Jeu de Boules -baan om te ontmoeten...’ ‘Aan het water bij de Westermolen ontmoeten...’ (Winkel)

3B. LESSEN UIT PARTICIPATIE AGRARISCHE SECTOR

3 LESSEN UIT AGRARISCHE HOOFDSTAD VAN DE TOEKOMST PARTICIPATIE 11. Inzetten op de boer als zoetwatermanager 12. Toekomstbestendige landbouw die economisch haalbaar en ecologisch verantwoord is 13. Gebiedsspecifieke aanpak is noodzakelijk

11. Inzetten op de boer als zoetwatermanager ‘De beschikbaarheid van zoetwater wordt steeds crucialer. We hebben het dan over het belang van waterbesparing, het vergroten van waterbuffering en het ontwikkelen van robuuste watersystemen’

• waterbeschikbaarheid en waterkwaliteit zijn belangrijke thema’s in de Kop van Noord-Holland door verzilting en klimaatverandering • agrariërs kunnen meer zelfvoorzienend worden op het gebied van zoet water door in te zetten op bodemverbetering, waterberging en droogtebestendigheid (bijvoorbeeld door ondergrondse wateropslag, peilgestuurde drainage en innovatieve oplossingen)

INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Biodiversiteit, waterbeheer standaard meenemen. Verzilting tegengaan.

‘De bewustwording bij de agrariër is ongekend hoog’ ‘Verzilting is de sluipmoordenaar in de Kop’

12. Toekomstbestendige landbouw die economisch haalbaar en ecologisch verantwoord is

• manieren verkennen om landbouw te combineren met natuurontwikkeling • stem de aanpak voor biodiversiteit en vergroening per gebied af • stem biodiversiteitsambities af op voedselproductie (zoals natuurvriendelijke oevers, groene akkerranden en agrarisch natuurbeheer) • terughoudend met het toevoegen van nieuwe natuur • indien er nieuwe natuur wordt aangelegd: geen losse plukjes, maar clusteren en op vrijwillige basis • de maatschappelijke discussie over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen groeit INPUT WERKSESSIE RAAD 2023 Geen nieuwe natuur, bestaande versterken. Minder gebruik gewasbescherming (volgt landelijke regels ), biobased bouwen en korte ketens (vrijwillig, wel stimuleren)

‘Benut de kansen van agrarisch natuurbeheer; ook met oog op vrijkomende middelen van het Rijk.’

13. Gebiedsspecifieke aanpak is noodzakelijk ‘’De toekomst van de landbouw hangt af van maatwerk per gebied, waarbij specifieke kenmerken en behoeften leidend zijn’’

• grote verschillen tussen de landschappen in de Kop en verschillende agrarische sectoren, één aanpak voor de toekomst van de agrarische sector volstaat niet • stakeholders kunnen zich vinden in de gebiedsaanpak zoals voorgesteld in de Aanpak Landelijk Gebied